Ustawy w postaci jednolitej
Wyszukiwarka ustaw
W przeglądarce naciśnij Ctrl+F, by wyszukać w ustawie.
2019 Pozycja 2216
©Telksinoe s. 1/36
Opracowano na podstawie: t.j.
Dz. U. z 2019 r.
poz. 2216,
Dz. U. z 2020 r.
poz. 190.
U S T A W A
z dnia 21 sierpnia 1997 r.
Prawo o ustroju sądów wojskowych
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1. § 1. Sądy wojskowe sprawują w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej
Polskiej wymiar sprawiedliwości w sprawach karnych w zakresie przewidzianym
w ustawach oraz orzekają w innych sprawach, jeżeli zostały one przekazane do ich
właściwości odrębnymi ustawami.
§ 2. W wypadkach przewidzianych w ustawach sądy wojskowe sprawują
wymiar sprawiedliwości w sprawach karnych w stosunku do osób nienależących do
Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.
Art. 2. Do sądów wojskowych oraz żołnierzy pełniących służbę w tych sądach
mają zastosowanie przepisy dotyczące jednostek wojskowych i żołnierzy w czynnej
służbie wojskowej, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Art. 3. § 1. Sądami wojskowymi są wojskowe sądy okręgowe i wojskowe sądy
garnizonowe.
§ 2. (uchylony)
§ 3. Minister Obrony Narodowej w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości,
po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Sądownictwa, w drodze rozporządzenia, tworzy
i znosi sądy wojskowe oraz określa ich siedziby i obszary właściwości, mając na
względzie potrzebę zapewnienia racjonalnej organizacji sądownictwa wojskowego
przez dostosowanie liczby sądów, ich wielkości i obszarów właściwości do
rozmieszczenia Sił Zbrojnych, realizującej zasadę dostępu do sądu i uwzględniającej
ekonomię postępowania sądowego, w celu zagwarantowania realizacji prawa do
rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie, a także biorąc pod uwagę potrzeby Sił
Zbrojnych w przypadku ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny.
13.02.2020
©Telksinoe s. 2/36
§ 4. Kierując się kryteriami i celem, o których mowa w § 3, Minister Obrony
Narodowej w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości, w drodze rozporządzenia,
może tworzyć i znosić wydziały zamiejscowe wojskowych sądów garnizonowych.
§ 5. (uchylony)
§ 6. (uchylony)
Art. 4. § 1. Działalność sądów wojskowych jest finansowana z wyodrębnionych
środków budżetowych Ministerstwa Obrony Narodowej.
§ 2. Minister Obrony Narodowej, jako dysponent części budżetowej, nie jest
uprawniony do dokonywania przeniesień, o których mowa w art. 171 ustawy z dnia
27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 869, 1622 i 1649),
jeżeli powodowałoby to zmniejszenie wydatków w rozdziale klasyfikacji wydatków
dotyczących sądów wojskowych.
§ 3. Organami kierującymi gospodarką finansową sądów wojskowych są prezesi
tych sądów.
§ 4. Projekty planów finansowych oraz plany finansowe dla sądów wojskowych
opracowują prezesi tych sądów, według zasad określonych w odrębnych przepisach
o finansach publicznych, które Minister Sprawiedliwości przedkłada Krajowej Radzie
Sądownictwa, a ta na ich podstawie składa wniosek do Ministra Obrony Narodowej
o opracowanie dochodów i wydatków sądów wojskowych.
§ 5. Organy wymienione w § 4 są związane założeniami, o których mowa
w art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.
§ 6. Minister Obrony Narodowej w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości
i ministrem właściwym do spraw finansów publicznych określi, w drodze
rozporządzenia, szczegółowe zasady planowania i prowadzenia gospodarki
finansowej i działalności inwestycyjnej sądów wojskowych.
Art. 5. § 1. Nadzór nad działalnością sądów wojskowych w zakresie orzekania
sprawuje Sąd Najwyższy.
§ 2. Zwierzchni nadzór nad sądami wojskowymi w zakresie organizacji
i działalności administracyjnej sprawuje Minister Sprawiedliwości.
§ 3. Nadzór w zakresie czynnej służby wojskowej żołnierzy pełniących służbę
w sądach wojskowych sprawuje Minister Obrony Narodowej.
§ 4. (uchylony)
13.02.2020
©Telksinoe s. 3/36
§ 5. (uchylony)
§ 6. (uchylony)
Art. 6. Minister Sprawiedliwości przedstawia Prezydentowi Rzeczypospolitej
Polskiej i Krajowej Radzie Sądownictwa informację o działalności sądów
wojskowych.
Art. 6a. Prezesi wojskowych sądów okręgowych właściwych dla siedziby
organu wnioskującego o udostępnienie danych przekazują corocznie Ministrowi
Sprawiedliwości informację na temat przetwarzania danych telekomunikacyjnych,
pocztowych i internetowych, z podziałem na liczbę i rodzaj udostępnianych danych,
oraz wyników przeprowadzonych kontroli, w terminie do dnia 31 marca roku
następującego po roku nią objętym, celem realizacji zadania, o którym mowa
w art. 175b § 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych
(Dz. U. z 2019 r. poz. 52, 55, 60, 125, 1469 i 1495).
Art. 6b. § 1. Sądy wojskowe są administratorami danych osobowych
przetwarzanych w postępowaniach sądowych.
§ 2. Do przetwarzania danych osobowych w postępowaniach sądowych
przepisów art. 15, art. 16 – w zakresie, w jakim przepisy szczególne przewidują
odrębny tryb sprostowania, oraz art. 18 i art. 19 rozporządzenia Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony
osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie
swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne
rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1, z późn.
zm.1)), zwanego dalej „rozporządzeniem 2016/679”, nie stosuje się.
§ 3. W związku z przetwarzaniem danych osobowych w postępowaniach
sądowych wykonanie obowiązków, o których mowa w art. 13 rozporządzenia
2016/679, następuje przez umieszczenie informacji określonych w art. 13 ust. 2
rozporządzenia 2016/679 w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej
oraz w widocznym miejscu w budynku sądu.
Art. 6c. § 1. Nadzór nad przetwarzaniem danych osobowych w postępowaniach
sądowych wykonują:
1)
Zmiana wymienionego rozporządzenia została ogłoszona w Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018, str. 2.
13.02.2020
©Telksinoe s. 4/36
1) w zakresie działalności wojskowego sądu garnizonowego – prezes wojskowego
sądu okręgowego;
2) w zakresie działalności wojskowego sądu okręgowego – Krajowa Rada
Sądownictwa.
§ 2. Do nadzoru, o którym mowa w § 1, przepisy art. 175dd § 2 i 3 oraz działu I
rozdziału 5a ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych
stosuje się odpowiednio.
Art. 7. § 1. Sądy wojskowe rozpoznają sprawy w swojej siedzibie,
z zastrzeżeniem § 2 i 3.
§ 2. Jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, sądy wojskowe mogą
rozpoznawać sprawy lub pełnić inne czynności poza swoją siedzibą, a w razie
konieczności i poza obszarem swojej właściwości, w tym również – jeżeli umowa
międzynarodowa tak stanowi – poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
§ 3. W wypadku określonym w § 2 rozpoznawanie spraw karnych na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej odbywa się tylko w siedzibach sądów wojskowych lub
sądów powszechnych.
Art. 7a. Osoby pozostające ze sobą w stosunku pokrewieństwa w linii prostej
lub powinowactwa w linii prostej albo w stosunku przysposobienia, małżonkowie oraz
rodzeństwo nie mogą być sędziami w tym samym sądzie.
Art. 8. § 1. W wypadkach, w których ustawy przewidują wniesienie do sądu
wojskowego środka odwoławczego od orzeczeń lub decyzji wydanych przez organy
wojskowe, sprawę rozpoznaje wojskowy sąd garnizonowy obejmujący swoją
właściwością jednostkę wojskową, w której żołnierz pełni czynną służbę wojskową
lub pracownik jest zatrudniony, jeżeli te ustawy nie stanowią inaczej.
§ 2. W sprawach, o których mowa w § 1, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej,
stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego dotyczące
postępowania odwoławczego.
Rozdział 2
Samorząd sędziowski i organy sądów
Art. 9. Organem samorządu sędziowskiego jest Zgromadzenie Sędziów Sądów
Wojskowych.
13.02.2020
©Telksinoe s. 5/36
Art. 10. § 1. Zgromadzenie Sędziów Sądów Wojskowych, zwane dalej
„Zgromadzeniem”, tworzą sędziowie sądów wojskowych.
§ 2. Zgromadzeniu przewodniczą – na przemian – prezesi wojskowych sądów
okręgowych. Kadencja przewodniczącego trwa 2 lata.
§ 3. Do zadań Zgromadzenia należy:
1) przedstawianie Krajowej Radzie Sądownictwa kandydatów na stanowiska
sędziów wojskowych sądów garnizonowych oraz wojskowych sądów
okręgowych;
2) (uchylony)
3) wybór członków kolegiów wojskowych sądów okręgowych;
4) (uchylony)
5) (uchylony)
6) wysłuchanie informacji Ministra Sprawiedliwości o działalności sądów
wojskowych oraz wyrażanie opinii w tym zakresie;
7) podejmowanie działań w zakresie doskonalenia kwalifikacji zawodowych
sędziów i działalności sądów wojskowych;
8) wypowiadanie się w sprawach obowiązków i praw sędziów;
9) wyrażanie opinii w sprawach zgłoszonych przez Krajową Radę Sądownictwa,
Ministra Sprawiedliwości oraz Ministra Obrony Narodowej.
§ 4. Do wyboru oraz wyrażania opinii, o których mowa w § 3, wymagana jest
obecność przynajmniej dwóch trzecich liczby członków Zgromadzenia, a uchwały
w tych sprawach zapadają bezwzględną większością głosów.
§ 5. Głosowanie jest tajne w sprawach, o których mowa w § 3 pkt 1–3,
a ponadto, jeżeli żądanie takie zgłosi chociażby jeden z obecnych członków
Zgromadzenia.
§ 6. Sędziowie sądów wojskowych są obowiązani brać udział w posiedzeniach
Zgromadzenia.
§ 7. Zgromadzenie zbiera się co najmniej raz w roku. Posiedzenie Zgromadzenia
zwołuje jego przewodniczący z własnej inicjatywy, na wniosek Ministra
Sprawiedliwości, Ministra Obrony Narodowej, albo na wniosek jednej piątej liczby
członków Zgromadzenia.
§ 8. Szczegółowy tryb odbywania posiedzeń Zgromadzenia Sędziów Sądów
Wojskowych określa regulamin uchwalony przez Zgromadzenie.
13.02.2020
©Telksinoe s. 6/36
Art. 10a. Organami sądów wojskowych są:
1) w wojskowych sądach okręgowych – prezes sądu oraz kolegium wojskowego
sądu okręgowego;
2) w wojskowych sądach garnizonowych – prezes sądu.
Art. 11. § 1. Prezes wojskowego sądu okręgowego i prezes wojskowego sądu
garnizonowego, zwani dalej „prezesami sądów wojskowych”, kierują działalnością
sądu oraz są przełożonymi sędziów i pozostałego składu osobowego danego sądu.
§ 2. Prezesa sądu wojskowego zastępuje wyznaczony zastępca lub sędzia.
§ 3. Prezesa sądu wojskowego i jego zastępcę powołuje, spośród sędziów sądów
wojskowych, Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z Ministrem Obrony
Narodowej.
§ 4. (uchylony)
§ 5. Prezes sądu wojskowego i jego zastępca mogą być odwołani przez Ministra
Sprawiedliwości w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej w toku kadencji w
przypadku:
1) rażącego lub uporczywego niewywiązywania się z obowiązków służbowych;
2) gdy dalsze pełnienie funkcji z innych powodów nie da się pogodzić z dobrem
wymiaru sprawiedliwości;
3) stwierdzenia szczególnie niskiej efektywności działań w zakresie pełnionego
nadzoru administracyjnego lub organizacji pracy w sądzie lub sądach niższych;
4) złożenia rezygnacji z pełnionej funkcji.
§ 6. Odwołanie prezesa sądu wojskowego albo jego zastępcy następuje po
zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Sądownictwa. Zamiar odwołania, wraz z
pisemnym uzasadnieniem, Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z Ministrem
Obrony Narodowej przedstawia Krajowej Radzie Sądownictwa w celu uzyskania
opinii.
§ 6a. Występując o opinię do Krajowej Rady Sądownictwa Minister
Sprawiedliwości w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej może zawiesić
prezesa sądu wojskowego albo jego zastępcę w pełnieniu czynności. Przepis art. 22b
§ 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych stosuje się
odpowiednio.
13.02.2020
©Telksinoe s. 7/36
§ 6b. Negatywna opinia Krajowej Rady Sądownictwa dotycząca odwołania
prezesa sądu wojskowego jest dla Ministra Sprawiedliwości wiążąca, jeżeli uchwała
w tej sprawie została podjęta większością dwóch trzecich głosów.
§ 7. Niewydanie opinii przez Krajową Radę Sądownictwa w terminie 30 dni od
dnia przedstawienia przez Ministra Sprawiedliwości w porozumieniu z Ministrem
Obrony Narodowej zamiaru odwołania prezesa sądu wojskowego albo jego zastępcy
nie stoi na przeszkodzie odwołaniu.
§ 8. W przypadku złożenia przez prezesa sądu wojskowego albo jego zastępcę
rezygnacji z pełnionej funkcji w toku kadencji, Minister Sprawiedliwości w
porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej odwołuje go bez zasięgania opinii,
o której mowa w § 6.
Art. 11a. § 1. Prezes wojskowego sądu okręgowego jest powoływany na okres 4
lat i nie może być ponownie powołany do pełnienia funkcji prezesa lub jego zastępcy
w tym sądzie przed upływem 4 lat od dnia zakończenia kadencji.
§ 2. Zastępca prezesa wojskowego sądu okręgowego jest powoływany na okres
4 lat i nie może być ponownie powołany do pełnienia tej samej funkcji w tym sądzie
przed upływem 4 lat od dnia zakończenia kadencji.
§ 3. Prezes wojskowego sądu garnizonowego jest powoływany na okres 4 lat,
najwyżej na dwie kolejne kadencje, i nie może być powołany do pełnienia funkcji
prezesa lub jego zastępcy przed upływem 4 lat od dnia zakończenia pełnienia tej
funkcji.
§ 4. Zastępca prezesa wojskowego sądu garnizonowego jest powoływany na
okres 4 lat, najwyżej na 2 kolejne kadencje.
§ 5. W przypadku podziału sądu lub połączenia sądów, przy obejmowaniu
funkcji prezesa sądu wojskowego albo jego zastępcy w sądzie utworzonym wskutek
podziału lub połączenia, do okresu kadencji zalicza się okres pełnienia takiej samej
funkcji w sądzie, który uległ podziałowi lub połączeniu.
Art. 12. § 1. Kolegium wojskowego sądu okręgowego, zwane dalej „kolegium”,
składa się z prezesa wojskowego sądu okręgowego oraz 6 członków, w tym 3 sędziów
wojskowego sądu okręgowego i 3 sędziów wojskowych sądów garnizonowych,
wybranych przez Zgromadzenie spośród sędziów orzekających w sądach działających
na obszarze właściwości wojskowego sądu okręgowego.
13.02.2020
©Telksinoe s. 8/36
§ 2. Przewodniczącym kolegium jest prezes wojskowego sądu okręgowego,
a w razie jego nieobecności – zastępca przewodniczącego, wybrany przez kolegium
spośród jego członków.
§ 3. Kadencja kolegium trwa 2 lata.
Art. 13. § 1. Do zadań kolegium należą sprawy niezastrzeżone w ustawie do
wyłącznej właściwości Zgromadzenia, a w szczególności:
1) przedstawianie Zgromadzeniu opinii o kandydatach na stanowiska sędziów
sądów wojskowych;
2) wyrażanie opinii w sprawach wyznaczania na stanowiska służbowe prezesów
sądów wojskowych i ich zastępców;
3) opiniowanie wniosków o przeniesienie sędziego na inne miejsce służbowe;
4) wyrażanie opinii w sprawach przedstawionych przez Krajową Radę
Sądownictwa, Ministra Sprawiedliwości, Ministra Obrony Narodowej oraz przez
prezesa wojskowego sądu okręgowego;
5) wypowiadanie się w przypadkach zachowań sędziów naruszających zasady
etyki;
6) wyrażanie zgody na delegowanie sędziego wojskowego sądu garnizonowego
przez prezesa wojskowego sądu okręgowego.
§ 2. Do podjęcia uchwał wymagana jest obecność przynajmniej dwóch trzecich
członków kolegium. Uchwały kolegium zapadają większością głosów, przy czym
w razie równej liczby głosów decyduje głos przewodniczącego.
§ 3. Kolegium zbiera się w zależności od potrzeb, nie rzadziej niż raz na pół roku.
§ 4. Posiedzenia kolegium zwołuje jego przewodniczący z własnej inicjatywy
lub na wniosek jednej trzeciej członków kolegium.
Rozdział 3
Nadzór i administracja sądowa
Art. 14. § 1. Prezesi sądów wojskowych wykonują czynności nadzoru
służbowego i administracji sądowej przewidziane w przepisach postępowania
sądowego oraz w regulaminach urzędowania, a także inne czynności określone
w ustawach i odrębnych przepisach.
13.02.2020
©Telksinoe s. 9/36
§ 2. W zakresie, o którym mowa w § 1, prezesi wojskowych sądów
garnizonowych podlegają prezesom właściwych wojskowych sądów okręgowych,
a prezesi tych sądów – Ministrowi Sprawiedliwości.
§ 3. Prezesi sądów wojskowych mogą zlecać poszczególne czynności nadzoru
służbowego i administracji sądowej swoim zastępcom, a w szczególnych przypadkach
– sędziom.
§ 4. Prezes sądu wojskowego wyznacza sędziego do sprawowania nadzoru
penitencjarnego.
Art. 15. § 1. Osoby powołane do kierowania i nadzoru nad działalnością
administracyjną sądów wojskowych mają prawo wglądu w czynności tych sądów,
mogą żądać wyjaśnień oraz usunięcia uchybień. Minister Sprawiedliwości oraz
prezesi sądów wojskowych mogą uchylać zarządzenia administracyjne niezgodne
z prawem albo naruszające sprawność postępowania sądowego lub z innych powodów
niecelowe.
§ 2. Sędziowie wykonujący czynności, o których mowa w § 1, mogą być obecni
na rozprawie toczącej się z wyłączeniem jawności.
§ 3. W razie stwierdzenia uchybienia w zakresie sprawności postępowania
sądowego, Minister Sprawiedliwości oraz prezesi sądów wojskowych mogą zwrócić
na nie, na piśmie, uwagę i żądać usunięcia skutków tego uchybienia. Sędzia, którego
dotyczy zwrócona uwaga może, w terminie 7 dni, złożyć pisemne zastrzeżenie do
organu, który zwrócił uwagę, co nie zwalnia go od obowiązku usunięcia skutków
uchybienia.
§ 3a. W razie złożenia zastrzeżenia organ, o którym mowa w § 3, uchyla uwagę
albo przekazuje sprawę do rozpoznania sądowi dyscyplinarnemu.
§ 3b. W przypadku przewidzianym w § 3a, sąd dyscyplinarny wydaje
postanowienie po wysłuchaniu Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów
Wojskowych oraz sędziego, chyba że nie jest to możliwe. Na postanowienie
odmawiające uwzględnienia zastrzeżenia sędziemu przysługuje zażalenie. Zażalenie
rozpoznaje ten sam sąd dyscyplinarny w innym równorzędnym składzie.
§ 4. Minister Sprawiedliwości może zwrócić prezesowi lub zastępcy prezesa
sądu wojskowego pisemną uwagę, jeżeli stwierdzi uchybienia w zakresie kierowania
sądem albo sprawowania przez prezesa przysługującego mu nadzoru nad działalnością
administracyjną sądów wojskowych.
13.02.2020
©Telksinoe s. 10/36
§ 5. Uprawnienia określone w § 4 przysługują Ministrowi Obrony Narodowej
odnośnie do nadzoru w zakresie czynnej służby wojskowej żołnierzy pełniących
służbę w sądach wojskowych.
Art. 16. Czynności z zakresu nadzoru i administracji sądowej, o których mowa
w art. 5 § 2 i 3, art. 14 § 1 i 3 oraz w art. 15, nie mogą wkraczać w dziedzinę, w której
sędziowie są niezawiśli.
Art. 17. § 1. W sądach wojskowych działają sekretariaty oraz inne komórki
organizacyjne, które tworzy prezes sądu wojskowego.
§ 2. Zasady wyznaczania żołnierzy zawodowych i pracowników cywilnych na
stanowiska w sekretariatach i innych komórkach organizacyjnych sądów wojskowych
oraz kwalifikacje wymagane do objęcia stanowisk określają odrębne przepisy.
Art. 18. § 1. Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z Ministrem Obrony
Narodowej określa, w drodze rozporządzenia:
1) organizację sądów wojskowych oraz ustala regulamin wewnętrzny urzędowania
tych sądów;
2) szczegółowy tryb wykonywania nadzoru, o którym mowa w art. 5 § 2, art. 14
i art. 15;
3) szczegółowe zasady archiwizacji, niszczenia i przekazywania właściwym
archiwom państwowym akt spraw sądowych.
§ 1a. Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej
określi, w drodze zarządzenia, organizację i zakres działania sekretariatów sądowych
oraz innych działów administracji sądowej.
§ 2. Minister Obrony Narodowej w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości
określa, w drodze rozporządzenia, sposób wykonywania nadzoru, o którym mowa
w art. 5 § 3.
§ 3. Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej
określa, w drodze rozporządzenia, liczbę sędziów w sądach wojskowych, mając na
względzie konieczność prawidłowej organizacji sądów wojskowych oraz potrzebę
zapewnienia sprawności postępowania sądowego.
§ 4. (uchylony)
13.02.2020
©Telksinoe s. 11/36
Rozdział 4
Sędziowie sądów wojskowych
Art. 19. § 1. Wojskowy sąd garnizonowy składa się z sędziów tego sądu.
§ 2. Wojskowy sąd okręgowy składa się z sędziów tego sądu.
Art. 20. Sędziowie sądów wojskowych w zakresie orzekania są niezawiśli
i podlegają tylko ustawom.
Art. 21. § 1. Sędzia sądu wojskowego jest obowiązany postępować zgodnie ze
ślubowaniem sędziowskim oraz stale podnosić kwalifikacje zawodowe.
§ 2. Sędzia sądu wojskowego powinien w służbie i poza służbą strzec powagi
stanowiska sędziowskiego i unikać wszystkiego, co mogłoby przynieść ujmę godności
sędziego lub osłabiać zaufanie do jego bezstronności.
§ 3. W okresie zajmowania stanowiska sędzia sądu wojskowego nie może
należeć do partii politycznych ani brać udziału w żadnej działalności politycznej.
Art. 21a. Sędzia jest obowiązany wykonywać czynności związane
z powierzonymi mu obowiązkami sędziego sądu dyscyplinarnego przy wojskowym
sądzie okręgowym.
Art. 22. § 1. Sędzią sądu wojskowego, zwanym dalej „sędzią”, może być oficer
pełniący zawodową służbę stałą, który:
1) posiada wyłącznie obywatelstwo polskie i korzysta z pełni praw cywilnych
i publicznych, a także nie był prawomocnie skazany za umyślne przestępstwo
ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe;
2) jest nieskazitelnego charakteru;
3) ukończył wyższe studia prawnicze w Polsce i uzyskał tytuł magistra lub
zagraniczne uznane w Polsce;
4) (uchylony)
5) złożył egzamin sędziowski lub prokuratorski;
6) ukończył aplikację sędziowską w Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury
lub pracował w charakterze asesora prokuratorskiego co najmniej trzy lata;
7) ukończył 29 lat.
§ 2. (uchylony)
§ 3. Wymagania określone w § 1 pkt 5 i 6 nie dotyczą:
13.02.2020
©Telksinoe s. 12/36
1) profesorów i doktorów habilitowanych nauk prawnych w polskich szkołach
wyższych, w Polskiej Akademii Nauk oraz w innych placówkach naukowych
i naukowo-badawczych;
2) osób, które zajmowały stanowiska sędziów, prokuratorów, wiceprokuratorów
i podprokuratorów;
3) adwokatów, radców prawnych oraz notariuszy, którzy wykonywali ten zawód co
najmniej przez 3 lata, a także osób, które, przez taki sam okres, zajmowały
stanowiska: prezesa, wiceprezesa lub radcy Prokuratorii Generalnej
Rzeczypospolitej Polskiej.
Art. 22a. § 1. Kandydaci na stanowiska sędziów sądu wojskowego spełniający
warunki, o których mowa w art. 22, są powoływani do zawodowej służby wojskowej
pełnionej jako służba stała na podstawie dobrowolnego zgłoszenia się do tej służby,
po odbyciu szkolenia wojskowego i zdaniu egzaminu na oficera.
§ 2. Do odbycia szkolenia wojskowego, o którym mowa w § 1, powołuje, na
wniosek Ministra Sprawiedliwości, organ uprawniony do powoływania do służby
kandydackiej na podstawie odrębnych przepisów, określając miejsce szkolenia.
§ 3. Kandydaci na stanowiska sędziów, o których mowa w § 1, są mianowani na
stopień wojskowy odpowiadający stopniowi etatowemu z dniem powołania do
pełnienia urzędu na stanowisku sędziego.
§ 4. Rozkaz personalny o powołaniu do zawodowej służby wojskowej
kandydatów na stanowiska sędziów, o których mowa w § 1, wydaje, na wniosek
Ministra Sprawiedliwości, z dniem powołania do pełnienia urzędu na stanowisku
sędziego, Minister Obrony Narodowej.
§ 5. (uchylony)
Art. 23. § 1. Sędzią sądu wojskowego jest osoba powołana na to stanowisko
przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, która złożyła ślubowanie wobec
Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
§ 1a. Sędziowie sądów wojskowych są powoływani na stanowiska:
1) sędziego wojskowego sądu garnizonowego;
2) sędziego wojskowego sądu okręgowego.
§ 1b. Powołując do pełnienia urzędu na stanowisku sędziowskim, Prezydent
Rzeczypospolitej Polskiej wyznacza miejsce służbowe (siedzibę) sędziego.
13.02.2020
©Telksinoe s. 13/36
§ 2. Zgromadzenie ocenia zgłoszonych kandydatów na stanowiska sędziów
w drodze głosowania i przekazuje wszystkie zgłoszone kandydatury, ze wskazaniem
liczby uzyskanych głosów, Krajowej Radzie Sądownictwa, za pośrednictwem
Ministra Sprawiedliwości. Minister Sprawiedliwości i Minister Obrony Narodowej
wyrażają o każdym z kandydatów do objęcia stanowiska sędziowskiego opinie wraz
z uzasadnieniem, które Minister Sprawiedliwości przedstawia Krajowej Radzie
Sądownictwa wraz z kandydaturami, a także z informacjami uzyskanymi od organu
Policji o każdym z kandydatów.
§ 3. Kandydatów na stanowiska sędziów zgłasza Zgromadzeniu Minister
Sprawiedliwości.
§ 4. Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej
może, po wysłuchaniu opinii kolegium właściwego sądu, zgłosić Krajowej Radzie
Sądownictwa kandydatów na stanowiska sędziów.
§ 5. Kandydaci na stanowiska sędziów zgłaszają swoje kandydatury Ministrowi
Sprawiedliwości. Minister Sprawiedliwości, przed zgłoszeniem kandydatur
Zgromadzeniu ocenia kwalifikacje kandydatów, zasięga opinii właściwego kolegium
i zawiadamia Ministra Obrony Narodowej, przekazując wypełnioną kartę zgłoszenia
kandydata.
Art. 23a. § 1. W ramach działalności sądu wojskowego lub jego organów
niedopuszczalne jest kwestionowanie umocowania sądów i trybunałów,
konstytucyjnych organów państwowych oraz organów kontroli i ochrony prawa.
§ 2. Niedopuszczalne jest ustalanie lub ocena przez sąd wojskowy lub inny organ
władzy zgodności z prawem powołania sędziego lub wynikającego z tego powołania
uprawnienia do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości.
Art. 24. § 1. Sędziowie zajmują stanowiska:
1) sędziego wojskowego sądu garnizonowego;
2) sędziego wojskowego sądu okręgowego.
3) (uchylony)
4) (uchylony)
§ 2. (uchylony)
§ 3. Objęcie stanowiska przez sędziego stwierdza Minister Obrony Narodowej.
13.02.2020
©Telksinoe s. 14/36
Art. 25. § 1. Sędziowie i ławnicy na rozprawach używają stroju urzędowego.
Strojem urzędowym sędziego i ławnika na rozprawie sądowej jest toga, a sędziego
przewodniczącego na rozprawie – także nakładany na kołnierz togi łańcuch
z wizerunkiem orła.
§ 2. Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z Ministrem Obrony
Narodowej, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Sądownictwa, określi, w drodze
rozporządzenia, wzór stroju urzędowego sędziów i ławników, uwzględniając
uroczysty charakter stroju, odpowiedni dla powagi sądu, i tradycję utrwaloną
w sądownictwie.
Art. 26. § 1. Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z Ministrem Obrony
Narodowej, po uzyskaniu zgody sędziego, może delegować sędziego na okres
nieprzekraczający trzech miesięcy w roku kalendarzowym do pełnienia obowiązków
sędziowskich lub wykonywania czynności administracyjnych w innym sądzie
wojskowym lub w sądzie powszechnym albo w Ministerstwie Sprawiedliwości, a na
wniosek Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego lub Prezesa Naczelnego Sądu
Administracyjnego – także, odpowiednio, w Sądzie Najwyższym lub sądzie
administracyjnym.
§ 2. Prezes wojskowego sądu okręgowego, po uzyskaniu zgody sędziego oraz
kolegium właściwego sądu, może delegować sędziego wojskowego sądu
garnizonowego do pełnienia obowiązków sędziego na obszarze właściwości danego
wojskowego sądu okręgowego na czas nie dłuższy niż miesiąc w roku
kalendarzowym.
§ 3. Za zgodą sędziego okres delegowania, o którym mowa w § 1 i 2, może
zostać przedłużony na czas określony.
§ 4. Sędzia nie może łączyć funkcji orzekania z wykonywaniem czynności
administracyjnych w Ministerstwie Sprawiedliwości lub innej jednostce
organizacyjnej podległej Ministrowi Sprawiedliwości albo przez niego nadzorowanej,
z wyłączeniem Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury.
Art. 26a. § 1. Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z Ministrem Obrony
Narodowej może delegować sędziego, za jego zgodą, do pełnienia obowiązków lub
pełnienia określonej funkcji poza granicami państwa w ramach działań
podejmowanych przez organizacje międzynarodowe lub ponadnarodowe oraz zespoły
13.02.2020
©Telksinoe s. 15/36
międzynarodowe, działające na podstawie umów międzynarodowych, w tym umów
konstytuujących organizację międzynarodową, ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą
Polską, zgodnie z kwalifikacjami sędziego, na czas określony, nie dłuższy niż cztery
lata, z możliwością ponownego delegowania na kolejny okres, nieprzekraczający
czterech lat.
§ 2. Wydatki związane z delegacją sędziego sądu wojskowego poza granice
państwa są pokrywane z budżetu państwa, z wyodrębnionych środków budżetowych
Ministerstwa Obrony Narodowej.
§ 3. Wydatki, o których mowa w § 2, mogą być również pokrywane w całości
lub w części ze środków przeznaczonych na ten cel przez organizację
międzynarodową, którymi dysponowanie powierzono Ministrowi Obrony Narodowej.
Art. 27. Minister Obrony Narodowej w porozumieniu z Ministrem
Sprawiedliwości może powierzyć czasowe pełnienie czynności sędziowskich
oficerowi rezerwy powołanemu na ćwiczenia wojskowe, który jest sędzią sądu
powszechnego.
Art. 28. § 1. Sędziowie są obowiązani do złożenia oświadczenia o swoim stanie
majątkowym. Oświadczenie o stanie majątkowym dotyczy majątku osobistego oraz
objętego małżeńską wspólnością majątkową. Oświadczenie to powinno zawierać w
szczególności informacje o:
1) posiadanych zasobach pieniężnych;
2) posiadanych nieruchomościach i tytułach prawnych do ich posiadania;
3) posiadanych rzeczach ruchomych o wartości jednostkowej powyżej 10.000 zł;
4) posiadanych udziałach i akcjach w spółkach prawa handlowego;
5) posiadanych instrumentach finansowych w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca
2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 2286, z późn.
zm.2)) innych niż wskazane w pkt 4;
6) dochodach podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób
fizycznych, uzyskanych w okresie roku przed dniem, na który składane jest
oświadczenie, o ile ich łączna wartość przekracza 10.000 zł, i ich źródłach, z
2)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2018 r. poz. 2243 i
2244 oraz z 2019 r. poz. 730, 875, 1655 i 1798.
13.02.2020
©Telksinoe s. 16/36
wyłączeniem dochodów uzyskanych w związku z pełnieniem urzędu na
stanowisku sędziowskim;
7) nabytym przez składającego oświadczenie albo jego małżonka od Skarbu
Państwa, innej państwowej osoby prawnej, jednostek samorządu terytorialnego,
ich związków lub samorządowej osoby prawnej, mieniu, które podlegało zbyciu
w drodze przetargu;
8) wierzytelnościach i zobowiązaniach pieniężnych o wartości powyżej 10.000 zł.
§ 1a. Oświadczenie, o którym mowa w § 1, składa się w dwóch egzemplarzach.
§ 2. Oświadczenia, o których mowa w § 1, sędziowie składają prezesowi
właściwego wojskowego sądu okręgowego, który dokonuje analizy zawartych w nich
danych.
§ 3. Prezesi wojskowych sądów okręgowych składają oświadczenie, o którym
mowa w § 1, Krajowej Radzie Sądownictwa, która dokonuje analizy danych w nim
zawartych.
§ 4. Oświadczenie, o którym mowa w § 1, składa się w terminie 30 dni od dnia
objęcia urzędu sędziego, według stanu na dzień objęcia urzędu, a następnie co roku do
dnia 30 kwietnia, według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedniego, a także w
terminie 30 dni od dnia opuszczenia urzędu sędziego, według stanu na dzień
opuszczenia urzędu.
§ 4a. Oświadczenie składane w związku z objęciem urzędu sędziego nie zawiera
informacji, o których mowa w § 1 pkt 6. Oświadczenie składane w związku z
opuszczeniem urzędu sędziego zawiera informacje, o których mowa w § 1 pkt 6,
za okres od dnia 1 stycznia roku opuszczenia urzędu do dnia opuszczenia urzędu.
§ 5. Informacje zawarte w oświadczeniu, o którym mowa w § 1, są jawne, także
co do imienia i nazwiska, z wyjątkiem danych adresowych, informacji o miejscu
położenia nieruchomości, a także informacji umożliwiających identyfikację
ruchomości sędziego. Na wniosek sędziego, który złożył oświadczenie, podmiot
uprawniony do odebrania oświadczenia może zdecydować o objęciu informacji
zawartych w oświadczeniu ochroną przewidzianą dla informacji niejawnych
o klauzuli tajności „zastrzeżone”, określoną w przepisach ustawy z dnia 5 sierpnia
2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 742), jeżeli ujawnienie
tych informacji mogłoby powodować zagrożenie dla sędziego lub osób dla niego
najbliższych. Minister Sprawiedliwości jest uprawniony do zniesienia tej klauzuli.
13.02.2020
©Telksinoe s. 17/36
W stosunku do tego uprawnienia przepisu art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r.
o ochronie informacji niejawnych nie stosuje się.
§ 5a. Jawne informacje zawarte w oświadczeniach o stanie majątkowym podmiot
uprawniony do odebrania oświadczenia udostępnia w Biuletynie Informacji
Publicznej, o którym mowa w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do
informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1429), nie później niż do dnia 30 czerwca
każdego roku.
§ 5b. Oświadczenie, o którym mowa w § 1, przechowuje się przez 6 lat.
§ 6. Jeden egzemplarz oświadczenia o stanie majątkowym podmiot uprawniony
do odebrania oświadczenia przekazuje do urzędu skarbowego właściwego ze względu
na miejsce zamieszkania sędziego. Właściwy urząd skarbowy jest uprawniony do
analizy danych zawartych w oświadczeniu, w tym również do porównania jego treści
z treścią uprzednio złożonych oświadczeń oraz rocznych zeznań podatkowych (PIT).
Jeżeli wynik analizy budzi uzasadnione wątpliwości co do legalności pochodzenia
majątku ujawnionego w oświadczeniu, urząd skarbowy kieruje sprawę do właściwego
postępowania, prowadzonego na podstawie odrębnych przepisów.
§ 7. Oświadczenie, o którym mowa w § 1, składa się pod rygorem
odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Składający
oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli o następującej treści:
„Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.”.
Klauzula ta zastępuje pouczenie organu uprawnionego do odebrania oświadczenia o
odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.
Art. 29. Do złożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 28, stosuje się
odpowiednio formularz, którego wzór określony jest w przepisach wykonawczych
wydanych na podstawie art. 88 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów
powszechnych.
Art. 30. § 1. Sędzia nie może być zatrzymany ani pociągnięty do
odpowiedzialności karnej bez zezwolenia właściwego sądu dyscyplinarnego. Nie
dotyczy to zatrzymania w razie ujęcia sędziego na gorącym uczynku popełnienia
przestępstwa, jeżeli zatrzymanie jest niezbędne do zapewnienia prawidłowego toku
postępowania. Do czasu wydania uchwały zezwalającej na pociągnięcie sędziego do
odpowiedzialności karnej wolno podejmować tylko czynności niecierpiące zwłoki.
13.02.2020
©Telksinoe s. 18/36
§ 1a. Jeżeli wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do
odpowiedzialności karnej lub tymczasowe aresztowanie dotyczy sędziego ujętego na
gorącym uczynku zbrodni lub występku zagrożonego karą pozbawienia wolności,
której górna granica wynosi co najmniej 8 lat, występku, o którym mowa
w art. 177 § 1 Kodeksu karnego w związku z art. 178 § 1 Kodeksu karnego, a także
w art. 178a § 1 lub 4 Kodeksu karnego, i pozostającego nadal zatrzymanym, sąd
dyscyplinarny podejmuje uchwałę w przedmiocie wniosku niezwłocznie, nie później
niż przed upływem 24 godzin od jego wpłynięcia do sądu dyscyplinarnego. Uchwała
zezwalająca na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej lub tymczasowe
aresztowanie sędziego jest natychmiast wykonalna.
§ 2. O zatrzymaniu sędziego niezwłocznie powiadamia się prezesa wojskowego
sądu okręgowego właściwego ze względu na miejsce zatrzymania. Może on nakazać
natychmiastowe zwolnienie zatrzymanego sędziego. O fakcie zatrzymania sędziego
prezes wojskowego sądu okręgowego niezwłocznie zawiadamia Krajową Radę
Sądownictwa, Ministra Sprawiedliwości i Ministra Obrony Narodowej.
§ 3. Wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności
karnej, jeżeli nie pochodzi od prokuratora, powinien być sporządzony i podpisany
przez adwokata albo radcę prawnego będącego pełnomocnikiem.
§ 4. Postanowienie zezwalające na wszczęcie przeciwko sędziemu postępowania
karnego można wydać, jeżeli zachodzi dostatecznie uzasadnione podejrzenie
popełnienia przez niego przestępstwa.
§ 5. Jeżeli wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności
karnej nie odpowiada warunkom formalnym pisma procesowego określonym
w Kodeksie postępowania karnego lub jest oczywiście bezzasadny, prezes sądu
dyscyplinarnego odmawia jego przyjęcia. Na zarządzenie o odmowie przyjęcia
wniosku przysługuje zażalenie do sądu dyscyplinarnego właściwego do rozpoznania
wniosku.
§ 6. W terminie siedmiu dni od dnia doręczenia uchwały odmawiającej
zezwolenia na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, organowi lub
osobie, która wniosła o zezwolenie, oraz Rzecznikowi Dyscyplinarnemu Sędziów
Sądów Wojskowych przysługuje zażalenie do sądu dyscyplinarnego drugiej instancji.
W tym samym terminie sędziemu przysługuje zażalenie na uchwałę zezwalającą na
pociągnięcie go do odpowiedzialności karnej. Poza tym do postępowania przed sądem
13.02.2020
©Telksinoe s. 19/36
dyscyplinarnym w sprawach o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do
odpowiedzialności karnej stosuje się przepisy o postępowaniu dyscyplinarnym.
Art. 31. Sędziowie są nieusuwalni ze swojego stanowiska, z wyjątkiem
wypadków przewidzianych w ustawie.
Art. 32. § 1. Stosunek służbowy sędziego rozwiązuje się z mocy prawa, jeżeli
sędzia zrzekł się urzędu lub został przeniesiony w stan spoczynku z powodu uznania
orzeczeniem wojskowej komisji lekarskiej za trwale niezdolnego do zawodowej
służby wojskowej. Zrzeczenie się urzędu jest skuteczne po upływie trzech miesięcy
od dnia złożenia na ręce Ministra Sprawiedliwości oświadczenia, chyba że na wniosek
sędziego Minister Sprawiedliwości określi inny termin. O rozwiązaniu stosunku
służbowego z mocy prawa Minister Sprawiedliwości zawiadamia Krajową Radę
Sądownictwa, Ministra Obrony Narodowej i sędziego, z tym że w wypadku
zrzeczenia się urzędu również Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
§ 2. Sędziego, który zrzekł się urzędu, wyznacza się za jego zgodą ponownie na
stanowisko zajmowane poprzednio lub na stanowisko równorzędne poprzednio
zajmowanemu, jeżeli nie ma innych przeszkód prawnych i istnieje taka możliwość.
§ 3. W przypadku nieskorzystania przez sędziego z przysługującego mu prawa,
o którym mowa w § 2, zwalnia się go z zawodowej służby wojskowej, chociażby nie
spełniał warunków określonych w przepisach o służbie wojskowej żołnierzy
zawodowych.
§ 4. (uchylony)
§ 5. (uchylony)
§ 6. (uchylony)
§ 7. (uchylony)
§ 8. (uchylony)
§ 9. (uchylony)
Art. 32a. § 1. W przypadku zniesienia sądu wojskowego sędzia tego sądu, na
swój wniosek lub za swoją zgodą, jest powoływany, w trybie określonym
w przepisach ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych,
na urząd sędziego sądu powszechnego, jeżeli nie ma innych przeszkód prawnych.
§ 2. W wypadku przewidzianym w § 1 Krajowa Rada Sądownictwa,
z inicjatywy zainteresowanego, przedstawia Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej,
13.02.2020
©Telksinoe s. 20/36
bez zasięgania opinii właściwego zgromadzenia sędziów, wniosek o powołanie
sędziego sądu wojskowego na urząd sędziego sądu powszechnego.
§ 3. Powołanie sędziego sądu wojskowego na urząd sędziego sądu
powszechnego w trybie, o którym mowa w § 2, następuje odpowiednio: sędzia
wojskowego sądu garnizonowego na stanowisko sędziego w sądzie rejonowym,
a sędzia wojskowego sądu okręgowego na stanowisko sędziego w sądzie okręgowym.
§ 4. W razie odmowy przedstawienia Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej
wniosku, o którym mowa w § 2, zainteresowanemu służy odwołanie do Sądu
Najwyższego.
§ 5. Z chwilą powołania sędziego sądu wojskowego na urząd sędziego sądu
powszechnego zwalnia się go, z mocy prawa, z zawodowej służby wojskowej.
Art. 33. § 1. Sędzia, który został mianowany, powołany lub wybrany do
pełnienia funkcji w organach państwowych, samorządu terytorialnego, w służbie
dyplomatycznej, konsularnej lub w organach organizacji międzynarodowych
i ponadnarodowych działających na podstawie umów międzynarodowych
ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską, jest obowiązany zrzec się niezwłocznie
swojego urzędu.
§ 2. Sędzia, który zrzekł się urzędu z przyczyn określonych w § 1, może
powrócić na urząd sędziego i poprzednio zajmowane stanowisko, jeżeli przerwa
w pełnieniu obowiązków sędziego nie przekracza dziewięciu lat, chyba że pełnił
funkcje sędziowskie w międzynarodowych lub ponadnarodowych organach
sądowych.
§ 3. W wypadku przewidzianym w § 2 Krajowa Rada Sądownictwa,
z inicjatywy zainteresowanego, po uzyskaniu opinii Zgromadzenia Sądów
Wojskowych, przedstawia Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej wniosek
o powołanie byłego sędziego na urząd sędziego na poprzednio zajmowane stanowisko
i miejsce służbowe, niezależnie od liczby stanowisk sędziowskich w danym sądzie,
chyba że nie spełnia on warunków wymaganych do powołania na urząd sędziego.
§ 4. W razie odmowy przedstawienia Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej
wniosku, o którym mowa w § 3, zainteresowanemu służy odwołanie do Sądu
Najwyższego.
13.02.2020
©Telksinoe s. 21/36
Art. 34. § 1. Prawomocny wyrok sądu dyscyplinarnego o złożeniu sędziego
z urzędu oraz prawomocne orzeczenie sądu orzekające środek karny w postaci
pozbawienia praw publicznych lub zakazu zajmowania stanowiska sędziego pociąga
za sobą, z mocy prawa, utratę urzędu i stanowiska sędziego; stosunek służbowy
sędziego wygasa z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia lub wyroku.
§ 2. O wygaśnięciu stosunku służbowego, o którym mowa w § 1, sędziego
zawiadamia Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z Ministrem Obrony
Narodowej.
Art. 35. § 1. Sędziego nie można zwolnić z zawodowej służby wojskowej przed
rozwiązaniem stosunku służbowego z mocy prawa lub przed utratą przez niego
stanowiska albo przeniesieniem w stan spoczynku.
§ 2. W przypadku, o którym mowa w § 1, sędziego zwalnia się z zawodowej
służby wojskowej jednocześnie z rozwiązaniem stosunku służbowego z mocy prawa
lub utratą przez niego tego stanowiska, a w przypadku stanu spoczynku – z dniem
podjęcia ostatecznej uchwały o przeniesieniu.
§ 2a. W przypadku przeniesienia w stan spoczynku oraz w przypadku powołania
na urząd sędziego sądu powszechnego w trybie określonym w art. 32a uznaje się, iż
zwolnienie sędziego z zawodowej służby wojskowej nastąpiło w drodze
wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego
przez właściwy organ.
§ 3. Sędziego przenosi się w stan spoczynku, jeżeli z powodu choroby lub utraty
sił uznany został orzeczeniem wojskowej komisji lekarskiej za niezdolnego do
zawodowej służby wojskowej, chyba że na swój wniosek jest powoływany, w trybie
określonym w przepisach ustawy, o której mowa w art. 32a § 1, z zastrzeżeniem § 4
i 5, na urząd sędziego sądu powszechnego, jeżeli nie ma innych przeszkód prawnych
i istnieje taka możliwość.
§ 4. W przypadku uznania sędziego orzeczeniem wojskowej komisji lekarskiej
za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej Krajowa Rada Sądownictwa,
z inicjatywy zainteresowanego, przedstawia Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej
– bez zasięgania opinii właściwego zgromadzenia sędziów – wniosek o powołanie
sędziego sądu wojskowego na urząd sędziego sądu powszechnego.
13.02.2020
©Telksinoe s. 22/36
§ 5. Powołanie sędziego sądu wojskowego na urząd sędziego sądu
powszechnego w trybie, o którym mowa w § 3 i 4, następuje w sposób, o którym
mowa w art. 32a § 3.
§ 6. W razie odmowy przedstawienia Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej
wniosku, o którym mowa w § 4, zainteresowanemu służy odwołanie do Sądu
Najwyższego.
Art. 36. § 1. Sędziego, który z przyczyn określonych w art. 34 utracił
stanowisko, zwalnia się z zawodowej służby wojskowej.
§ 2. Zwolnienie z przyczyn określonych w § 1 pociąga za sobą takie same skutki,
jak zwolnienie żołnierza ukaranego karą dyscyplinarną usunięcia z zawodowej służby
wojskowej, przewidzianą w przepisach o dyscyplinie wojskowej.
Art. 36a. § 1. Uposażenie sędziów sądów wojskowych w stanie spoczynku
i uposażenie rodzinne członków ich rodzin ustala:
1) prezes wojskowego sądu garnizonowego – w stosunku do sędziów tego sądu;
2) prezes wojskowego sądu okręgowego – w stosunku do sędziów tego sądu oraz
prezesa wojskowego sądu garnizonowego i jego zastępcy;
3) Minister Sprawiedliwości – w stosunku do prezesa wojskowego sądu
okręgowego jego zastępców.
4) (uchylony)
§ 2. Uposażenie sędziów sądów wojskowych w stanie spoczynku i uposażenie
rodzinne członków ich rodzin wypłaca wojskowy organ emerytalny.
§ 3. W razie orzeczenia kary wymienionej w art. 104 §3 pkt 4 lub
w przypadkach przewidzianych w art. 104 § 4 ustawy powołanej w art. 32a § 1 sędzia
pozbawiony prawa do stanu spoczynku i uposażenia albo członek jego rodziny
pozbawiony prawa do uposażenia rodzinnego nabywa prawo do zaopatrzenia
emerytalnego, jeżeli spełnia warunki określone w przepisach ustawy z dnia 10 grudnia
1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U.
z 2019 r. poz. 289, 730, 1635 i 1726).
§ 4. Minister Obrony Narodowej w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości
określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb ustalania i wypłacania
uposażeń sędziom sądów wojskowych w stanie spoczynku oraz uposażeń rodzinnych
członkom ich rodzin, mając na uwadze konieczność zapewnienia osobom
13.02.2020
©Telksinoe s. 23/36
uprawnionym ciągłości źródeł utrzymania oraz udogodnień w odbiorze uposażeń
i uposażeń rodzinnych.
Rozdział 5
Odpowiedzialność dyscyplinarna sędziów sądów wojskowych
Art. 37. § 1. Za wykroczenia oraz za przewinienia dyscyplinarne sędziowie
ponoszą odpowiedzialność dyscyplinarną przed sądami dyscyplinarnymi.
§ 2. Przewinieniem dyscyplinarnym w rozumieniu ustawy jest naruszenie
obowiązków sędziego, w tym:
1) oczywista i rażąca obraza przepisów prawa;
2) działanie lub zaniechanie mogące uniemożliwić lub istotnie utrudnić
funkcjonowanie organu wymiaru sprawiedliwości;
3) działanie kwestionujące istnienie stosunku służbowego sędziego, skuteczność
powołania sędziego, lub umocowanie konstytucyjnego organu Rzeczypospolitej
Polskiej;
4) działalność publiczną nie dającą się pogodzić z zasadami niezależności sądów
i niezawisłości sędziów;
5) uchybienie godności urzędu;
6) naruszenie dyscypliny wojskowej oraz zasad honoru i godności żołnierskiej.
§ 3. Sędzia odpowiada dyscyplinarnie także za swoje postępowanie przed
objęciem stanowiska, jeżeli przez nie uchybił obowiązkowi piastowanego wówczas
urzędu państwowego lub okazał się niegodnym stanowiska sędziego.
Art. 38. Prowadzenie postępowania karnego przeciwko sędziemu nie wyklucza
postępowania dyscyplinarnego o ten sam czyn.
Art. 39. § 1. Karami dyscyplinarnymi są:
1) upomnienie;
2) nagana;
2a) obniżenie uposażenia zasadniczego sędziego o 5%–20% na okres od sześciu
miesięcy do dwóch lat;
2b) kara pieniężna w wysokości podlegającego wypłacie za miesiąc poprzedzający
wydanie prawomocnego wyroku skazującego jednomiesięcznego
wynagrodzenia zasadniczego powiększonego o przysługujący sędziemu dodatek
za długoletnią pracę, dodatek funkcyjny i dodatek specjalny;
13.02.2020
©Telksinoe s. 24/36
3) usunięcie z zajmowanej funkcji;
4) przeniesienie na inne miejsce służbowe;
5) złożenie sędziego z urzędu.
§ 1a. Za przewinienie dyscyplinarne określone w art. 37 § 2 pkt 2–4, wymierza
się karę, o której mowa w § 1 pkt 4 lub 5, a w przypadku mniejszej wagi – karę,
o której mowa w § 1 pkt 2a, 2b lub 3.
§ 2. Orzekając karę złożenia sędziego z urzędu, sądy dyscyplinarne mogą
wystąpić do właściwego organu z wnioskiem o pozbawienie ukaranego stopnia
oficerskiego.
§ 3. Sędzia, któremu wymierzono karę określoną w § 1 pkt 2a–4, nie może być
wyznaczony przez okres pięciu lat na wyższe sędziowskie stanowisko służbowe, a
także nie może być w tym czasie członkiem kolegium sądu wojskowego, orzekać w
sądzie dyscyplinarnym ani objąć w sądzie funkcji prezesa sądu, wiceprezesa sądu lub
kierownika wydziału zamiejscowego sądu.
§ 3a. Kara określona w § 1 pkt 4 polega na zmianie miejsca służbowego
sędziego na znajdujące się w:
1) wojskowym sądzie garnizonowym z siedzibą na obszarze innego okręgu
wojskowego sądu okręgowego – w przypadku sędziego wojskowego sądu
garnizonowego;
2) innym wojskowym sądzie okręgowym – w przypadku sędziego wojskowego
sądu okręgowego.
§ 3b. Okręg lub sąd, o którym mowa w § 3a, określa sąd dyscyplinarny
w wyroku.
§ 3c. W przypadku gdy określenie miejsca służbowego zgodnie z § 3a
pkt 1 byłoby niecelowe z uwagi na szczególne okoliczności związane z ukaranym, sąd
dyscyplinarny może określić nowe miejsce służbowe sędziego w miejscu znajdującym
się w sądzie na obszarze tego samego okręgu wojskowego sądu okręgowego.
§ 4. Wymierzenie kary określonej w § 1 pkt 5 pociąga za sobą utratę możliwości
ponownego powołania ukaranego na urząd sędziego.
§ 5. W wypadku przewinienia dyscyplinarnego lub wykroczenia mniejszej wagi,
sąd dyscyplinarny może odstąpić od wymierzania kary.
Art. 39a. § 1. W sprawach dyscyplinarnych sędziów orzekają:
1) w pierwszej instancji:
13.02.2020
©Telksinoe s. 25/36
a) sądy dyscyplinarne przy wojskowych sądach okręgowych w składzie trzech
sędziów,
b) Sąd Najwyższy w składzie dwóch sędziów Izby Dyscyplinarnej i jednego
ławnika Sądu Najwyższego w sprawach przewinień dyscyplinarnych
wyczerpujących znamiona umyślnych przestępstw ściganych z oskarżenia
publicznego, umyślnych przestępstw skarbowych lub sprawach, w których
Sąd Najwyższy zwrócił się z wnioskiem o rozpoznanie sprawy
dyscyplinarnej wraz z wytknięciem uchybienia, oraz w sprawach, o których
mowa w art. 37 § 2 pkt 3;
2) w drugiej instancji – Sąd Najwyższy w składzie dwóch sędziów Izby
Dyscyplinarnej i jednego ławnika Sądu Najwyższego.
§ 2. Od rozpoznania spraw dyscyplinarnych w których właściwy jest sąd
dyscyplinarny przy wojskowym sądzie okręgowym, o którym mowa
w § 1 pkt 1 lit. a jest wyłączony sąd dyscyplinarny, w okręgu którego pełni służbę
sędzia objęty postępowaniem dyscyplinarnym.
§ 2a. W sprawach, o których mowa w art. 30, orzeka w pierwszej instancji Sąd
Najwyższy w składzie jednego sędziego Izby Dyscyplinarnej, a w drugiej instancji –
Sąd Najwyższy w składzie trzech sędziów Izby Dyscyplinarnej.
§ 2b. W sprawach, w których właściwy jest Sąd Najwyższy, czynności prezesa
sądu dyscyplinarnego wykonuje Prezes Sądu Najwyższego kierujący pracą Izby
Dyscyplinarnej.
§ 3. (uchylony)
§ 4. Jeżeli z powodu wyłączenia sędziów rozpoznanie sprawy w danym sądzie
dyscyplinarnym nie jest możliwe i nie ma również możliwości przekazania tej sprawy
innemu równorzędnemu sądowi dyscyplinarnemu, Prezes Sądu Najwyższego
kierujący pracą Izby Dyscyplinarnej przekazuje sprawę do rozpoznania
odpowiedniemu sądowi dyscyplinarnemu ustanowionemu dla sędziów sądów
powszechnych.
Art. 39b. § 1. Minister Sprawiedliwości powierza obowiązki sędziego sądu
dyscyplinarnego przy wojskowym sądzie okręgowym sędziemu posiadającemu co
najmniej dziesięcioletni staż pracy na stanowisku sędziego, po zasięgnięciu opinii
Krajowej Rady Sądownictwa.
13.02.2020
©Telksinoe s. 26/36
§ 2. Wykonywanie obowiązków sędziego sądu dyscyplinarnego przy
wojskowym sądzie okręgowym jest niezależne od wykonywania obowiązków
służbowych związanych z zajmowanym przez sędziego miejscem służbowym.
§ 3. Kadencja sędziego sądu dyscyplinarnego przy wojskowym sądzie
okręgowym trwa sześć lat.
§ 4. Po upływie kadencji sędzia sądu dyscyplinarnego przy wojskowym sądz ie
okręgowym może brać udział w rozpoznawaniu sprawy rozpoczętej wcześniej z jego
udziałem, do czasu jej zakończenia.
§ 5. Kadencja sędziego sądu dyscyplinarnego przy wojskowym sądzie
okręgowym wygasa przed jej upływem w przypadku:
1) rozwiązania albo wygaśnięcia stosunku służbowego sędziego;
2) przejścia albo przeniesienia sędziego w stan spoczynku;
3) ukarania sędziego karą dyscyplinarną określoną w art. 39 § 1 pkt 2–4.
Art. 39c. § 1. Prezesa sądu dyscyplinarnego przy wojskowym sądzie
okręgowym powołuje spośród sędziów tego sądu dyscyplinarnego Prezes Sądu
Najwyższego kierujący pracą Izby Dyscyplinarnej. Kadencja prezesa sądu
dyscyplinarnego przy wojskowym sądzie okręgowym trwa trzy lata.
§ 2. Prezes sądu dyscyplinarnego przy wojskowym sądzie okręgowym może być
odwołany przez Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Dyscyplinarnej
w toku kadencji w przypadku:
1) rażącego lub uporczywego niewywiązywania się z obowiązków służbowych;
2) gdy dalsze pełnienie funkcji z innych powodów nie da się pogodzić z dobrem
wymiaru sprawiedliwości;
3) złożenia rezygnacji z pełnionej funkcji.
§ 3. W razie nieobecności prezesa sądu dyscyplinarnego przy wojskowym sądzie
okręgowym jego obowiązki pełni najstarszy służbą sędzia sądu dyscyplinarnego przy
wojskowym sądzie okręgowym.
§ 4. Prezes wojskowego sądu okręgowego zapewnia odpowiednie warunki
lokalowe i techniczne oraz obsługę administracyjno-finansową sądu dyscyplinarnego
przy wojskowym sądzie okręgowym.
Art. 39d. Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z Ministrem Obrony
Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, liczbę sędziów w sądach
13.02.2020
©Telksinoe s. 27/36
dyscyplinarnych przy wojskowych sądach okręgowych, kierując się względami
organizacyjnymi oraz potrzebą zapewnienia sprawnego postępowania w sprawach
dyscyplinarnych.
Art. 40. § 1. Oskarżycielem przed sądem dyscyplinarnym w sprawach sędziów
wojskowych sądów okręgowych, a także prezesów oraz zastępców prezesów
wojskowych sądów garnizonowych jest Rzecznik Dyscyplinarny Sędziów
Sądów Wojskowych, zaś w sprawach pozostałych sędziów – Zastępca Rzecznika
Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Wojskowych.
§ 2. Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Wojskowych oraz Zastępcę
Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Wojskowych powołuje na czteroletnią
kadencję Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Ministra Obrony
Narodowej i Krajowej Rady Sądownictwa.
§ 3. Jeżeli Minister Obrony Narodowej i Krajowa Rada Sądownictwa w terminie
trzydziestu dni od dnia przedstawienia przez Ministra Sprawiedliwości zamiaru
powołania Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Wojskowych oraz Zastępcy
Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Wojskowych, nie przedstawi opinii,
Minister Sprawiedliwości powołuje ich bez opinii.
§ 4. Rzecznik Dyscyplinarny Sędziów Sądów Wojskowych oraz Zastępca
Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Wojskowych działają przy Krajowej
Radzie Sądownictwa, która zapewnia im obsługę administracyjną przez utworzenie
odrębnej komórki organizacyjnej w ramach Biura Krajowej Rady Sądownictwa.
§ 5. Rzecznik Dyscyplinarny Sędziów Sądów Wojskowych oraz Zastępca
Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Wojskowych wykonują swoje obowiązki
do czasu powołania osób pełniących te funkcje w kolejnej kadencji.
§ 6. Obwiniony może ustanowić obrońcę spośród sędziów, prokuratorów,
adwokatów lub radców prawnych.
Art. 40a. § 1. Minister Sprawiedliwości może powołać Rzecznika
Dyscyplinarnego Ministra Sprawiedliwości do prowadzenia określonej sprawy
sędziego. Powołanie Rzecznika Dyscyplinarnego Ministra Sprawiedliwości wyłącza
innego rzecznika od podejmowania czynności w sprawie.
§ 2. Rzecznik Dyscyplinarny Ministra Sprawiedliwości jest powoływany
spośród sędziów lub sędziów sądów powszechnych. W sprawie przewinień
13.02.2020
©Telksinoe s. 28/36
dyscyplinarnych wyczerpujących znamiona umyślnych przestępstw ściganych
z oskarżenia publicznego, Rzecznik Dyscyplinarny Ministra Sprawiedliwości może
zostać powołany także spośród prokuratorów wskazanych przez Prokuratora
Krajowego. W uzasadnionych przypadkach, w szczególności śmierci lub
przedłużającej się przeszkody w pełnieniu funkcji Rzecznika Dyscyplinarnego
Ministra Sprawiedliwości, Minister Sprawiedliwości wyznacza w miejsce tej osoby
innego sędziego, albo, w sprawie przewinienia dyscyplinarnego wyczerpującego
znamiona umyślnego przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego, sędziego lub
prokuratora.
§ 3. Rzecznik Dyscyplinarny Ministra Sprawiedliwości może wszcząć
postępowanie na wniosek Ministra Sprawiedliwości albo wstąpić do toczącego się
postępowania.
§ 4. Powołanie Rzecznika Dyscyplinarnego Ministra Sprawiedliwości jest
równoznaczne z żądaniem podjęcia postępowania wyjaśniającego albo postępowania
dyscyplinarnego.
§ 5. Funkcja Rzecznika Dyscyplinarnego Ministra Sprawiedliwości wygasa
z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia o odmowie wszczęcia postępowania
dyscyplinarnego, umorzeniu postępowania dyscyplinarnego albo uprawomocnienia
się orzeczenia kończącego postępowanie dyscyplinarne. Wygaśnięcie funkcji
Rzecznika Dyscyplinarnego Ministra Sprawiedliwości nie stoi na przeszkodzie
ponownemu powołaniu przez Ministra Sprawiedliwości Rzecznika Dyscyplinarnego
Ministra Sprawiedliwości w tej samej sprawie.
Art. 40b. Przepisy art. 41–41aa w zakresie dotyczącym Rzecznika
Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Wojskowych stosuje się odpowiednio do Zastępcy
Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Wojskowych i Rzecznika
Dyscyplinarnego Ministra Sprawiedliwości.
Art. 41. § 1. Rzecznik Dyscyplinarny Sędziów Sądów Wojskowych podejmuje
czynności dyscyplinarne na żądanie Krajowej Rady Sądownictwa, Ministra
Sprawiedliwości, Ministra Obrony Narodowej, prezesów właściwych sądów
wojskowych, kolegium, a także z własnej inicjatywy, po wstępnym ustaleniu
okoliczności koniecznych dla stwierdzenia znamion przewinienia dyscyplinarnego.
Rzecznik Dyscyplinarny Sędziów Sądów Wojskowych, w zakresie prowadzenia
13.02.2020
©Telksinoe s. 29/36
postępowania wyjaśniającego, jest związan y wskazaniem organu uprawnionego.
Czynności wyjaśniające powinny być przeprowadzone w terminie trzydziestu dni od
dnia podjęcia pierwszej czynności przez Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów
Wojskowych.
§ 2. (uchylony)
§ 3. (uchylony)
§ 4. (uchylony)
§ 5. (uchylony)
Art. 41a. § 1. Po rozpoznaniu sprawy na rozprawie, sąd dyscyplinarny orzeka
wyrokiem.
§ 2. Jeżeli przewinienie zawiera znamiona przestępstwa, sąd dyscyplinarny
z urzędu rozpoznaje sprawę w zakresie zezwolenia na pociągnięcie sędziego do
odpowiedzialności karnej i wydaje postanowienie w przedmiocie zezwolenia,
o którym mowa w art. 30 § 1, co nie wstrzymuje biegu postępowania dyscyplinarnego.
§ 3. Od wydanego w pierwszej instancji wyroku sądu dyscyplinarnego oraz
postanowienia i zarządzenia zamykających drogę do wydania wyroku przysługuje
odwołanie obwinionemu i Rzecznikowi Dyscyplinarnemu Sędziów Sądów
Wojskowych, a także Krajowej Radzie Sądownictwa, Ministrowi Sprawiedliwości
oraz Ministrowi Obrony Narodowej, którym doręcza się odpis orzeczenia.
§ 4. Rozstrzygnięcia zapadające w toku postępowania dyscyplinarnego
wymagają z urzędu uzasadnienia na piśmie i doręczenia ich stronom.
Art. 41aa. § 1. Sąd dyscyplinarny, uznając na podstawie materiału zebranego
przez Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Wojskowych, że okoliczności
czynu i wina obwinionego nie budzą wątpliwości, a wystarczające będzie
wymierzenie kar określonych w art. 39 § 1 pkt 1–3, może wydać wyrok nakazowy.
§ 2. Wyrok nakazowy wydaje sąd dyscyplinarny w składzie jednego sędziego.
§ 3. Wyrokiem nakazowym karę, o której mowa w art. 39 § 1 pkt 2a, orzeka się
w wymiarze od 5% do 10% uposażenia zasadniczego na okres od sześciu miesięcy do
roku.
§ 4. Od wyroku nakazowego obwinionemu, Rzecznikowi Dyscyplinarnemu
Sędziów Sądów Wojskowych, Krajowej Radzie Sądownictwa, Ministrowi
Sprawiedliwości i Ministrowi Obrony Narodowej służy sprzeciw.
13.02.2020
©Telksinoe s. 30/36
§ 5. Sprzeciw wnosi się do sądu dyscyplinarnego, który wydał wyrok nakazowy,
w terminie zawitym siedmiu dni od dnia jego doręczenia.
Art. 41b. § 1. Sąd dyscyplinarny może zawiesić w czynnościach służbowych
sędziego, przeciwko któremu wszczęto postępowanie dyscyplinarne lub
o ubezwłasnowolnienie.
§ 1a. Jeżeli sąd dyscyplinarny wydaje uchwałę zezwalającą na pociągnięcie
sędziego do odpowiedzialności karnej za przestępstwo umyślne, z urzędu zawiesza
sędziego w czynnościach służbowych, a wydając uchwałę zezwalającą na pociąg-
nięcie sędziego do odpowiedzialności karnej za przestępstwo nieumyślne, może
z urzędu zawiesić sędziego w czynnościach służbowych.
§ 2. Zawieszenie w czynnościach sędziego pociąga za sobą skutki zawieszenia
w czynnościach służbowych na podstawie przepisów o dyscyplinie wojskowej; nie
dotyczy to osób, w stosunku do których wszczęto postępowanie o ubezwłasno-
wolnienie.
§ 3. Zawieszenie w czynnościach ustaje z chwilą prawomocnego zakończenia
postępowania, o którym mowa w § 1, jeżeli sąd dyscyplinarny wcześniej nie uchylił
zawieszenia.
§ 4. Na uchwałę w przedmiocie zawieszenia w czynnościach sędziego
przysługuje zażalenie do sądu drugiej instancji. Wniesienie zażalenia nie wstrzymuje
wykonania uchwały.
Art. 41c. § 1. Przewodniczący sądu dyscyplinarnego pierwszej instancji przesyła
odpis prawomocnego wyroku sądu dyscyplinarnego Krajowej Radzie Sądownictwa,
Ministrowi Sprawiedliwości i Ministrowi Obrony Narodowej, a ponadto prezesowi
właściwego sądu i kolegium.
§ 2. Wykonanie wyroku należy do Ministra Sprawiedliwości w porozumieniu
z Ministrem Obrony Narodowej.
Art. 41d. Minister Sprawiedliwości ma wgląd w czynności sądu
dyscyplinarnego pierwszej instancji.
Art. 42. § 1. Odpis prawomocnego wyroku skazującego na karę dyscyplinarną
oraz odpis prawomocnego wyroku określonego w art. 39 § 5 dołącza się do akt
osobowych sędziego.
13.02.2020
©Telksinoe s. 31/36
§ 2. Po upływie pięciu lat od dnia uprawomocnienia się wyroku orzekającego
karę przewidzianą w art. 39 § 1 pkt 1–4 oraz wyroku określonego w art. 39 § 5,
Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej zarządza
usunięcie odpisu wyroku z akt osobowych, jeżeli w tym okresie nie wydano przeciwko
sędziemu innego wyroku skazującego. W takim przypadku dopuszczalne jest tylko
jednoczesne usunięcie z akt osobowych sędziego odpisów wszystkich wyroków.
§ 3. Prezes sądu prowadzący akta osobowe sędziego niezwłocznie zawiad amia
Ministra Sprawiedliwości o wystąpieniu okoliczności, o których mowa w § 2 zdanie
pierwsze.
Art. 42a. Krajowa Rada Sądownictwa, Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego,
Minister Sprawiedliwości oraz Minister Obrony Narodowej mogą wystąpić
o wznowienie postępowania dyscyplinarnego.
Rozdział 6
(uchylony)
Rozdział 7
(uchylony)
Rozdział 8
Ławnicy
Art. 54. Ławnikiem w sądzie wojskowym, zwanym dalej „ławnikiem”, może
być tylko żołnierz w czynnej służbie wojskowej, a w przypadkach określonych
w ustawie – również ławnik sądu powszechnego.
Art. 55. § 1. Ławnikiem może być żołnierz, który:
1) ukończył 18 lat i korzysta z praw cywilnych i obywatelskich;
2) jest nieskazitelnego charakteru oraz wyróżnia się w wykonywaniu zadań
służbowych i przestrzeganiu dyscypliny wojskowej.
§ 2. Ławnikiem nie może być żołnierz, który pełni służbę w sądzie wojskowym,
w wojskowej jednostce organizacyjnej prokuratury lub w żandarmerii wojskowej.
§ 3. Nie można być ławnikiem jednocześnie w więcej niż jednym sądzie.
Art. 56. § 1. Ławników wybiera się do wojskowych sądów okręgowych.
13.02.2020
©Telksinoe s. 32/36
§ 2. Ławników wybiera się większością głosów na zebraniach żołnierzy
jednostek wojskowych, stacjonujących na obszarze właściwości poszczególnych
sądów wojskowych, spośród kandydatów zgłoszonych na zebraniu.
§ 3. Kadencja ławnika trwa 3 lata. Ławników będących żołnierzami pełniącymi
zasadniczą służbę wojskową wybiera się na okres odbywania tej służby.
§ 4. Liczbę ławników wybieranych do poszczególnych sądów wojskowych oraz
termin ich wyboru określają prezesi właściwych sądów wojskowych.
Art. 57. (uchylony)
Art. 58. § 1. Mandat ławnika wygasa:
1) w razie śmierci;
2) z upływem kadencji;
3) z dniem zwolnienia z czynnej służby wojskowej;
4) w razie przeniesienia do pełnienia służby w organach wymienionych w art. 55
§ 2;
5) w razie przeniesienia do innej jednostki wojskowej, stacjonującej na obszarze
właściwości innego sądu wojskowego;
6) w razie skazania prawomocnym wyrokiem sądu lub warunkowego umorzenia
postępowania karnego;
7) w razie orzeczenia prawomocnym wyrokiem o ograniczeniu lub utracie praw
cywilnych;
8) w razie ukarania prawomocnym orzeczeniem dyscyplinarnym;
9) w razie odwołania ławnika przez zebranie żołnierzy w jednostce wojskowej,
w której pełni służbę;
10) wskutek zrzeczenia się mandatu.
§ 2. Prezes właściwego sądu stwierdza wygaśnięcie mandatu ławnika.
Art. 59. § 1. Zebranie żołnierzy w jednostce wojskowej, w której ławnik pełni
służbę, odwołuje ławnika większością głosów w razie:
1) niewykonywania obowiązków ławnika;
2) zachowania godzącego w powagę sądu;
3) utraty warunków, o których mowa w art. 55 § 1 pkt 2.
§ 2. Zebranie żołnierzy, o którym mowa w § 1, może odwołać ławnika z własnej
inicjatywy lub na wniosek prezesa właściwego sądu wojskowego.
13.02.2020
©Telksinoe s. 33/36
Art. 60. § 1. W wypadku wygaśnięcia mandatu lub odwołania ławnika dokonuje
się, w razie potrzeby, wyboru nowego ławnika.
§ 2. Dodatkowe wybory ławników zarządza prezes właściwego sądu
wojskowego.
§ 3. Mandat ławnika wybranego dodatkowo w czasie trwania kadencji wygasa
z upływem kadencji ogółu ławników sądu.
Art. 61. W wypadkach określonych w art. 58 § 1 pkt 2, 3 i 5 ławnik może
jeszcze być wyznaczony do udziału w rozpoznaniu sprawy rozpoczętej z jego
udziałem przed dniem wygaśnięcia mandatu, do czasu jej zakończenia.
Art. 62. Ławnicy składają ślubowanie według roty ustalonej dla sędziów wobec
prezesa właściwego sądu wojskowego, który po odebraniu ślubowania dokonuje
wpisu na listę ławników.
Art. 63. Ławnicy pełniący czynną służbę wojskową w garnizonach, poza
miejscem rozpoznania sprawy, otrzymują należności przysługujące żołnierzom
zawodowym z tytułu podróży służbowej.
Art. 64. Minister Obrony Narodowej w porozumieniu z Ministrem
Sprawiedliwości określa, w drodze rozporządzenia, organizację zebrań żołnierskich
oraz szczegółowe zasady wybierania i odwoływania ławników.
Rozdział 8a
Asystenci sędziów, urzędnicy i inni pracownicy sądów wojskowych
Art. 64a. W sądach wojskowych mogą być zatrudniani asystenci sędziów.
Art. 64b. § 1. W sądach wojskowych są zatrudniani urzędnicy i inni pracownicy
sądowi.
§ 2. Zasady zatrudniania urzędników i innych pracowników sądów wojskowych
oraz ich obowiązki i prawa określają przepisy ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r.
o pracownikach sądów i prokuratury (Dz. U. z 2018 r. poz. 577).
Rozdział 9
Zmiany w przepisach obowiązujących oraz przepisy przejściowe i końcowe
Art. 65–69. (pominięte)
13.02.2020
©Telksinoe s. 34/36
Art. 70. § 1. Do sądów wojskowych, asystentów sędziów oraz ławników stosuje
się odpowiednio przepisy art. 4, art. 5, art. 8, art. 9c, art. 9d, art. 20a, art. 22b § 2,
art. 37 § 8, art. 37e § 1 i 3, art. 40, art. 41a–41d, art. 42, art. 44–52, art. 53 § 1–3,
art. 54, art. 57 § 1 i 7 zdanie pierwsze i drugie, art. 58 § 1, 3–4a, 5 i 6, art. 60, art. 65,
art. 66, art. 69 § 1 i 1b–2a, art. 70, art. 71, art. 73–75, art. 77 § 2–2b, 3a, 4 i 6–7,
art. 78 § 1–4, art. 78a § 1–3 i 6, art. 79, art. 80 § 2d–2h i 4, art. 82a, art. 83, art. 84 § 3,
art. 85, art. 86, art. 88a–90, art. 91 § 1, 1c–2, 6, 7 i 9–12, art. 91a, art. 92, art. 93,
art. 94 § 1, 3 i 4, art. 95, art. 98 § 1 i 2, art. 99, art. 100 § 1–4, art. 101 § 2–4, art. 102,
art. 104–106, art. 108, art. 109a, art. 109b, art. 111, art. 113 § 2–4, art. 113a, art. 113b,
art. 114 § 2–13, art. 115, art. 115a, art. 115c–118, art. 120–122, art. 125–128, art. 130,
art. 131, art. 133, art. 133a, art. 147 § 3, art. 156, art. 159 § 1 pkt 5 i 6, art. 167,
art. 169, art. 170 § 3 i art. 171–174 ustawy, o której mowa w art. 32a § 1, oraz
przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 41 § 2, art. 41e, art. 57 § 9,
art. 78 § 5, art. 78a § 7, art. 91 § 8 i art. 148 § 3 tej ustawy, z tym że:
1) określone w przepisach czynności i uprawnienia Ministra Sprawiedliwości,
zgromadzenia ogólnego sędziów, kolegium sądu, prezesów sądów rejonowych,
okręgowych i apelacyjnych oraz prezesa sądu dyscyplinarnego wykonują
odpowiednio: Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z Ministrem Obrony
Narodowej, Zgromadzenie Sędziów Sądów Wojskowych, kolegium wojskowego
sądu okręgowego, prezesi sądów wojskowych i prezes sądu dyscyplinarnego,
a czynności i uprawnienia prezesa sądu apelacyjnego w zakresie nadzoru
administracyjnego – Minister Sprawiedliwości;
2) uprawnienia określone w art. 92 § 1 powołanej ustawy przysługują, jeżeli sędzia
wojskowy nie nabył wcześniej prawa do urlopu dodatkowego określonego
w przepisach ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy
zawodowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 330, 730 i 1726);
3) oceny pracy sędziów sądów wojskowych dokonują sędziowie wizytatorzy,
powoływani przez Ministra Sprawiedliwości spośród sędziów wojskowego sądu
okręgowego, po zasięgnięciu opinii kolegium wojskowego sądu okręgowego;
negatywna opinia kolegium jest dla Ministra Sprawiedliwości wiążąca;
kandydatów do sprawowania funkcji wizytatora zgłasza prezes wojskowego sądu
okręgowego;
13.02.2020
©Telksinoe s. 35/36
4) przepisów art. 131 powołanej ustawy nie stosuje się w przypadkach określonych
w art. 15 niniejszej ustawy;
5) uprawnienia określone w art. 172–174 powołanej ustawy przysługują
w przypadku określonym w art. 61 niniejszej ustawy;
6) uprawnienia określone w art. 172 § 3 i 4a oraz art. 173 powołanej ustawy nie
przysługują ławnikom w czynnej służbie wojskowej;
7) obsada wolnych stanowisk sędziowskich, o których mowa w art. 20a § 1–2a
powołanej ustawy, następuje z uwzględnieniem potrzeb kadrowych sądownictwa
wojskowego;
8) zgłoszenia kandydatury na wolne stanowisko sędziowskie dokonuje się poprzez
złożenie karty zgłoszenia w dwóch egzemplarzach; nie ma zastosowania system
teleinformatyczny obsługujący postępowanie w sprawie powołania do pełnienia
urzędu na stanowisku sędziego sądu powszechnego.
§ 1a. (uchylony)
§ 2. W sprawach nieuregulowanych w ustawie prawa i obowiązki sędziów
sądów wojskowych określają przepisy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
§ 3. Uposażenie sędziów sądów wojskowych określają przepisy o uposażeniu
żołnierzy, z tym że nie może być ono niższe od wynagrodzenia sędziów sądów
powszechnych na stanowiskach równorzędnych, ustalonych przez Prezydenta
Rzeczypospolitej Polskiej.
§ 4. Do sędziów sądów wojskowych stosuje się odpowiednio art. 17
ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
Art. 71. (uchylony)
Art. 72. (pominięty)
Art. 73. § 1. Sędziowie, którzy w dniu wejścia w życie ustawy są sędziami
wojskowych sądów garnizonowych i wojskowych sądów okręgowych, pozostają
nadal na dotychczasowych stanowiskach służbowych.
§ 2. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do aplikantów i asesorów sądów
garnizonowych.
§ 3. Sędziowie wojskowi w Izbie Wojskowej Sądu Najwyższego, wykonujący
dotychczas czynności nadzoru administracyjnego nad sądami wojskowymi, oraz
sędziowie wojskowi wyznaczeni na stanowiska w Biurze Nadzoru Pozainstancyjnego
13.02.2020
©Telksinoe s. 36/36
w Izbie Wojskowej Sądu Najwyższego stają się z dniem wejścia w życie ustawy
sędziami wojskowych sądów okręgowych.
§ 4. Sędziowie, o których mowa w § 3, mogą być wyznaczeni na stanowiska
służbowe w:
1) Biurze Nadzoru Pozainstancyjnego w Izbie Wojskowej Sądu Najwyższego;
2) departamencie, o którym mowa w art. 5 § 4;
3) wojskowym sądzie okręgowym.
§ 5. Wyznaczenia, o którym mowa w§4 pkt 3, dokonuje Minister
Sprawiedliwości w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej.
Art. 74. Po wejściu w życie ustawy kadencję, o której mowa w art. 10 § 2,
rozpoczyna Prezes Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie.
Art. 75. Ilekroć w innych ustawach jest mowa o szefie sądu wojskowego lub
jego zastępcy, należy przez to rozumieć prezesa sądu wojskowego lub jego zastępcę.
Art. 76. Postępowanie dyscyplinarne wszczęte przed dniem wejścia w życie
niniejszej ustawy prowadzi się nadal według przepisów dotychczasowych.
Art. 77. Do osób, które rozpoczęły staż asesorski lub aplikację sądową w sądach
wojskowych przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy
dotychczasowe.
Art. 78. (pominięty)
Art. 79. Traci moc ustawa z dnia 8 czerwca 1972 r. o ustroju sądów wojskowych
(Dz. U. poz. 166, z 1989 r. poz. 436, z 1991 r. poz. 491, z 1995 r. poz. 443, z 1996 r.
poz. 44 oraz z 1997 r. poz. 604).
Art. 80. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1998 r.
13.02.2020
Do góry