Wyszukiwarka ustaw

2019 Pozycja 299

©Telksinoe s. 1/73

Opracowano na podstawie: t.j.

Dz. U. z 2019 r.

poz. 299, poz. 303.

U S T A W A

z dnia 20 grudnia 1990 r.

o ubezpieczeniu społecznym rolników

Rozdział 1

Przepisy ogólne

Art. 1. 1. Ubezpieczenie społeczne rolników, zwane dalej „ubezpieczeniem”,

obejmuje, na zasadach określonych w ustawie, rolników i pracujących z nimi

domowników oraz pomocników rolnika, którzy:

1) posiadają obywatelstwo polskie lub

2) są uprawnieni do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

na podstawie art. 87 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia

i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2018 r. poz. 1265, z późn. zm.1)) lub są

zwolnieni na podstawie przepisów szczególnych z obowiązku posiadania

zezwolenia na pracę.

1a. (uchylony)

2. W ubezpieczeniu wyodrębnia się:

1) ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie;

2) ubezpieczenie emerytalno-rentowe.

Art. 2. 1. Ubezpieczenie realizuje Kasa Rolniczego Ubezpieczenia

Społecznego, zwana dalej „Kasą”.

2. Prezes Kasy jest centralnym organem administracji rządowej, podległym

ministrowi właściwemu do spraw rozwoju wsi.

3. Interesy ogółu ubezpieczonych i świadczeniobiorców, dotyczące

ubezpieczenia i działalności Kasy, reprezentuje Rada Ubezpieczenia Społecznego

Rolników, zwana dalej „Radą Rolników”.

1)

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2018 r. poz. 1149,

1544, 1629, 1669, 2077, 2192, 2215, 2245, 2432 i 2435 oraz z 2019 r. poz. 60.

05.03.2019

©Telksinoe s. 2/73

4. W realizacji ubezpieczenia uczestniczą także, w zakresie określonym

w ustawie i w odrębnych przepisach, organy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych,

zwanego dalej „Zakładem”, oraz inne podmioty.

Art. 3. 1. Ubezpieczeniu podlega się z mocy ustawy albo na wniosek.

1a. Objęcie ubezpieczeniem pomocnika rolnika następuje od dnia

oznaczonego w umowie o pomocy przy zbiorach, o której mowa w art. 91a, jako

dzień rozpoczęcia świadczenia pomocy przy zbiorach, o której mowa w art. 91a, a

w przypadku gdy ta umowa nie określa tego dnia – od dnia zawarcia tej umowy.

2. Jeżeli ustawa przewiduje objęcie ubezpieczeniem na wniosek, z wnioskiem

o objęcie ubezpieczeniem może wystąpić zainteresowana osoba lub rolnik, na

którego rachunek ta osoba pracuje.

2a. Objęcie ubezpieczeniem na wniosek następuje od dnia wskazanego we

wniosku o objęcie ubezpieczeniem, nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym

wniosek został złożony.

3. Osoba podlegająca ubezpieczeniu na wniosek może w każdym czasie

odstąpić od ubezpieczenia, składając oświadczenie w tej sprawie.

4. Równoznaczne z odstąpieniem od ubezpieczenia na wniosek jest

nieopłacenie w terminie składki, chyba że rolnik obowiązany do jej opłacenia,

przed upływem terminu płatności, wystąpił o jego odroczenie albo nieopłacenie

składki w terminie było skutkiem siły wyższej.

5. Przepis ust. 4 nie ma zastosowania do osób, za które wójt opłaca składki na

ubezpieczenie emerytalno-rentowe w związku z pobieraniem świadczenia

pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego na podstawie ustawy z dnia

28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2220 i 2354

oraz z 2019 r. poz. 60) albo zasiłku dla opiekuna na podstawie ustawy z dnia

4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2017 r.

poz. 2092).

6. Jeżeli wniosek o objęcie ubezpieczeniem na podstawie art. 16 ust. 2

pkt 4 złożony został w ciągu 30 dni od dnia wydania przez wójta decyzji

przyznającej świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy na

podstawie ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych albo

zasiłek dla opiekuna na podstawie ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu

05.03.2019

©Telksinoe s. 3/73

i wypłacie zasiłków dla opiekunów, objęcie tym ubezpieczeniem następuje od dnia

przyznania prawa do tego świadczenia albo zasiłku.

7. Termin określony w ust. 6 może zostać przywrócony na wniosek osoby,

o której mowa w art. 16 ust. 2 pkt 4, jeżeli udowodni, że niezachowanie terminu

nastąpiło wskutek zdarzeń losowych.

Art. 3a. 1. Ubezpieczenie ustaje od dnia następującego po dniu, w którym

ustały okoliczności uzasadniające podleganie ubezpieczeniu, z zastrzeżeniem

ust. 3.

2. Ubezpieczenie na wniosek ustaje także:

1) od dnia wskazanego w oświadczeniu ubezpieczonego, nie wcześniej jednak

niż od dnia, w którym to oświadczenie zostało złożone Kasie, albo

2) od pierwszego dnia okresu ubezpieczenia, za który składka nie została

opłacona.

3. Jeżeli wraz z ustaniem okoliczności uzasadniających podleganie

ubezpieczeniu z mocy ustawy następują okoliczności uzasadniające objęcie

ubezpieczeniem na wniosek, ubezpieczenie istniejące z mocy ustawy ustaje od dnia

następującego po dniu, w którym ubezpieczonemu doręczono decyzję

stwierdzającą ustanie ubezpieczenia z mocy ustawy.

4. Jeżeli złożony został wniosek o rentę lub emeryturę, obowiązek

ubezpieczenia ustaje od dnia następującego po dniu, w którym wydana została

decyzja o przyznaniu świadczenia, jednak nie wcześniej niż od dnia, w którym

ubezpieczony nabył to prawo.

Art. 4. 1. Składki na ubezpieczenie za każdego ubezpieczonego opłaca rolnik.

Jeżeli działalność rolnicza jest prowadzona na rachunek kilku osób, obowiązek

opłacenia składki ciąży na nich solidarnie.

2. Obowiązek opłacenia składki powstaje od dnia, w którym powstało

ubezpieczenie, a ustaje od dnia, w którym ustało ubezpieczenie.

3. Składki na ubezpieczenie za osobę, o której mowa w art. 16 ust. 2 pkt 4,

opłaca wójt w wysokości określonej w art. 17 ust. 1.

Art. 5. Przepisy ustawy dotyczące ubezpieczenia rolnika i świadczeń

przysługujących rolnikowi stosuje się także do małżonka rolnika, chyba że ten

05.03.2019

©Telksinoe s. 4/73

małżonek nie pracuje w gospodarstwie rolnika ani w gospodarstwie domowym

bezpośrednio związanym z tym gospodarstwem rolnym.

Art. 5a. 1. Rolnik lub domownik, który podlegając ubezpieczeniu w pełnym

zakresie z mocy ustawy nieprzerwanie przez co najmniej 3 lata, rozpocznie

prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej lub rozpocznie współpracę

przy prowadzeniu tej działalności, podlega nadal temu ubezpieczeniu w okresie

prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej lub współpracy przy

prowadzeniu tej działalności, jeżeli spełnia jednocześnie następujące warunki:

1) złoży w Kasie oświadczenie o kontynuowaniu tego ubezpieczenia w terminie

14 dni od dnia rozpoczęcia wykonywania pozarolniczej działalności

gospodarczej lub współpracy przy tej działalności;

2) jednocześnie nadal prowadzi działalność rolniczą lub stale pracuje

w gospodarstwie rolnym, obejmującym obszar użytków rolnych powyżej 1 ha

przeliczeniowego, lub w dziale specjalnym;

3) nie jest pracownikiem i nie pozostaje w stosunku służbowym;

4) nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty albo do świadczeń

z ubezpieczeń społecznych;

5) kwota należnego podatku dochodowego za poprzedni rok podatkowy od

przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej nie przekracza kwoty

2528 zł2).

2. Za rozpoczęcie prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej

uznaje się także:

1) wznowienie wykonywania pozarolniczej działalności gospodarczej, której

prowadzenie okresowo zawieszono;

2) zmianę rodzaju lub przedmiotu wykonywanej działalności według Polskiej

Klasyfikacji Działalności (PKD).

3. Zaświadczenie albo oświadczenie, że nie została przekroczona kwota

podatku dochodowego, o której mowa w ust. 1 pkt 5, rolnik lub domownik

obowiązany jest złożyć w Kasie wraz z oświadczeniem, o którym mowa w ust. 1

2)

Aktualną kwotę podatku (roczną kwotę graniczną) ogłasza, w drodze obwieszczenia

w Dzienniku Urzędowym „Monitor Polski”, minister właściwy do spraw rozwoju wsi, na

podstawie art. 5a ust. 9 niniejszej ustawy.

05.03.2019

©Telksinoe s. 5/73

pkt 1, chyba że ten rolnik lub domownik nie prowadził pozarolniczej działalności

gospodarczej w poprzednim roku podatkowym.

4. Zaświadczenie albo oświadczenie, że nie została przekroczona kwota

podatku dochodowego, o której mowa w ust. 1 pkt 5, rolnik lub domownik

prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą, podlegający ubezpieczeniu,

obowiązany jest także złożyć w Kasie do dnia 31 maja każdego roku podatkowego.

5. Niezachowanie terminu złożenia oświadczenia, o którym mowa w ust. 1

pkt 1, jest równoznaczne z ustaniem ubezpieczenia od dnia rozpoczęcia

wykonywania pozarolniczej działalności gospodarczej lub współpracy przy

prowadzeniu tej działalności.

6. Niezłożenie zaświadczenia albo oświadczenia, o których mowa w ust. 4,

lub niezachowanie terminu do złożenia tego zaświadczenia albo oświadczenia, jest

równoznaczne z ustaniem ubezpieczenia z dniem, do którego rolnik lub domownik

obowiązany był złożyć zaświadczenie albo oświadczenie w Kasie, chyba że ten

rolnik lub domownik zaprzestał prowadzenia pozarolniczej działalności

gospodarczej w sposób trwały lub okresowy przed upływem terminu na złożenie

tego zaświadczenia albo oświadczenia.

7. Terminy określone w ust. 1 pkt 1 i ust. 4 mogą zostać przywrócone na

wniosek zainteresowanego rolnika lub domownika, jeżeli ten rolnik lub domownik

udowodni, że niezachowanie terminu nastąpiło wskutek zdarzeń losowych.

8. Kwota podatku, o której mowa w ust. 1 pkt 5, zwana dalej „roczną kwotą

graniczną”, podlega corocznej waloryzacji wskaźnikiem cen towarów i usług

konsumpcyjnych ogółem, określonym w ustawie budżetowej za rok, którego kwota

dotyczy, ustawie o prowizorium budżetowym lub ich projektach, jeżeli

odpowiednie ustawy nie zostały uchwalone.

9. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi ogłasza w Dzienniku Urzędowym

Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, w drodze obwieszczenia, roczną

kwotę graniczną, o której mowa w ust. 8.

10. Za pozarolniczą działalność gospodarczą uważa się pozarolniczą

działalność gospodarczą prowadzoną na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

przez osoby fizyczne na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. –

Prawo przedsiębiorców (Dz. U. poz. 646, 1479, 1629, 1633 i 2212), z wyłączeniem

05.03.2019

©Telksinoe s. 6/73

wspólników spółek prawa handlowego oraz osób prowadzących działalność w

zakresie wolnego zawodu:

1) w rozumieniu przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od

niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne;

2) z której przychody są przychodami z działalności gospodarczej w rozumieniu

przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych.

11. Za współpracującego przy prowadzeniu pozarolniczej działalności

gospodarczej uważa się rolnika lub domownika, który w stosunku do

prowadzącego tę działalność spełnia kryteria osoby współpracującej, określone

w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych.

Art. 5b. 1. Rolnik lub domownik, który podlegając ubezpieczeniu w pełnym

zakresie z mocy ustawy, został objęty innym ubezpieczeniem społecznym z tytułu

wykonywania umowy, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia

13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017 r. poz.

1778, z późn. zm.3)), lub powołania do rady nadzorczej, podlega nadal temu

ubezpieczeniu w okresie wykonywania umowy, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4

ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, lub

pełnienia funkcji w radzie nadzorczej, pomimo objęcia go z tego tytułu innym

ubezpieczeniem społecznym, jeżeli przychód osiągany z tego tytułu w rozliczeniu

miesięcznym nie przekracza kwoty równej minimalnemu wynagrodzeniu za pracę,

ustalonemu na podstawie odrębnych przepisów.

2. Rolnik lub domownik, o którym mowa w ust. 1, może w każdym czasie

odstąpić od ubezpieczenia, składając w Kasie oświadczenie o odstąpieniu od tego

ubezpieczenia, nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym to oświadczenie zostało

złożone w Kasie.

Art. 6. Ilekroć w ustawie jest mowa o:

1) rolniku – rozumie się pełnoletnią osobę fizyczną, zamieszkującą i prowadzącą

na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, osobiście i na własny rachunek,

działalność rolniczą w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym,

w tym również w ramach grupy producentów rolnych, a także osobę, która

3)

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2018 r. poz. 106,

138, 357, 398, 650, 697, 730, 771, 1076, 1544, 1577, 1613, 1629, 1669, 2126, 2192, 2215, 2244

i 2432 oraz z 2019 r. poz. 60.

05.03.2019

©Telksinoe s. 7/73

przeznaczyła grunty prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego do

zalesienia;

2) domowniku – rozumie się osobę bliską rolnikowi, która:

a) ukończyła 16 lat,

b) pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub

zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim

sąsiedztwie,

c) stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem

stosunkiem pracy;

2a) pomocniku rolnika – rozumie się osobę pełnoletnią, z którą rolnik zawarł

umowę o pomocy przy zbiorach, o której mowa w art. 91a;

3) działalności rolniczej – rozumie się działalność w zakresie produkcji roślinnej

lub zwierzęcej, w tym ogrodniczej, sadowniczej, pszczelarskiej i rybnej;

4) gospodarstwie rolnym – rozumie się każde gospodarstwo służące

prowadzeniu działalności rolniczej;

5) dziale specjalnym – rozumie się dział specjalny produkcji rolnej, o którym

mowa w załączniku do ustawy;

6) przepisach emerytalnych – rozumie się przepisy ustawy z dnia 17 grudnia

1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U.

z 2018 r. poz. 1270 i 2245 oraz z 2019 r. poz. 39);

7) emeryturze podstawowej – rozumie się kwotę 882,56 zł miesięcznie, która

podlega waloryzacji zgodnie z przepisami ustawy;

8) wskaźniku wymiaru – rozumie się ustaloną dla określonego świadczenia lub

określonej części świadczenia liczbę, wyrażającą stały stosunek tego

świadczenia (tej części świadczenia) do emerytury podstawowej,

z zaokrągleniem do drugiego miejsca po przecinku; wskaźnik wymiaru służy

do obliczania wysokości świadczenia lub jego części w myśl art. 48;

9) (uchylony)

10) emeryturze lub rencie z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych

i członków ich rodzin – rozumie się odpowiednie świadczenie, przyznane

przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy na podstawie ustaw

powołanych w art. 99 i 122 albo innych przepisów regulujących świadczenia

emerytalno-rentowe dla rolników;

05.03.2019

©Telksinoe s. 8/73

10a) emeryturze lub rencie rolniczej z ubezpieczenia – rozumie się emeryturę lub

rentę inwalidzką z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych

i członków ich rodzin oraz emeryturę rolniczą lub rentę rolniczą z tytułu

niezdolności do pracy;

10b) emeryturze lub rencie z ubezpieczenia – rozumie się emeryturę lub rentę

rolniczą z ubezpieczenia, rentę rolniczą szkoleniową i rentę rodzinną;

10c) ustalonym prawie do emerytury lub renty – rozumie się ustalone prawo do

emerytury lub renty z ubezpieczenia albo ustalone prawo do emerytury lub

renty na podstawie przepisów emerytalnych lub innych przepisów

o zaopatrzeniu emerytalnym, albo ustalone prawo do emerytury pomostowej

na podstawie przepisów o emeryturach pomostowych lub do nauczycielskich

świadczeń kompensacyjnych na podstawie przepisów o nauczycielskich

świadczeniach kompensacyjnych, a także ustalone prawo do zasiłku

przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, przyznanego na

podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy,

świadczenia o charakterze rentowym z instytucji zagranicznej oraz do

rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie

z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym

(Dz. U. poz. 303);

11) ubezpieczeniu emerytalno-rentowym – rozumie się ubezpieczenie

emerytalno-rentowe określone w ustawie;

11a) stwierdzeniu niezdolności do samodzielnej egzystencji – rozumie się przez to

zaliczenie do pierwszej grupy inwalidów4);

12) innym ubezpieczeniu społecznym – rozumie się obowiązkowe ubezpieczenia

emerytalne i rentowe określone w przepisach o systemie ubezpieczeń

społecznych lub zaopatrzenie emerytalne określone w odrębnych przepisach;

13) osobie podlegającej innemu ubezpieczeniu społecznemu – rozumie się osobę

podlegającą obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym na

podstawie przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych lub objętą

przepisami o zaopatrzeniu emerytalnym;

4)

Obecnie całkowita niezdolność do pracy oraz niezdolność do samodzielnej egzystencji, na

podstawie art. 10 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 czerwca 1996 r. o zmianie niektórych ustaw

o zaopatrzeniu emerytalnym i o ubezpieczeniu społecznym (Dz. U. poz. 461), która weszła

w życie z dniem 1 września 1997 r.

05.03.2019

©Telksinoe s. 9/73

13a) świadczeniach z ubezpieczeń społecznych – rozumie się zasiłek chorobowy

i świadczenie rehabilitacyjne, do których przysługuje prawo z tytułu

ubezpieczenia chorobowego na podstawie przepisów o świadczeniach

pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa;

13b) należnościach z tytułu składek – rozumie się składki, należne od nich odsetki

i koszty upomnienia;

14) okresach podlegania określonemu ubezpieczeniu społecznemu – rozumie się

tylko takie okresy, za które opłacono przewidziane w odpowiednich

przepisach składki na to ubezpieczenie, chyba że w myśl tych przepisów nie

istniał obowiązek opłacania składek;

15) wójcie – rozumie się także burmistrza lub prezydenta miasta;

16) ubezpieczeniu zdrowotnym – rozumie się ubezpieczenie określone

w odrębnych przepisach.

Rozdział 2

Zakres podmiotowy ubezpieczenia, składki na ubezpieczenie i świadczenia

pieniężne z ubezpieczenia

A. Ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie

Art. 7. 1. Ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu

podlega z mocy ustawy:

1) rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha

przeliczeniowego lub dział specjalny,

2) domownik rolnika, o którym mowa w pkt 1

– jeżeli ten rolnik lub domownik nie podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu

lub nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty albo nie ma ustalonego prawa

do świadczeń z ubezpieczeń społecznych.

1a. Ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu podlega

z mocy ustawy pomocnik rolnika, wyłącznie w zakresie ograniczonym do

świadczeń określonych w art. 9 pkt 1.

2. Ubezpieczeniem wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim na wniosek

obejmuje się innego rolnika lub domownika, jeżeli działalność rolnicza stanowi

stałe źródło jego utrzymania, a także osobę, która będąc rolnikiem przeznaczyła

05.03.2019

©Telksinoe s. 10/73

grunty prowadzonego gospodarstwa rolnego do zalesienia na zasadach określonych

w odrębnych przepisach.

3. Innego rolnika, domownika lub osobę, która przeznaczyła grunty do

zalesienia, obejmuje się ubezpieczeniem wypadkowym, chorobowym

i macierzyńskim na wniosek, wyłącznie w zakresie ograniczonym do świadczeń

określonych w art. 9 pkt 1, jeżeli podlegają innemu ubezpieczeniu społecznemu

albo mają ustalone prawo do emerytury lub renty lub do świadczeń z ubezpieczeń

społecznych.

4. Przepisów ust. 2 i 3 nie stosuje się do emerytów i rencistów, którzy mają

orzeczoną niezdolność do samodzielnej egzystencji.

Art. 8. 1. Za każdego ubezpieczonego opłaca się miesięczną składkę

w równej wysokości, z zastrzeżeniem ust. 3.

2. Wysokość składki za jednego ubezpieczonego ustala się w planie funduszu

składkowego stosownie do zasad określonych w art. 77.

2a. W przypadku gdy okres podlegania ubezpieczeniu wypadkowemu,

chorobowemu i macierzyńskiemu jest krótszy niż miesiąc, wysokość składki

oblicza się proporcjonalnie do liczby dni podlegania temu ubezpieczeniu.

3. Za ubezpieczonego, o którym mowa w art. 7 ust. 3, opłaca się jedną trzecią

składki, o której mowa w ust. 2.

3a. (uchylony)

4. Prezes Kasy ogłasza w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej

„Monitor Polski”, ustaloną przez Radę Rolników, wysokość miesięcznej składki na

jeden lub kilka kolejnych kwartałów, co najmniej 14 dni przed pierwszym dniem

danego kwartału. Wysokość ta może być ustalana kwotowo – i korygowana

w przypadku zmiany wysokości emerytury podstawowej – albo za pomocą

określonego procentu emerytury podstawowej.

5. Na wniosek Rady Rolników minister właściwy do spraw rozwoju wsi,

w drodze rozporządzenia, może ustanawiać ulgi w wysokości składki, określając

szczegółowe zasady i tryb ich przyznawania.

Art. 9. Świadczeniami z ubezpieczenia wypadkowego, chorobowego

i macierzyńskiego są:

05.03.2019

©Telksinoe s. 11/73

1) jednorazowe odszkodowanie z tytułu stałego lub długotrwałego uszczerbku

na zdrowiu albo śmierci wskutek wypadku przy pracy rolniczej lub rolniczej

choroby zawodowej, zwane dalej „jednorazowym odszkodowaniem”;

2) zasiłek chorobowy.

3) (uchylony)

4) (uchylony)

Art. 10. 1. Jednorazowe odszkodowanie przysługuje:

1) ubezpieczonemu, który doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na

zdrowiu wskutek wypadku przy pracy rolniczej lub rolniczej choroby

zawodowej;

2) (uchylony)

3) członkom rodziny ubezpieczonego, który zmarł wskutek wypadku przy pracy

rolniczej lub rolniczej choroby zawodowej.

4) (uchylony)

1a. Członkami rodziny, o których mowa w ust. 1 pkt 3, są:

1) małżonek;

2) dzieci własne i przysposobione, pasierbowie, wnuki, rodzeństwo spełniające

w dniu śmierci ubezpieczonego warunki wymagane do uzyskania renty

rodzinnej;

3) rodzice, osoby przysposabiające, macocha, ojczym, jeżeli w dniu śmierci

ubezpieczonego prowadzili z nim wspólne gospodarstwo domowe lub jeżeli

ubezpieczony przyczyniał się w znacznym stopniu do ich utrzymania albo

jeżeli zostało ustalone, wyrokiem sądowym lub ugodą sądową, prawo do

alimentów z jego strony.

2. Jednorazowe odszkodowanie nie przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli:

1) spowodował wypadek umyślnie albo wskutek rażącego niedbalstwa lub

2) będąc w stanie nietrzeźwości lub będąc pod wpływem środków odurzających,

substancji psychotropowych lub innych środków o podobnym działaniu, sam

w znacznym stopniu przyczynił się do wypadku.

Art. 11. 1. Za wypadek przy pracy rolniczej uważa się nagłe zdarzenie

wywołane przyczyną zewnętrzną, które nastąpiło podczas wykonywania czynności

05.03.2019

©Telksinoe s. 12/73

związanych z prowadzeniem działalności rolniczej albo pozostających w związku

z wykonywaniem tych czynności:

1) na terenie gospodarstwa rolnego, które ubezpieczony prowadzi lub w którym

stale pracuje, albo na terenie gospodarstwa domowego bezpośrednio

związanego z tym gospodarstwem rolnym lub

2) w drodze ubezpieczonego z mieszkania do gospodarstwa rolnego, o którym

mowa w pkt 1, albo w drodze powrotnej, lub

3) podczas wykonywania poza terenem gospodarstwa rolnego, o którym mowa

w pkt 1, zwykłych czynności związanych z prowadzeniem działalności

rolniczej albo w związku z wykonywaniem tych czynności, lub

4) w drodze do miejsca wykonywania czynności, o których mowa w pkt 3, albo

w drodze powrotnej.

1a. W przypadku pomocnika rolnika za wypadek przy pracy rolniczej uznaje

się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, które nastąpiło podczas

wykonywania przez pomocnika rolnika czynności określonych w umowie

o pomocy przy zbiorach, o której mowa w art. 91a.

2. Na wniosek Rady Rolników minister właściwy do spraw rozwoju wsi,

w drodze rozporządzenia, może określić, jakie czynności niewymienione w ust. 1

pkt 3 traktuje się, w zakresie uprawnień do świadczeń z ubezpieczenia z tytułu

wypadku przy pracy rolniczej, na równi z czynnościami związanymi

z prowadzeniem działalności rolniczej.

Art. 12. Za rolniczą chorobę zawodową uważa się chorobę, która powstała

w związku z pracą w gospodarstwie rolnym, jeżeli choroba ta jest objęta wykazem

chorób zawodowych określonych w przepisach wydanych na podstawie Kodeksu

pracy.

Art. 13. 1. Jednorazowe odszkodowanie ustala się dla ubezpieczonego

w wysokości proporcjonalnej do określonego procentowo stałego lub

długotrwałego uszczerbku na zdrowiu.

2. Za stały uszczerbek na zdrowiu uznaje się takie naruszenie sprawności

organizmu, które powoduje upośledzenie czynności organizmu nierokujące

poprawy.

05.03.2019

©Telksinoe s. 13/73

3. Za długotrwały uszczerbek na zdrowiu uważa się takie naruszenie

sprawności organizmu, które powoduje upośledzenie czynności organizmu na

okres przekraczający 6 miesięcy, mogące ulec poprawie.

4. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi, w uzgodnieniu z Radą Rolników,

może określić, w drodze rozporządzenia, wysokość jednorazowego odszkodowania

przysługującego za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na

zdrowiu, uwzględniając:

1) stan finansów funduszu składkowego;

2) wysokość jednorazowego odszkodowania przysługującego na podstawie

przepisów o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy

i chorób zawodowych.

5. Jeżeli nie określono wysokości jednorazowego odszkodowania w sposób,

o którym mowa w ust. 4, wynosi ono 66% emerytury podstawowej za każdy

procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu.

6. Jednorazowe odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, ulega zwiększeniu

o kwotę równą jednorazowemu odszkodowaniu za 20% uszczerbek na zdrowiu,

jeżeli ubezpieczony wskutek wypadku przy pracy rolniczej lub rolniczej choroby

zawodowej jest niezdolny do samodzielnej egzystencji.

7. Jeżeli wskutek pogorszenia się stanu zdrowia stały lub długotrwały

uszczerbek na zdrowiu będący następstwem wypadku przy pracy rolniczej lub

rolniczej choroby zawodowej, który był podstawą przyznania jednorazowego

odszkodowania, ulegnie zwiększeniu co najmniej o 10 punktów procentowych,

jednorazowe odszkodowanie zwiększa się o kwotę równą wysokości

jednorazowego odszkodowania, określoną w ust. 4 lub 5, za każdy procent

uszczerbku na zdrowiu przewyższający procent, według którego ustalone było to

odszkodowanie.

8. Jeżeli do jednorazowego odszkodowania jest uprawniony tylko jeden

członek rodziny, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 i ust. 1a, jednorazowe

odszkodowanie przysługuje w wysokości:

1) kwoty jednorazowego odszkodowania za 100% uszczerbek na zdrowiu, jeżeli

do świadczenia jest uprawniony małżonek lub dziecko;

2) 50% kwoty określonej w pkt 1, jeżeli do świadczenia jest uprawniony inny

członek rodziny.

05.03.2019

©Telksinoe s. 14/73

9. Jeżeli do jednorazowego odszkodowania są uprawnieni równocześnie:

1) małżonek i jedno lub więcej dzieci, świadczenie to przysługuje w wysokości

określonej w ust. 8 pkt 1, zwiększonej na każde dziecko o kwotę określoną

w ust. 6;

2) dwoje lub więcej dzieci, świadczenie to przysługuje w wysokości określonej

w ust. 8 pkt 1, zwiększonej na drugie i każde następne dziecko o kwotę

określoną w ust. 6.

10. Jeżeli obok małżonka lub dzieci do jednorazowego odszkodowania są

uprawnieni równocześnie inni członkowie rodziny, każdemu z nich świadczenie to

przysługuje w kwocie określonej w ust. 6, niezależnie od świadczenia

przysługującego małżonkowi lub dzieciom.

11. Jeżeli do jednorazowego odszkodowania są uprawnieni tylko członkowie

rodziny inni niż małżonek lub dzieci, świadczenie to przysługuje w wysokości

określonej w ust. 8 pkt 2, zwiększonej na drugiego i każdego następnego

uprawnionego o kwotę określoną w ust. 6.

12. Jednorazowe odszkodowanie ustalone na podstawie ust. 9 i 11 dzieli się

między uprawnionych w równych częściach.

13. Jednorazowe odszkodowanie z tytułu śmierci ubezpieczonego, który

zmarł wskutek wypadku przy pracy rolniczej lub rolniczej choroby zawodowej,

zmniejsza się o kwotę jednorazowego odszkodowania z tytułu stałego lub

długotrwałego uszczerbku na zdrowiu wypłaconego temu ubezpieczonemu.

Art. 14. 1. Zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który wskutek

choroby jest niezdolny do pracy nieprzerwanie przez co najmniej 30 dni.

2. Zasiłek chorobowy przysługuje za okres czasowej niezdolności do pracy,

jednak nie dłużej niż przez 180 dni.

3. Jeżeli po wyczerpaniu okresu zasiłkowego, o którym mowa w ust. 2,

ubezpieczony jest nadal niezdolny do pracy, a w wyniku dalszego leczenia

i rehabilitacji rokuje odzyskanie zdolności do pracy, zasiłek chorobowy przedłuża

się na okres niezbędny do przywrócenia zdolności do pracy, jednak nie dłużej niż

o dalsze 360 dni.

4. Zasiłek chorobowy, o którym mowa w ust. 2, przyznaje się i wypłaca na

podstawie zaświadczenia lekarskiego wystawionego zgodnie z art. 55 ust. 1

i art. 55a ust. 7 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych

05.03.2019

©Telksinoe s. 15/73

z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2017 r.

poz. 1368, z późn. zm.5)) albo wydruku zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa

w art. 55a ust. 6 tej ustawy.

5. (uchylony)

6. Zasiłek chorobowy z tytułu czasowej niezdolności do pracy, trwającej

dłużej niż 180 dni, przyznaje się i wypłaca na podstawie orzeczenia wydanego

w trybie określonym w art. 46.

7. Zasiłek chorobowy nie przysługuje za okres:

1) przebywania ubezpieczonego, na koszt Kasy, w zakładzie opieki zdrowotnej6)

w celu rehabilitacji;

2) po ustaniu ubezpieczenia;

3) pobierania zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w art. 18 pkt 7.

8. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi, po zasięgnięciu opinii Rady

Rolników, może określić, w drodze rozporządzenia, wysokość zasiłku

chorobowego oraz przypadki, w których zasiłek chorobowy przysługuje przy

niezdolności do pracy trwającej nieprzerwanie krócej niż 30 dni, uwzględniając

stan finansów funduszu składkowego.

9. Jeżeli nie określono wysokości zasiłku chorobowego w sposób, o którym

mowa w ust. 8, wynosi on jedną trzydziestą emerytury podstawowej za każdy dzień

niezdolności do pracy.

Art. 15. (uchylony)

Art. 15a. 1. Osobie, która została objęta ubezpieczeniem wypadkowym,

chorobowym i macierzyńskim na wniosek, zasiłek chorobowy, o którym mowa

w art. 14, z wyjątkiem zasiłku chorobowego z tytułu wypadku przy pracy rolniczej,

przysługuje po upływie 12-miesięcznego nieprzerwanego okresu ubezpieczenia.

1a. Osobie, która podlega ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu

i macierzyńskiemu z mocy ustawy, do okresu zasiłkowego, o którym mowa

w art. 14 ust. 1 i 2, zalicza się okresy pobierania zasiłku chorobowego z innego

ubezpieczenia społecznego.

5)

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2018 r. poz. 1076,

1544, 1629, 1669, 1925 i 2244 oraz z 2019 r. poz. 60.

6)

Obecnie zakładzie leczniczym podmiotu leczniczego na podstawie art. 40 ustawy z dnia 10

czerwca 2016 r. o zmianie ustawy o działalności leczniczej oraz niektórych innych ustaw (Dz.

U. poz. 960), która weszła w życie z dniem 15 lipca 2016 r.

05.03.2019

©Telksinoe s. 16/73

2. (uchylony)

B. Ubezpieczenie emerytalno-rentowe

Art. 16. 1. Ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu podlega z mocy ustawy:

1) rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha

przeliczeniowego lub dział specjalny;

2) domownik rolnika, o którym mowa w pkt 1;

3) osoba pobierająca rentę strukturalną współfinansowaną ze środków

pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji

i Gwarancji Rolnej lub ze środków pochodzących z Europejskiego Funduszu

Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich;

4) małżonek osoby, o której mowa w pkt 3, jeżeli renta strukturalna

współfinansowana ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji

Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej lub ze środków

pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju

Obszarów Wiejskich wypłacana jest ze zwiększeniem na tego małżonka.

2. Ubezpieczeniem emerytalno-rentowym na wniosek obejmuje się:

1) innego rolnika lub domownika, który podlega ubezpieczeniu wypadkowemu,

chorobowemu i macierzyńskiemu w pełnym zakresie, jeżeli złożono wniosek

o objęcie go ubezpieczeniem emerytalno-rentowym;

2) osobę, która podlegała ubezpieczeniu jako rolnik i zaprzestała prowadzenia

działalności rolniczej, nie nabywając prawa do emerytury lub renty

z ubezpieczenia, jeżeli podlegała ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez

okres co najmniej 12 lat i 6 miesięcy;

3) osobę pobierającą rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy jako rentę

okresową;

3a) osobę pobierającą rodzicielskie świadczenie uzupełniające, o którym mowa

w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu

uzupełniającym – do uzyskania 25-letniego okresu ubezpieczenia emerytalno-

-rentowego, o którym mowa w art. 19 ust. 1 pkt 2;

4) osobę, która podlegała ubezpieczeniu jako rolnik lub domownik i zaprzestała

prowadzenia działalności rolniczej lub pracy w gospodarstwie rolnym

w związku z nabyciem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego lub

05.03.2019

©Telksinoe s. 17/73

specjalnego zasiłku opiekuńczego na podstawie ustawy z dnia 28 listopada

2003 r. o świadczeniach rodzinnych albo zasiłku dla opiekuna na podstawie

ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla

opiekunów przez okres pobierania tego świadczenia albo zasiłku – do

uzyskania 25-letniego okresu ubezpieczenia emerytalno-rentowego, o którym

mowa w art. 19 ust. 1 pkt 2.

3. Przepisów ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1, 2 i 4 nie stosuje się do osoby, która

podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu lub ma ustalone prawo do emerytury

lub renty, lub ma ustalone prawo do świadczeń z ubezpieczeń społecznych.

Art. 16a. 1. Za rolnika lub domownika podlegającego ubezpieczeniu

emerytalno-rentowemu z mocy ustawy albo na wniosek, w związku ze

sprawowaniem osobistej opieki nad dzieckiem, trwającej przez okres do 3 lat, nie

dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 5. roku życia, a w przypadku

dziecka, które z powodu stanu zdrowia potwierdzonego orzeczeniem

o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności wymaga osobistej opieki tej

osoby, przez okres do 6 lat, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko

18. roku życia, składka na to ubezpieczenie jest finansowana z dotacji budżetu

państwa do funduszu emerytalno-rentowego przeznaczonej na te składki, pod

warunkiem że ten rolnik lub domownik nie podlega innemu ubezpieczeniu

społecznemu.

2. Składka na ubezpieczenie emerytalno-rentowe za osoby, o których mowa

w ust. 1, jest finansowana z dotacji budżetu państwa do funduszu emerytalno-

-rentowego od dnia zgłoszenia przez rolnika opłacającego składki za te osoby

wniosku wraz z oświadczeniem o sprawowaniu przez te osoby osobistej opieki nad

dzieckiem.

Art. 16b. 1. Przepisy art. 16a stosuje się także do rolnika lub domownika

podlegającego ubezpieczeniu społecznemu rolników na podstawie art. 5a, pod

warunkiem:

1) zaprzestania wykonywania pozarolniczej działalności gospodarczej albo

współpracy przy wykonywaniu tej działalności albo

2) zawieszenia wykonywania pozarolniczej działalności gospodarczej

– w okresie sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem.

05.03.2019

©Telksinoe s. 18/73

2. Zawieszenia wykonywania pozarolniczej działalności gospodarczej w

związku ze sprawowaniem osobistej opieki nad dzieckiem, o którym mowa w ust.

1 pkt 2, rolnik lub domownik może dokonać w nie więcej niż 5 częściach. Przepisy

art. 22–25 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców stosuje się

odpowiednio.

Art. 16c. 1. Rolnik albo domownik, który nie podlega ubezpieczeniu

społecznemu rolników, albo osoba będąca członkiem rodziny rolnika lub

domownika, która nie spełnia warunków do podlegania temu ubezpieczeniu,

sprawująca osobistą opiekę nad dzieckiem na zasadach i w okresach, o których

mowa w art. 16a ust. 1, może zgłosić wniosek do Kasy o objęcie ubezpieczeniem

emerytalno-rentowym w tym okresie.

2. Za osobę, o której mowa w ust. 1, składka na ubezpieczenie emerytalno-

-rentowe jest finansowana z dotacji budżetu państwa do funduszu emerytalno-

-rentowego przez okres nie dłuższy niż określony w art. 16a ust. 1, jeżeli ta osoba

nie podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu.

Art. 16d. Składka na ubezpieczenie emerytalno-rentowe osób, o których

mowa w art. 16a oraz art. 16c, jest równa składce, o której mowa w art. 17 ust. 1.

Do osób tych nie ma zastosowania przepis art. 17 ust. 4.

Art. 16e. Prawo do skorzystania z uprawnień określonych w art. 16a, art. 16b

ust. 1 lub art. 16c przysługuje jednemu z rodziców, pod warunkiem że drugi rodzic

nie korzysta z tych samych uprawnień albo z prawa do finansowania składek na

podstawie art. 16 ust. 8 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie

ubezpieczeń społecznych.

Art. 16f. Za osobę sprawującą osobistą opiekę nad dzieckiem, o której mowa

w art. 16a, art. 16b ust. 1 i art. 16c, uważa się osobę sprawującą osobistą opiekę nad

dzieckiem własnym lub swojego małżonka, lub dzieckiem przysposobionym.

Art. 17. 1. Składka miesięczna za każdego ubezpieczonego wynosi 10%

emerytury podstawowej.

2. Za ubezpieczonego, o którym mowa w art. 5a, składka wynosi

dwukrotność kwoty ustalonej w sposób określony w ust. 1.

05.03.2019

©Telksinoe s. 19/73

3. W przypadku gdy okres podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu

jest krótszy niż miesiąc, wysokość składki oblicza się proporcjonalnie do liczby dni

podlegania ubezpieczeniu w tym miesiącu.

4. Rolnik, którego gospodarstwo rolne obejmuje obszar użytków rolnych

powyżej 50 ha przeliczeniowych, opłaca dodatkową składkę miesięczną

w wysokości:

1) 12% emerytury podstawowej – w przypadku gdy gospodarstwo rolne

obejmuje obszar użytków rolnych do 100 ha przeliczeniowych;

2) 24% emerytury podstawowej – w przypadku gdy gospodarstwo rolne

obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 100 ha przeliczeniowych do

150 ha przeliczeniowych;

3) 36% emerytury podstawowej – w przypadku gdy gospodarstwo rolne

obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 150 ha przeliczeniowych do

300 ha przeliczeniowych;

4) 48% emerytury podstawowej – w przypadku gdy gospodarstwo rolne

obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 300 ha przeliczeniowych.

5. W przypadku zmiany obszaru użytków rolnych gospodarstwa rolnego

powodującego zmianę wymiaru dodatkowej składki miesięcznej, o której mowa

w ust. 4, rolnikowi obowiązanemu do opłacania tej składki wydaje się decyzję w tej

sprawie.

Art. 18. Świadczeniami z ubezpieczenia emerytalno-rentowego są:

1) emerytura rolnicza lub renta rolnicza z tytułu niezdolności do pracy;

2) renta rolnicza szkoleniowa;

3) renta rodzinna;

4) emerytura i renta z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych

i członków ich rodzin;

5) dodatki do emerytur i rent, o których mowa w pkt 1–4;

6) zasiłek pogrzebowy;

7) zasiłek macierzyński.

Art. 19. 1. Emerytura rolnicza przysługuje ubezpieczonemu, który spełnia

łącznie następujące warunki:

05.03.2019

©Telksinoe s. 20/73

1) osiągnął wiek emerytalny; wiek emerytalny kobiety wynosi 60 lat,

a mężczyzny 65 lat;

2) podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co najmniej

25 lat, z uwzględnieniem art. 20.

1a. (uchylony)

1b. (uchylony)

2. Emerytura rolnicza przysługuje także ubezpieczonemu rolnikowi, który

spełnia łącznie następujące warunki:

1) osiągnął wiek 55 lat, jeśli jest kobietą, albo 60 lat, jeśli jest mężczyzną;

2) podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co najmniej

30 lat;

3) zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej.

2a. Przepis ust. 2 stosuje się do rolnika, który do dnia 31 grudnia 2017 r.

spełnił warunki, o których mowa w ust. 2.

3. Jeżeli zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej jest spowodowane

wywłaszczeniem gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, ich

zbyciem na cel uzasadniający wywłaszczenie albo trwałym wyłączeniem, zgodnie

z obowiązującymi przepisami, użytków rolnych z produkcji rolniczej z przyczyn

niezależnych od rolnika, warunek przewidziany w ust. 2 pkt 2 uważa się za

spełniony, jeżeli rolnik podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres

co najmniej 12 lat i 6 miesięcy.

4. (uchylony)

Art. 19a. (uchylony)

Art. 20. 1. Do okresów ubezpieczenia wymaganych zgodnie z art. 19 ust. 1

pkt 2 i ust. 2 pkt 2 zalicza się okresy:

1) podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników indywidualnych i członków

ich rodzin w latach 1983–1990;

2) prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym, po

ukończeniu 16. roku życia, przed dniem 1 stycznia 1983 r.;

3) od których zależy prawo do emerytury zgodnie z przepisami emerytalnymi.

05.03.2019

©Telksinoe s. 21/73

2. Okresów, o których mowa w ust. 1, nie zalicza się do okresów

ubezpieczenia, jeżeli zostały one zaliczone do okresów, od których zależy prawo

do emerytury lub renty na podstawie odrębnych przepisów.

3. Przepisu ust. 1 pkt 3 nie stosuje się do osób urodzonych po dniu 31 grudnia

1948 r.

Art. 21. 1. Renta rolnicza z tytułu niezdolności do pracy przysługuje

ubezpieczonemu, który łącznie spełnia następujące warunki:

1) podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez wymagany okres,

o którym mowa w ust. 2;

2) jest trwale lub okresowo całkowicie niezdolny do pracy w gospodarstwie

rolnym;

3) całkowita niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym powstała w okresie

podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu lub w okresach, o których

mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1 i 2, lub nie później niż w ciągu 18 miesięcy od

ustania tych okresów.

2. Warunek podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez

wymagany okres uważa się za spełniony, jeżeli okres ubezpieczenia emerytalno -

-rentowego ubezpieczonego wynosi co najmniej:

1) rok – jeżeli całkowita niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym powstała

w wieku do 20 lat;

2) 2 lata – jeżeli całkowita niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym

powstała w wieku powyżej 20 lat do 22 lat;

3) 3 lata – jeżeli całkowita niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym

powstała w wieku powyżej 22 lat do 25 lat;

4) 4 lata – jeżeli całkowita niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym

powstała w wieku powyżej 25 lat do 30 lat;

5) 5 lat – jeżeli całkowita niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym

powstała w wieku powyżej 30 lat.

3. Przy ustalaniu okresu podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu

zgodnie z ust. 2 stosuje się odpowiednio art. 20 ust. 1 i 2.

3a. Jeżeli okres podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu zbiega się

w czasie z okresem innego ubezpieczenia społecznego, przy ustalaniu prawa do

05.03.2019

©Telksinoe s. 22/73

renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy nie uwzględnia się okresu podlegania

innemu ubezpieczeniu społecznemu.

4. Jeżeli całkowita niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym powstała

wskutek wypadku przy pracy rolniczej lub rolniczej choroby zawodowej, warunek,

o którym mowa w ust. 1 pkt 1, uważa się za spełniony, jeżeli ubezpieczony posiada

jakikolwiek okres ubezpieczenia emerytalno-rentowego, który obejmuje dzień

wypadku lub dzień zachorowania na rolniczą chorobę zawodową.

5. Za całkowicie niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym uważa się

ubezpieczonego, który z powodu naruszenia sprawności organizmu utracił

zdolność do osobistego wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym.

6. Całkowitą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym uznaje się za

trwałą, jeżeli ubezpieczony nie rokuje odzyskania zdolności do osobistego

wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym.

7. Całkowitą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym uznaje się za

okresową, jeżeli ubezpieczony rokuje odzyskanie zdolności do osobistego

wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym.

8. Okres 5 lat, o których mowa w ust. 2 pkt 5, powinien przypadać w okresie

ostatnich 10 lat przed złożeniem wniosku o przyznanie renty rolniczej z tytułu

niezdolności do pracy.

Art. 21a. Przy ustalaniu liczby lat podlegania ubezpieczeniu emerytalno-

-rentowemu dodaje się poszczególne okresy podlegania ubezpieczeniu obejmujące

lata, miesiące i dni. Okresy niepełnych miesięcy podlegania ubezpieczeniu oblicza

się w dniach. Sumę dni zamienia się na miesiące, przyjmując za miesiąc 30 dni

kalendarzowych; sumę miesięcy zamienia się na lata, przyjmując pełne 12 miesięcy

za jeden rok.

Art. 21b. 1. Ubezpieczonemu spełniającemu warunki do uzyskania renty

rolniczej z tytułu niezdolności do pracy określone w art. 21, w stosunku do którego

orzeczono celowość przekwalifikowania zawodowego ze względu na trwałą

całkowitą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym, przysługuje przez okres

6 miesięcy renta rolnicza szkoleniowa.

2. Osobę, której przyznano rentę rolniczą szkoleniową, Kasa kieruje do

powiatowego urzędu pracy w celu poddania przekwalifikowaniu zawodowemu.

05.03.2019

©Telksinoe s. 23/73

3. Okres 6 miesięcy, o którym mowa w ust. 1, ulega wydłużeniu na czas

niezbędny do przekwalifikowania zawodowego, nie dłużej niż do 36 miesięcy.

4. Przedłużenie prawa do renty rolniczej szkoleniowej następuje na wniosek

starosty.

5. Koszty przekwalifikowania zawodowego rencisty w okresie pobierania

renty rolniczej szkoleniowej są finansowane ze środków Państwowego Funduszu

Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.

Art. 22. 1. Rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy przyznaje się jako

rentę stałą, jeżeli całkowita niezdolność ubezpieczonego do pracy w gospodarstwie

rolnym jest trwała i nie orzeczono celowości przekwalifikowania zawodowego.

W pozostałych przypadkach renta rolnicza z tytułu niezdolności do pracy

przysługuje jako renta okresowa przez okres wskazany w decyzji Prezesa Kasy.

2. Prawo do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy, które ustało

z powodu ustąpienia całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym,

podlega przywróceniu, jeżeli w ciągu 18 miesięcy od dnia ustania prawa do renty

ubezpieczony ponownie stał się całkowicie niezdolny do pracy w gospodarstwie

rolnym.

3. Osobom pobierającym renty rolnicze z tytułu niezdolności do pracy, które

osiągnęły wiek 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn, przyznaje się z urzędu

emeryturę rolniczą w wysokości nie niższej od dotychczas pobieranej renty z tytułu

niezdolności do pracy, jeżeli osoba ta spełnia warunki określone w art. 19 ust. 1 pkt

2 ustawy.

4. Wysokość emerytury, o której mowa w ust. 3, może być niższa od

dotychczas pobieranej renty, jeżeli jej zmniejszenie wynika z wyłączenia okresów,

o których mowa w art. 20 ust. 1 pkt 3.

Art. 23. (uchylony)

Art. 24. Emerytura rolnicza, renta rolnicza z tytułu niezdolności do pracy,

oraz renta rolnicza szkoleniowa składa się z części składkowej i części

uzupełniającej, ustalonych zgodnie z art. 25 i 26. Dla każdej z tych części ustala się

wskaźnik wymiaru.

Art. 25. 1. Część składkową ustala się przyjmując po 1% emerytury

podstawowej za każdy rok podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu,

05.03.2019

©Telksinoe s. 24/73

z uwzględnieniem ust. 2–7. Niepełne lata przelicza się odpowiednio,

z uwzględnieniem art. 21a.

2. Do liczby lat, o których mowa w ust. 1, dolicza się liczbę lat:

1) podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników indywidualnych i członków

ich rodzin w okresie od dnia 1 stycznia 1983 r. do dnia 31 grudnia 1990 r.;

2) prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym

w okresie od dnia 1 lipca 1977 r. do dnia 31 grudnia 1982 r., za który była

opłacana składka na Fundusz Emerytalny Rolników;

3) (uchylony)

4) prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym – bez

podlegania innemu ubezpieczeniu społecznemu – po ukończeniu 16. roku

życia, przypadających przed dniem 1 lipca 1977 r., jednak nie wcześniej niż

25 lat przed spełnieniem warunków nabycia prawa do emerytury rolniczej lub

renty inwalidzkiej rolniczej.

2a. Do liczby lat, o których mowa w ust. 1, dolicza się również liczbę lat:

1) podlegania ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu określonych

w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, podlegania ubezpieczeniu

społecznemu lub zaopatrzeniu emerytalnemu przed dniem 1 stycznia 1999 r.

oraz podlegania zaopatrzeniu emerytalnemu przepadającemu po tej dacie,

2) działalności kombatanckiej, działalności równorzędnej z tą działalnością,

a także okresy zaliczane do okresów tej działalności oraz podlegania

represjom wojennym i okresu powojennego, określone w przepisach

o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji

wojennych i okresu powojennego,

3) odbywania czynnej służby wojskowej w Wojsku Polskim lub okresy jej

równorzędne albo zastępczych form tej służby, przypadających przed dniem

1 stycznia 1999 r.

– jeżeli z tego tytułu ubezpieczonemu nie przyznano emerytury lub renty na

podstawie odrębnych przepisów.

2b. Przepisu ust. 2a nie stosuje się przy ustalaniu wysokości emerytury

rolniczej dla osób urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r.

3. Jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, za rolnika i jego małżonka

opłacono roczną składkę na ubezpieczenie społeczne rolników indywidualnych

05.03.2019

©Telksinoe s. 25/73

i członków ich rodzin w wysokości wyższej niż 120% przeciętnej emerytury

podstawowej w danym roku, zamiast jednego roku przyjmuje się okres dłuższy,

odpowiadający wskaźnikowi indywidualnego wymiaru składki w danym roku.

Wskaźnik ten oblicza się w następujący sposób:

1) kwotę opłaconej składki rocznej wymierzonej od hektarów przeliczeniowych

i działów specjalnych oraz od osób ubezpieczonych w danym gospodarstwie

rolnym, z wyjątkiem domowników, dzieli się przez liczbę tych osób; przy

ustalaniu kwoty opłaconej składki wlicza się również kwoty przyznanych ulg

i zwolnień, nie wlicza się jednak nieopłaconej części składki za 1990 r., jeżeli

jej opłacenie było dobrowolne;

2) tak obliczoną kwotę dzieli się przez 120% przeciętnej emerytury podstawowej

w danym roku.

4. Okresy, o których mowa w ust. 2a pkt 1, przelicza się w wymiarze

półtorakrotnym. Nie dotyczy to jednak okresów podlegania ubezpieczeniu

społecznemu z tytułu pobierania świadczeń dla bezrobotnych.

5. Za każdy rok przypadający w okresie, o którym mowa w ust. 2 pkt 4,

przyjmuje się 0,5% emerytury podstawowej.

6. Jeżeli uprawniony do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy

podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu łącznie z okresami, o których

mowa w ust. 2 i 2a, krócej niż przez 5 lat, przyjmuje się, że okres opłacania składki

wynosi 5 lat.

7. Przepisu ust. 6 nie stosuje się, jeżeli całkowita niezdolność do pracy

powstała wskutek wypadku przy pracy rolniczej lub rolniczej choroby zawodowej.

W takim przypadku uprawnionemu do okresu opłacania składki dolicza się okres

dzielący go od osiągnięcia wieku 60 lat.

8. Minister Pracy i Polityki Socjalnej7) ogłosi w Dzienniku Urzędowym

Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” przeciętną roczną wysokość emerytury

podstawowej w latach 1983–1990.

Art. 26. 1. Część uzupełniająca wynosi 95% emerytury podstawowej, jeżeli

liczba lat przyjęta do ustalenia części składkowej, lecz bez uwzględnienia skutków

7)

Obecnie minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, na podstawie art. 4 ust. 1,

art. 5 pkt 26 i art. 31 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U.

z 2018 r. poz. 762, 810, 1090, 1467, 1544, 1560, 1669, 1693, 2227 i 2340), która weszła w życie

z dniem 1 kwietnia 1999 r.

05.03.2019

©Telksinoe s. 26/73

art. 25 ust. 3, jest mniejsza od 20; przy każdym pełnym roku od 20 lat część

uzupełniającą zmniejsza się o 0,5% emerytury podstawowej.

2. Część uzupełniająca nie może wynosić mniej niż 85% emerytury

podstawowej, a suma części uzupełniającej i części składkowej nie może być

mniejsza od emerytury podstawowej, z zastrzeżeniem ust. 3.

3. Jeżeli rolnik nabywa prawo do emerytury rolniczej w wieku o 5 lat niższym

od wieku emerytalnego, określoną zgodnie z ust. 1 część uzupełniającą zmniejsza

się o 25% emerytury podstawowej. Tak ustaloną część uzupełniającą zwiększa się

o 5% emerytury podstawowej po upływie każdego roku dzielącego uprawnionego

od wieku emerytalnego.

Art. 27. 1. Do emerytury lub renty rolniczej z ubezpieczenia przysługuje

dodatek pielęgnacyjny na zasadach i wysokości określonej w przepisach

emerytalnych.

1a. W razie zbiegu prawa do dodatku pielęgnacyjnego, o którym mowa

w ust. 1, z prawem do dodatku pielęgnacyjnego przysługującego do emerytury,

ustalonej na podstawie art. 24 ust. 1, art. 24a lub art. 184 przepisów emerytalnych,

dodatek pielęgnacyjny wypłaca się wraz z emeryturą z Funduszu Ubezpieczeń

Społecznych.

2. Do emerytury lub renty rolniczej z ubezpieczenia przysługuje również

dodatek z tytułu pracy przymusowej po dniu 1 września 1939 r. w wysokości 2%

emerytury podstawowej za każdy rok takiej pracy.

3. Dodatek, o którym mowa w ust. 2, dolicza się do części składkowej

emerytury lub renty rolniczej, uwzględniając jego wysokość przy ustalaniu

wskaźnika wymiaru części składkowej.

4. Do emerytury lub renty inwalidzkiej z ubezpieczenia społecznego rolników

indywidualnych i członków ich rodzin przysługuje zwiększenie za okresy,

o których mowa w art. 25 ust. 2a pkt 2 i 3, w wysokości 1% emerytury

podstawowej za każdy rok przypadający w tych okresach, jeżeli z tego tytułu

uprawnionemu nie przyznano emerytury lub renty na podstawie odrębnych

przepisów.

5. Zwiększenie, o którym mowa w ust. 4, dolicza się do emerytury lub renty

inwalidzkiej z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich

rodzin i ustala się ponownie wskaźnik wymiaru tego świadczenia.

05.03.2019

©Telksinoe s. 27/73

Art. 28. 1. Wypłata emerytury lub renty rolniczej z ubezpieczenia ulega

częściowemu zawieszeniu na zasadach określonych w ust. 2–8, jeżeli emeryt lub

rencista prowadzi działalność rolniczą.

2. Zawieszenie wypłaty dotyczy:

1) części uzupełniającej emerytury rolniczej lub renty rolniczej z tytułu

niezdolności do pracy,

2) emerytury lub renty inwalidzkiej z ubezpieczenia społecznego rolników

indywidualnych i członków ich rodzin w części równej 95% emerytury

podstawowej

– i obejmuje całość lub określony ułamek tej części świadczenia; ilekroć w ust. 3

i 5–7 jest mowa o zawieszeniu wypłaty w całości, w połowie albo w jednej

czwartej – rozumie się odpowiednio zawieszenie wypłaty tej części świadczenia,

jej połowy albo jednej czwartej.

3. Wypłata ulega zawieszeniu w całości, jeżeli emeryt lub rencista nie

zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, z zastrzeżeniem ust. 5–7 i 9–11.

4. Uznaje się, że emeryt lub rencista zaprzestał prowadzenia działalności

rolniczej, jeżeli ani on, ani jego małżonek nie jest właścicielem

(współwłaścicielem) lub posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu

przepisów o podatku rolnym i nie prowadzi działu specjalnego, nie uwzględniając:

1) gruntów wydzierżawionych, na podstawie umowy pisemnej zawartej co

najmniej na 10 lat i zgłoszonej do ewidencji gruntów i budynków, osobie

niebędącej:

a) małżonkiem emeryta lub rencisty,

b) jego zstępnym lub pasierbem,

c) osobą pozostającą z emerytem lub rencistą we wspólnym gospodarstwie

domowym,

d) małżonkiem osoby, o której mowa w lit. b lub c;

2) gruntów trwale wyłączonych z produkcji rolniczej na podstawie odrębnych

przepisów, w tym zalesionych gruntów rolnych;

3) gruntów i działów specjalnych należących do małżonka, z którym emeryt lub

rencista zawarł związek małżeński po ustaleniu prawa do emerytury lub renty

rolniczej z ubezpieczenia;

05.03.2019

©Telksinoe s. 28/73

4) własności (udziału we współwłasności) nieustalonej odpowiednimi

dokumentami urzędowymi, jeżeli grunty będące przedmiotem tej własności

(współwłasności) nie znajdują się w posiadaniu rolnika lub jego małżonka.

5. Jeżeli emeryt lub rencista jest długotrwale niezdolny do pracy wskutek

wypadku przy pracy rolniczej albo rolniczej choroby zawodowej, wypłata

świadczenia przez okres dwóch lat od tego wypadku albo od zachorowania na tę

chorobę ulega zawieszeniu tylko w połowie.

6. Wypłata ulega zawieszeniu w połowie, jeżeli:

1) (uchylony)

2) rencista pobiera okresową rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy, nie

dłużej jednak niż przez dwa lata.

7. Wypłata ulega zawieszeniu w jednej czwartej, jeżeli:

1) emeryt lub rencista nie zawarł umowy z następcą stosownie do przepisów

rozdziału 7 i nie ma możliwości sprzedaży nieruchomości wchodzących

w skład gospodarstwa rolnego co najmniej po cenie odpowiadającej ich

oszacowaniu według przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami

rolnymi Skarbu Państwa albo

2) trwają czynności zmierzające do wywłaszczenia tych nieruchomości, ich

wykupu na cel uzasadniający wywłaszczenie albo do trwałego wyłączenia

gruntów z produkcji rolniczej na podstawie odrębnych przepisów lub

3) nieruchomości te są położone w strefie ochronnej lub na innym obszarze

specjalnym, utworzonym na podstawie odrębnych przepisów w związku

z wprowadzeniem ograniczeń w użytkowaniu gruntów rolnych albo w celach

ochronnych.

8. Jeżeli wypłata ulega zawieszeniu w myśl ust. 3 lub 5, zawiesza się

w całości wypłatę dodatku pielęgnacyjnego, przysługującego z tytułu ukończenia

75 lat.

9. W przypadku podjęcia działalności rolniczej na gruntach:

1) nabytych w drodze dziedziczenia lub

2) uprzednio wydzierżawionych co najmniej na 10 lat, jeżeli dzierżawa ustała

wcześniej z przyczyn niezależnych od wydzierżawiającego, lub

05.03.2019

©Telksinoe s. 29/73

3) odzyskanych w wyniku rozwiązania – z przyczyn niezależnych od

uprawnionego – umowy, na podstawie której uprzednio zbył on te grunty, albo

w wyniku uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej

– wypłata nie ulega zawieszeniu przez okres jednego roku.

10. W przypadku zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej polegającej

na przekazaniu gospodarstwa rolnego w formie aktu notarialnego osobie

niepełnoletniej wypłata ulega zawieszeniu w całości do czasu osiągnięcia przez tę

osobę 18 lat.

11. W przypadku, gdy rencista lub emeryt uprawniony do emerytury z art. 19

ust. 1 prowadzi działalność rolniczą z małżonkiem podlegającym ubezpieczeniu

emerytalno-rentowemu z mocy ustawy, wypłata nie ulega zawieszeniu.

12. (uchylony)

Art. 28a. 1. Wypłata renty rolniczej szkoleniowej ulega zawieszeniu w części

uzupełniającej w przypadku osiągania przez uprawnionego przychodu

z działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego zgodnie

z przepisami emerytalnymi, bez względu na wysokość tego przychodu.

2. Prawo do renty rolniczej szkoleniowej ustaje:

1) od dnia podjęcia zatrudnienia, wykonywania prac interwencyjnych lub robót

publicznych lub od dnia, gdy uprawniony odmówił, bez uzasadnionej

przyczyny, przyjęcia propozycji zatrudnienia złożonej przez powiatowy urząd

pracy;

2) od dnia otrzymania przez Kasę zawiadomienia od starosty o braku możliwości

przekwalifikowania uprawnionego do innego zawodu lub o braku możliwości

przedstawienia propozycji odpowiedniego zatrudnienia w terminie 6 miesięcy

od dnia ukończenia szkolenia, nie później niż w okresie 36 miesięcy

pobierania tej renty;

3) od dnia otrzymania przez Kasę zawiadomienia od starosty o tym, że

uprawniony nie poddaje się przekwalifikowaniu zawodowemu.

Art. 29. 1. Renta rodzinna przysługuje uprawnionym członkom rodziny

zmarłego:

1) emeryta lub rencisty mającego ustalone prawo do emerytury albo renty

rolniczej z ubezpieczenia;

05.03.2019

©Telksinoe s. 30/73

2) ubezpieczonego, który w chwili śmierci spełniał warunki do uzyskania

emerytury rolniczej lub renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy;

przyjmuje się, że był on całkowicie niezdolny do pracy w gospodarstwie

rolnym.

2. Do renty rodzinnej są uprawnieni następujący członkowie rodziny

zmarłego:

1) dzieci własne, dzieci drugiego małżonka oraz dzieci przysposobione,

2) przyjęte na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności

wnuki, rodzeństwo i inne dzieci, z wyłączeniem dzieci przyjętych na

wychowanie i utrzymanie w ramach rodziny zastępczej lub rodzinnego domu

dziecka,

3) małżonek (wdowa, wdowiec),

4) rodzice

– jeżeli spełniają warunki do uzyskania takiej renty w myśl przepisów

emerytalnych.

Art. 30. 1. Wszystkim uprawnionym członkom rodziny przysługuje jedna

renta rodzinna.

2. Jeżeli do renty rodzinnej uprawniona jest jedna osoba, renta wynosi 85%

emerytury podstawowej ze zwiększeniem o:

1) 50% nadwyżki – ponad kwotę emerytury podstawowej – emerytury lub renty

inwalidzkiej z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych

i członków ich rodzin, jaka przysługiwała zmarłemu w chwili śmierci, albo

2) 50% części składkowej emerytury rolniczej lub renty rolniczej z tytułu

niezdolności do pracy, która przysługiwała lub przysługiwałaby zmarłemu

w chwili śmierci

– z tym że renta rodzinna nie może być niższa od emerytury podstawowej.

3. Za każdą następną osobę uprawnioną wysokość renty rodzinnej, ustalonej

w sposób określony w ust. 2, zwiększa się o 5%.

4. Rentę rodzinną, wyliczoną na podstawie ust. 2 i 3, zwiększa się o 10%,

jeżeli śmierć nastąpiła wskutek wypadku przy pracy rolniczej lub rolniczej choroby

zawodowej.

4a. Renta rodzinna nie może być wyższa od kwoty świadczenia, które

przysługiwałoby zmarłemu, i nie może być niższa od emerytury podstawowej.

05.03.2019

©Telksinoe s. 31/73

5. Wysokość renty rodzinnej ustala się za pomocą wskaźnika wymiaru.

6. Renta rodzinna ulega podziałowi między uprawnionych na równe części,

jeżeli:

1) do renty są uprawnione osoby małoletnie, nad którymi opiekę sprawują różne

osoby;

2) pełnoletni członek rodziny uprawniony do renty żąda jej podziału;

3) zachodzą inne okoliczności uzasadniające podział renty.

Art. 31. 1. Do renty rodzinnej przysługuje dodatek przewidziany w art. 27

ust. 1 oraz dodatek dla sieroty zupełnej.

2. Dodatek dla sieroty zupełnej przysługuje w wysokości określonej

w przepisach emerytalnych.

3. (uchylony)

Art. 32. Wypłata renty rodzinnej, przysługującej osobie pełnoletniej, ulega

zawieszeniu, jeżeli uprawniony prowadzi działalność rolniczą. Przepisy art. 28

ust. 3, 4 i 6–10 oraz art. 34 stosuje się odpowiednio.

Art. 33. 1. W razie zbiegu prawa do emerytury z prawem do renty na

podstawie ustawy, uprawnionemu przyznaje się jedno świadczenie – wyższe lub

wybrane przez uprawnionego, z zastrzeżeniem art. 22 ust. 3 i 4.

2. W razie zbiegu prawa do emerytury lub renty przysługującej na podstawie

ustawy z prawem do emerytury lub renty z innego ubezpieczenia społecznego,

uprawnionemu wypłaca się jedno wybrane przez niego świadczenie, z

zastrzeżeniem ust. 4.

2a. Przepisu ust. 2 nie stosuje się do osób uprawnionych jednocześnie do

emerytury rolniczej oraz do emerytury przyznanej na podstawie art. 24 ust. 1,

art. 24a lub art. 184 przepisów emerytalnych.

2b. Uprawniony do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy albo renty

rodzinnej z ubezpieczenia i do emerytury na podstawie art. 24 lub art. 24a

przepisów emerytalnych traci prawo do renty rolniczej z tytułu niezdolności do

pracy albo renty rodzinnej z ubezpieczenia, chyba że zanim wystąpi z wnioskiem

o prawo do emerytury na podstawie art. 24 lub art. 24a przepisów emerytalnych

złoży oświadczenie, że wybiera rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy albo

rentę rodzinną z ubezpieczenia. W przypadku złożenia tego oświadczenia środki

05.03.2019

©Telksinoe s. 32/73

zgromadzone na jego rachunku w otwartym funduszu emerytalnym są

przekazywane przez ten fundusz, za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń

Społecznych, na dochody budżetu państwa. Oświadczenie o wyborze świadczenia

jest ostateczne i nie przysługuje od niego prawo odstąpienia.

2c. W przypadku gdy uprawniony do renty rolniczej z tytułu niezdolności do

pracy nie spełnia warunków do emerytury rolniczej na podstawie art. 22 ust. 3,

Kasa wzywa uprawnionego do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy,

w terminie co najmniej 3 miesięcy przed osiągnięciem wieku emerytalnego, do

złożenia oświadczenia, o którym mowa w ust. 2b.

2d. Kasa wzywa uprawnionego do renty rodzinnej z ubezpieczenia,

w terminie co najmniej 3 miesięcy przed osiągnięciem wieku emerytalnego, do

złożenia oświadczenia, o którym mowa w ust. 2b.

3. (uchylony)

4. Odrębne przepisy określają prawo do pobierania świadczeń w razie zbiegu

u jednej osoby prawa do emerytury lub renty z ubezpieczenia z prawem do:

1) renty inwalidy wojennego i wojskowego, którego niezdolność do pracy

pozostaje w związku ze służbą wojskową;

2) renty z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej pobytem w miejscach,

o których mowa w art. 3 i 4 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r.

o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji

wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2018 r. poz. 276);

3) renty z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem przy pracy,

wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy albo wskutek choroby zawodowej;

4) świadczenia o charakterze rentowym z instytucji zagranicznej.

Art. 34. 1. Prawo do emerytury lub renty rolniczej z ubezpieczenia ulega

zawieszeniu na zasadach określonych w przepisach emerytalnych. W takim

przypadku nie zawiesza się jednak wypłaty części składkowej emerytury rolniczej

lub renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy albo nadwyżki emerytury lub

renty inwalidzkiej z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych

i członków ich rodzin ponad 95% emerytury podstawowej.

2. Przy stosowaniu zawieszenia prawa do emerytury lub renty rolniczej

z ubezpieczenia, zgodnie z ust. 1, nie bierze się pod uwagę dochodów

z działalności rolniczej.

05.03.2019

©Telksinoe s. 33/73

Art. 35. 1. Zasiłek pogrzebowy przysługuje osobie, która poniosła koszty

pogrzebu po śmierci:

1) ubezpieczonego, nie wyłączając osoby podlegającej tylko ubezpieczeniu

wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu;

2) uprawnionego do emerytury lub renty z ubezpieczenia;

3) członka rodziny osoby, o której mowa w pkt 1 lub 2;

4) osoby, która w dniu śmierci nie miała ustalonego prawa do emerytury lub

renty z ubezpieczenia, lecz spełniała warunki do jej przyznania i pobierania.

1a. Członkami rodziny, o których mowa w ust. 1 pkt 3, są:

1) małżonek (wdowa i wdowiec);

2) rodzice, ojczym, macocha oraz osoby przysposabiające;

3) dzieci własne, dzieci drugiego małżonka, dzieci przysposobione i dzieci

umieszczone w rodzinie zastępczej;

4) przyjęte na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności inne

dzieci niż wymienione w pkt 3;

5) rodzeństwo;

6) dziadkowie;

7) wnuki;

8) osoby, nad którymi została ustanowiona opieka prawna.

2. Jeżeli koszty pogrzebu poniosło kilka osób, zasiłek pogrzebowy ulega

podziałowi między te osoby proporcjonalnie do poniesionych kosztów.

3. Zasiłek pogrzebowy przysługuje w wysokości określonej w przepisach

emerytalnych.

4. W razie zbiegu prawa do zasiłku pogrzebowego na podstawie ustawy

z prawem do zasiłku pogrzebowego na podstawie odrębnych przepisów, przyznaje

się zasiłek pogrzebowy na podstawie odrębnych przepisów.

Art. 35a. 1. Zasiłek macierzyński przysługuje osobie ubezpieczonej, która:

1) jest matką albo ojcem dziecka, z uwzględnieniem ust. 2;

2) przysposobiła dziecko w przypadku objęcia opieką dziecka w wieku do

ukończenia 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto

decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego – do ukończenia 10. roku życia;

3) przyjęła dziecko w wieku do 7. roku życia na wychowanie, a w przypadku

dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego –

05.03.2019

©Telksinoe s. 34/73

do 10. roku życia, jeżeli w tym czasie został złożony wniosek o

przysposobienie;

4) przyjęła dziecko w wieku do 7. roku życia na wychowanie w ramach rodziny

zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej, a w przypadku

dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego –

do 10. roku życia.

2. Zasiłek macierzyński przysługuje ubezpieczonemu – ojcu dziecka

w przypadku:

1) skrócenia okresu pobierania zasiłku macierzyńskiego na wniosek matki

dziecka po wykorzystaniu przez nią tego świadczenia za okres co najmniej

14 tygodni od dnia urodzenia dziecka;

2) śmierci matki dziecka;

3) porzucenia dziecka przez matkę.

3. Zasiłek macierzyński przysługuje przez okres:

1) 52 tygodni – w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie,

przysposobienia jednego dziecka lub przyjęcia na wychowanie jednego

dziecka;

2) 65 tygodni – w przypadku urodzenia dwojga dzieci przy jednym porodzie,

przysposobienia dwojga dzieci lub przyjęcia na wychowanie dwojga dzieci;

3) 67 tygodni – w przypadku urodzenia trojga dzieci przy jednym porodzie,

przysposobienia trojga dzieci lub przyjęcia na wychowanie trojga dzieci;

4) 69 tygodni – w przypadku urodzenia czworga dzieci przy jednym porodzie,

przysposobienia czworga dzieci lub przyjęcia na wychowanie czworga dzieci;

5) 71 tygodni – w przypadku urodzenia pięciorga i więcej dzieci przy jednym

porodzie, przysposobienia pięciorga i więcej dzieci lub przyjęcia na

wychowanie pięciorga i więcej dzieci.

4. Zasiłek macierzyński przysługuje od dnia:

1) porodu – w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1;

2) przysposobienia dziecka, nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 7. roku

życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu

obowiązku szkolnego, nie dłużej niż do ukończenia przez nie 10. roku życia

– w przypadku osoby, o której mowa w ust. 1 pkt 2;

05.03.2019

©Telksinoe s. 35/73

3) przyjęcia dziecka na wychowanie, nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko

7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję

o odroczeniu obowiązku szkolnego, nie dłużej niż do ukończenia przez nie 10.

roku życia – w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 i 4.

5. Osobie uprawnionej do zasiłku macierzyńskiego przysługuje w tym samym

czasie jeden zasiłek macierzyński bez względu na liczbę wychowywanych dzieci.

6. Zasiłek macierzyński nie przysługuje, jeżeli:

1) co najmniej jeden z rodziców dziecka lub osoba, która przyjęła dziecko na

wychowanie, otrzymują zasiłek macierzyński lub uposażenie za okres

ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu macierzyńskiego, okres

urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego lub okres urlopu

rodzicielskiego;

2) dziecko zostało umieszczone w pieczy zastępczej – w przypadku osób,

o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2;

3) jeden z rodziców dziecka lub osoba, która przyjęła dziecko na wychowanie,

nie sprawują lub zaprzestali sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem.

Art. 35b. 1. Zasiłek macierzyński przysługuje w wysokości świadczenia

rodzicielskiego, o którym mowa w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r.

o świadczeniach rodzinnych.

2. Prawo do zasiłku macierzyńskiego ustala się, począwszy od miesiąca

urodzenia, przysposobienia lub przyjęcia dziecka na wychowanie, jeżeli wniosek

o ustalenie prawa do zasiłku macierzyńskiego został złożony w terminie

3 miesięcy, licząc od dnia urodzenia, przysposobienia lub przyjęcia dziecka na

wychowanie. W przypadku złożenia wniosku po terminie, nie później jednak niż

w okresach, o których mowa w art. 35a ust. 3, prawo do zasiłku macierzyńskiego

ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek.

3. W przypadku, o którym mowa w art. 35a ust. 2, termin 3 miesięcy,

o którym mowa w ust. 2, jest liczony od dnia skrócenia okresu pobierania zasiłku

macierzyńskiego, śmierci matki dziecka lub porzucenia dziecka przez matkę.

4. Kwotę zasiłku macierzyńskiego przysługującą za niepełny miesiąc ustala

się, dzieląc kwotę zasiłku przez liczbę wszystkich dni kalendarzowych w tym

miesiącu, a otrzymaną kwotę mnoży się przez liczbę dni kalendarzowych, za które

05.03.2019

©Telksinoe s. 36/73

zasiłek przysługuje. Kwotę zasiłku macierzyńskiego przysługującą za niepełny

miesiąc zaokrągla się do 10 groszy w górę.

Rozdział 3

Postępowanie w indywidualnych sprawach z zakresu ubezpieczenia

Art. 36. 1. Prezes Kasy wydaje decyzje w sprawach:

1) podlegania ubezpieczeniu oraz ustania ubezpieczenia, a także wysokości

należności z tytułu składek na ubezpieczenie;

1a) zmiany warunków ubezpieczenia, a także stwierdzenia obowiązku opłacania

składki, o której mowa w art. 17 ust. 2;

1b) stwierdzenia obowiązku opłacania dodatkowej składki miesięcznej, o której

mowa w art. 17 ust. 4;

2) (uchylony)

2a) przedłużenia prawa do renty rolniczej szkoleniowej;

3) ustalenia prawa do świadczeń pieniężnych z ubezpieczenia i ich

indywidualnego wymiaru;

4) zawieszenia prawa do świadczeń;

5) zawieszenia lub wstrzymania wypłaty świadczeń oraz wznowienia

zawieszonej lub wstrzymanej wypłaty;

6) zwrotu nienależnie pobranych świadczeń;

7) przyznania odsetek za opóźnienie w wypłacie świadczeń;

8) potrącenia składek na ubezpieczenie lub innych należności ze świadczeń

z ubezpieczenia;

9) wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne,

z zastrzeżeniem ust. 1a;

10) o których mowa w art. 41a i 55;

11) przyznania rodzicielskich świadczeń uzupełniających, o których mowa

w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu

uzupełniającym.

1a. Decyzje w sprawach, o których mowa w ust. 1 pkt 1, dotyczących

pomocnika rolnika oraz w sprawach, o których mowa w ust. 1 pkt 9, Prezes Kasy

wydaje w sprawach spornych.

05.03.2019

©Telksinoe s. 37/73

2. Prezes Kasy może upoważniać do wydawania decyzji w sprawach,

o których mowa w ust. 1, pracowników Kasy. Ponadto Prezes Kasy i Prezes

Zakładu mogą postanowić, że określone decyzje będą wydawane, z upoważnienia

Prezesa Kasy, przez pracowników Zakładu.

3. Od decyzji w sprawach, o których mowa w ust. 1 pkt 1–9, a także

w przypadku niewydania decyzji przysługuje odwołanie do sądu w terminach i na

zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego o

postępowaniu odrębnym w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.

4. Wniesienie odwołania do sądu od decyzji ustalającej podleganie

ubezpieczeniu i obowiązek opłacania należności z tytułu składek na to

ubezpieczenie nie wstrzymuje wykonania tej decyzji.

Art. 37. 1. Rolnik jest obowiązany, nie czekając na wezwanie, w ciągu 14 dni

zgłaszać Kasie osoby podlegające ubezpieczeniu w jego gospodarstwie oraz

informować Kasę o okolicznościach mających wpływ na podleganie ubezpieczeniu

i o zmianach tych okoliczności.

1a. Pomocnika rolnika zgłasza się do ubezpieczenia w ciągu 7 dni od dnia

zawarcia umowy o pomocy przy zbiorach, o której mowa w art. 91a, lecz nie

później niż przed upływem okresu, na który została zawarta ta umowa.

2. Osoba pobierająca świadczenia z ubezpieczenia jest obowiązana, nie

czekając na wezwanie, w ciągu 14 dni zgłaszać Kasie okoliczności mające wpływ

na wysokość i prawo pobierania tych świadczeń.

3. Organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków, organy podatkowe,

organy prowadzące księgi wieczyste, Zakład, Agencja Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa oraz organy wykonawcze jednostek samorządu

terytorialnego są obowiązane udzielać nieodpłatnie Kasie informacji niezbędnych

do ustalenia okoliczności mających znaczenie w sprawach z zakresu

ubezpieczenia.

4. Kasa jest uprawniona do nieodpłatnego korzystania z danych

zgromadzonych w:

1) Powszechnym Elektronicznym Systemie Ewidencji Ludności;

2) zbiorach meldunkowych;

3) krajowym systemie ewidencji gospodarstw rolnych;

05.03.2019

©Telksinoe s. 38/73

4) rejestrze centralnym obejmującym sprawy dotyczące zezwoleń na pracę,

zezwoleń na pracę sezonową oraz oświadczeń o powierzeniu wykonywania

pracy cudzoziemcowi, prowadzonym przez ministra właściwego do spraw

pracy na podstawie ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia

i instytucjach rynku pracy.

5. Kasa wymienia dane dotyczące rolników i domowników, w zakresie

określonym w art. 68a ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie

ubezpieczeń społecznych, w ramach Systemu Elektronicznej Wymiany Informacji

dotyczących Zabezpieczenia Społecznego, o którym mowa w rozporządzeniu

Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r.

dotyczącym wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie

koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L

284 z 30.10.2009, str. 1, z późn. zm.), za pośrednictwem punktu kontaktowego

prowadzonego przez Zakład.

Art. 38. Przy ustalaniu podlegania ubezpieczeniu domniemywa się, że:

1) właściciel gruntów zaliczonych do użytków rolnych lub dzierżawca takich

gruntów, jeżeli dzierżawa jest zarejestrowana w ewidencji gruntów

i budynków, prowadzi działalność rolniczą na tych gruntach;

2) podatnik podatku rolnego lub podatku od dochodu z działów specjalnych

prowadzi działalność rolniczą w rozmiarze wynikającym z zakresu

opodatkowania;

3) jeżeli własność lub dzierżawa gruntów, o których mowa w pkt 1, przysługuje

kilku osobom lub jeżeli obowiązek podatkowy, o którym mowa w pkt 2, ciąży

na kilku osobach – każda z tych osób uczestniczy w prowadzeniu działalności

rolniczej;

4) osoba bliska rolnikowi, spełniająca warunki określone w art. 6 pkt 2 lit. a i b,

stale pracuje w gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem

stosunkiem pracy – jeżeli okoliczność ta została stwierdzona zgodnym

oświadczeniem rolnika i tej osoby.

Art. 39. 1. Decyzją ustalającą podleganie ubezpieczeniu można objąć

wszystkich ubezpieczonych, za których składkę opłaca ten sam rolnik.

05.03.2019

©Telksinoe s. 39/73

2. Decyzja ustalająca podleganie ubezpieczeniu powinna zawierać

w szczególności:

1) określenie rodzaju ubezpieczenia;

2) określenie początkowej daty podlegania ubezpieczeniu;

3) określenie zasad obliczania składek oraz sposobu ich opłacania

i obowiązujących terminów płatności;

4) wskazanie rolnika zobowiązanego do opłacania składek albo osób

zobowiązanych solidarnie;

5) określenie kwoty należności z tytułu składek wynikającej z objęcia

ubezpieczeniem i terminu zapłaty.

3. (uchylony)

4. W razie zmiany stanu faktycznego lub stanu prawnego, na podstawie

którego wydano decyzję o ustaleniu podlegania ubezpieczeniu, wydaje się nową

decyzję w tej sprawie. Jeżeli jednak zmianie ulegnie jedynie wysokość

miesięcznych składek, rolnikowi obowiązanemu do ich opłacania doręcza się

informację w tej sprawie.

Art. 39a. 1. Odbierający oświadczenie, o którym mowa w art. 5a, pracownik

Kasy poucza rolnika o skutkach prawnych tego oświadczenia i umieszcza stosowną

informację na wydanej decyzji.

2. Kasa niezwłocznie przekazuje właściwemu oddziałowi Zakładu odpis

decyzji stwierdzającej podleganie ubezpieczeniu przez osobę, o której mowa

w art. 5a, lub ustanie ubezpieczenia takiej osoby.

3. Kasa niezwłocznie przekazuje właściwemu oddziałowi Zakładu

oświadczenie przewidziane w art. 5a.

4. (uchylony)

5. Kasa niezwłocznie przekazuje właściwemu wójtowi odpis decyzji

stwierdzającej podleganie ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez osobę,

o której mowa w art. 16 ust. 2 pkt 4, lub ustanie ubezpieczenia takiej osoby.

Art. 40. 1. Składki na ubezpieczenie opłaca się co kwartał. Termin płatności

przypada ostatniego dnia pierwszego miesiąca danego kwartału, z zastrzeżeniem

art. 50.

05.03.2019

©Telksinoe s. 40/73

1a. Jeżeli decyzja, w której określono wysokość zobowiązań z tytułu składek,

nie została doręczona co najmniej na 14 dni przed ustawowym terminem płatności,

o którym mowa w ust. 1, obowiązuje termin płatności wynoszący 14 dni od dnia

doręczenia tej decyzji.

2. Jeżeli wysokość składki jest uzależniona od wysokości emerytury

podstawowej, przy obliczaniu wysokości składki przyjmuje się kwotę emerytury

podstawowej obowiązującą w ostatnim miesiącu poprzedniego kwartału.

3. Składkę na ubezpieczenie za pomocnika rolnika należną za dany miesiąc

opłaca rolnik w terminie do 15. dnia następnego miesiąca. Składkę tę opłaca się bez

uprzedniego wezwania.

Art. 40a. 1. Od składek nieopłaconych w terminie przez rolnika pobiera się

od rolnika odsetki za zwłokę, na zasadach i w wysokości określonej w dziale III

rozdział 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018

r. poz. 800, z późn. zm.8)).

2. Odsetek za zwłokę nie nalicza się, jeżeli ich wysokość nie przekracza

6,60 zł.

Art. 41. 1. Kasa dokonuje poboru składek na ubezpieczenie.

2. Jeżeli pobór składki następuje w gotówce, inkasentem może być pracownik

Kasy lub Zakładu albo inna upoważniona osoba. Jeżeli czynności inkasa nie należą

do zakresu obowiązków pracownika, inkasentowi przysługuje prowizja na

zasadach określonych w umowie z Kasą.

3. Inkasent jest obowiązany informować rolnika o sposobie obliczania

wysokości składki.

Art. 41a. 1. Prezes Kasy lub upoważniony przez niego pracownik Kasy,

w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zainteresowanego, na jego

wniosek, uwzględniając możliwości płatnicze wnioskodawcy oraz stan finansów

funduszów emerytalno-rentowego i składkowego, może:

1) odroczyć termin płatności należności z tytułu składek na ubezpieczenie,

rozłożyć ich spłatę na raty lub umorzyć w całości lub w części;

8)

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2018 r. poz. 650,

723, 771, 1000, 1039, 1075, 1499, 1540, 1544, 1629, 1693, 2126, 2193, 2244 i 2354 oraz z 2019

r. poz. 60.

05.03.2019

©Telksinoe s. 41/73

2) umorzyć należności Kasy z tytułu nienależnie pobranych świadczeń w całości

lub części.

2. Prezes Kasy lub upoważniony przez niego pracownik Kasy może także,

z urzędu, umorzyć część lub całość należności z tytułu składek, w przypadku ich

całkowitej nieściągalności, która zachodzi, gdy:

1) w wyniku postępowania egzekucyjnego lub na podstawie posiadanych

dokumentów stwierdzono, że dłużnik nie posiada źródeł dochodu i majątku,

z którego można dochodzić należności, oraz brak jest możliwości

przeniesienia odpowiedzialności;

2) dłużnik zmarł, nie pozostawiając majątku, z którego można by dochodzić

należności, i jednocześnie nie ma możliwości przeniesienia

odpowiedzialności;

3) kwota należności nie przekracza pięciokrotnej wartości upomnienia

w postępowaniu egzekucyjnym;

4) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności nie

uzyska się kwoty przewyższającej koszty postępowania egzekucyjnego.

3. Umorzenie składek powoduje również umorzenie odsetek za zwłokę

w całości lub w takiej części, w jakiej zostały umorzone składki, oraz powoduje

umorzenie należnych Kasie kosztów upomnienia.

4. Od należności z tytułu składek, których spłatę rozłożono na raty, nie nalicza

się odsetek za zwłokę, począwszy od następnego dnia po wpływie wniosku.

5. Jeżeli dłużnik nie opłaci w terminie odroczonej składki lub ustalonych

przez Kasę rat, kwota niezapłaconych składek staje się wymagalna wraz

z odsetkami za zwłokę liczonymi od dnia następującego po dniu, w którym upływa

termin płatności wynikający z art. 40.

6. W razie dokonywania wpłat na poczet rat, na jakie została rozłożona

należność z tytułu składek, wpłatę zalicza się na poczet składek

o najwcześniejszym terminie płatności i należnych od nich odsetek za zwłokę.

Art. 41b. 1. Należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie

5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 2–7.

2. Nie ulegają przedawnieniu należności z tytułu składek zabezpieczone

hipoteką, jednakże po upływie terminu przedawnienia należności te mogą być

05.03.2019

©Telksinoe s. 42/73

egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki do wysokości zaległych składek

i odsetek za zwłokę liczonych do dnia przedawnienia.

3. Bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega

zawieszeniu od dnia podjęcia decyzji o rozłożeniu należności na raty lub

odroczeniu terminu płatności, do dnia terminu płatności odroczonej należności

z tytułu składek lub ostatniej raty, z zastrzeżeniem ust. 4.

4. Jeżeli w ustalonym terminie dłużnik nie zapłacił którejkolwiek z rat, na

jakie została rozłożona należność, bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna się,

a rozpoczęty ulega zawieszeniu od dnia podjęcia decyzji o rozłożeniu należności

na raty, do dnia podjęcia decyzji o wygaśnięciu decyzji o rozłożeniu na raty

należności z tytułu składek.

5. Bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej

czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której

dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.

6. Bieg terminu przedawnienia przerywa ogłoszenie upadłości. Po przerwaniu

bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się na nowo od dnia następującego po dniu

uprawomocnienia się postanowienia o ukończeniu postępowania upadłościowego

lub jego umorzeniu.

7. Przedawnienie należności z tytułu składek wynikających z decyzji

o odpowiedzialności osoby trzeciej lub następcy prawnego następuje po upływie

5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym decyzja została wydana.

8. Bieg terminu przedawnienia zawiesza się, jeżeli wydanie decyzji jest

uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

Zawieszenie biegu terminu przedawnienia trwa do dnia, w którym decyzja innego

organu stała się ostateczna lub orzeczenie sądu uprawomocniło się, nie dłużej

jednak niż 2 lata.

9. Bieg przedawnienia terminu, o którym mowa w ust. 1, ulega zawieszeniu

od dnia śmierci spadkodawcy do dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu

o stwierdzeniu nabycia spadku, nie dłużej jednak niż do dnia, w którym upłynęły

2 lata od śmierci spadkodawcy.

10. Nadpłacone lub nienależnie opłacone składki podlegają z urzędu

zaliczeniu na poczet zaległych lub bieżących składek, a w razie ich braku – na

poczet przyszłych składek, chyba że płatnik złoży wniosek o zwrot składek.

05.03.2019

©Telksinoe s. 43/73

11. Nadpłacone lub nienależnie opłacone składki nie podlegają zwrotowi,

jeżeli od dnia ich opłacenia upłynęło 5 lat.

12. Kasa zawiadamia płatnika o kwocie nadpłaconych lub nienależnie

opłaconych składek podlegających zwrotowi, jeżeli są one wyższe od kwoty,

o której mowa w ust. 15.

13. Płatnik może, w terminie 7 dni od dnia otrzymania zawiadomienia,

o którym mowa w ust. 12, złożyć wniosek o zwrot nadpłaconych lub nienależnie

opłaconych składek.

14. W przypadku braku przyszłych należności z tytułu składek, nadpłacone

lub nienależnie opłacone składki podlegają zwrotowi z urzędu.

15. Nie podlegają zwrotowi nadpłacone lub nienależnie opłacone składki

nieprzekraczające równowartości sumy kosztów powiadomienia płatnika

o nadpłacie listem poleconym oraz kosztów jej zwrotu.

Art. 42. Kasa prowadzi ewidencję okresów podlegania ubezpieczeniu

i opłacania składek za każdego ubezpieczonego. Osoba zainteresowana ma prawo

wglądu do ewidencji w zakresie dotyczącym jej spraw oraz zgłaszania uwag i

zastrzeżeń.

Art. 43. 1. Kasa wydaje legitymacje dla emerytów, rencistów oraz członków

ich rodzin.

2. Prezes Kasy określa szczegółowe zasady wydawania legitymacji, o których

mowa w ust. 1, oraz dokonywania w nich wpisów.

Art. 44. 1. Prawo do świadczeń z ubezpieczenia ustala się na wniosek osoby

zainteresowanej albo innej osoby mającej interes prawny w ustaleniu tego prawa.

2. Prawo do świadczeń z ubezpieczenia lub ich wysokość ustala się ponownie

na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu na zasadach określonych

w przepisach emerytalnych.

3. Zmiany w indywidualnym wymiarze świadczeń z ubezpieczenia,

wynikające ze zmian w przepisach prawa, ustala się z urzędu.

4. Zawieszenie prawa do świadczeń oraz zawieszenie lub wstrzymanie ich

wypłaty stosuje się z urzędu.

5. Wznowienie zawieszonej lub wstrzymanej wypłaty świadczenia bądź jego

części następuje na wniosek.

05.03.2019

©Telksinoe s. 44/73

Art. 45. 1. O zaistnieniu wypadku przy pracy rolniczej poszkodowany, rolnik,

domownik lub inna osoba są zobowiązane zawiadomić Kasę bez zbędnej zwłoki,

jednak nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia jego zaistnienia.

2. Jeżeli zachodzi przypuszczenie, że poszkodowany w chwili wypadku był

w stanie nietrzeźwym lub pod wpływem środków odurzających, substancji

psychotropowych lub innych środków o podobnym działaniu, lekarz udzielający

pierwszej pomocy kieruje poszkodowanego na badania niezbędne do ustalenia ich

zawartości w organizmie. Poszkodowany jest obowiązany poddać się temu

badaniu. Odmowa poddania się badaniu lub inne zachowanie uniemożliwiające

jego przeprowadzenie powoduje pozbawienie prawa do świadczenia z tytułu

wypadku przy pracy rolniczej, chyba że poszkodowany udowodni, że miały miejsce

przyczyny, które uniemożliwiły poddanie się temu badaniu. Koszty tego badania

pokrywa Kasa.

3. Niedopełnienie przez poszkodowanego lub rolnika obowiązku, o którym

mowa w ust. 1, ocenia się przy ustalaniu okoliczności i przyczyn wypadku oraz

prawa do jednorazowego odszkodowania.

4. Kasa ustala okoliczności i przyczyny wypadku przy pracy rolniczej. Osoba

upoważniona przez Prezesa Kasy ma prawo dokonać oględzin miejsca

i przedmiotów związanych z wypadkiem oraz przeprowadzić dowody z zeznań

poszkodowanego i świadków.

5. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi określi, w drodze rozporządzenia,

sposób i tryb zgłaszania wypadku przy pracy rolniczej oraz ustalania jego

okoliczności i przyczyn, uwzględniając:

1) sposób dokumentowania wypadku przy pracy rolniczej,

2) zgłaszanie roszczenia o jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy

pracy rolniczej,

3) prowadzenie postępowania dowodowego w celu ustalenia okoliczności

i przyczyn wypadku przy pracy rolniczej,

4) informacje, które powinny się znaleźć w protokole powypadkowym

– biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia jednolitości procedur przy ustalaniu

okoliczności i przyczyn tych wypadków.

Art. 46. 1. Orzeczenia dotyczące:

05.03.2019

©Telksinoe s. 45/73

1) trwałej i okresowej całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie

rolnym,

2) stałego i długotrwałego uszczerbku na zdrowiu,

3) niezdolności do samodzielnej egzystencji,

4) czasowej niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 180 dni,

5) celowości przekwalifikowania zawodowego z powodu trwałej całkowitej

niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym,

6) wskazań do rehabilitacji leczniczej,

7) innych okoliczności warunkujących przyznanie świadczeń z ubezpieczenia

społecznego rolników

– w związku z prowadzonym postępowaniem o ustalenie prawa do świadczeń

wydają w pierwszej instancji lekarze rzeczoznawcy Kasy, a w drugiej instancji –

komisje lekarskie Kasy.

2. Prawomocne orzeczenie lekarza rzeczoznawcy Kasy lub orzeczenie

komisji lekarskiej Kasy stanowi podstawę do wydania decyzji w sprawie świadczeń

przewidzianych w ustawie, do których prawo uzależnione jest od stwierdzenia:

1) stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu lub śmierci wskutek

wypadku przy pracy rolniczej lub rolniczej choroby zawodowej, lub

2) trwałej lub okresowej całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie

rolnym, lub

3) niezdolności do samodzielnej egzystencji.

3. Prezes Kasy sprawuje nadzór nad orzekaniem lekarzy rzeczoznawców

Kasy i komisji lekarskich Kasy.

4. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi określi, w drodze rozporządzenia:

1) szczegółowe warunki orzekania o całkowitej niezdolności do pracy

w gospodarstwie rolnym oraz orzekania o celowości przekwalifikowania

zawodowego,

2) tryb postępowania orzeczniczego,

3) tryb i termin wnoszenia odwołań od orzeczeń lekarzy rzeczoznawców Kasy,

4) formy nadzoru nad orzekaniem lekarzy rzeczoznawców Kasy i komisji

lekarskich Kasy,

5) dodatkowe kwalifikacje zawodowe wymagane od lekarzy realizujących

zadania z zakresu orzecznictwa lekarskiego

05.03.2019

©Telksinoe s. 46/73

– mając na uwadze konieczność zapewnienia w Kasie jednolitości stosowania

procedur dotyczących realizacji zadań z zakresu orzecznictwa lekarskiego.

5. Stwierdzenia rolniczej choroby zawodowej dokonuje właściwy państwowy

powiatowy inspektor sanitarny w trybie określonym w przepisach wydanych na

podstawie Kodeksu pracy.

Art. 47. 1. Okoliczności, o których mowa w art. 28 ust. 7, ustala się na

podstawie zaświadczenia właściwego starosty lub wójta.

2. Spełnienie warunku niemożliwości sprzedaży nieruchomości, w myśl

art. 28 ust. 7 pkt 1, stwierdza Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa lub

upoważniony przez nią wójt.

3. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi, w drodze rozporządzenia, określa

szczegółowy tryb postępowania w sprawach, o których mowa w ust. 2, oraz zasady

pokrywania kosztów dokonanych czynności przez Kasę, a w uzasadnionych

przypadkach – przez wnioskodawcę.

Art. 48. 1. Wysokość świadczenia lub jego określonej części ustala się za

pomocą wskaźnika wymiaru, jeżeli przewiduje to ustawa lub jeżeli wysokość ta

pozostaje w stałym stosunku do wysokości emerytury podstawowej, a świadczenie

nie ma charakteru jednorazowego.

2. Świadczenie, którego wysokość jest ustalona za pomocą wskaźnika

wymiaru, wypłaca się w kwocie odpowiadającej iloczynowi tego wskaźnika

i aktualnej emerytury podstawowej.

2a. Jeżeli wysokość świadczenia ustalonego w sposób określony w ust. 1 jest

niższa od kwoty najniższej emerytury określonej w przepisach emerytalnych,

wysokość takiego świadczenia podwyższa się z urzędu do tej kwoty.

2b. Przepisu ust. 2a nie stosuje się do:

1) emerytury lub renty rolniczej z ubezpieczenia pobieranej w zbiegu

z emeryturą lub rentą z innego ubezpieczenia społecznego, jeżeli suma tych

świadczeń przekracza kwotę najniższej emerytury określonej w przepisach

emerytalnych;

2) świadczeń, o których mowa w art. 19a i art. 26 ust. 3;

3) świadczeń, których wypłata została zawieszona zgodnie z art. 28 lub art. 34.

3. (uchylony)

05.03.2019

©Telksinoe s. 47/73

Art. 48a. 1. Emerytura podstawowa oraz emerytury i renty z ubezpieczenia

podlegają corocznie waloryzacji w terminie wskazanym dla waloryzacji emerytur

i rent przysługujących na podstawie przepisów emerytalnych.

2. Waloryzacja emerytury podstawowej polega na pomnożeniu kwoty tej

emerytury przez wskaźnik waloryzacji ustalony zgodnie z przepisami

emerytalnymi.

3. Waloryzacja emerytury oraz renty z ubezpieczenia polega na pomnożeniu

zwaloryzowanej kwoty emerytury podstawowej przez wskaźnik wymiaru

świadczenia, o którym mowa w art. 48 ust. 1.

4. Jeżeli zwaloryzowana w sposób określony w ust. 3 kwota emerytury lub

renty z ubezpieczenia jest niższa od kwoty najniższej emerytury określonej

w przepisach emerytalnych, przepisy art. 48 ust. 2a i 2b stosuje się odpowiednio.

5. O wysokości zwaloryzowanej kwoty emerytury lub renty z ubezpieczenia

zawiadamia się uprawnionego.

6. Prezes Kasy ogłasza, w formie komunikatu, w Dzienniku Urzędowym

Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, co najmniej na 7 dni roboczych przed

najbliższym terminem waloryzacji, obowiązującą od tego terminu kwotę emerytury

podstawowej.

Art. 49. 1. Wypłata świadczenia z ubezpieczenia następuje przez doręczenie

uprawnionemu należnej kwoty za pośrednictwem operatora wyznaczonego

w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (Dz. U.

z 2018 r. poz. 2188) lub innej osoby. Za zgodą uprawnionego Kasa może stosować

inne formy wypłaty.

2. Wypłata świadczenia przysługującego co miesiąc jako świadczenie stałe

lub okresowe następuje każdego miesiąca w dniu oznaczonym w decyzji,

z zastrzeżeniem ust. 3.

3. Jeżeli miesięczna wypłata świadczeń z ubezpieczenia, o których mowa

w ust. 2, nie przekroczyłaby kwoty emerytury podstawowej, świadczenie może być

wypłacone z góry, tak aby jedna wypłata była równa co najmniej kwocie najniższej

emerytury.

Art. 50. 1. Kasa może potrącać z wypłacanych świadczeń z ubezpieczenia

zaległe składki na ubezpieczenie społeczne rolników indywidualnych i członków

05.03.2019

©Telksinoe s. 48/73

ich rodzin lub na ubezpieczenie, wraz z odsetkami, a także składki na

ubezpieczenie za bieżący kwartał; dotyczy to tylko składek za osobę pobierającą

świadczenie, z wyjątkiem domownika, oraz składek, do których opłacenia

zobowiązana jest ta osoba. Ponadto z emerytur i rent mogą być potrącane inne

należności na zasadach określonych w odrębnych przepisach.

2. O dokonywaniu potrącenia orzeka się w decyzji ustalającej prawo do

świadczenia albo w odrębnej decyzji.

Art. 51. Egzekucję należności z tytułu nieopłaconych w terminie składek na

ubezpieczenie społeczne rolników prowadzi się w trybie przepisów

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Art. 52. 1. W sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio

przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a ponadto:

1) do składek na ubezpieczenie stosuje się odpowiednio art. 12, art. 26, art. 29

§ 1 i 2, art. 51 § 1, art. 55, art. 59 § 1 pkt 1, 3, 4, 8 i 9, art. 60 § 1, art. 62 § 1

i 5, art. 62b § 1 pkt 2 i § 3, art. 63 § 1, art. 72 § 1 pkt 1 i 4, art. 73 § 1 pkt 1 i 5,

art. 77 § 1 pkt 2, art. 77b § 2 i 4, art. 78 § 1, § 3 pkt 3 lit. a i § 4, art. 79 § 2,

art. 91, art. 97 § 1, art. 98 § 1 i § 2 pkt 1, 2 i 7, art. 100 § 1, art. 101 § 1,

art. 105 § 1 i 2, art. 106 § 1 i 2, art. 107 § 1, § 1a, § 2 pkt 2 i 4 i § 3, art. 108

§ 1 i 4, art. 109 § 1 i 2 pkt 1, art. 110 § 1, § 2 pkt 2 i § 3, art. 111 § 1–4 i § 5

pkt 1, art. 112 § 1, § 3, § 4 pkt 2 i § 5–7 oraz art. 118 § 1 ustawy z dnia

29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa;

2) do przyznawania świadczeń z ubezpieczenia i do ich wypłaty stosuje się

odpowiednio przepisy regulujące przyznawanie i wypłatę odpowiednich

świadczeń przysługujących pracownikom i członkom ich rodzin.

2. Zasady zwrotu nienależnie pobranych świadczeń oraz ustalania odsetek za

opóźnienia w wypłacie świadczeń określają przepisy emerytalne oraz przepisy

ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o świadczeniach

pieniężnych w razie choroby i macierzyństwa.

Art. 52a. Do składek na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie ich poboru,

wymierzania odsetek za zwłokę, egzekucji, dokonywania zabezpieczeń na

wszystkich nieruchomościach dłużnika oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się

odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenie społeczne rolników.

05.03.2019

©Telksinoe s. 49/73

Rozdział 4

Inne sprawy związane z ubezpieczeniem

Art. 53. (uchylony)

Art. 54. (uchylony)

Art. 55. 1. Prezes Kasy może przyznać emeryturę, rentę rolniczą z tytułu

niezdolności do pracy lub rentę rodzinną rolnikowi lub domownikowi lub

członkom rodziny zmarłego rolnika lub domownika, pomimo niespełnienia,

wskutek szczególnych okoliczności, warunków określonych w ustawie, jeżeli

zainteresowana osoba nie ma niezbędnych środków utrzymania i nie może ich

uzyskać ze względu na wiek lub stan zdrowia.

2. Świadczenie przewidziane w ust. 1 przyznaje się w wysokości

nieprzekraczającej wysokości odpowiedniego świadczenia z ubezpieczenia

emerytalno-rentowego.

2a. Prezes Kasy może emerytowi lub renciście, któremu na skutek

niezaprzestania prowadzenia działalności rolniczej wypłata części uzupełniającej

świadczenia została zawieszona w całości, przyznać prawo do wypłaty 50% tej

części na czas określony, jeżeli istnieją szczególne przeszkody w zaprzestaniu

prowadzenia działalności rolniczej.

3. (uchylony)

Art. 55a. W sprawach nieuregulowanych w art. 55 stosuje się odpowiednio

przepisy o przyznawaniu i wypłacie świadczeń z ubezpieczenia.

Art. 56. Jeżeli przyczyną wypadku przy pracy rolniczej albo rolniczej

choroby zawodowej była wadliwość środka stosowanego przy pracy lub

nieprawidłowość świadczonej usługi, za którą odpowiedzialność cywilną ponosi

osoba niebędąca poszkodowanym lub rolnikiem, na którego rachunek

poszkodowany pracował, Prezes Kasy może dochodzić od tej osoby zwrotu

wydatków ponoszonych na świadczenia z ubezpieczenia z tytułu wypadku przy

pracy albo choroby zawodowej.

Art. 57. (uchylony)

Art. 58. 1. Na wniosek właściciela gruntów wchodzących w skład

gospodarstwa rolnego, który ma ustalone prawo do emerytury lub renty

05.03.2019

©Telksinoe s. 50/73

z ubezpieczenia albo którego małżonek ma ustalone takie prawo, jeżeli zachodzą

okoliczności określone w art. 28 ust. 7 pkt 1, wskazaną we wniosku nieruchomość

przejmuje się na własność Skarbu Państwa za odpłatnością.

2. Przejęcie nieruchomości i ustalenie odpłatności następuje w drodze decyzji

Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa.

2a. Należności za odpłatne przejmowanie nieruchomości na własność Skarbu

Państwa są pokrywane w całości ze środków uzyskanych przez Krajowy Ośrodek

Wsparcia Rolnictwa z gospodarowania mieniem Zasobu Własności Rolnej Skarbu

Państwa.

3. Nieruchomości przejęte na podstawie ust. 1 wchodzą w skład Zasobu

Własności Rolnej Skarbu Państwa.

4. Do odpowiedzialności za zobowiązania związane z prowadzeniem

gospodarstwa rolnego stosuje się odpowiednio art. 526 Kodeksu cywilnego.

5. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi, w drodze rozporządzenia, określa

szczegółowe zasady i tryb postępowania w sprawach, o których mowa w ust. 1,

w tym sposób ustalania odpłatności i wypłacania należności z tego tytułu.

Rozdział 5

Organizacja i zakres działania Kasy oraz Rady Rolników

Art. 59. 1. Prezesa Kasy powołuje Prezes Rady Ministrów, na wniosek

ministra właściwego do spraw rozwoju wsi. Prezes Rady Ministrów odwołuje

Prezesa Kasy.

2. Prezes Kasy może mieć jednego zastępcę albo zastępców. Zastępcę Prezesa

Kasy powołuje minister właściwy do spraw rozwoju wsi na wniosek Prezesa Kasy.

Minister właściwy do spraw rozwoju wsi odwołuje zastępcę Prezesa Kasy.

3. Prezes kieruje Kasą oraz wykonuje zadania przewidziane w ustawie

i zadania wynikające z odrębnych przepisów.

4. Stanowisko Prezesa Kasy i zastępcy Prezesa Kasy może zajmować osoba,

która:

1) posiada tytuł zawodowy magistra lub równorzędny;

2) jest obywatelem polskim;

3) korzysta z pełni praw publicznych;

05.03.2019

©Telksinoe s. 51/73

4) nie była skazana prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub

umyślne przestępstwo skarbowe;

5) posiada kompetencje kierownicze;

6) posiada co najmniej 6-letni staż pracy, w tym co najmniej 3-letni staż pracy

na stanowisku kierowniczym;

7) posiada wykształcenie i wiedzę z zakresu spraw należących do właściwości

Prezesa Kasy.

5. (uchylony)

6. (uchylony)

7. (uchylony)

8. (uchylony)

9. (uchylony)

10. (uchylony)

11. (uchylony)

12. (uchylony)

13. (uchylony)

14. (uchylony)

15. (uchylony)

16. Prezes Kasy współpracuje z Szefem Krajowego Centrum Informacji

Kryminalnych w zakresie niezbędnym do realizacji jego zadań ustawowych.

Art. 59a. 1. Nabór kandydatów do zatrudnienia na wolne stanowiska pracy

w Kasie, z wyłączeniem stanowisk pracy, o których mowa w art. 59 ust. 4 i art. 60

ust. 1, jest otwarty i konkurencyjny.

2. Ogłoszenie o naborze zamieszcza się w Biuletynie Informacji Publicznej,

o którym mowa w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji

publicznej, oraz w miejscu powszechnie dostępnym w jednostce organizacyjnej,

w której jest prowadzony nabór.

Art. 59b. Informacje o kandydatach, którzy zgłosili się do naboru, stanowią

informację publiczną w zakresie objętym wymaganiami określonymi w ogłoszeniu

o naborze.

05.03.2019

©Telksinoe s. 52/73

Art. 59c. Termin do składania dokumentów, określony w ogłoszeniu

o naborze, nie może być krótszy niż 14 dni od dnia opublikowania tego ogłoszenia

w Biuletynie Informacji Publicznej.

Art. 59d. 1. Po upływie terminu do składania dokumentów określonego

w ogłoszeniu o naborze niezwłocznie upowszechnia się listę kandydatów, którzy

spełniają wymagania formalne określone w ogłoszeniu o naborze, przez

umieszczenie jej w miejscu powszechnie dostępnym w jednostce organizacyjnej,

w której jest prowadzony nabór, a także przez opublikowanie jej w Biuletynie

Informacji Publicznej.

2. Lista, o której mowa w ust. 1, zawiera imię i nazwisko kandydata oraz jego

miejsce zamieszkania w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego.

Art. 59e. 1. Sporządza się protokół przeprowadzonego naboru kandydatów do

zatrudnienia na wolne stanowiska pracy w Kasie.

2. Protokół zawiera w szczególności:

1) określenie stanowiska pracy, na które był prowadzony nabór, liczbę

kandydatów oraz imiona, nazwiska i adresy nie więcej niż 5 najlepszych

kandydatów uszeregowanych według poziomu spełniania przez nich

wymagań określonych w ogłoszeniu o naborze;

2) informację o zastosowanych metodach i technikach naboru;

3) uzasadnienie dokonanego wyboru.

Art. 59f. 1. Informację o wyniku naboru upowszechnia się w terminie 14 dni

od dnia zatrudnienia wybranego kandydata albo zakończenia naboru, w przypadku

gdy w jego wyniku nie doszło do zatrudnienia żadnego kandydata.

2. Informacja, o której mowa w ust. 1, zawiera:

1) nazwę i adres urzędu;

2) określenie stanowiska pracy;

3) imię i nazwisko wybranego kandydata oraz jego miejsce zamieszkania

w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego;

4) uzasadnienie dokonanego wyboru kandydata albo uzasadnienie

niezatrudnienia żadnego kandydata.

05.03.2019

©Telksinoe s. 53/73

3. Informację o wyniku naboru upowszechnia się w Biuletynie Informacji

Publicznej i w miejscu powszechnie dostępnym w jednostce organizacyjnej,

w której był prowadzony nabór.

Art. 59g. Jeżeli stosunek pracy osoby wyłonionej w drodze naboru ustał

w ciągu 3 miesięcy od dnia nawiązania stosunku pracy, można zatrudnić na tym

samym stanowisku kolejną osobę spośród najlepszych kandydatów wymienionych

w protokole tego naboru. Przepisy art. 59f stosuje się odpowiednio.

Art. 60. 1. Prezes Kasy powołuje i odwołuje kierowników komórek

organizacyjnych i ich zastępców w centrali, oddziałach regionalnych i placówkach

terenowych oraz dyrektorów oddziałów regionalnych i ich zastępców,

kierowników placówek terenowych i ich zastępców, a pozostałych pracowników

zatrudnia na podstawie umowy o pracę, chyba że odrębne przepisy wymagają

zatrudnienia na podstawie powołania.

2. Przy wykonywaniu czynności służbowych pracownicy Kasy korzystają

z ochrony prawnej przysługującej funkcjonariuszom państwowym.

3. Do pracowników Kasy stosuje się przepisy o pracownikach urzędów

państwowych, z wyjątkiem przepisów dotyczących praw i obowiązków

urzędników państwowych mianowanych.

4. Powołanie na stanowiska, o których mowa w ust. 1 oraz art. 59 ust. 4, jest

równoznaczne z nawiązaniem stosunku pracy na podstawie powołania

w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U.

z 2018 r. poz. 917, z późn. zm.9)).

Art. 61. 1. W ramach Kasy wyodrębnia się:

1) centralę;

2) oddziały regionalne;

3) placówki terenowe;

4) inne jednostki organizacyjne.

2. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi, w drodze zarządzenia, po

zasięgnięciu opinii Rady Rolników, nadaje Kasie statut, określając w nim

wewnętrzną organizację Kasy.

9)

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2018 r. poz. 1000,

1076, 1608, 1629, 2215, 2244, 2245, 2377 i 2432.

05.03.2019

©Telksinoe s. 54/73

Art. 62. 1. Kasa prowadzi działalność w zakresie:

1) obsługi ubezpieczonych i świadczeniobiorców w sprawach dotyczących

objęcia ubezpieczeniem, składek na ubezpieczenie oraz przyznawania

i wypłaty świadczeń z ubezpieczenia;

2) zadań określonych w art. 63–66;

3) obsługi prac Rady Rolników;

4) informowania ubezpieczonych i świadczeniobiorców o prawach

i obowiązkach wynikających z ustawy oraz propagowania działalności Kasy.

2. W realizacji ubezpieczenia Kasa współdziała z Zakładem. W szczególności

Kasa może zlecać Zakładowi dokonywanie określonych czynności, zapewniając

odpowiednią refundację kosztów. Zasady i tryb współdziałania określają

porozumienia Prezesa Kasy i Prezesa Zakładu.

Art. 62a. Interpretacje indywidualne wydawane przez Prezesa Kasy na

podstawie art. 34 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców w

zakresie opłacania składek na ubezpieczenia społeczne przez podmioty, o których

mowa w art. 5a ust. 1, wraz z wnioskiem o wydanie interpretacji, po usunięciu

danych identyfikujących wnioskodawcę oraz inne podmioty wskazane w treści

interpretacji, Kasa niezwłocznie zamieszcza w Biuletynie Informacji Publicznej.

Art. 63. 1. Kasa prowadzi działalność na rzecz zapobiegania wypadkom przy

pracy rolniczej i rolniczym chorobom zawodowym, obejmującą w szczególności:

1) analizowanie przyczyn tych wypadków i chorób;

2) prowadzenie dobrowolnych nieodpłatnych szkoleń i instruktażu dla

ubezpieczonych w zakresie zasad ochrony życia i zdrowia w gospodarstwie

rolnym oraz postępowania w razie wypadku przy pracy rolniczej;

3) upowszechnianie wśród ubezpieczonych wiedzy o zagrożeniach wypadkami

przy pracy rolniczej i rolniczymi chorobami zawodowymi, a także znajomości

zasad ochrony życia i zdrowia w gospodarstwie rolnym oraz zasad

postępowania w razie wypadku;

4) podejmowanie starań o właściwą produkcję i dystrybucję bezpiecznych

środków stosowanych w rolnictwie oraz sprzętu i odzieży ochronnej dla

rolników.

05.03.2019

©Telksinoe s. 55/73

2. Prezes Kasy w porozumieniu z Radą Rolników, ministrem właściwym do

spraw zabezpieczenia społecznego, ministrem właściwym do spraw rozwoju wsi

oraz ministrem właściwym do spraw zdrowia określa zasady ochrony zdrowia

i życia w gospodarstwie rolnym. Zasady te są zaleceniami dotyczącymi

wyposażenia gospodarstwa, zabezpieczenia osób pracujących oraz sposobu

wykonywania czynności związanych z działalnością rolniczą, ustanowionymi

w celu zapobiegania wypadkom przy pracy rolniczej i rolniczym chorobom

zawodowym.

Art. 64. 1. Kasa podejmuje działania na rzecz pomocy ubezpieczonym

i osobom uprawnionym do świadczeń z ubezpieczenia, wykazującym całkowitą

niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym, ale rokującym jej odzyskanie

w wyniku leczenia i rehabilitacji, albo zagrożonym całkowitą niezdolnością do

pracy w gospodarstwie rolnym, obejmujące w szczególności:

1) kierowanie na rehabilitację leczniczą do zakładów rehabilitacyjnych;

2) prowadzenie zakładów rehabilitacji leczniczej;

3) wspieranie rozwoju rehabilitacji ambulatoryjnej na obszarach wiejskich;

4) prowadzenie, we własnym zakresie, badań i analiz przyczyn niezdolności do

pracy;

5) odpłatne zlecanie badań naukowych i ekspertyz dotyczących przyczyn

niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym oraz metod jej

przeciwdziałania;

6) promocję zdrowia;

7) działania dotyczące profilaktyki zdrowotnej w środowisku wiejskim.

2. Kasa może udzielać pomocy ubezpieczonym w rehabilitacji członków ich

rodzin, o których mowa w art. 29 ust. 2 ustawy.

3. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi określi, w drodze rozporządzenia,

warunki i tryb kierowania na rehabilitację leczniczą oraz udzielania zamówień na

świadczenia i usługi rehabilitacyjne, w tym:

1) wskazania do rehabilitacji oraz ocenę jej potrzeby,

2) trwałość i okresowość całkowitej niezdolności do pracy oraz przyczynę jej

powstania,

3) (uchylony)

4) warunki i tryb kwalifikacji wniosku o rehabilitację,

05.03.2019

©Telksinoe s. 56/73

5) sposób zwrotu kosztów przejazdu,

6) warunki i tryb przeprowadzania konkursu oraz zawierania umów

o świadczenia i usługi rehabilitacyjne z podmiotami niebędącymi

jednostkami organizacyjnymi Kasy

– mając na uwadze potrzebę rehabilitacji leczniczej osób kierowanych i stan

finansów funduszu prewencji i rehabilitacji.

Art. 65. Kasa udziela rolnikom informacji o umowach, jakie mogą być

zawierane w związku z zamiarem zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej.

Art. 66. 1. Kasa może inicjować i wspierać rozwój ubezpieczeń dla rolników

i członków ich rodzin, prowadzonych przez towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych

stosownie do przepisów o działalności ubezpieczeniowej. W szczególności Kasa

może udzielać pomocy w powstawaniu i działalności takich towarzystw.

2. Zakres i zasady udzielania pomocy przewidzianej w ust. 1 oraz limity

wydatków Kasy na ten cel określa Prezes Kasy w porozumieniu z Radą Rolników

lub na jej wniosek.

Art. 67. 1. Radę Rolników w liczbie 25 członków powołuje minister

właściwy do spraw rozwoju wsi spośród kandydatów zgłoszonych przez społeczno-

zawodowe organizacje rolników i związki zawodowe rolników indywidualnych

o ogólnokrajowym zakresie działania oraz Krajową Radę Izb Rolniczych. W chwili

rozpoczęcia kadencji co najmniej 15 członków powinno podlegać ubezpieczeniu

w pełnym zakresie, a co najmniej 5 członków powinno pobierać emeryturę lub

rentę z ubezpieczenia.

2. W posiedzeniach Rady Rolników uczestniczą z głosem doradczym

minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, minister właściwy do

spraw rozwoju wsi, minister właściwy do spraw finansów publicznych i Prezes

Kasy lub ich przedstawiciele.

3. Kadencja Rady Rolników trwa 3 lata.

4. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi przed upływem kadencji Rady

Rolników:

1) odwołuje członka, jeżeli złożył on rezygnację;

2) może odwołać członka:

05.03.2019

©Telksinoe s. 57/73

a) po zasięgnięciu opinii Rady Rolników, jeżeli bez usprawiedliwionych

przyczyn nie bierze on udziału w pracach Rady Rolników, w okresie

czterech kolejnych posiedzeń plenarnych lub jeżeli zachodzą istotne

przeszkody w jego dalszym udziale w pracach Rady Rolników lub

b) jeżeli o odwołanie wystąpiła organizacja zgłaszająca.

5. Uzupełnienia składu Rady Rolników w toku kadencji dokonuje się w trybie

przewidzianym dla powołania.

Art. 68. 1. Strukturę organizacyjną i tryb prac Rady Rolników określa

uchwalany przez nią regulamin.

2. Posiedzenie Rady Rolników zwołuje Przewodniczący Rady z własnej

inicjatywy, na wniosek Prezesa Kasy lub co najmniej 10 członków Rady bądź

ministra właściwego do spraw rozwoju wsi.

3. (uchylony)

4. Rada Rolników podejmuje uchwały bezwzględną większością głosów przy

obecności co najmniej połowy członków Rady Rolników, z tym że w sprawach

określonych w art. 11 ust. 2, art. 13 ust. 4 i art. 14 ust. 8 jest wymagana większość

dwóch trzecich głosów. Regulamin Rady Rolników może przewidywać

podejmowanie uchwał kwalifikowaną większością głosów także w innych

sprawach.

5. Członkowi Rady Rolników w związku z udziałem w pracach Rady

Rolników przysługuje ryczałtowe wynagrodzenie.

5a. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi określi w drodze

rozporządzenia:

1) tryb zgłaszania kandydatów na członków Rady Rolników;

2) regulamin i zasady wynagradzania członków Rady Rolników, uwzględniając

funkcję pełnioną w Radzie Rolników i wydatki ponoszone w związku

z udziałem w pracach Rady.

6. Prezes Kasy zapewnia obsługę prac Rady Rolników.

Art. 69. 1. Rada Rolników ma prawo kontrolować i oceniać działalność Kasy.

W tym celu Rada może żądać od Prezesa Kasy informacji i wyjaśnień oraz

udostępnienia dokumentów.

05.03.2019

©Telksinoe s. 58/73

2. Prezes Kasy jest obowiązany ustosunkować się do wniosków

pokontrolnych oraz innych postulatów Rady Rolników dotyczących działalności

Kasy w terminie 14 dni.

Art. 70. W sprawach, o których mowa w art. 8 ust. 5, art. 11 ust. 2, art. 13

ust. 4, art. 14 ust. 8 i art. 82 ust. 2, Rada Rolników przedstawia swój wniosek,

stanowisko lub opinię wraz z uzasadnieniem obejmującym w szczególności ocenę

skutków finansowych projektowanej regulacji.

Art. 71. Rada Rolników opiniuje projekty:

1) aktów prawnych regulujących ubezpieczenie, w szczególności aktów

wykonawczych do ustawy, oraz aktów prawnych mających bezpośredni

wpływ na funkcjonowanie ubezpieczenia;

2) programów działania i planów finansowych Kasy.

Art. 72. (uchylony)

Art. 73. Rada Rolników może występować do organów administracji

państwowej, instytucji państwowych i organów jednostek samorządu

terytorialnego o podjęcie określonych inicjatyw lub działań w sprawach

związanych z ubezpieczeniem. Adresat wystąpienia jest obowiązany udzielić

Radzie odpowiedzi w terminie jednego miesiąca.

Art. 74. 1. Prezes Kasy, w terminie do dnia 31 marca każdego roku,

przedstawia Radzie Rolników sprawozdanie z działalności Kasy i funduszu

składkowego w poprzednim roku.

1a. Rada Rolników rozpatruje sprawozdanie, o którym mowa w ust. 1,

i uchwala opinię wraz z ewentualnymi wnioskami, w terminie do dnia 30 kwietnia.

2. W sprawozdaniu, o którym mowa w ust. 1, zamieszcza się także informację

o kierunkach działalności Rady Rolników oraz podjętych przez nią uchwałach i ich

realizacji.

3. Prezes Kasy przedstawia sprawozdanie, wraz z opinią Rady Rolników,

ministrom wymienionym w art. 67 ust. 2.

Rozdział 6

Gospodarka finansowa

Art. 75. Kasa prowadzi samodzielną gospodarkę finansową.

05.03.2019

©Telksinoe s. 59/73

Art. 76. 1. Tworzy się Fundusz Składkowy Ubezpieczenia Społecznego

Rolników, zwany dalej „funduszem składkowym”. Fundusz ten jest osobą prawną;

funkcje zarządu pełni z urzędu Prezes Kasy pod nadzorem Rady Rolników.

2. Podstawy finansowe ubezpieczenia i działalności Kasy stanowią także

fundusze emerytalno-rentowy, administracyjny oraz prewencji i rehabilitacji,

którymi dysponuje Prezes Kasy.

2a. Fundusze, o których mowa w ust. 2, są państwowymi funduszami

celowymi.

3. Państwo gwarantuje wypłatę świadczeń finansowanych z funduszu

emerytalno-rentowego.

Art. 76a. 1. Nadzór nad funduszem składkowym pełni Rada Nadzorcza

Funduszu Składkowego.

2. W skład Rady Nadzorczej Funduszu Składkowego wchodzi

5 przedstawicieli Rady Rolników i 2 przedstawicieli wyznaczonych przez ministra

właściwego do spraw rozwoju wsi oraz po 1 przedstawicielu wyznaczonym przez

ministra właściwego do spraw finansów publicznych i ministra właściwego do

spraw zabezpieczenia społecznego.

3. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi, po zasięgnięciu opinii Rady

Rolników, nadaje, w drodze zarządzenia, statut funduszowi składkowemu.

Art. 77. 1. Fundusz składkowy jest przeznaczony na finansowanie:

1) świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego, chorobowego i macierzyńskiego;

2) bezpośrednich kosztów funkcjonowania Rady Rolników;

3) kosztów zarządzania funduszem i wykonywania jego zobowiązań jako osoby

prawnej;

4) działalności Kasy, o której mowa w art. 66;

5) niedoboru funduszu administracyjnego, o którym mowa w art. 79 ust. 3, oraz

funduszu prewencji i rehabilitacji, o którym mowa w art. 80 ust. 3.

2. Fundusz składkowy tworzy się ze składek na ubezpieczenie wypadkowe,

chorobowe i macierzyńskie oraz z innych źródeł określonych w statucie funduszu

składkowego, zapewniając pełne pokrycie wydatków funduszu składkowego, oraz

odpisów, o których mowa w art. 78 ust. 2 pkt 2a, art. 79 ust. 2 i art. 80 ust. 2 pkt 1.

05.03.2019

©Telksinoe s. 60/73

3. Wydatki na działalność przewidzianą w art. 66 nie powinny przekroczyć

1% planowanych wydatków funduszu w danym roku.

4. W razie powstania niedoboru funduszu składkowego, może być zaciągnięty

kredyt bankowy w wysokości niezbędnej do pokrycia niedoboru. Spłatę kredytu

uwzględnia się przy ustalaniu wysokości składki na ubezpieczenie wypadkowe,

chorobowe i macierzyńskie w okresie jego spłaty.

Art. 77a. 1. Ze środków funduszu składkowego mogą być wspierane działania

ze sfery zadań publicznych, wymienionych w art. 4 ust. 1 pkt 6, 10, 15 i 23 ustawy

z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie

(Dz. U. z 2018 r. poz. 450, 650, 723 i 1365 oraz z 2019 r. poz. 37), oraz działania

na rzecz:

1) zapobiegania wypadkom i nieszczęśliwym zdarzeniom w gospodarstwach

rolnych,

2) rehabilitacji leczniczej,

3) pomocy w zakresie likwidacji szkód zaistniałych w gospodarstwach rolnych

w wyniku klęsk żywiołowych i innych sytuacji kryzysowych

– na rzecz ubezpieczonych i świadczeniobiorców oraz członków ich rodzin, o

których mowa w art. 29 ust. 2.

2. Do ubiegania się o wsparcie z funduszu składkowego na realizację działań

wymienionych w ust. 1 są uprawnione:

1) organizacje pożytku publicznego, które zgodnie ze statutem lub innym

dokumentem stanowiącym podstawę ich działania prowadzą działalność na

rzecz rolników i członków ich rodzin;

2) organizacje społeczne i zawodowe, które zgodnie ze statutem lub innym

dokumentem stanowiącym podstawę ich działania prowadzą działalność na

rzecz rolników i członków ich rodzin;

3) związki zawodowe rolników indywidualnych;

4) izby rolnicze.

3. Wsparcie, o którym mowa w ust. 1, jest udzielane po przeprowadzeniu

otwartego konkursu ofert. Do udzielenia tego wsparcia stosuje się odpowiednio

przepisy art. 13 ust. 2 i 3, art. 14, art. 15 ust. 1–2a, 2f–2j i 4, art. 16 ust. 1, 2 i 6 oraz

art. 17–18a ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i

o wolontariacie.

05.03.2019

©Telksinoe s. 61/73

4. Wsparcie, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, może być udzielone z

pominięciem otwartego konkursu ofert. Do udzielenia tego wsparcia stosuje się

odpowiednio przepisy art. 43 i art. 47 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach

publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2077, z późn. zm.10)) oraz art. 14, art. 15 ust. 1,

art. 16 ust. 1, 2 i 6 oraz art. 17 i art. 18 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o

działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.

5. Ze środków funduszu składkowego mogą być współfinansowane programy

zdrowotne i programy polityki zdrowotnej, polegające na profilaktyce chorób, w

tym chorób zawodowych w rolnictwie, dla ubezpieczonych i świadczeniobiorców

oraz członków ich rodzin, o których mowa w art. 29 ust. 2.

6. Fundusz składkowy może finansować ubezpieczenia od nieszczęśliwych

wypadków na rzecz ubezpieczonych i świadczeniobiorców oraz członków ich

rodzin, o których mowa w art. 29 ust. 2. W tym celu fundusz składkowy może

zawierać umowy ubezpieczeniowe z zakładami ubezpieczeń, działającymi na

podstawie ustawy z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i

reasekuracyjnej (Dz. U. z 2018 r. poz. 999, 1000, 1669, 2215 i 2243).

7. Wsparcie, o którym mowa w ust. 1, 5 i 6, nie stanowi dotacji w rozumieniu

ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.

8. Podejmowanie zobowiązań w celu realizacji wydatków, o których mowa w

ust. 1, 5 i 6, nie jest dopuszczalne w okresie spłaty kredytu, o którym mowa w art.

77 ust. 4, i może nastąpić wyłącznie, jeżeli w danym roku są zagwarantowane

środki na funduszu składkowym na finansowanie wydatków, o których mowa w

art. 77 ust. 1 i 2.

Art. 78. 1. Fundusz emerytalno-rentowy jest przeznaczony na finansowanie:

1) świadczeń z ubezpieczenia emerytalno-rentowego;

2) emerytur i rent z innego ubezpieczenia społecznego, wypłacanych łącznie ze

świadczeniami z ubezpieczenia emerytalno-rentowego, wraz z dodatkami;

3) (uchylony)

4) refundacji określonych kosztów Funduszowi Ubezpieczeń Społecznych,

jeżeli przepisy emerytalne przewidują taką refundację;

5) ubezpieczeń zdrowotnych:

10)

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2018 r. poz. 62,

1000, 1366, 1669, 1693, 2245, 2354 i 2500.

05.03.2019

©Telksinoe s. 62/73

a) rolników i pracujących z nimi domowników podlegających

ubezpieczeniu społecznemu,

b) osób pobierających świadczenia emerytalno-rentowe w części

składkowej,

c) rolników, którzy nie podlegają ubezpieczeniu społecznemu, a podlegają

ubezpieczeniu zdrowotnemu.

2. Fundusz emerytalno-rentowy tworzy się:

1) ze składek na ubezpieczenie emerytalno-rentowe;

2) z refundacji ze środków Funduszu Ubezpieczeń Społecznych na pokrycie:

a) wydatków na świadczenia z innego ubezpieczenia społecznego,

o których mowa w ust. 1 pkt 2,

b) wydatków wynikających z art. 25 ust. 2a pkt 1 w związku z art. 25 ust. 4;

2a) z odpisu od funduszu składkowego w wysokości 40% kosztów świadczeń,

o których mowa w art. 18 pkt 7;

3) z uzupełniającej dotacji z budżetu państwa;

4) z dotacji z budżetu państwa przeznaczonej na składki na ubezpieczenie

zdrowotne osób, o których mowa w ust. 1 pkt 5;

5) z dotacji z budżetu państwa przeznaczonej na składki na ubezpieczenie

emerytalno-rentowe osób, o których mowa w art. 16a–16c.

Art. 79. 1. Fundusz administracyjny jest przeznaczony na finansowanie

kosztów obsługi ubezpieczenia, z wyjątkiem kosztów pokrywanych ze środków

funduszu składkowego lub funduszu prewencji i rehabilitacji. Ponadto ze środków

funduszu administracyjnego finansowane są koszty obsługi zadań w zakresie

ubezpieczenia zdrowotnego.

2. Fundusz administracyjny tworzy się z:

1) odpisów od funduszu składkowego i od funduszu emerytalno-rentowego, w

wysokości do 12% planowanych wydatków funduszu składkowego i do 3,5%

planowanych wydatków funduszu emerytalno-rentowego;

2) refundacji przez właściwe instytucje kosztów związanych z realizacją

ubezpieczenia zdrowotnego oraz realizacją innych zadań powierzonych

Prezesowi Kasy na podstawie odrębnych przepisów;

3) odsetek uzyskanych z lokowania wolnych środków funduszu

administracyjnego.

05.03.2019

©Telksinoe s. 63/73

3. W razie powstania niedoboru funduszu administracyjnego, niedobór ten

pokrywa się ze środków funduszu składkowego.

Art. 80. 1. Fundusz prewencji i rehabilitacji jest przeznaczony na

finansowanie kosztów rzeczowych wynikających z realizacji zadań Kasy,

o których mowa w art. 21b, 63 i 64.

2. Fundusz prewencji i rehabilitacji tworzy się z:

1) odpisu od funduszu składkowego, w wysokości do 6,5% planowanych

wydatków z tego funduszu;

2) dotacji z budżetu państwa;

3) odsetek uzyskanych z lokowania wolnych środków funduszu prewencji i

rehabilitacji.

3. W razie powstania niedoboru funduszu prewencji i rehabilitacji, niedobór

ten pokrywa się ze środków funduszu składkowego.

Art. 81. (uchylony)

Art. 81a. 1. Prezes Kasy w porozumieniu z Radą Rolników może tworzyć

fundusz motywacyjny w ramach odpisu na fundusz administracyjny, naliczanego z

funduszu składkowego, o którym mowa w art. 79 ust. 2 pkt 1, ustalając wysokość

środków tego funduszu w danym roku kalendarzowym w wysokości nie niższej niż

4% planowanych wydatków funduszu składkowego.

2. Funduszem motywacyjnym dysponuje Prezes Kasy, w porozumieniu

z Przewodniczącym Rady Rolników, na podstawie regulaminu uchwalonego przez

Radę Rolników.

3. Wypłaty z funduszu motywacyjnego są realizowane poza limitami

wynikającymi z przepisów o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze

budżetowej.

Art. 82. 1. Kasa podejmuje działania na rzecz obniżania kosztów poboru

składek na ubezpieczenie oraz kosztów wypłaty świadczeń z ubezpieczenia.

2. Prezes Kasy, w porozumieniu z Radą Rolników lub na jej wniosek, może

ustanawiać premie dla rolników płacących składki oraz dla osób pobierających

świadczenia, z tytułu wyrażenia zgody na pobór składki lub wypłatę świadczenia

w sposób prowadzący do obniżenia kosztów poboru albo wypłaty.

05.03.2019

©Telksinoe s. 64/73

3. Premie, o których mowa w ust. 2, są finansowane z funduszu

administracyjnego.

Art. 83. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi w porozumieniu z

ministrem właściwym do spraw finansów publicznych określi, w drodze

rozporządzenia, sposób prowadzenia gospodarki finansowej Kasy, w tym tryb

sporządzania planu rzeczowo-finansowego Kasy, państwowych funduszy

celowych i funduszu składkowego, będących w dyspozycji Prezesa Kasy, i

dokonywania w nich zmian oraz gromadzenia i wydatkowania środków, jak

również lokowania wolnych środków funduszu administracyjnego oraz funduszu

prewencji i rehabilitacji, mając na względzie zapewnienie prawidłowego

przepływu tych środków.

Rozdział 7

Umowa z następcą

Art. 84. Przez umowę z następcą rolnik będący właścicielem

(współwłaścicielem) gospodarstwa rolnego zobowiązuje się przenieść na osobę

młodszą od niego co najmniej o 15 lat (następcę) własność (udział we

współwłasności) i posiadanie tego gospodarstwa z chwilą nabycia prawa do

emerytury lub renty inwalidzkiej, jeżeli następca do tego czasu będzie pracować

w tym gospodarstwie. Ponadto umowa z następcą może zawierać inne

postanowienia, w szczególności dotyczące wzajemnych świadczeń stron przed i po

przeniesieniu przez rolnika własności gospodarstwa rolnego na następcę.

Art. 85. Umowa z następcą, a także umowa w celu wykonania umowy

z następcą (przenosząca własność gospodarstwa rolnego na następcę), powinna być

zawarta w formie aktu notarialnego.

Art. 86. Warunek pracy następcy w gospodarstwie rolnym uważa się za

spełniony także w przypadku usprawiedliwionych lub uzgodnionych z rolnikiem

przerw w pracy.

Art. 87. Na żądanie rolnika sąd może rozwiązać umowę z następcą, jeżeli

następca bez usprawiedliwionych powodów nie podjął albo zaprzestał pracy

w gospodarstwie rolnika, nie wywiązuje się z obowiązków przyjętych w umowie

05.03.2019

©Telksinoe s. 65/73

lub postępuje w taki sposób, że nie można wymagać od rolnika, aby spełnił

obowiązki względem następcy.

Art. 88. 1. Jeżeli w umowie z następcą albo w umowie zawartej w celu

wykonania tej umowy nie postanowiono inaczej, rolnik po przeniesieniu własności

gospodarstwa rolnego na następcę może żądać od niego świadczeń przewidzianych

w art. 908 § 1 Kodeksu cywilnego, w zakresie uzasadnionym potrzebami rolnika

i członków jego rodziny oraz warunkami majątkowymi i osobistymi następcy,

z uwzględnieniem jego nakładu pracy w gospodarstwie rolnika i korzyści

uzyskanych od rolnika przed objęciem gospodarstwa.

2. Jeżeli rolnik przeniósł własność gospodarstwa rolnego na następcę przed

nabyciem prawa do emerytury lub renty, a w umowie z następcą albo w umowie

zawartej w celu wykonania tej umowy nie postanowiono inaczej, może on także

żądać od następcy, w zakresie określonym w ust. 1, świadczeń pieniężnych

w wysokości nieprzekraczającej połowy emerytury podstawowej miesięcznie do

czasu nabycia prawa do emerytury lub renty.

Art. 89. Na żądanie rolnika sąd, po rozważeniu interesów stron zgodnie

z zasadami współżycia społecznego, może rozwiązać umowę przenoszącą

własność gospodarstwa rolnego, zawartą w celu wykonania umowy z następcą,

jeżeli następca:

1) uporczywie postępuje wobec rolnika w sposób sprzeczny z zasadami

współżycia społecznego lub

2) dopuścił się względem rolnika albo jednej z najbliższych mu osób rażącej

obrazy czci bądź umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu albo

wolności, lub

3) uporczywie nie wywiązuje się ze swych obowiązków względem rolnika

wynikających z umowy lub z przepisów prawa.

Art. 90. Jeżeli rolnik zmarł przed wykonaniem umowy z następcą, który

pracował w jego gospodarstwie co najmniej 5 lat, następca może żądać wykonania

tej umowy przez spadkobierców rolnika. Roszczenie następcy ma pierwszeństwo

przed roszczeniami z tytułu zapisów.

05.03.2019

©Telksinoe s. 66/73

Art. 91. Jeżeli z umowy z następcą nie wynika co innego, do umowy tej

stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego o umowie przedwstępnej,

z wyjątkiem art. 390 § 1.

Rozdział 7a

Umowa o pomocy przy zbiorach

Art. 91a. 1. Przez umowę o pomocy przy zbiorach pomocnik rolnika

zobowiązuje się do świadczenia pomocy przy zbiorach produktów rolnych

należących do sektora, o którym mowa w art. 1 ust. 2 lit. f, i oraz n rozporządzenia

Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r.

ustanawiającego wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz

uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr

1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 671, z późn.

zm.11)), a także pozostałych ziół i roślin zielarskich, zwanych dalej „chmielem,

owocami, warzywami, tytoniem, ziołami i roślinami zielarskimi”, w określonym

miejscu w gospodarstwie rolnika i przez określony czas, a rolnik do zapłaty

umówionego wynagrodzenia za świadczoną pomoc.

2. Pomoc przy zbiorach chmielu, owoców, warzyw, tytoniu, ziół i roślin

zielarskich obejmuje następujące czynności:

1) zbieranie chmielu, owoców, warzyw, tytoniu, ziół lub roślin zielarskich;

2) usuwanie zbędnych części roślin;

3) klasyfikowanie lub sortowanie zerwanych lub zebranych chmielu, owoców,

warzyw, tytoniu, ziół lub roślin zielarskich, lub wykonywanie innych

czynności mających na celu przygotowanie chmielu, owoców, warzyw,

tytoniu, ziół lub roślin zielarskich do transportu, przechowywania lub

sprzedaży lub związanych z pielęgnowaniem i poprawą jakości plonów.

3. W umowie o pomocy przy zbiorach określa się zakres czynności

wykonywanych na podstawie tej umowy przez pomocnika rolnika oraz dzień

rozpoczęcia świadczenia pomocy przy zbiorach chmielu, owoców, warzyw,

11)

Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013,

str. 865, Dz. Urz. UE L 189 z 27.06.2014, str. 261, Dz. Urz. UE L 130 z 19.05.2016, str. 20, Dz.

Urz. UE L 135 z 24.05.2016, str. 1, Dz. Urz. UE L 193 z 19.07.2016, str. 17 i Dz. Urz. UE L 202

z 28.07.2016, str. 5 oraz Dz. Urz. UE L 91 z 05.04.2017, str. 44 i Dz. Urz. UE L 350

z 29.12.2017, str. 15.

05.03.2019

©Telksinoe s. 67/73

tytoniu, ziół i roślin zielarskich, jeżeli jest on inny niż dzień zawarcia umowy o

pomocy przy zbiorach.

4. Wykonywanie czynności, o których mowa w ust. 2, na podstawie umowy

o pomocy przy zbiorach nie stanowi zatrudnienia w rozumieniu Kodeksu pracy.

Art. 91b. 1. Umowę o pomocy przy zbiorach zawiera się na piśmie przed

rozpoczęciem świadczenia pomocy przy zbiorach chmielu, owoców, warzyw,

tytoniu, ziół i roślin zielarskich.

2. Pomocnik rolnika przed zawarciem umowy o pomocy przy zbiorach składa

oświadczenie o liczbie dni w danym roku kalendarzowym, przez jakie świadczył

pomoc przy zbiorach chmielu, owoców, warzyw, tytoniu, ziół i roślin zielarskich,

na podstawie umów o pomocy przy zbiorach zawartych z innymi rolnikami.

Art. 91c. 1. Łączny czas świadczenia pomocy przy zbiorach chmielu,

owoców, warzyw, tytoniu, ziół i roślin zielarskich na podstawie umów o pomocy

przy zbiorach zawartych przez jednego pomocnika rolnika nie może przekroczyć

180 dni w roku kalendarzowym.

2. Każdej ze stron umowy o pomocy przy zbiorach przysługuje prawo

wypowiedzenia umowy. Umowa ulega rozwiązaniu z upływem dnia, w którym

została wypowiedziana, chyba że strony w umowie postanowiły inaczej.

Art. 91d. Rolnik jest obowiązany do zapewnienia pomocnikowi rolnika

odpowiednich narzędzi niezbędnych do świadczenia pomocy przy zbiorach

chmielu, owoców, warzyw, tytoniu, ziół i roślin zielarskich.

Art. 91e. Pomocnik rolnika jest obowiązany do osobistego świadczenia

pomocy przy zbiorach chmielu, owoców, warzyw, tytoniu, ziół i roślin zielarskich.

Art. 91f. W zakresie nieuregulowanym w niniejszym rozdziale do umowy o

pomocy przy zbiorach stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego.

Rozdział 8

Zmiany w przepisach obowiązujących

Art. 92–99. (pominięte)

05.03.2019

©Telksinoe s. 68/73

Rozdział 9

Przepisy przejściowe i końcowe

Art. 100. 1. Rolnik lub domownik dobrowolnie kontynuujący ubezpieczenie

w myśl przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych

i członków ich rodzin, z dniem wejścia w życie ustawy staje się ubezpieczonym na

wniosek, chyba że spełnia warunki podlegania ubezpieczeniu z mocy ustawy.

2. Na wniosek złożony do dnia 30 czerwca 1991 r. rolnik lub domownik, który

w dniu 31 grudnia 1990 r. podlegał z mocy prawa ubezpieczeniu społecznemu

rolników indywidualnych i członków ich rodzin, a nie podlega ubezpieczeniu

wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu lub emerytalno-rentowemu

z mocy ustawy w związku ze zmianą zasad podlegania ubezpieczeniu, może zostać

objęty ubezpieczeniem z mocą od dnia 1 stycznia 1991 r. Składkę opłaca się za cały

okres ubezpieczenia.

Art. 101. Wydanie decyzji ustalającej podleganie ubezpieczeniu przez osobę,

która ukończyła lub do dnia 31 marca 1991 r. ukończy wiek emerytalny, może

nastąpić dopiero po upływie tego terminu. Jeżeli w tym terminie złożono wniosek

o emeryturę lub rentę z ubezpieczenia i zostały spełnione warunki do przyznania

tego świadczenia, nie pobiera się składki na ubezpieczenie emerytalno -rentowe za

pierwszy kwartał 1991 r.

Art. 102. 1. Składka na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe

i macierzyńskie, o której mowa w art. 7 ust. 1, wynosi:

1) w pierwszym kwartale 1991 r. – 60 000 zł;

2) w drugim kwartale 1991 r. – 16% emerytury podstawowej.

2. Począwszy od trzeciego kwartału 1991 r. wysokość tej składki ogłasza się

w trybie określonym w art. 8 ust. 4.

Art. 103. 1. Emerytury i renty z ubezpieczenia społecznego rolników

indywidualnych i członków ich rodzin waloryzuje się w ten sposób, że:

1) ustala się wskaźnik wymiaru świadczenia, wraz ze zwiększeniami oraz

dodatkami z tytułu odznaczeń państwowych12), dodatkiem kombatanckim

12)

Z dniem 15 listopada 1991 r. dodatek ten nie przysługuje, na podstawie art. 41 ustawy z dnia

17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent

05.03.2019

©Telksinoe s. 69/73

i dodatkiem z tytułu tajnego nauczania, według stanu na dzień 31 grudnia

1990 r.;

2) od dnia 1 stycznia 1991 r. świadczenie wypłaca się według tak ustalonego

wskaźnika.

2. Przy ustalaniu wskaźnika przewidzianego w ust. 1 dla emerytury lub renty,

do której prawo powstało w 1990 r., zwiększenie z tytułu wartości sprzedaży

produktów rolnych powiększa się o jedną czwartą.

Art. 104. 1. Emerytury i renty inwalidzkie przysługujące na podstawie

art. 23a ustawy powołanej w art. 122 przelicza się w ten sposób, że:

1) oblicza się pełną wysokość emerytury lub renty (w pełnej wysokości

podstawowej wraz ze zwiększeniami) na dzień 31 grudnia 1990 r. według

dotychczasowych przepisów, przy uwzględnieniu art. 103 ust. 2;

2) dla tak obliczonej wysokości ustala się wskaźnik wymiaru.

2. Do czasu zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej emeryturę lub

rentę, o której mowa w ust. 1, wypłaca się w wysokości wynikającej ze wskaźnika

wymiaru, pomniejszonej o 23,75% emerytury podstawowej.

Art. 104a. 1. Osobom pobierającym emerytury i renty, o których mowa

w art. 103 i 104, oraz przyznane na podstawie niniejszej ustawy, ustalone w kwocie

nie wyższej niż kwota emerytury podstawowej, przysługuje jednorazowa wypłata

w wysokości 100 zł.

2. Realizacja wypłaty następuje w marcu 2005 r. i w marcu 2006 r.

3. Jednorazowa wypłata nie przysługuje w tym roku kalendarzowym,

w którym nastąpiła zmiana wysokości emerytury podstawowej w związku

z waloryzacją emerytur i rent przysługujących na podstawie przepisów

emerytalnych.

4. Jednorazowa wypłata finansowana jest ze środków budżetu państwa.

Art. 105. 1. Jeżeli wypłata emerytury lub renty z ubezpieczenia społecznego

rolników indywidualnych i członków ich rodzin w myśl przepisów

obowiązujących w dacie przyznania tego świadczenia nie podlegałaby

zawieszeniu, przewidziane w art. 28 zawieszenie wypłaty stosuje się tylko

oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. poz. 450), która weszła w życie z dniem 15 listopada

1991 r.

05.03.2019

©Telksinoe s. 70/73

w przypadku, gdy okoliczności uzasadniające zawieszenie nastąpiły po dniu

31 marca 1991 r.

2. Jeżeli dotychczasowe przepisy przewidywały zawieszenie wypłaty

emerytury lub renty z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych

i członków ich rodzin, a w myśl art. 28 zawieszenie wypłaty dotyczy tylko

określonej części tego świadczenia, wznowienie wypłaty pozostałej części

następuje na wniosek.

Art. 106. 1. Okresowe renty inwalidzkie, przyznane na podstawie

dotychczasowych przepisów, przysługują na zasadach i w wysokości określonych

w tych przepisach. Do rent tych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o rencie

inwalidzkiej rolniczej, z wyjątkiem art. 28.

2. Na wniosek osoby uprawnionej do okresowej renty inwalidzkiej, o której

mowa w ust. 1, zamiast tej renty przyznaje się rentę inwalidzką rolniczą,

przysługującą na zasadach i w wysokości określonych w art. 22 i art. 24–28.

Art. 107. 1. Do zbiegu prawa do emerytury lub renty z ubezpieczenia

społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin z prawem do

emerytury lub renty z innego ubezpieczenia społecznego stosuje się przepisy

dotychczasowe.

2. Jeżeli emerytura lub renta z ubezpieczenia społecznego rolników

indywidualnych i członków ich rodzin była dotychczas wypłacana łącznie

z emeryturą lub rentą z innego ubezpieczenia społecznego, świadczenia te wypłaca

się z funduszu emerytalno-rentowego.

Art. 108. Tracą moc decyzje ustalające warunkowo prawo do świadczeń

z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin,

jeżeli warunki nabycia prawa nie zostały spełnione przed dniem wejścia w życie

ustawy. Osoba zainteresowana może jednak, z chwilą spełnienia wszystkich

warunków, ponowić wniosek o załatwienie sprawy według dotychczasowych

przepisów, jeżeli nie ubiega się o analogiczne świadczenie z ubezpieczenia.

Art. 109. Sprawy o świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego

rolników indywidualnych i członków ich rodzin, do których prawo powstało przed

dniem wejścia w życie ustawy, wszczęte i niezakończone przed tym dniem decyzją

Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, podlegają załatwieniu na zasadach i w trybie

05.03.2019

©Telksinoe s. 71/73

określonych dotychczasowymi przepisami. Wnioskodawca może jednak żądać

załatwienia sprawy według przepisów ustawy; nie dotyczy to spraw o zasiłek

porodowy, zasiłek macierzyński, zasiłek chorobowy, zasiłek pogrzebowy lub

o jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy.

Art. 110–116. (pominięte)

Art. 117. Umowy dzierżawy, zawarte stosownie do art. 2 pkt 6 lit. b ustawy

powołanej w art. 122, podlegają rejestracji w ewidencji gruntów i budynków.

Zgłoszenia umowy do ewidencji dokonuje wójt gminy, w której sporządzono

umowę.

Art. 118. 1. Osobie, której przysługuje prawo użytkowania działki gruntu

z tytułu przekazania gospodarstwa rolnego Państwu, w myśl dotychczasowych

przepisów, na jej wniosek przyznaje się nieodpłatnie własność tej działki.

2. Osobie, której przysługuje prawo do bezpłatnego korzystania z lokalu

mieszkalnego i pomieszczeń gospodarskich z tytułu przekazania gospodarstwa

rolnego Państwu, w myśl dotychczasowych przepisów, na jej wniosek przyznaje

się nieodpłatnie własność działki obejmującej budynki, w których znajdują się ten

lokal i te pomieszczenia, o powierzchni niezbędnej do korzystania z tych

budynków.

2a. Z wnioskiem o przyznanie prawa własności działki określonej w ust. 1 lub

2 może wystąpić również zstępny osoby uprawnionej, o której mowa w tych

przepisach, który po śmierci tej osoby faktycznie włada, w zakresie

odpowiadającym jej uprawnieniom, daną nieruchomością; jeżeli jednak

uprawnionymi są oboje małżonkowie, wniosek taki może być zgłoszony dopiero

po śmierci obojga małżonków.

3. Przepisów ust. 1–2a nie stosuje się, jeżeli działka nie jest przedmiotem

własności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego albo jeżeli

przyznanie własności naruszałoby prawa osób trzecich do działki lub budynków,

o których mowa w tych przepisach.

4. Decyzje w sprawach określonych w ust. 1–2a wydaje starosta.

5. Skorzystanie z uprawnień przewidzianych w ust. 1 i 2 nie ma wpływu na

wysokość emerytury i renty.

05.03.2019

©Telksinoe s. 72/73

Art. 119. 1. Skutki prawne umowy o nieodpłatne przekazanie gospodarstwa

rolnego następcy, zawartej w myśl dotychczasowych przepisów, ustala się według

tych przepisów.

2. Na żądanie rolnika, który nieodpłatnie przekazał gospodarstwo rolne

następcy przed wejściem w życie ustawy, sąd, po rozważeniu interesów stron

zgodnie z zasadami współżycia społecznego, może rozwiązać umowę, jeżeli

zachodzi jedna z przyczyn określonych w art. 89 pkt 1–3.

Art. 120. Do czasu wydania przepisów wykonawczych do ustawy stosuje się

odpowiednio przepisy dotychczasowe, jeżeli nie są sprzeczne z ustawą.

Art. 121. (pominięty)

Art. 122. Traci moc ustawa z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu

społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz. U. z 1989 r.

poz. 133 i 190 oraz z 1990 r. poz. 90 i 198).

Art. 123. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1991 r., z wyjątkiem

art. 61 ust. 2, który wchodzi w życie z dniem 1 czerwca 1991 r.

05.03.2019

©Telksinoe s. 73/73

Załącznik do ustawy

z dnia 20 grudnia

1990 r.

TABELA RODZAJÓW I ROZMIARÓW DZIAŁÓW SPECJALNYCH PRODUKCJI ROLNEJ

Lp. Rodzaje upraw i produkcji

1 2

1 Uprawy roślin ozdobnych i pozostałych w szklarniach ogrzewanych powyżej 100 m2

2 Uprawy w szklarniach nieogrzewanych powyżej 100 m2

3 Uprawy roślin ozdobnych i pozostałych w tunelach foliowych ogrzewanych powyżej

200 m2

4 Uprawy grzybów i ich grzybni – powyżej 100 m2 powierzchni uprawowej

5 Drób rzeźny:

a) kurczęta – powyżej 1000 szt. (w skali roku)

b)gęsi – powyżej 500 szt. (w skali roku)

c) kaczki – powyżej 500 szt. (w skali roku)

d)indyki – powyżej 500 szt. (w skali roku)

e) strusie – powyżej 20 szt. (w skali roku)

6 Drób nieśny:

a) kury nieśne (w stadzie reprodukcyjnym) – powyżej 2000 szt. (w skali roku)

b)gęsi (w stadzie reprodukcyjnym) – powyżej 200 szt. (w skali roku)

c) kaczki (w stadzie reprodukcyjnym) – powyżej 500 szt. (w skali roku)

d)indyki (w stadzie reprodukcyjnym) – powyżej 500 szt. (w skali roku)

e) kury (produkcja jaj konsumpcyjnych) – powyżej 1000 szt. (w skali roku)

f) strusie (w stadzie reprodukcyjnym) – powyżej 6 szt. (w skali roku)

7 Zakłady wylęgu drobiu (zdolność produkcyjna – liczba jaj):

a) kurczęta – powyżej 3000 szt.

b)gęsi – powyżej 3000 szt.

c) kaczki – powyżej 3000 szt.

d)indyki – powyżej 3000 szt.

e) strusie – powyżej 50 szt.

8 Zwierzęta futerkowe – powyżej 50 szt. samic stada podstawowego:

a) lisy i jenoty

b)norki

c) tchórzofretki

d)szynszyle

e) nutrie

f) króliki

9 Pasieki powyżej 80 rodzin

10 Hodowla i chów świń poza gospodarstwem rolnym powyżej 100 szt.

05.03.2019