Telksinoe - ustawy

©Telksinoe s. 1/40

Opracowano na podstawie: t.j.

Dz. U. z 2019 r.

poz. 289, 730, 1635, 1726.

U S T A W A

z dnia 10 grudnia 1993 r.

o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin

DZIAŁ I

Przepisy ogólne

Art. 1. Żołnierzom zwolnionym z zawodowej służby wojskowej przysługuje

z budżetu państwa, na zasadach określonych w ustawie, zaopatrzenie emerytalne

z tytułu wysługi lat lub w razie całkowitej niezdolności do służby, a członkom ich

rodzin – w razie śmierci żywiciela.

Art. 2. W ramach zaopatrzenia emerytalnego przysługują na zasadach

określonych w ustawie:

1) świadczenia pieniężne:

a) emerytura wojskowa,

b) wojskowa renta inwalidzka,

c) wojskowa renta rodzinna,

d) dodatki do emerytury lub renty,

e) zasiłek pogrzebowy;

2) inne świadczenia i uprawnienia:

a)1) świadczenia lecznicze,

b) świadczenia socjalne,

c) prawo do umieszczenia w domu emeryta wojskowego.

Art. 3. 1. Użyte w ustawie bez bliższego określenia pojęcia oznaczają:

1) emerytura – emeryturę wojskową;

2) emeryt – emeryta wojskowego;

3) renta inwalidzka – wojskową rentę inwalidzką;

Utracił moc zgodnie z art. 170 pkt 26 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym

ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. poz. 153), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1999 r.,

w zakresie uregulowanym tą ustawą.

31.10.2019

©Telksinoe s. 2/40

4) renta rodzinna – wojskową rentę rodzinną;

5) rencista – rencistę wojskowego;

6) renta – wojskową rentę inwalidzką lub wojskową rentę rodzinną;

7) wysługa emerytalna – okresy służby wojskowej w Wojsku Polskim i im

równorzędne, łącznie z okresami, o których mowa w art. 14 i 16;

8) uposażenie – uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym

i miesięczną równowartością dodatkowego uposażenia rocznego, należnych

żołnierzowi zawodowemu stosownie do przepisów ustawy z dnia 11 września

2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2018 r. poz. 173

i 138);

9) najniższa emerytura lub renta – kwotę najniższej emerytury lub renty

w rozumieniu ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach

z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1270 i 2245 oraz

z 2019 r. poz. 39), zwanej dalej „ustawą o emeryturach i rentach z Funduszu

Ubezpieczeń Społecznych”;

10) okresy składkowe i nieskładkowe – okresy uregulowane ustawą

o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych;

11) (uchylony)

12) płatnik składek – płatnika składek, o którym mowa w przepisach o systemie

ubezpieczeń społecznych;

13) wojskowy organ emerytalny – organ emerytalny właściwy w sprawach

ustalania prawa do zaopatrzenia emerytalnego i wysokości świadczeń

pieniężnych z tytułu tego zaopatrzenia, określony przez Ministra Obrony

Narodowej;

14) dom emeryta wojskowego – placówkę całodobową dla osób uprawnionych do

zaopatrzenia emerytalnego oraz członków ich rodzin, prowadzoną przez

Ministra Obrony Narodowej, świadczącą usługi bytowe i opiekuńcze na

poziomie obowiązującego standardu określonego dla domów pomocy

społecznej.

2. Emerytem wojskowym jest żołnierz zwolniony z zawodowej służby

wojskowej, który ma ustalone prawo do emerytury wojskowej.

3. Rencistą wojskowym jest żołnierz zwolniony z zawodowej służby

wojskowej, który ma ustalone prawo do wojskowej renty inwalidzkiej.

31.10.2019

©Telksinoe s. 3/40

Art. 4. Okresy służby żołnierzy, którzy nie nabywają prawa do zaopatrzenia

emerytalnego na podstawie ustawy, oraz służby określonej w art. 13 ust. 2 uważa

się za okresy składkowe w myśl przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Fun-

duszu Ubezpieczeń Społecznych.

Art. 5. 1. Podstawę wymiaru emerytury lub renty inwalidzkiej stanowi

uposażenie należne żołnierzowi zawodowemu w ostatnim miesiącu pełnienia

zawodowej służby wojskowej, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 oraz art. 32b.

2. Podstawę wymiaru emerytury lub renty inwalidzkiej w przypadku

żołnierzy, którzy nie otrzymują uposażenia, o którym mowa w ust. 1, albo

otrzymują je w niepełnej wysokości, stanowi pełna kwota uposażenia należnego

żołnierzowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, z uwzględnieniem

zmian mających wpływ na prawo do uposażenia lub jego wysokości powstałych

w okresie, w którym żołnierz nie otrzymywał uposażenia lub otrzymywał je

w niepełnej wysokości.

3. Jeżeli w okresie między zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej

żołnierza zawodowego a ustaleniem prawa do emerytury i renty inwalidzkiej

przypadały waloryzacje emerytur i rent inwalidzkich, przy ustalaniu podstawy

wymiaru tych świadczeń uwzględnia się wszystkie kolejne waloryzacje

przypadające w tym okresie.

Art. 6. Emerytury i renty oraz podstawy ich wymiaru podlegają waloryzacji

na zasadach i w terminach przewidzianych w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r.

o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, z tym że:

1) waloryzacja, o której mowa w art. 88 tej ustawy, obejmuje emerytury i renty

osób:

a) którym prawo do świadczenia ustalono przed dniem 1 marca,

b) które nabyły prawo do renty rodzinnej po żołnierzach zawodowych

zmarłych nie później niż w ostatnim dniu lutego.

2) (uchylony)

Art. 6a. 1. Jeżeli żołnierz zwolniony z czynnej służby nie spełnia warunków

do nabycia prawa do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej, od

uposażenia wypłaconego żołnierzowi po dniu 31 grudnia 1998 r. do dnia

zwolnienia ze służby, od którego nie odprowadzono składki na ubezpieczenia

31.10.2019

©Telksinoe s. 4/40

emerytalne i rentowe, przekazuje się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych składki

za ten okres przewidziane w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie

ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1778, z późn. zm.2)).

2. Przez uposażenie stanowiące podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia

emerytalne i rentowe, o którym mowa w ust. 1, rozumie się:

1) kwotę najniższego wynagrodzenia ustalaną na podstawie odrębnych

przepisów – za okres służby wojskowej w charakterze kandydata na żołnierza

zawodowego przed dniem 1 stycznia 2003 r.;

2) kwotę minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w grudniu roku

poprzedniego, ustalonego na podstawie odrębnych przepisów – za okres

służby wojskowej w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego po dniu

31 grudnia 2002 r.;

3) uposażenie stanowiące podstawę wymiaru składek na podstawie art. 18

ustawy, o której mowa w ust. 1 – za pozostałe okresy służby.

3. Składki, o których mowa w ust. 1, przekazuje się również w przypadku,

gdy żołnierz spełnia jedynie warunki do nabycia prawa do wojskowej renty

inwalidzkiej. Przekazanie składek następuje na wniosek żołnierza.

4. Składki podlegają waloryzacji wskaźnikiem waloryzacji składek

określonym na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach

z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

5. Przy obliczaniu kwoty należnych składek, waloryzowanych na podstawie

ust. 4, stosuje się odpowiednio art. 19 ust. 1 oraz art. 22 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy,

o której mowa w ust. 1.

6. Przepisy ust. 1–5 stosuje się również do żołnierza, który pozostawał

w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r., jeżeli po zwolnieniu ze służby, pomimo

spełnienia warunków do nabycia prawa do emerytury wojskowej, zgłosił wniosek

o przyznanie emerytury z tytułu podlegania ubezpieczeniom społecznym.

7. W przypadku, o którym mowa w ust. 6, kwotę należnych,

zwaloryzowanych składek przekazuje się niezwłocznie na podstawie

zawiadomienia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych o nabyciu przez żołnierza

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej usta wy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2018 r. poz. 106,

138, 357, 398, 650, 697, 730, 771, 1076, 1544, 1577, 1613, 1629, 1669, 2126, 2192, 2215, 2244

i 2432 oraz z 2019 r. poz. 60.

31.10.2019

©Telksinoe s. 5/40

prawa do emerytury przewidzianej w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r.

o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

8. Kwota należnych, zwaloryzowanych składek stanowi przychody Funduszu

Ubezpieczeń Społecznych.

9. Minister Obrony Narodowej, w porozumieniu z ministrem właściwym do

spraw zabezpieczenia społecznego, określi, w drodze rozporządzenia, tryb

i terminy przekazywania do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych składek, o których

mowa w ust. 1, 3, 4 i 7, oraz jednostki do tego właściwe, mając na uwadze

konieczność zapewnienia prawidłowego, niezwłocznego wykonywania czynności

związanych z przekazywaniem tych składek.

10. (uchylony)

Art. 7. W razie zbiegu prawa do emerytury lub renty przewidzianych

w ustawie z prawem do emerytury lub renty albo do uposażenia w stanie spoczynku

lub uposażenia rodzinnego przewidzianych w odrębnych przepisach wypłaca się

świadczenie wyższe lub wybrane przez osobę uprawnioną, jeżeli przepisy

szczególne nie stanowią inaczej.

Art. 8. 1. Żołnierzom oraz członkom rodzin pozostałym po zmarłych

żołnierzach, jeżeli osoby te wskutek szczególnych okoliczności nie nabyły prawa

do zaopatrzenia emerytalnego przewidzianego w ustawie, Minister Obrony

Narodowej może przyznać, w drodze wyjątku, zaopatrzenie emerytalne

w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych

w ustawie.

2. Członkom rodzin pozostałym po osobach, którym przyznano emeryturę lub

rentę inwalidzką na podstawie ust. 1, organ emerytalny przyznaje rentę rodzinną na

ich wniosek, jeżeli spełniają warunki określone w ustawie.

2a. Od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji

odmawiającej przyznania takiego świadczenia odwołanie nie przysługuje.

3. Minister Obrony Narodowej przedstawia Prezesowi Rady Ministrów,

w terminie do dnia 15 stycznia każdego roku, informację o świadczeniach

przyznanych w drodze wyjątku w roku poprzednim.

Art. 9. Do zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy oraz uprawnionych członków

ich rodzin stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o emeryturach i rentach

31.10.2019

©Telksinoe s. 6/40

z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w zakresie wypłaty świadczeń osobom

uprawnionym do rent z instytucji zagranicznych.

Art. 10. Prawo do zaopatrzenia emerytalnego na podstawie ustawy nie

przysługuje żołnierzowi, który został skazany prawomocnym wyrokiem sądu na

karę dodatkową pozbawienia praw publicznych lub na karę degradacji za

przestępstwo, które zostało popełnione przed zwolnieniem ze służby.

Art. 11. W sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy

ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Kodeksu

postępowania administracyjnego oraz przepisy o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji.

DZIAŁ II

Świadczenia pieniężne

Rozdział 1

Emerytura wojskowa

Art. 12. Emerytura wojskowa przysługuje żołnierzowi zwolnionemu

z zawodowej służby wojskowej, który w dniu zwolnienia z tej służby posiada 15 lat

służby wojskowej w Wojsku Polskim, z zastrzeżeniem art. 12a, z wyjątkiem

żołnierza, który ma ustalone prawo do emerytury określonej w ustawie

o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, obliczonej

z uwzględnieniem okresów służby wojskowej w Wojsku Polskim i okresów

równorzędnych z tą służbą.

Art. 12a. Do okresów służby wojskowej, od których uzależnione jest nabycie

prawa do emerytury, zalicza się okres urlopu wychowawczego w wymiarze

łącznym nie większym niż 3 lata.

Art. 13. 1. Jako równorzędne ze służbą wojskową w Wojsku Polskim traktuje

się:

1) przypadające w czasie od dnia 1 września 1939 r. okresy:

a) działalności w ruchu oporu, z wyłączeniem tajnego nauczania,

b) służby w armiach sojuszniczych,

c) pobytu w niewoli lub w obozach dla internowanych żołnierzy;

31.10.2019

©Telksinoe s. 7/40

2) okresy służby uwzględniane przy ustalaniu prawa do emerytury policyjnej.

2. Nie traktuje się jako służby w Wojsku Polskim służby w latach 1944–1956

w Informacji Wojskowej, sądownictwie wojskowym i w prokuraturze wojskowej,

jeżeli emerytowi udowodniono w trybie postępowania karnego lub

dyscyplinarnego stosowanie represji wobec osób podejrzanych lub skazanych za

działalność podjętą na rzecz suwerenności i niepodległości Polski.

3. Postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 2, należy do

właściwości Głównej Komisji Badania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu –

Instytutu Pamięci Narodowej3). O dokonanych ustaleniach Komisja3) powiadamia

właściwy wojskowy organ emerytalny.

Art. 14. 1. Emerytowi uprawnionemu do emerytury obliczonej na podstawie

art. 15 dolicza się na jego wniosek do wysługi emerytalnej, z zastrzeżeniem ust. 2,

następujące okresy przypadające po zwolnieniu ze służby:

1) zatrudnienia przed dniem 1 stycznia 1999 r. w wymiarze czasu pracy nie

niższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy;

2) opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe po dniu 31 grudnia

1998 r. lub okres nieopłacania składek z powodu przekroczenia w trakcie roku

kalendarzowego kwoty rocznej podstawy wymiaru składek na te

ubezpieczenia.

2. Okresy, o których mowa w ust. 1, dolicza się do wysługi emerytalnej,

jeżeli:

1) emerytura wynosi mniej niż 75% podstawy jej wymiaru oraz

2) emeryt ukończył 55 lat życia – mężczyzna i 50 lat życia – kobieta albo stał się

inwalidą.

3. Okresy zatrudnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 1, dolicza się do wysługi

emerytalnej po ich przeliczeniu na okres zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu

pracy.

Obecnie Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narod owi

Polskiemu na podstawie art. 7 ustawy z dnia 9 kwietnia 1999 r. o zmianie ustawy o Instytucie

Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, ustawy

o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu

powojennego, ustawy o finansach publicznych oraz ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu

Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. poz. 360), która weszła w życie z dniem 13 maja 1999 r.

31.10.2019

©Telksinoe s. 8/40

4. Za każdy rok okresów, o których mowa w ust. 1, doliczanych do wysługi

emerytalnej w myśl ust. 1–3, emeryturę obliczoną na podstawie art. 15 zwiększa

się o 1,3% podstawy jej wymiaru.

5. Ponowne ustalenie wysokości emerytury przez doliczenie

nieuwzględnionych dotychczas w wymiarze świadczenia okresów, o których

mowa w ust. 1, następuje z uwzględnieniem pełnych miesięcy na wniosek

zgłoszony nie wcześniej niż po zakończeniu kwartału kalendarzowego, jeżeli

emeryt pozostaje w ubezpieczeniu, chyba że w kwartale kalendarzowym ustało

ubezpieczenie.

6. W razie przyznania zwiększenia, o którym mowa w ust. 4, umowa między

członkiem otwartego funduszu emerytalnego a tym funduszem ulega rozwiązaniu,

a środki zgromadzone na rachunku członka w otwartym funduszu emerytalnym są

niezwłocznie przekazywane na dochody budżetu państwa.

7. Przekazanie środków, o których mowa w ust. 6, na dochody budżetu

państwa następuje na podstawie zawiadomienia wojskowego organu emerytalnego.

Art. 15. 1. Emerytura dla żołnierza, który pozostawał w służbie przed dniem

2 stycznia 1999 r., wynosi 40% podstawy jej wymiaru za 15 lat służby wojskowej

i wzrasta, z zastrzeżeniem ust. 1a, o:

1) 2,6% podstawy wymiaru – za każdy dalszy rok tej służby;

2) 2,6% podstawy wymiaru – za każdy rok okresów składkowych

poprzedzających służbę, nie więcej jednak niż za trzy lata tych okresów;

3) 1,3% podstawy wymiaru – za każdy rok okresów składkowych ponad trzyletni

okres składkowy, o których mowa w pkt 2;

4) 0,7% podstawy wymiaru – za każdy rok okresów nieskładkowych

poprzedzających służbę.

1a. Emerytura dla żołnierza, który pozostawał w służbie przed dniem

2 stycznia 1999 r. wynosi 40% podstawy jej wymiaru za 15 lat służby wojskowej

i wzrasta za każdy dalszy rok tej służby w trakcie urlopu wychowawczego o:

1) 2,6% podstawy wymiaru – za każdy rok urlopu wychowawczego, nie więcej

jednak niż łącznie 3 lata;

2) 0,7% podstawy wymiaru – za każdy rok urlopu wychowawczego powyżej

3 lat.

2. Emeryturę podwyższa się o:

31.10.2019

©Telksinoe s. 9/40

1) 2% podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej bezpośrednio:

a) w składzie personelu latającego na samolotach naddźwiękowych,

b) w składzie załóg okrętów podwodnych,

c) w charakterze nurków i płetwonurków,

d) w zwalczaniu fizycznym terroryzmu;

2) 1% podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej bezpośrednio:

a) w składzie personelu latającego na pozostałych samolotach

i śmigłowcach,

b) w składzie załóg nawodnych wojskowych jednostek pływających,

c) w charakterze skoczków spadochronowych i saperów,

d) w służbie wywiadowczej za granicą,

e) w oddziałach specjalnych.

3. Emeryturę podwyższa się o 0,5% podstawy wymiaru za każdy rozpoczęty

miesiąc pełnienia służby na froncie w czasie wojny lub w strefie działań

wojennych.

[3a. Jeżeli w wysłudze emerytalnej są uwzględniane okresy służby, o których

mowa w art. 13 ust. 1 pkt 2, emeryturę podwyższa się na zasadach przewidzianych

w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji

Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu

Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego,

Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby

Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin.]

<3a. Jeżeli w wysłudze emerytalnej są uwzględniane okresy służby, o Nowe brzmienie

ust. 3a w art. 15

których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 2, emeryturę podwyższa się na zasadach wejdzie w życie z

przewidzianych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy dn. 14.04.2020 r.

(Dz. U. z 2018 r.

Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby poz. 730).

Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego

Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby

Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i

Służby Więziennej oraz ich rodzin.

4. Emeryturę podwyższa się o 15% podstawy wymiaru emerytowi, którego

inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą.

31.10.2019

©Telksinoe s. 10/40

5. Przy ustalaniu prawa do emerytury i obliczaniu jej wysokości okresy,

o których mowa w ust. 1 i 2, ustala się z uwzględnieniem pełnych miesięcy.

5a. Przepisy art. 14 ust. 6 i 7 stosuje się odpowiednio.

6. (uchylony)

6a. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki

podwyższania emerytury, o których mowa w ust. 2 i 3, uwzględniając:

1) normy roczne:

a) godzin wykonywania lotów w składzie personelu latającego na

samolotach naddźwiękowych oraz innych samolotach lub śmigłowcach,

b) godzin i dni pełnienia służby w składzie załóg okrętów podwodnych oraz

załóg nawodnych wojskowych jednostek pływających,

c) godzin przebywania pod wodą i w podwyższonym ciśnieniu dla

żołnierzy w charakterze nurków i płetwonurków,

d) służby w jednostce organizacyjnej przeznaczonej do fizycznego

zwalczania terroryzmu,

e) wykonywania czynności operacyjno-rozpoznawczych lub kierowania

takimi czynnościami w służbie wywiadowczej za granicą,

f) wykonywania zadań specjalnych lub kierowania działaniami

specjalnymi w ramach służby w oddziałach specjalnych;

2) liczbę skoków spadochronowych w roku wykonanych przez żołnierzy

w charakterze skoczków spadochronowych;

3) liczbę dni w roku, w których żołnierze w charakterze saperów uczestniczyli

w rozminowaniu i oczyszczaniu terenów z przedmiotów wybuchowych

i niebezpiecznych albo brali udział w szkoleniach poligonowych

z wykorzystaniem materiałów wybuchowych lub pracach minerskich

z wykorzystaniem tych materiałów;

4) miesięczne okresy pełnienia służby na froncie w czasie wojny lub w strefie

działań wojennych.

Art. 15a. Emerytura dla żołnierza, który został powołany do zawodowej

służby wojskowej po raz pierwszy po dniu 1 stycznia 1999 r., wynosi 40%

podstawy jej wymiaru za 15 lat służby wojskowej i wzrasta według zasad

określonych w art. 15 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a–5.

31.10.2019

©Telksinoe s. 11/40

Art. 15b.4) W przypadku osoby, która była członkiem Wojskowej Rady

Ocalenia Narodowego, emerytura wynosi 0,7% podstawy wymiaru za każdy rok

służby w Wojsku Polskim po dniu 8 maja 1945 r.

Art. 15c. 1. Okres pełnienia czynnej służby wojskowej w ramach

Narodowych Sił Rezerwowych oraz terytorialnej służby wojskowej pełnionej

rotacyjnie dolicza się, odpowiednio, na wniosek żołnierza rezerwy lub żołnierza

pełniącego terytorialną służbę wojskową rotacyjnie uprawnionego do emerytury,

do wysługi emerytalnej.

2. Doliczenie, o którym mowa w ust. 1, następuje w ten sposób, że emerytura

żołnierza wzrasta o wskaźnik 2,6% dotychczasowej podstawy jej wymiaru za każdy

rok pełnienia czynnej służby wojskowej w ramach Narodowych Sił Rezerwowych

lub terytorialnej służby wojskowej pełnionej rotacyjnie, a jeżeli okres ten był

krótszy niż rok, to wskaźnik ten przelicza się proporcjonalnie za każdy dzień tej

służby.

3. Okresy, o których mowa w ust. 2, dolicza się do wysługi emerytalnej, jeżeli

emerytura wynosi mniej niż 75% podstawy jej wymiaru.

4. Ponowne ustalenie wysokości emerytury przez doliczenie

nieuwzględnionych dotychczas w wymiarze świadczenia okresów, o których

mowa w ust. 2, następuje na wniosek zgłoszony nie wcześniej niż po zakończeniu

kwartału kalendarzowego, w którym nastąpiło zwolnienie żołnierza z czynnej

służby wojskowej.

Art. 16. 1. Żołnierzom, którzy spełniają warunki określone w art. 12, zalicza

się do wysługi emerytalnej, uwzględnianej przy obliczaniu emerytury na podstawie

art. 15, posiadane przed powołaniem do zawodowej służby wojskowej okresy

składkowe i nieskładkowe w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach

z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

2. Do wysługi emerytalnej zalicza się również okresy pozbawienia wolności

i odbywania kary pozbawienia wolności oraz kary aresztu wojskowego,

w przypadku gdy żołnierz został uniewinniony albo postępowanie karne zostało

Z dniem 10 marca 2010 r. utracił moc w zakresie, w jakim przewiduje, że emerytura osoby,

która była członkiem Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego wynosi 0,7% podstawy wymiaru

za każdy rok służby w Wojsku Polskim po dniu 8 maja 1945 r. do dnia 11 grudnia 1981 r., na

podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2010 r. sygn. akt K 6/09 (Dz. U.

poz. 204).

31.10.2019

©Telksinoe s. 12/40

umorzone, w tym również warunkowo, a także okresy, w czasie których żołnierz

nie pełnił służby wskutek wymierzonej mu kary dyscyplinarnej usunięcia

z zawodowej służby wojskowej – jeżeli następnie została ona uchylona.

Art. 17. W razie zbiegu prawa do podwyższenia emerytury z kilku tytułów za

ten sam okres, podwyższenie przysługuje tylko z jednego tytułu; nie dotyczy to

podwyższenia, o którym mowa w art. 15 ust. 4.

Art. 18. 1. Kwota emerytury bez uwzględnienia dodatków, zasiłków

i świadczeń pieniężnych, o których mowa w art. 25, nie może przekraczać 75%

podstawy wymiaru emerytury.

2. Kwota emerytury lub renty bez uwzględnienia dodatków, zasiłków

i świadczeń pieniężnych, o których mowa w art. 25, nie może być niższa od kwoty

najniższej emerytury lub renty, z uwzględnieniem ust. 3.

3. W przypadku gdy suma emerytury obliczonej na podstawie art. 15a

i emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych jest niższa od kwoty najniższej

emerytury, emeryturę wojskową podwyższa się w taki sposób, aby suma tych

emerytur nie była niższa od kwoty najniższej emerytury.

4. Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio do renty rodzinnej.

Rozdział 1a

Emerytura żołnierzy powołanych do zawodowej służby wojskowej po raz

pierwszy po dniu 31 grudnia 2012 r.

Art. 18a. 1. Żołnierzowi powołanemu po raz pierwszy po dniu 31 grudnia

2012 r. do zawodowej służby wojskowej lub służby kandydackiej emerytura

przysługuje na zasadach i w wysokości określonych w niniejszym rozdziale.

2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do żołnierza:

1) pełniącego służbę kandydacką w dniu 1 stycznia 2013 r., w przypadku

powołania do zawodowej służby wojskowej bezpośrednio po ukończeniu

służby kandydackiej;

2) powołanego do zawodowej służby wojskowej po dniu 31 grudnia 2012 r.,

jeżeli przed tym powołaniem pełnił służbę w Policji, Urzędzie Ochrony

Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie

Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego, Centralnym

Biurze Antykorupcyjnym, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu,

31.10.2019

©Telksinoe s. 13/40

Państwowej Straży Pożarnej lub Służbie Więziennej, do której został

powołany przed dniem 1 stycznia 2013 r.

Art. 18b. 1. Emerytura przysługuje żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej

służby wojskowej, który w dniu zwolnienia posiada co najmniej 25 lat służby

wojskowej w Wojsku Polskim.

2. Do okresów służby wojskowej, od których jest uzależnione nabycie prawa

do emerytury, nie zalicza się okresu, o którym mowa w art. 20 ust. 1a ustawy z dnia

11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

3. Jako równorzędne ze służbą wojskową traktuje się okresy służby

uwzględniane przy ustalaniu prawa do emerytury policyjnej.

4. Do wysługi emerytalnej zalicza się również okresy pozbawienia wolności

i odbywania kary pozbawienia wolności oraz kary aresztu wojskowego,

w przypadku gdy żołnierz został uniewinniony albo postępowanie karne zostało

umorzone, w tym również warunkowo, a także okresy, w czasie których żołnierz

nie pełnił służby wskutek wymierzonej mu kary dyscyplinarnej usunięcia

z zawodowej służby wojskowej – jeżeli następnie została ona uchylona.

Art. 18c. Do okresów służby, od których jest uzależnione nabycie prawa

do emerytury lub dalszych okresów służby, za które wzrasta podstawa wymiaru

emerytury, zalicza się okres urlopu wychowawczego, udzielonego w trakcie

pełnienia służby, w wymiarze łącznym nie większym niż 3 lata.

Art. 18d. (uchylony)

Art. 18e. 1. Emerytura dla żołnierza wynosi 60% podstawy jej wymiaru za

25 lat służby wojskowej i wzrasta o 3% za każdy dalszy rok tej służby.

2. Emeryturę podwyższa się o 0,5% podstawy jej wymiaru za każdy

rozpoczęty miesiąc pełnienia służby na froncie w czasie wojny oraz w strefie

działań wojennych.

3. Przy ustalaniu prawa do emerytury i obliczaniu jej wysokości okresy,

o których mowa w ust. 1 i w art. 18c, ustala się z uwzględnieniem pełnych

miesięcy.

Art. 18f. 1. Podstawę wymiaru emerytury stanowi średnie uposażenie

żołnierza należne przez okres kolejnych 10 lat kalendarzowych, wybranych przez

żołnierza.

31.10.2019

©Telksinoe s. 14/40

2. W przypadku niewskazania przez żołnierza kolejnych lat kalendarzowych

podstawę wymiaru emerytury stanowi średnie uposażenie żołnierza należne przez

okres kolejnych 10 lat kalendarzowych, poprzedzających rok zwolnienia ze służby.

3. Do ustalenia podstawy wymiaru emerytury nie stosuje się przepisu art. 80

ust. 5f ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy

zawodowych.

4. W celu ustalenia podstawy wymiaru emerytury:

1) oblicza się sumę kwot uposażeń należnych żołnierzowi w okresie każdego

roku z wybranych przez niego lat kalendarzowych;

2) oblicza się stosunek każdej z tych sum kwot do rocznej kwoty przeciętnego

uposażenia, o którym mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r.

o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, obowiązującego w danym roku

kalendarzowym wyrażając go w procentach, z zaokrągleniem do setnych

części procentu;

3) oblicza się średnią arytmetyczną tych procentów, która stanowi wskaźnik

wysokości podstawy wymiaru emerytury;

4) wskaźnik, o którym mowa w pkt 3, mnoży się przez kwotę przeciętnego

uposażenia obowiązującego w dniu zwolnienia żołnierza z zawodowej służby

wojskowej.

5. (uchylony)

6. W przypadku gdy żołnierz w ciągu roku, o którym mowa w ust. 4 pkt 1,

pełnił również inną służbę uwzględnianą przy ustalaniu prawa do emerytury

policyjnej, stosunek, o którym mowa w ust. 4 pkt 2, oblicza się proporcjonalnie

do poszczególnych okresów służby.

Art. 18g. 1. Okres pełnienia czynnej służby wojskowej w ramach

Narodowych Sił Rezerwowych oraz terytorialnej służby wojskowej pełnionej

rotacyjnie dolicza się, odpowiednio, na wniosek żołnierza rezerwy lub żołnierza

pełniącego terytorialną służbę wojskową rotacyjnie uprawnionego do emerytury,

do wysługi emerytalnej.

2. Doliczenie, o którym mowa w ust. 1, następuje w ten sposób, że emerytura

żołnierza wzrasta o wskaźnik 3% dotychczasowej podstawy jej wymiaru za każdy

rok pełnienia czynnej służby wojskowej w ramach Narodowych Sił Rezerwowych

lub terytorialnej służby wojskowej pełnionej rotacyjnie, a jeżeli okres ten był

31.10.2019

©Telksinoe s. 15/40

krótszy niż rok, to wskaźnik ten przelicza się proporcjonalnie za każdy dzień tej

służby.

3. Okresy, o których mowa w ust. 2, dolicza się do wysługi emerytalnej, jeżeli

emerytura wynosi mniej niż 75% podstawy jej wymiaru.

4. Ponowne ustalenie wysokości emerytury przez doliczenie

nieuwzględnionych dotychczas w wymiarze świadczenia okresów, o których

mowa w ust. 2, następuje na wniosek zgłoszony nie wcześniej niż po zakończeniu

kwartału kalendarzowego, w którym nastąpiło zwolnienie żołnierza z czynnej

służby wojskowej.

Art. 18h. 1. Kwota emerytury bez uwzględnienia dodatków, zasiłków

i świadczeń pieniężnych, o których mowa w art. 25, nie może przekroczyć 75%

podstawy jej wymiaru.

2. Przepisy art. 18 ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio.

Rozdział 1b

Prawo wyboru emerytury

Art. 18i.5) 1. Żołnierz, który został powołany po raz pierwszy przed dniem

1 stycznia 2013 r. do zawodowej służby wojskowej lub służby kandydackiej

lub innej służby uwzględnianej przy ustalaniu prawa do emerytury policyjnej,

ma prawo wyboru ustalenia emerytury na zasadach i w wysokości określonych

w rozdziale 1a.

2. Oświadczenie o wyborze składa się do organu emerytalnego najpóźniej

w dniu złożenia wniosku o ustalenie prawa do zaopatrzenia emerytalnego.

Rozdział 2

Renta inwalidzka

Art. 19. Renta inwalidzka przysługuje żołnierzowi zwolnionemu

z zawodowej służby wojskowej, który stał się inwalidą wskutek stałego lub

długotrwałego naruszenia sprawności organizmu:

1) w czasie pełnienia służby albo

Wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2025 r.

31.10.2019

©Telksinoe s. 16/40

2) w ciągu 3 lat po zwolnieniu ze służby, jeżeli inwalidztwo jest następstwem

urazów doznanych w czasie pełnienia służby lub chorób powstałych w tym

czasie;

3) w ciągu 3 lat po zwolnieniu ze służby wojskowej, jeżeli inwalidztwo jest

następstwem wypadku pozostającego w związku z pełnieniem czynnej służby

wojskowej albo choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwoś-

ciami lub warunkami służby wojskowej.

Art. 20. 1. Ustala się trzy grupy inwalidztwa żołnierzy całkowicie

niezdolnych do służby:

1) I grupę – obejmującą całkowicie niezdolnych do pracy;

2) II grupę – obejmującą częściowo niezdolnych do pracy;

3) III grupę – obejmującą zdolnych do pracy.

2. W zależności od przyczyny powstania inwalidztwa pozostaje ono

w związku lub nie pozostaje w związku ze służbą.

3. Inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą, gdy powstało wskutek:

1) zranienia, kontuzji lub innych obrażeń doznanych w czasie wykonywania

obowiązków służbowych;

2) wypadku pozostającego w związku z wykonywaniem obowiązków

służbowych;

3) chorób zakaźnych panujących w miejscu służbowego pobytu żołnierza;

4) chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub

warunkami służby;

5) chorób i schorzeń, które istniały przed powołaniem do służby, lecz uległy

pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby wskutek szczególnych

właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach.

4. Minister Obrony Narodowej, w porozumieniu z ministrem właściwym do

spraw zdrowia i ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego,

określi, w drodze rozporządzenia, wykazy chorób i schorzeń, o których mowa

w ust. 3 pkt 4 i 5, oraz właściwości i warunki służby powodujące ich ujawnienie

lub pogorszenie stanu zdrowia, z uwzględnieniem w szczególności rodzaju

schorzeń, rodzaju pełnionej służby mającej wpływ na stan zdrowia żołnierza,

dokumentacji potwierdzającej istnienie schorzenia oraz jego związku z rodzajem

wykonywanych obowiązków służbowych.

31.10.2019

©Telksinoe s. 17/40

5. Inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą, jeżeli:

1) powstało z innych przyczyn niż określone w ust. 3;

2) jest następstwem wypadku lub choroby, których wyłączną przyczyną było

udowodnione przez jednostkę wojskową umyślne lub rażąco niedbałe

działanie albo zaniechanie żołnierza naruszające obowiązujące przepisy lub

rozkazy, jeżeli jego przełożeni zapewnili warunki odpowiadające tym

przepisom i rozkazom i sprawowali we właściwy sposób nadzór nad ich

przestrzeganiem, a żołnierz posiadał potrzebne umiejętności do wykonywania

określonych czynności i rozkazów i był należycie przeszkolony w zakresie

ich znajomości;

3) jest następstwem wypadku, którego wyłączną przyczyną było zachowanie się

żołnierza spowodowane nadużyciem alkoholu;

4) zranienie, kontuzja, obrażenia lub choroba zostały spowodowane przez

żołnierza rozmyślnie.

Art. 21. 1. Wojskowe komisje lekarskie orzekają o:

1) inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej

służby wojskowej, emerytów i rencistów, związku albo braku związku

inwalidztwa z czynną służbą wojskową oraz o związku albo braku związku

chorób i ułomności oraz śmierci z czynną służbą wojskową;

2) niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji żołnierzy

zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej,

emerytów i rencistów, na zasadach określonych w ustawie o emeryturach

i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych;

3) zdolności do czynnej służby wojskowej żołnierzy zwolnionych z zawodowej

służby wojskowej, emerytów i rencistów.

2. Wojskowe komisje lekarskie orzekają o inwalidztwie żołnierzy

zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej, emerytów

i rencistów na podstawie wiedzy medycznej, biorąc pod uwagę rokowania

odzyskania zdolności do czynnej służby wojskowej.

3. Żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej, emerytów

i rencistów kierują do wojskowych komisji lekarskich z urzędu albo na ich wniosek

wojskowe organy emerytalne.

31.10.2019

©Telksinoe s. 18/40

4. Od orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej przysługuje

zainteresowanemu odwołanie do wojskowej komisji lekarskiej wyższego szczebla,

w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia.

Art. 21a. 1. Wojskowa komisja lekarska przeprowadza pierwsze badanie

kontrolne inwalidy po upływie 3 lat od wydania orzeczenia o inwalidztwie,

a następne badania kontrolne – nie rzadziej niż co 5 lat w terminie wskazanym

przez wojskową komisję lekarską.

2. Wojskowa komisja lekarska może wyznaczyć termin badania kontrolnego

przed upływem okresu, o którym mowa w ust. 1, jeżeli zachodzi przypuszczenie,

że ustalona w orzeczeniu grupa inwalidztwa może ulec zmianie.

3. Wojskowa komisja lekarska może orzec, że badanie kontrolne jest zbędne,

jeżeli przebieg choroby powodującej inwalidztwo wskazuje, że zmiana ustalonej

grupy inwalidztwa nie nastąpi w ogóle.

4. Nie przeprowadza się badań kontrolnych inwalidów po ukończeniu przez

kobiety 55 lat życia, przez mężczyzn 60 lat życia lub gdy inwalidztwo trwa

nieprzerwanie dłużej niż 10 lat.

5. Od orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej wydanego w trybie, o którym

mowa w ust. 1, przysługuje zainteresowanemu odwołanie do wojskowej komisji

lekarskiej wyższego szczebla, w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia.

Art. 21b. 1. Minister Obrony Narodowej, w porozumieniu z ministrami

właściwymi do spraw zabezpieczenia społecznego i zdrowia, określi, w drodze

rozporządzenia:

1) właściwość i tryb postępowania wojskowych komisji lekarskich w sprawach,

o których mowa w art. 21 ust. 1 i 4 oraz art. 21a ust. 1 i 5;

2) tryb kierowania do wojskowych komisji lekarskich żołnierzy zwolnionych

z zawodowej służby wojskowej, emerytów i rencistów;

3) szczegółowe warunki orzekania w sprawach, o których mowa w art. 21 ust. 1

i 4 oraz art. 21a ust. 1 i 5;

4) właściwość organów i tryb uchylania orzeczeń w ramach nadzoru.

2. W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 1, należy w szczególności

uwzględnić niezbędną dokumentację medyczną i inne dokumenty mogące stanowić

podstawę orzeczenia, niezbędne elementy orzeczeń i wzory orzeczeń, możliwość

31.10.2019

©Telksinoe s. 19/40

składania sprzeciwów przez członków wojskowych komisji lekarskich, a także

zatwierdzania orzeczeń przez wojskowe komisje lekarskie wyższego szczebla.

Art. 22. 1. Renta inwalidzka wynosi dla inwalidów zaliczonych do:

1) I grupy – 80%,

2) II grupy – 70%,

3) III grupy – 40%

– podstawy wymiaru.

2. Rentę inwalidzką zwiększa się o 10% podstawy wymiaru inwalidom,

których inwalidztwo powstało wskutek wypadku pozostającego w związku ze

służbą lub wskutek choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami

bądź warunkami tej służby, z tytułu których przysługują świadczenia

odszkodowawcze.

Rozdział 3

Renta rodzinna

Art. 23. 1. Renta rodzinna przysługuje uprawnionym członkom rodziny:

1) żołnierza zmarłego albo zaginionego w czasie pełnienia służby;

2) żołnierza zmarłego w ciągu 3 lat po zwolnieniu ze służby, jeżeli śmierć

nastąpiła wskutek urazów doznanych w czasie pełnienia służby lub chorób

powstałych w tym czasie, albo jeżeli śmierć nastąpiła wskutek wypadku

pozostającego w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej albo

choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub

warunkami służby wojskowej;

3) zmarłego emeryta lub rencisty wojskowego.

2. Za uprawnionych członków rodziny zmarłego emeryta lub rencisty

wojskowego uważa się również członków rodziny żołnierza zmarłego po

zwolnieniu ze służby, jeżeli w dniu śmierci spełniał on warunki wymagane do

uzyskania emerytury lub renty inwalidzkiej, chociażby jego prawo do zaopatrzenia

nie zostało jeszcze ustalone.

Art. 24. Renta rodzinna przysługuje na zasadach i w wysokości określonych

w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, z tym

że:

31.10.2019

©Telksinoe s. 20/40

1) w razie śmierci albo zaginięcia żołnierza rentę rodzinną wymierza się od renty

inwalidzkiej I grupy, jaka przysługiwałaby temu żołnierzowi w dniu śmierci

albo zaginięcia, bez uwzględnienia dodatku pielęgnacyjnego; przepis art. 22

ust. 2 stosuje się odpowiednio;

1a) w razie śmierci albo zaginięcia żołnierza w czasie wykonywania zadań

służbowych poza granicami państwa, związanych z realizacją celów,

o których mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach

użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami

państwa (Dz. U. z 2014 r. poz. 1510), renta rodzinna przysługuje małżonkowi

bez względu na wiek i stan zdrowia;

1b) w razie śmierci żołnierza po zwolnieniu ze służby, jeżeli śmierć nastąpiła

wskutek urazów doznanych w czasie pełnienia służby lub chorób powstałych

w tym czasie, albo jeżeli śmierć nastąpiła wskutek wypadku pozostającego

w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej albo choroby powstałej

w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby

wojskowej, rentę rodzinną wymierza się od renty inwalidzkiej I grupy, jaka

przysługiwałaby temu żołnierzowi w dniu śmierci, bez uwzględnienia

dodatku pielęgnacyjnego; przepis art. 22 ust. 2 stosuje się odpowiednio;

1c) w razie śmierci żołnierza po zwolnieniu ze służby, jeżeli śmierć nastąpiła

wskutek wypadku albo choroby powstałej w czasie wykonywania zadań

służbowych poza granicami państwa, związanych z realizacją celów,

o których mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach

użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami

państwa, renta rodzinna przysługuje małżonkowi bez względu na wiek i stan

zdrowia;

2) rentę rodzinną po zmarłym emerycie lub renciście wymierza się od kwoty

świadczenia, które przysługiwało zmarłemu, jednakże od kwoty nie niższej

niż kwota renty inwalidzkiej II grupy, która przysługiwałaby zmarłemu,

z zastrzeżeniem pkt 1b;

3) w razie niedoliczenia do wysługi emerytalnej zmarłego emeryta, o którym

mowa w art. 15, okresów, o których mowa w art. 14 ust. 1, okresy te dolicza

się na wniosek osoby uprawnionej do renty rodzinnej do wysługi emerytalnej

zmarłego, na zasadach określonych w art. 14;

31.10.2019

©Telksinoe s. 21/40

4) o niezdolności do pracy i stopniu tej niezdolności oraz niezdolności do

samodzielnej egzystencji, w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach

z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, uprawnionych członków rodziny

orzeka lekarz orzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych;

5) jeżeli śmierć żołnierza pozostająca w związku ze służbą jest następstwem

czynu karalnego, przy wypłacaniu renty rodzinnej nie stosuje się

przewidzianego w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń

Społecznych zawieszania lub zmniejszania tego świadczenia w razie

osiągania przychodu z tytułu działalności podlegającej obowiązkowi

ubezpieczenia społecznego. W tym wypadku renta rodzinna przysługuje

małżonkowi bez względu na wiek i stan zdrowia;

5a) jeżeli śmierć żołnierza po zwolnieniu ze służby, pozostająca w związku ze

służbą, jest następstwem czynu karalnego, przy wypłacaniu renty rodzinnej

nie stosuje się przewidzianego w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu

Ubezpieczeń Społecznych zawieszania lub zmniejszania tego świadczenia

w razie osiągania przychodu z tytułu działalności podlegającej obowiązkowi

ubezpieczenia społecznego. W tym wypadku renta rodzinna przysługuje

małżonkowi bez względu na wiek i stan zdrowia;

6) w razie śmierci albo zaginięcia żołnierza w przypadkach wskazanych

w pkt 1a i 1c renta rodzinna przysługuje w wysokości uposażenia.

Rozdział 4

Dodatki do emerytur i rent oraz zasiłki i świadczenia pieniężne

Art. 25. 1. Do emerytury lub renty przysługuje dodatek pielęgnacyjny

i dodatek dla sierot zupełnych na zasadach i w wysokości określonych w ustawie

o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

2. Dodatki oraz zasiłki i świadczenia pieniężne inne niż wymienione

w ust. 1 przysługują do emerytury lub renty, o ile zostały przyznane na podstawie

odrębnych przepisów.

Art. 26. Zasiłek pogrzebowy przysługuje w wysokości i na zasadach

określonych w przepisach ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń

Społecznych.

31.10.2019

©Telksinoe s. 22/40

DZIAŁ III

Inne świadczenia i uprawnienia

Art. 27. 1. Osobom pobierającym emeryturę, rentę inwalidzką lub rentę

rodzinną przysługuje prawo do świadczeń socjalnych z tworzonego na ten cel

funduszu socjalnego, po spełnieniu warunków określonych w ust. 2 i 3,

z zastrzeżeniem ust. 5.

2. Świadczenia socjalne przysługują w przypadku zdarzeń losowych, klęsk

żywiołowych lub przewlekłej choroby osoby uprawnionej do zaopatrzenia

emerytalnego albo członka jego rodziny oraz z innych przyczyn powodujących

pogorszenie warunków materialnych.

3. Świadczenia socjalne przysługują osobom, o których mowa w ust. 1, jeżeli

dochód na jednego członka gospodarstwa domowego z miesiąca poprzedzającego

miesiąc złożenia wniosku lub, w przypadku utraty dochodu, z miesiąca, w którym

wniosek został złożony, nie przekracza 95% kwoty stanowiącej trzykrotność

najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 90% tej kwoty

w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku.

4. Przy przyznawaniu świadczenia socjalnego uwzględnia się kwotę

najniższej emerytury obowiązującą w dniu złożenia wniosku, ogłoszoną przez

Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Dzienniku Urzędowym

Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” na podstawie art. 94 ust. 2 pkt 1

lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu

Ubezpieczeń Społecznych.

5. W szczególnie uzasadnionych przypadkach zapomoga pieniężna może być

przyznana mimo przekroczenia poziomu dochodu, o którym mowa w ust. 3.

6. Dziecku pobierającemu rentę rodzinną po żołnierzu, którego śmierć

nastąpiła w związku z wykonywaniem zadań służbowych, po ukończeniu 16 roku

życia przyznaje się pomoc pieniężną na kontynuowanie nauki do zakończenia tej

nauki, nie dłużej jednak niż do ukończenia 25 roku życia.

6a. Przepis ust. 6 stosuje się odpowiednio do dziecka pobierającego rentę

rodzinną po żołnierzu, który zmarł po zwolnieniu ze służby wojskowej wskutek

wypadku lub choroby pozostających w związku z wykonywaniem zadań

służbowych.

31.10.2019

©Telksinoe s. 23/40

7. Tworzy się fundusz socjalny z corocznego odpisu w wysokości 0,6%

rocznych środków planowanych na emerytury i renty, z przeznaczeniem na

finansowanie świadczeń socjalnych oraz pomocy pieniężnej na kontynuowanie

nauki. Środki funduszu niewykorzystane w danym roku kalendarzowym

przechodzą na rok następny. Środki funduszu gromadzi się na odrębnym rachunku

bankowym. Minister Obrony Narodowej, w drodze decyzji, może przenosić środki

między wojskowymi organami emerytalnymi.

8. Środki funduszu socjalnego zwiększa się o:

1) odsetki od środków tego funduszu zgromadzonych na rachunku bankowym;

2) darowizny oraz zapisy osób fizycznych i prawnych.

9. Równowartość dokonanego odpisu, naliczonego zgodnie z ust. 7, na dany

rok kalendarzowy wojskowy organ emerytalny przekazuje na rachunek bankowy

funduszu socjalnego w terminie do dnia 30 września danego roku kalendarzowego,

z tym że w terminie do dnia 31 maja danego roku kalendarzowego przekazuje

kwotę stanowiącą co najmniej 75% równowartości odpisu.

10. Organem właściwym w sprawach tworzenia funduszu socjalnego oraz

przyznawania świadczeń socjalnych jest wojskowy organ emerytalny.

11. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia:

1) rodzaje świadczeń z funduszu socjalnego, tryb i szczegółowe warunki

przyznawania świadczeń socjalnych, wysokość i tryb przyznawania oraz

sposób wypłacania pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki, dokumenty

stanowiące podstawę do przyznania świadczenia oraz sposób przekazywania

przyznanych świadczeń osobom uprawnionym, biorąc pod uwagę

konieczność zapewnienia jednolitego postępowania wojskowych organów

emerytalnych oraz racjonalne wykorzystanie posiadanych środków, a także

mając na względzie przede wszystkim osoby najbardziej potrzebujące;

2) sposób gospodarowania, okoliczności uzasadniające przekazanie między

wojskowymi organami emerytalnymi środków funduszu socjalnego oraz tryb

i formy podejmowania decyzji o przekazywaniu tych środków,

z uwzględnieniem racjonalnego wykorzystania środków funduszu przez

wojskowe organy emerytalne.

Art. 28. 1. Osobom uprawnionym do wojskowego zaopatrzenia emerytalnego

oraz członkom ich rodzin przysługuje prawo do bezpłatnych świadczeń

31.10.2019

©Telksinoe s. 24/40

leczniczych, położniczych i rehabilitacyjnych oraz zaopatrzenia w protezy

ortopedyczne i środki pomocnicze z wojskowej lub społecznej służby zdrowia albo

służby zdrowia podległej Ministrowi Spraw Wewnętrznych6).

2. Zaopatrzenie w leki oraz w artykuły sanitarne przysługuje na zasadach

i w zakresie określonych w odrębnej ustawie.

3. Minister Obrony Narodowej w porozumieniu z Ministrami Zdrowia

i Opieki Społecznej7) oraz Spraw Wewnętrznych6) określi, w drodze rozporządzenia,

szczegółowe zasady i tryb udzielania świadczeń, o których mowa w ust. 1.

Art. 29. 1. Osoby uprawnione do wojskowego zaopatrzenia emerytalnego

oraz członkowie ich rodzin mają prawo do umieszczenia w domu emeryta

wojskowego i odpłatnego w nim przebywania.

1a. Pierwszeństwo do umieszczenia w domu emeryta wojskowego mają

osoby, o których mowa w ust. 1:

1) posiadające status weterana poszkodowanego albo

2) szczególnie zasłużone z tytułu działalności na rzecz suwerennej

i demokratycznej Rzeczypospolitej Polskiej, albo

3) odznaczone Orderem Wojennym Virtuti Militari lub Orderem Krzyża

Wojskowego.

2. Do domu emeryta wojskowego nie przyjmuje się osób uzależnionych od

alkoholu, środków odurzających lub innych podobnie działających środków.

3. Miesięczna opłata za pobyt w domu emeryta wojskowego wynosi 400%

najniższej emerytury, z zastrzeżeniem ust. 4.

4. Opłata za pobyt w domu emeryta wojskowego nie może być wyższa niż

60% miesięcznego dochodu, a w przypadku zamieszkiwania w domu emeryta

wojskowego z rodziną, łączna opłata nie może przekroczyć 70% wspólnego

miesięcznego dochodu tej rodziny.

5. Za dochód, o którym mowa w ust. 4, uważa się kwotę należnego

świadczenia emerytalnego, wraz z uzyskiwanym przychodem z tytułu działalności

Obecnie ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych na podstawie art. 4 ust. 1, art. 5 pkt 24

i art. 29 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2018 r.

poz. 762, 810, 1090, 1467, 1544, 1560, 1669, 1693, 2227 i 2340), która weszła w życie z dniem

1 kwietnia 1999 r.

Obecnie ministrem właściwym do spraw zdrowia na podstawie art. 4 ust. 1, art. 5 pkt 28 i art. 33

ustawy, o której mowa w odnośniku 6.

31.10.2019

©Telksinoe s. 25/40

podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, po odliczeniu składek na

ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób

fizycznych.

6. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, tryb

przyjmowania do domu emeryta wojskowego, tryb rozpatrywania odwołań oraz

zakres świadczonej opieki przez ten dom, z uwzględnieniem szczególnych potrzeb

osób samotnych w podeszłym wieku.

Art. 30. Uprawnienie przewidziane w art. 29 ust. 1 przysługuje również

osobom pobierającym emeryturę lub rentę na podstawie innych przepisów, jeżeli

ustalono im prawo do emerytury lub renty przewidzianej w niniejszej ustawie.

DZIAŁ IV

Ustalanie prawa do zaopatrzenia emerytalnego

Art. 31. 1. Prawo do zaopatrzenia emerytalnego i wysokość świadczeń

pieniężnych z tytułu tego zaopatrzenia ustala w formie decyzji wojskowy organ

emerytalny.

2. Decyzję, o której mowa w ust. 1, doręcza się zainteresowanemu na piśmie

wraz z uzasadnieniem oraz pouczeniem.

3. Postępowanie w sprawie ustalenia prawa do zaopatrzenia emerytalnego

wszczyna się na wniosek zainteresowanego.

3a. Postępowanie, o którym mowa w ust. 3, powinno być zakończone nie

później niż w terminie 60 dni od dnia zgłoszenia wniosku.

4. Od decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje zainteresowanemu

odwołanie do właściwego sądu, według zasad określonych w przepisach Kodeksu

postępowania cywilnego.

5. Odwołanie do sądu przysługuje również w przypadku niewydania przez

organ emerytalny decyzji w terminie określonym w ust. 3.

6. Jeżeli prawo do świadczenia pieniężnego zostało udowodnione, lecz

wydanie decyzji ulega zwłoce z powodu niemożności ustalenia wysokości

świadczenia lub innych okoliczności, organ emerytalny przyznaje osobie

uprawnionej świadczenie w kwocie zaliczkowej.

Art. 31a. 1. Wojskowy organ emerytalny może przesyłać pisma i decyzje

listem zwykłym.

31.10.2019

©Telksinoe s. 26/40

2. W razie sporu ciężar dowodu doręczenia pisma lub decyzji spoczywa na

organie emerytalnym.

Art. 32. 1. Decyzja organu emerytalnego ustalająca prawo do zaopatrzenia

emerytalnego lub wysokość świadczeń pieniężnych z tytułu tego zaopatrzenia ulega

uchyleniu lub zmianie na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, jeżeli:

1) zostaną przedstawione nowe dowody lub ujawniono nowe okoliczności

faktyczne, które mają wpływ na prawo do zaopatrzenia emerytalnego lub

wysokość świadczeń pieniężnych z tytułu tego zaopatrzenia;

2) decyzja została wydana w wyniku przestępstwa;

3) dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności

faktyczne, okazały się fałszywe;

4) decyzja została wydana na skutek świadomego wprowadzenia w błąd organu

emerytalnego przez osobę pobierającą świadczenie;

5) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję organu lub orzeczenie, które

zostało następnie uchylone, zmienione albo stwierdzono jego nieważność;

6) decyzja została wydana z naruszeniem przepisów ustawy, w tym na skutek

błędu organu emerytalnego lub na podstawie błędnie wystawionych

dokumentów innego organu.

2. Z przyczyn określonych w ust. 1 pkt 2 i 3 decyzja może zostać uchylona

lub zmieniona również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia

przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub

popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a uchylenie lub zmiana decyzji są

niezbędne do zapobieżenia poważnej szkodzie dla interesu publicznego.

3. Z przyczyn określonych w ust. 1 pkt 2 i 3 można uchylić lub zmienić

decyzję także w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie

może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych

w przepisach Kodeksu postępowania karnego.

4. Uchylenie lub zmiana decyzji, o której mowa w ust. 1, nie może nastąpić,

jeżeli od dnia jej wydania upłynął okres:

1) 10 lat – w przypadkach określonych w ust. 1 pkt 2–4;

2) 5 lat – w przypadkach określonych w ust. 1 pkt 1 i 5;

3) 3 lat – w przypadku określonym w ust. 1 pkt 6.

31.10.2019

©Telksinoe s. 27/40

5. Przepisu ust. 4 nie stosuje się, jeżeli w wyniku uchylenia lub zmiany

decyzji, o której mowa w ust. 1, osoba zainteresowana nabędzie prawo do

zaopatrzenia emerytalnego lub prawo do świadczenia pieniężnego z tytułu tego

zaopatrzenia w wyższej wysokości.

6. O wszczęciu postępowania z urzędu w sprawie uchylenia lub zmiany

decyzji, o której mowa w ust. 1, organ emerytalny zawiadamia niezwłocznie osobę

zainteresowaną.

7. Uchylenie lub zmiana decyzji, o której mowa w ust. 1, następuje w drodze

decyzji organu emerytalnego. Przepisy art. 31 ust. 2 i 3a–5 stosuje się odpowiednio.

8. Organ emerytalny odstępuje od uchylenia lub zmiany dec yzji, z przyczyn

określonych w ust. 1 pkt 6, jeżeli uchylenie lub zmiana decyzji wiązałyby się z

nadmiernym obciążeniem dla osoby zainteresowanej, ze względu na jej sytuację

osobistą lub materialną, wiek, stan zdrowia lub inne szczególne okoliczności.

[Art. 32a. Jeżeli po dniu, od którego przyznano emeryturę wojskową

określoną w art. 12 albo w art. 18b ust. 1, emeryt ponownie został powołany do

zawodowej służby wojskowej albo został przyjęty do służby w Policji, Agencji

Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu

Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym,

Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu, Służbie Ochrony Państwa, Państwowej

Straży Pożarnej lub Służbie Więziennej, wysokość emerytury zostaje ponownie

ustalona w sposób określony w art. 32b i 32c.]

art. 32a wejdzie

określoną w art. 12 albo w art. 18b ust. 1, emeryt ponownie został powołany w życie z dn.

do zawodowej służby wojskowej albo został przyjęty do służby w Policji, 14.04.2020 r. (Dz.

U. z 2018 r. poz.

Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie 730).

Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego, Centralnym

Biurze Antykorupcyjnym, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Biurze

Ochrony Rządu, Służbie Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej lub

Służbie Więziennej, wysokość emerytury zostaje ponownie ustalona w sposób

określony w art. 32b i art. 32c.>

Art. 32b. 1. W przypadku ponownego powołania emeryta do zawodowej

służby wojskowej i pełnienia tej służby nieprzerwanie przez okres co najmniej

31.10.2019

©Telksinoe s. 28/40

12 miesięcy, na wniosek emeryta ustala się nową podstawę wymiaru emerytury,

w sposób określony odpowiednio w art. 5 ust. 1 i 2 albo w art. 18f.

2. Ponowne ustalenie podstawy wymiaru następuje nie wcześniej niż po

zakończeniu służby.

[Art. 32c. Ponowne ustalenie wysokości emerytury przez doliczenie

nieuwzględnionych dotychczas w wymiarze świadczenia okresów zawodowej

służby wojskowej lub służby w Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego,

Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu

Wojskowego, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, Straży Granicznej, Biurze

Ochrony Rządu, Służbie Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej i Służbie

Więziennej następuje na wniosek emeryta zgłoszony po zakończeniu tej służby.

Przepisy art. 15 i 15a albo art. 18f stosuje się odpowiednio.]

art. 32c wejdzie

nieuwzględnionych dotychczas w wymiarze świadczenia okresów zawodowej w życie z dn.

służby wojskowej lub służby w Policji, Agencji Bezpieczeństwa 14.04.2020 r. (Dz.

U. z 2018 r. poz.

Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, 730).

Służbie Wywiadu Wojskowego, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, Straży

Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Biurze Ochrony Rządu, Służbie

Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej i Służbie Więziennej

następuje na wniosek emeryta zgłoszony po zakończeniu tej służby. Przepi sy

art. 15 i art. 15a albo art. 18f stosuje się odpowiednio.>

Art. 33. 1. W celu ustalenia okoliczności mających wpływ na prawo do

świadczeń pieniężnych z tytułu zaopatrzenia emerytalnego lub ich wysokość oraz

na wypłatę albo wstrzymanie tych świadczeń, organ emerytalny może:

1) wzywać i przesłuchiwać zainteresowanych, świadków oraz zwracać się do

biegłych o wydanie opinii i do innych organów o dokonanie czynności

związanych z toczącym się postępowaniem;

2) żądać od osób zgłaszających wnioski o świadczenia, przedstawiania

dowodów uzasadniających prawo do świadczeń i ich wysokość;

3) żądać od osób uprawnionych do świadczeń przedstawiania dowodów

uzasadniających dalsze istnienie prawa do tych świadczeń oraz

31.10.2019

zawiadamiania o okolicznościach mających wpływ na prawo do świadczeń

lub ich wysokość albo na wstrzymanie wypłaty tych świadczeń;

4) kierować osoby wymienione w pkt 2 i 3 do komisji lekarskich w celu

stwierdzenia stopnia ich niezdolności do pracy i służby oraz ustalenia

niezdolności do samodzielnej egzystencji, w rozumieniu ustawy

o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a w sprawach

rent rodzinnych – do lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

2. Osoby, o których mowa w ust. 1, są obowiązane uczynić zadość żądaniu

organu emerytalnego przez zgłoszenie się na wezwanie, złożenie zeznań,

przedstawienie wymaganych dowodów lub poddanie się badaniom lekarskim.

3. Jeżeli osoba, o której mowa w ust. 1 pkt 4, bez uzasadnionej przyczyny nie

uczyni zadość żądaniu organu emerytalnego, organ ten wydaje decyzję na

podstawie zebranych dowodów.

4. Osoby zgłaszające wnioski o świadczenia lub uprawnione do świadczeń

albo składające zeznania w związku z prowadzonym postępowaniem w sprawach

świadczeń, wezwane do stawiennictwa, mają prawo do zwrotu kosztów przejazdu.

5. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, warunki

i tryb zwrotu kosztów przejazdu osób, o których mowa w ust. 4, rodzaje środków

transportu i rodzaje dokumentów poświadczających uprawnienia do zwrotu

kosztów przejazdu, wysokość zwrotu kosztów przejazdu oraz terminy wypłaty,

mając na uwadze rzeczywiste koszty przejazdu najtańszymi dostępnymi środkami

transportu.

Art. 34. 1. Jeżeli wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania przez

organ podległy Ministrowi Obrony Narodowej obowiązków wynikających

z ustawy osoba uprawniona do świadczeń poniosła szkodę, organ ten jest

obowiązany do jej naprawienia stosownie do przepisów prawa cywilnego.

2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli emeryt albo rencista udaremnia lub

utrudnia przeprowadzenie postępowania określonego w ustawie.

Art. 35. 1. Organy administracji publicznej, pracodawcy, organy emerytalne

i rentowe oraz szkoły i uczelnie wyższe są obowiązane udzielać wojskowemu

organowi emerytalnemu pomocy i informacji, w tym udostępniać dane osobowe,

w sprawach świadczeń przewidzianych w ustawie oraz wydawać bezpłatnie, na ich

31.10.2019

żądanie, wszelkie dokumenty, w tym zaświadczenia, niezbędne do ustalenia prawa

do świadczeń lub ich wysokości albo potwierdzenia istnienia prawa do świadczeń.

2. Wojskowy organ emerytalny jest uprawniony do bezpłatnego pozyskiwania

drogą elektroniczną informacji niezbędnych do ustalenia prawa do świadczeń lub

ich wysokości albo do potwierdzenia istnienia prawa do świadczeń od organów

emerytalnych lub rentowych oraz z rejestrów publicznych, w szczególności z:

1) rejestru PESEL,

2) systemu informacji oświatowej,

3) Centralnego Wykazu Ubezpieczonych,

4) ogólnopolskiego wykazu studentów i ogólnopolskiego wykazu doktorantów

– w celu potwierdzenia aktualności posiadanych danych, pozyskania danych

kontaktowych lub umożliwienia weryfikacji prawa do świadczeń.

3. Wojskowy organ emerytalny informacje, o których mowa w ust. 2, może

uzyskiwać w drodze pisemnej wymiany informacji.

Art. 35a. Wojskowy organ emerytalny wymienia dane dotyczące żołnierzy

zwolnionych z zawodowej służby wojskowej i członków ich rodzin, w zakresie

określonym w art. 68a ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie

ubezpieczeń społecznych, w ramach Systemu Elektronicznej Wymiany Informacji

dotyczących Zabezpieczenia Społecznego, o którym mowa w rozporządzeniu

Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r.

dotyczącym wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie

koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 284

z 30.10.2009, str. 1, z późn. zm.), za pośrednictwem punktu kontaktowego

prowadzonego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Art. 36. W sprawach świadczeń przewidzianych w ustawie osoby

zainteresowane i organy emerytalne są zwolnione od wszelkich opłat.

Art. 37. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia:

1) tryb postępowania i właściwość organów w sprawach zaopatrzenia

emerytalnego żołnierzy oraz uprawnionych członków ich rodzin, wskazując

elementy wniosku o ustalenie prawa do zaopatrzenia, dowody niezbędne do

ustalenia prawa do świadczenia oraz sposób i terminy wypłaty świadczeń,

31.10.2019

2) wzór i tryb wydawania legitymacji emeryta–rencisty wojskowego,

uwzględniając organ uprawniony do wydawania, wymiany i dokonywania

wpisów, w tym wpisu o niezdolności do samodzielnej egzystencji, oraz

przypadki wymiany legitymacji,

mając na względzie zapewnienie realizacji prawa emeryta i rencisty do

zaopatrzenia emerytalnego oraz zapewnienie sprawności postępowania w tym

zakresie.

DZIAŁ V

Ustanie i zawieszanie prawa do świadczeń oraz zmniejszanie ich wysokości

Art. 38. 1. Prawo do świadczeń ustaje:

1) gdy przestanie istnieć którykolwiek z warunków wymaganych do uzyskania

prawa do świadczeń;

2) (uchylony)

3) jeżeli osoba pobierająca świadczenie uzależnione od inwalidztwa lub

niezdolności do pracy, pomimo skierowania na badania lekarskie, nie poddała

się tym badaniom bez uzasadnionej przyczyny;

4) w razie śmierci osoby uprawnionej.

2. Prawo do renty rodzinnej po zaginionym żołnierzu ustaje z upływem

terminu, w którym może nastąpić uznanie żołnierza za zmarłego. Po uznaniu

żołnierza za zmarłego sprawa renty rodzinnej podlega ponownemu rozpoznaniu.

Art. 39. W razie ustania prawa do renty inwalidzkiej z powodu ustania

inwalidztwa albo do renty rodzinnej z powodu ustania niezdolności do pracy,

prawo do tych rent powstaje ponownie, jeżeli ponowne inwalidztwo lub

niezdolność do pracy, z zastrzeżeniem art. 19 pkt 2 i 3 oraz art. 23 ust. 1 pkt 2 i 3,

powstało wskutek pogorszenia się stanu zdrowia w następstwie urazów lub chorób,

które poprzednio uzasadniały prawo do renty.

[Art. 39a. Prawo do emerytury ulega zawieszeniu w razie ponownego

powołania emeryta do zawodowej służby wojskowej albo przyjęcia do służby

w Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie

Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego, Centralnym Biurze

Antykorupcyjnym, Straży Granicznej, Służbie Ochrony Państwa, Państwowej

Straży Pożarnej lub Służbie Więziennej.]

31.10.2019

Nowe brzmienie

powołania emeryta do zawodowej służby wojskowej albo przyjęcia do służby art. 39a wejdzie

w życie z dn.

w Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie 14.04.2020 r. (Dz.

U. z 2018 r. poz.

Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego, Centralnym 730).

Biurze Antykorupcyjnym, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej,

Służbie Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej lub Służbie

Więziennej.>

Art. 39b. Prawo do emerytury lub renty może ulec zawieszeniu również na

wniosek emeryta lub rencisty.

Art. 40. 1. W razie osiągania przychodu z tytułu działalności podlegającej

obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, emerytura lub renta inwalidzka ulega

zmniejszeniu na zasadach określonych w przepisach art. 104 ust. 1a–6, ust. 8 pkt 1

i 2 oraz ust. 9 i 10 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach

z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, nie więcej jednak niż o 25% wysokości tej

emerytury lub renty inwalidzkiej, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3.

2. Przepisy art. 104 ust. 8 pkt 2 ustawy, o której mowa w ust. 1, stosuje się

również do renty inwalidzkiej III grupy.

3. W razie osiągania przychodu, określonego w ust. 1, w kwocie

przekraczającej 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał

kalendarzowy, ostatnio ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu

Statystycznego, kwota emerytury lub renty inwalidzkiej ulega zmniejszeniu o 25%

jej wysokości.

4. Przepisów ust. 1 i 3 nie stosuje się wobec osób, których emerytura stanowi

75% podstawy jej wymiaru bez uwzględnienia podwyższenia z tytułu inwalidztwa

pozostającego w związku ze służbą oraz wobec osób pobierających rentę

inwalidzką z tytułu inwalidztwa powstałego wskutek wypadku pozostającego

w związku ze służbą lub wskutek choroby powstałej w związku ze szczególnymi

właściwościami bądź warunkami służby, z tytułu których przysługują świadczenia

odszkodowawcze.

5. Do przychodu, o którym mowa w ust. 1, nie wlicza się uposażeń i innych

należności pieniężnych otrzymywanych z tytułu pełnienia niezawodowej służby

wojskowej.

31.10.2019

Art. 40a. 1. Osoba uprawniona do zaopatrzenia emerytalnego jest

obowiązana zawiadomić wojskowy organ emerytalny o podjęciu działalności,

o której mowa w art. 104 ust. 1–4 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu

Ubezpieczeń Społecznych, o wysokości osiąganego z tego tytułu przychodu oraz

o każdorazowej zmianie wysokości tego przychodu i innych okolicznościach

powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo zmniejszenie ich

wysokości.

2. Obowiązki określone w ust. 1 spoczywają odpowiednio na pracodawcy

i zleceniodawcy.

3. Urząd skarbowy jest obowiązany zawiadomić wojskowy organ emerytalny

o podjęciu przez emeryta lub rencistę działalności pozarolniczej.

Art. 40b. 1. Rozliczenie emerytury i renty w związku z osiągnięciem

przychodu, o którym mowa w art. 40 ust. 1, następuje po upływie roku

kalendarzowego w stosunku rocznym lub miesięcznym.

2. Osoba uprawniona do emerytury lub renty inwalidzkiej jest obowiązana

zawiadomić, do końca pierwszego kwartału roku kalendarzowego, organ

emerytalny o łącznej kwocie przychodu, o którym mowa w art. 40 ust. 1,

osiągniętego w poprzednim roku kalendarzowym.

3. Obowiązek określony w ust. 2 spoczywa odpowiednio na płatniku składek.

4. Na podstawie zawiadomień, o których mowa w ust. 2 i 3, organ emerytalny

dokonuje rozliczenia rocznego lub na wniosek osoby uprawnionej miesięcznego,

wypłaconych osobie określonej w ust. 2 w poprzednim roku kalendarzowym kwot

emerytur lub rent inwalidzkich.

5. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia,

szczegółowe zasady dokonywania rozliczeń, o których mowa w ust. 4, a także

sposób zmniejszania emerytur i rent inwalidzkich w trakcie roku kalendarzowego,

mając na uwadze konieczność realizacji prawa emeryta i rencisty do zaopatrzenia

emerytalnego oraz zapewnienia sprawności postępowania w tym zakresie.

DZIAŁ VI

Wypłata świadczeń

Art. 41. 1. Świadczenia pieniężne wypłaca się od dnia powstania prawa do

tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym złożono wniosek

31.10.2019

określony w art. 31 ust. 3, jeżeli prawo do tego zaopatrzenia zostało ustalone na

wniosek zainteresowanego lub w którym wydano decyzję z urzędu.

2. Emerytury lub renty inwalidzkiej oraz dodatków nie wypłaca się za okres,

za który żołnierz otrzymał uposażenie przewidziane w przepisach o uposażeniu

żołnierzy, chyba że emerytura lub renta inwalidzka byłaby korzystniejsza. W tym

przypadku organ emerytalny potrąca z należnej emerytury lub renty inwalidzkiej

oraz dodatków kwoty wypłacone z tytułu uposażenia lub świadczenia pieniężnego

przysługującego po zwolnieniu ze służby.

Art. 42. W razie zbiegu prawa do emerytury i renty przewidzianej w ustawie,

osobie uprawnionej wypłaca się świadczenie wyższe lub przez nią wybrane.

Art. 43. 1. Emerytury i renty wraz z dodatkami, zasiłkami i świadczeniami

pieniężnymi, o których mowa w art. 25, wypłacają wojskowe organy emerytalne.

Wypłaty dokonuje się miesięcznie w dniu ustalonym jako termin płatności:

1) na wniosek osoby uprawnionej na jej rachunek w banku lub w spółdzielczej

kasie oszczędnościowo-kredytowej;

2) do rąk osoby uprawnionej za pośrednictwem:

a) operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada

2012 r. – Prawo pocztowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 2188),

b) innych osób prawnych upoważnionych do prowadzenia działalności

w zakresie doręczenia świadczeń.

2. Zasiłek pogrzebowy organ emerytalny wypłaca niezwłocznie po jego

przyznaniu.

3. Wydatki na świadczenia pieniężne wraz z odsetkami za opóźnienia

w wypłacie świadczeń, koszty obsługi i przekazywania świadczeń oraz inne

świadczenia przewidziane w ustawie pokrywa się z budżetu państwa.

Art. 44. 1. Wypłatę emerytury lub renty albo dodatków, zasiłków i świadczeń

pieniężnych, o których mowa w art. 25, wstrzymuje się, jeżeli:

1) powstaną okoliczności uzasadniające zawieszenie prawa do świadczeń lub

ustanie tego prawa;

2) okaże się, że:

a) wskutek zbiegu prawa do świadczeń osobie uprawnionej przysługuje

świadczenie wyższe lub przez nią wybrane,

31.10.2019

b) świadczenia nie mogą być doręczone z przyczyn niezależnych od

wojskowego organu emerytalnego,

c) prawo do świadczeń nie istniało;

3) osoba pobierająca świadczenie, mimo pouczenia lub żądania wojskowego

organu emerytalnego, nie przedłoży dowodów uzasadniających dalsze

istnienie prawa do świadczeń.

2. Wypłatę świadczeń pieniężnych wstrzymuje się, poczynając od miesiąca:

1) przypadającego po miesiącu, w którym wojskowy organ emerytalny wydał

decyzję w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 1, pkt 2 lit. a i c oraz

pkt 3;

2) za który przysługiwało świadczenie niedoręczone w przypadku, o którym

mowa w ust. 1 pkt 2 lit. b.

3. Przepis ust. 2 pkt 1 stosuje się odpowiednio, jeżeli powstaną okoliczności

uzasadniające zmniejszenie wysokości świadczeń.

Art. 45. 1. W razie ustania przyczyny powodującej wstrzymanie wypłaty

świadczeń wypłatę wznawia się od miesiąca, w którym ustała ta przyczyna, nie

wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o wznowienie

wypłaty lub wydano decyzję z urzędu.

1a. W przypadkach określonych w art. 44 ust. 1 pkt 2 lit. b wypłatę świadczeń

wznawia się od miesiąca, w którym ją wstrzymano, jednak za okres nie dłuższy niż

trzy lata wstecz, licząc od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o wznowienie

wypłaty.

2. Jeżeli wstrzymanie wypłaty świadczeń nastąpiło na skutek błędu organu

emerytalnego, wypłatę wznawia się poczynając od miesiąca, w którym ją

wstrzymano, jednak za okres nie dłuższy niż trzy lata wstecz, licząc od miesiąca,

w którym zgłoszono wniosek o wznowienie wypłaty lub wydano decyzję z urzędu.

3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio w razie ponownego ustalenia

prawa do świadczeń lub ich wysokości, z tym że w przypadku wznowienia

postępowania albo wskutek kasacji okres jednego miesiąca lub trzech lat liczy się

od miesiąca, w którym wniesiono wniosek o wznowienie postępowania lub

wniesiono kasację.

31.10.2019

Art. 46. 1. W razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenia

pieniężne, świadczenia należne jej do dnia śmierci przysługują, z zastrzeżeniem

ust. 2 i 3, małżonkowi i dzieciom, a w razie ich braku – kolejno: wnukom,

rodzicom, dziadkom i rodzeństwu. Osoby te mają prawo do udziału

w nieukończonym postępowaniu prowadzonym dalej w sprawie tych świadczeń.

2. Świadczenia, o których mowa w ust. 1, wypłaca się:

1) małżonkowi lub dzieciom osoby, która zgłosiła wniosek, zamieszkałym z nią

w dniu jej śmierci;

2) małżonkowi lub dzieciom niespełniającym warunku określonego w pkt 1 albo

innym członkom rodziny, o których mowa w ust. 1, jeżeli pozostawali na

utrzymaniu osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenia, lub osoba ta

pozostawała na ich utrzymaniu.

3. Prawo do świadczeń określonych w ust. 1 ustaje w ciągu 12 miesięcy od

dnia śmierci osoby, której świadczenia te przysługiwały, chyba że osoba, o której

mowa w ust. 1, wystąpi z wnioskiem o dalsze prowadzenie postępowania.

Art. 47. (uchylony)

DZIAŁ VII

Zwrot świadczeń nienależnych, potrącenia i egzekucje ze świadczeń oraz

odsetki za opóźnienie w wypłacie świadczeń

Art. 48. 1. Osoby, które pobierały świadczenia pieniężne pomimo istnienia

okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo

ograniczenie ich wysokości, są obowiązane do zwrotu nienależnych im świadczeń,

jeżeli były pouczone w formie pisemnej przez organ emerytalny o obowiązku

zawiadomienia o tych okolicznościach.

2. Osoba, która pobierała świadczenia pieniężne ustalone i wypłacone na

podstawie nieprawdziwych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach

świadomego wprowadzenia w błąd wojskowego organu emerytalnego, jest

obowiązana do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń pieniężnych wraz

z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, w wysokości i na zasadach określonych

przepisami prawa cywilnego.

31.10.2019

2a. Za nienależnie pobrane świadczenia pieniężne uważa się również

świadczenia pieniężne wypłacone, z przyczyn niezależnych od wojskowego organu

emerytalnego, osobie innej niż wskazana w decyzji tego organu.

3. Nie można żądać zwrotu nienależnie pobranych świadczeń pieniężnych za

okres:

1) dłuższy niż 12 miesięcy od dnia wydania decyzji, jeżeli osoba pobierająca

świadczenie zawiadomiła wojskowy organ emerytalny o okolicznościach

powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie

ich wypłaty, a mimo to świadczenia były jej nadal wypłacane;

2) dłuższy niż 3 lata od dnia wydania decyzji w pozostałych przypadkach.

3a. Kwoty nienależnie pobranych świadczeń pieniężnych w związku

z osiągnięciem przychodów, o których mowa w art. 40, podlegają zwrotowi za

okres nie dłuższy niż jeden rok kalendarzowy poprzedzający rok, w którym wydano

decyzję o rozliczeniu świadczenia, jeżeli osoba pobierająca to świadczenie

powiadomiła wojskowy organ emerytalny o osiągnięciu przychodu, w pozostałych

przypadkach zaś – za okres nie dłuższy niż trzy lata kalendarzowe poprzedzające

rok wydania tej decyzji.

4. Organ emerytalny może odstąpić od żądania zwrotu nienależnie pobranych

świadczeń pieniężnych w całości lub w części, zmniejszyć wysokość potrąceń

z tego tytułu ustaloną na podstawie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu

Ubezpieczeń Społecznych lub zawiesić dokonywanie tych potrąceń na okres nie

dłuższy niż 12 miesięcy, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności.

Art. 48a. Jeżeli organ emerytalny nie ustalił prawa do świadczenia lub nie

wypłacił tego świadczenia w terminach określonych w ustawie, jest zobowiązany

do wypłaty odsetek od tego świadczenia na zasadach określonych w art. 85 ust. 1,

1a i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

Art. 49. Organ emerytalny dokonuje potrąceń ze świadczeń pieniężnych

w wysokości i na zasadach określonych w przepisach ustawy o emeryturach

i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, z tym że potrąceniu podlegają

również koszty utrzymania osób uprawnionych do świadczeń w domu emeryta

wojskowego, na wniosek kierownika tego domu.

31.10.2019

Art. 50. Ze świadczeń pieniężnych prowadzi się egzekucję w wysokości i na

zasadach określonych w przepisach ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu

Ubezpieczeń Społecznych, z tym że egzekucji podlegają również koszty

utrzymania w domu emeryta wojskowego do wysokości 3/4 miesięcznego

świadczenia.

DZIAŁ VIII

Zmiany w przepisach obowiązujących

Art. 51. (pominięty)

Art. 52. (pominięty)

DZIAŁ IX

Przepisy przejściowe i końcowe

Art. 53. 1. Osobom, którym w dniu wejścia w życie ustawy przysługują

emerytury i renty na podstawie przepisów dotychczasowych, wysokość tych

świadczeń ustala się na nowo z urzędu, według zasad określonych w ustawie, z tym

że:

1) emerytury i renty, do których prawo ustalono na podstawie przepisów

dotychczasowych, stają się emeryturami i rentami w rozumieniu ustawy;

2) wysługa emerytalna żołnierzy zwolnionych ze służby do dnia

poprzedzającego dzień wejścia w życie ustawy podlega zachowaniu i traktuje

się ją jako okres służby, z zastrzeżeniem pkt 4 oraz przepisów art. 13 ust. 2;

3) dotychczasowa podstawa wymiaru świadczeń pieniężnych podlega

przeliczeniu na stawki uposażenia obowiązujące w dniu wejścia w życie

ustawy w następujący sposób:

a) stawki uposażenia zasadniczego z dnia zwolnienia ze służby żołnierza

zastępuje się stawkami uposażenia zasadniczego z dnia wejścia w życie

ustawy,

b) ustala się wskaźnik relacji: sumy miesięcznej kwoty dodatków

o charakterze stałym i miesięcznej równowartości nagrody rocznej lub

premii do uposażenia zasadniczego z dnia zwolnienia ze służby;

wskaźnik ten wyraża się w procentach z zaokrągleniem do setnych części

procentu; do ustalenia powyższego wskaźnika przyjmuje się dodatki

31.10.2019

o charakterze stałym, które stosownie do przepisów o uposażeniu

żołnierzy obowiązują w dniu wejścia w życie ustawy,

c) odtworzoną kwotę dodatków o charakterze stałym, nagrody rocznej lub

premii oblicza się mnożąc przeliczone na dzień wejścia w życie ustawy

uposażenie zasadnicze przez wskaźnik wysokości dodatków;

4) nie uwzględnia się podwyższeń, o których mowa w art. 15 ust. 2 i 3.

2. Emerytury i renty w wysokości ustalonej stosownie do ust. 1 przysługują

od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu wejścia w życie ustawy.

Realizacja podwyżki następuje nie później niż w ciągu 60 dni od dnia wejścia

w życie ustawy.

3. Jeżeli kwota emerytury lub renty ustalona w myśl ust. 1 byłaby niższa od

kwoty świadczenia przysługującego na podstawie przepisów obowiązujących do

dnia wejścia w życie ustawy, zachowuje się świadczenie w dotychczasowej

wysokości do czasu, gdy jego wymiar, ustalony w myśl ust. 1 z uwzględnieniem

ust. 4 i 5, przekroczy kwotę dotychczasowego świadczenia.

4. Przy ustalaniu wysokości świadczenia uwzględnia się kwotę świadczenia

ze wszystkimi wzrostami i dodatkami, z wyłączeniem dodatków określonych

w art. 25 ust. 1.

5. Emerytury i renty, o których mowa w ust. 1, podlegają waloryzacji na

zasadach określonych w ustawie.

6. Jeżeli po dniu wejścia w życie ustawy zostanie zgłoszony wniosek

o doliczenie nieuwzględnionych dotychczas w wymiarze emerytury okresów

składkowych lub nieskładkowych, do ustalenia wysokości emerytury stosuje się

przepisy art. 14 i art. 15 ust. 1.

7. (uchylony)

Art. 54. Osobom, które w związku z art. 13 ust. 2 utraciły prawo do

emerytury przewidzianej w ustawie i nie spełniają warunków do zaopatrzenia

emerytalnego na podstawie innych przepisów – przysługuje świadczenie

w wysokości najniższej emerytury, wypłacanej przez organ emerytalny właściwy

według niniejszej ustawy.

Art. 55. Emerytury i renty osób, których świadczenia zostały

zrewaloryzowane na podstawie ustawy z dnia 14 grudnia 1990 r. o rewaloryzacji

31.10.2019

emerytur i rent dla osób, które ukończyły 80 lat, oraz o zmianie niektórych

przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym (Dz. U. poz. 540), podlegają obliczeniu na

nowo w wysokości i według zasad określonych w art. 53.

Art. 56. Żołnierze zwolnieni ze służby przed dniem wejścia w życie ustawy,

którym na podstawie dotychczasowych przepisów prawo do zaopatrzenia

emerytalnego nie przysługiwało, prawa tego nie nabywają również na podstawie

niniejszej ustawy.

Art. 57. Osobom uprawnionym do zaopatrzenia emerytalnego na podstawie

ustawy, przebywającym na stałe za granicą, przekazuje się świadczenia pieniężne

do państw, z którymi zostały zawarte umowy międzynarodowe o wzajemnym

przekazywaniu pracowniczych świadczeń emerytalno-rentowych.

Art. 58. Do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych

w ustawie pozostają w mocy przepisy dotychczasowe, jeżeli nie są sprzeczne

z ustawą.

Art. 59. Traci moc ustawa z dnia 16 grudnia 1972 r. o zaopatrzeniu

emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (Dz. U. z 1983 r. poz. 139,

z późn. zm.8)).

Art. 60. Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia9),

z wyjątkiem przepisów art. 40 i art. 47, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia

1995 r.

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1984 r. poz. 270,

z 1985 r. poz. 85, z 1989 r. poz. 190, z 1990 r. poz. 198, 206 i 540, z 1991 r. poz. 422 oraz

z 1992 r. poz. 254.

Ustawa została ogłoszona w dniu 26 stycznia 1994 r.

31.10.2019