Telksinoe - ustawy

©Telksinoe s. 1/45

Opracowano na podstawie: t.j.

Dz. U. z 2019 r.

poz. 1182, 1309.

U S T A W A

z dnia 21 czerwca 2001 r.

o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Rozdział 1

Przepisy ogólne

Art. 1. Ustawa reguluje zasady i formy ochrony praw lokatorów oraz zasady

gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy.

Art. 1a. Przepisów ustawy nie stosuje się do lokali będących w dyspozycji

Agencji Mienia Wojskowego.

Art. 2. 1. Ilekroć w ustawie jest mowa o:

1) lokatorze – należy przez to rozumieć najemcę lokalu lub osobę używającą

lokal na podstawie innego tytułu prawnego niż prawo własności;

2) właścicielu – należy przez to rozumieć wynajmującego lub inną osobę, z którą

wiąże lokatora stosunek prawny uprawniający go do używania lokalu;

3) współlokatorze – należy przez to rozumieć lokatora, któremu przysługuje tytuł

prawny do używania lokalu wspólnie z innym lokatorem;

4) lokalu – należy przez to rozumieć lokal służący do zaspokajania potrzeb

mieszkaniowych, a także lokal będący pracownią służącą twórcy do

prowadzenia działalności w dziedzinie kultury i sztuki; nie jest w rozumieniu

ustawy lokalem pomieszczenie przeznaczone do krótkotrwałego pobytu osób,

w szczególności znajdujące się w budynkach internatów, burs, pensjonatów,

hoteli, domów wypoczynkowych lub w innych budynkach służących do

celów turystycznych lub wypoczynkowych;

5) (uchylony)

5a) tymczasowym pomieszczeniu – należy przez to rozumieć pomieszczenie

nadające się do zamieszkania, posiadające dostęp do źródła zaopatrzenia

w wodę i do ustępu, chociażby te urządzenia znajdowały się poza budynkiem,

oświetlenie naturalne i elektryczne, możliwość ogrzewania, niezawilgocone

30.08.2019

©Telksinoe s. 2/45

przegrody budowlane oraz zapewniające możliwość zainstalowania

urządzenia do gotowania posiłków, zapewniające co najmniej

5 m2 powierzchni mieszkalnej na jedną osobę i w miarę możności znajdujące

się w tej samej lub pobliskiej miejscowości, w której dotychczas

zamieszkiwały osoby przekwaterowywane;

6) lokalu zamiennym – należy przez to rozumieć lokal znajdujący się w tej samej

miejscowości, w której jest położony lokal dotychczasowy, wyposażony w co

najmniej takie urządzenia techniczne, w jakie był wyposażony lokal używany

dotychczas, o powierzchni pokoi takiej jak w lokalu dotychczas używanym;

warunek ten uznaje się za spełniony, jeżeli na członka gospodarstwa

domowego przypada 10 m2 powierzchni łącznej pokoi, a w wypadku

gospodarstwa jednoosobowego – 20 m2 tej powierzchni;

7) powierzchni użytkowej lokalu – należy przez to rozumieć powierzchnię

wszystkich pomieszczeń znajdujących się w lokalu, a w szczególności pokoi,

kuchni, spiżarni, przedpokoi, alków, holi, korytarzy, łazienek oraz innych

pomieszczeń służących mieszkalnym i gospodarczym potrzebom lokatora,

bez względu na ich przeznaczenie i sposób używania; za powierzchnię

użytkową lokalu nie uważa się powierzchni balkonów, tarasów i loggii,

antresoli, szaf i schowków w ścianach, pralni, suszarni, wózkowni, strychów,

piwnic i komórek przeznaczonych do przechowywania opału;

8) opłatach niezależnych od właściciela – należy przez to rozumieć opłaty za

dostawy do lokalu energii, gazu, wody oraz odbiór ścieków, odpadów

i nieczystości ciekłych;

8a) kosztach utrzymania lokalu – należy przez to rozumieć koszty, ustalane

proporcjonalnie do powierzchni użytkowej lokalu w stosunku do powierzchni

użytkowej wszystkich lokali w danym budynku, obciążające właściciela,

obejmujące opłatę za użytkowanie wieczyste gruntu, podatek od

nieruchomości oraz koszty:

a) konserwacji, utrzymania należytego stanu technicznego nieruchomości

oraz przeprowadzonych remontów,

b) zarządzania nieruchomością,

c) utrzymania pomieszczeń wspólnego użytkowania, windy, anteny

zbiorczej, domofonu oraz zieleni,

30.08.2019

©Telksinoe s. 3/45

d) ubezpieczenia nieruchomości,

e) inne, o ile wynikają z umowy;

9) gospodarstwie domowym – należy przez to rozumieć gospodarstwo domowe,

o którym mowa w przepisach o dodatkach mieszkaniowych;

10) mieszkaniowym zasobie gminy – należy przez to rozumieć lokale służące do

zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, stanowiące własność gminy lub

jednoosobowych spółek gminnych, którym gmina powierzyła realizację

zadania własnego w zakresie zaspokajania potrzeb mieszkaniowych

wspólnoty samorządowej, z wyjątkiem towarzystw budownictwa

społecznego, oraz lokale pozostające w posiadaniu samoistnym tych

podmiotów;

11) publicznym zasobie mieszkaniowym – należy przez to rozumieć lokale

wchodzące w skład mieszkaniowego zasobu gminy oraz lokale stanowiące

własność innych jednostek samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa;

12) wskaźniku przeliczeniowym kosztu odtworzenia 1 m2 powierzchni użytkowej

budynków mieszkalnych – należy przez to rozumieć przeciętny koszt budowy

1 m2 powierzchni użytkowej budynków mieszkalnych:

a) dla województwa, z wyłączeniem miast będących siedzibą wojewody

lub sejmiku województwa,

b) dla miast będących siedzibą wojewody lub sejmiku województwa,

ustalany na okres 6 miesięcy przez wojewodę na podstawie aktualnych

danych urzędu statystycznego, opracowanych według powiatów, oraz

własnych analiz i ogłaszany, w drodze obwieszczenia, w wojewódzkim

dzienniku urzędowym;

13) pobliskiej miejscowości – należy przez to rozumieć miejscowość położoną w

powiecie, w którym znajduje się lokal, lub powiecie graniczącym z tym

powiatem.

2. Obmiaru powierzchni użytkowej lokalu, o której mowa w ust. 1 pkt 7,

dokonuje się w świetle wyprawionych ścian. Powierzchnię pomieszczeń lub ich

części o wysokości w świetle równej lub większej od 2,20 m należy zaliczać do

obliczeń w 100%, o wysokości równej lub większej od 1,40 m, lecz mniejszej od

2,20 m – w 50%, o wysokości mniejszej od 1,40 m pomija się całkowicie.

Pozostałe zasady obliczania powierzchni należy przyjmować zgodnie z Polską

30.08.2019

©Telksinoe s. 4/45

Normą odpowiednią do określania i obliczania wskaźników powierzchniowych

i kubaturowych w budownictwie.

Art. 3. 1. (uchylony)

2. Do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw

wewnętrznych lub podległych mu organów, do lokali będących w dyspozycji

jednostek organizacyjnych Służby Więziennej oraz do lokali pozostających i

przekazanych do dyspozycji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefa

Agencji Wywiadu, Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego lub Szefa Służby

Wywiadu Wojskowego, przepisy ustawy stosuje się, jeżeli przepisy odrębne

dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej.

2a. W przypadku lokali, o których mowa w ust. 2, podstawą nawiązania

stosunku najmu jest decyzja administracyjna o przydziale lokalu wydana na mocy

odrębnych przepisów.

3. Przepisy niniejszej ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw

regulujących ochronę praw lokatorów w sposób korzystniejszy dla lokatora.

Art. 4. 1. Tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych

wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy.

2. Gmina, na zasadach i w przypadkach określonych w ustawie, zapewnia

lokale w ramach najmu socjalnego i lokale zamienne, a także zaspokaja potrzeby

mieszkaniowe gospodarstw domowych o niskich dochodach.

2a. W przypadku wykonywania przez komornika obowiązku opróżnienia

lokalu, o którym mowa w art. 1046 § 4 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks

postępowania cywilnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1360, z późn. zm.1)), gmina

wskazuje tymczasowe pomieszczenie, chyba że pomieszczenie odpowiadające

wymogom tymczasowego pomieszczenia wskazał wierzyciel lub dłużnik albo

osoba trzecia.

2b. Gmina może przeznaczać lokale wchodzące w skład mieszkaniowego

zasobu gminy na wykonywanie innych zadań jednostek samorządu terytorialnego

realizowanych na zasadach przewidzianych w ustawie z dnia 12 marca 2004 r.

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2018 r. poz. 1467,

1499, 1544, 1629, 1637, 1693, 2385, 2432 oraz z 2019 r. poz. 55 i 60.

30.08.2019

©Telksinoe s. 5/45

o pomocy społecznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1508, z późn. zm.2)) oraz ustawie z dnia

9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2018

r. poz. 998, 1076, 1544, 2245 oraz z 2019 r. poz. 730 i 924).

3. Gmina wykonuje zadania, o których mowa w ust. 1 i 2, wykorzystując

mieszkaniowy zasób gminy lub w inny sposób.

4. Gminy mogą otrzymywać dotacje celowe z budżetu państwa na zadania,

o których mowa w ust. 1 i 2.

Art. 4a. 1. Gmina w wojewódzkim dzienniku urzędowym co roku, w terminie

do końca pierwszego kwartału roku następnego, ogłasza zestawienie danych

dotyczących czynszów najmu lokali mieszkalnych nienależących do publicznego

zasobu mieszkaniowego, położonych na jej obszarze lub części.

2. Zestawienie, o którym mowa w ust. 1, powinno uwzględniać wysokość

czynszu za 1 m2 powierzchni użytkowej lokalu w powiązaniu z lokalizacją,

wiekiem budynku i jego stanem technicznym oraz powierzchnią użytkową lokalu

i jego standardem.

3. Gmina, sporządzając zestawienie, o którym mowa w ust. 1, korzysta

z danych przekazanych przez zarządców nieruchomości. Gmina może

w zestawieniu wykorzystać również dane własne, dane przekazane przez

właścicieli i lokatorów oraz organizacje ich zrzeszające, a także dane pochodzące

z innych źródeł.

4. Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania

przestrzennego oraz mieszkalnictwa określi, w drodze rozporządzenia:

1) wzór i terminy przekazywania przez zarządców nieruchomości danych,

o których mowa w ust. 1, biorąc pod uwagę potrzebę cyklicznego

przekazywania oraz kompletność tych danych;

2) wzór zestawienia oraz sposoby publikacji i udostępniania danych, o których

mowa w ust. 1, uwzględniając potrzebę zapewnienia ich aktualności

i jawności.

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2018 r. poz. 1693,

2192, 2245, 2354, 2529 oraz z 2019 r. poz. 271, 730 i 752.

30.08.2019

©Telksinoe s. 6/45

Rozdział 2

Prawa i obowiązki właścicieli i lokatorów

Art. 5. 1. Umowa o odpłatne używanie lokalu może być zawarta na czas

oznaczony lub nieoznaczony.

2. Umowa o odpłatne używanie lokalu wchodzącego w skład mieszkaniowego

zasobu gminy lub innych jednostek samorządu terytorialnego, z wyjątkiem lokalu

związanego ze stosunkiem pracy lub najmu socjalnego lokalu, może być zawarta

wyłącznie na czas nieoznaczony, chyba że zawarcia umowy na czas oznaczony

żąda lokator.

3. Właściciel nie może uzależnić zawarcia umowy od złożenia przez lokatora

żądania, o którym mowa w ust. 2.

Art. 6. 1. Zawarcie umowy najmu może być uzależnione od wpłacenia przez

najemcę kaucji zabezpieczającej pokrycie należności z tytułu najmu lokalu,

przysługujących wynajmującemu w dniu opróżnienia lokalu. Kaucja nie może

przekraczać dwunastokrotności miesięcznego czynszu za dany lokal, obliczonego

według stawki czynszu obowiązującej w dniu zawarcia umowy najmu.

2. Kaucji nie pobiera się, jeżeli umowa:

1) dotyczy najmu lokalu zamiennego lub najmu socjalnego lokalu;

2) jest zawierana w związku z zamianą lokalu, a najemca uzyskał zwrot kaucji

bez dokonania jej waloryzacji.

3. Zwrot zwaloryzowanej kaucji następuje w kwocie równej iloczynowi

kwoty miesięcznego czynszu obowiązującego w dniu zwrotu kaucji i krotności

czynszu przyjętej przy pobieraniu kaucji, jednak w kwocie nie niższej niż kaucja

pobrana.

4. Kaucja podlega zwrotowi w ciągu miesiąca od dnia opróżnienia lokalu lub

nabycia jego własności przez najemcę, po potrąceniu należności wynajmującego

z tytułu najmu lokalu.

Art. 6a. 1. Wynajmujący jest obowiązany do zapewnienia sprawnego

działania istniejących instalacji i urządzeń związanych z budynkiem

umożliwiających najemcy korzystanie z wody, paliw gazowych i ciekłych, ciepła,

energii elektrycznej, dźwigów osobowych oraz innych instalacji i urządzeń

stanowiących wyposażenie lokalu i budynku określone odrębnymi przepisami.

30.08.2019

©Telksinoe s. 7/45

2. W razie oddania w najem lokalu opróżnionego przez dotychczasowego

najemcę, wynajmujący jest obowiązany wymienić zużyte elementy wyposażenia

lokalu.

3. Do obowiązków wynajmującego należy w szczególności:

1) utrzymanie w należytym stanie, porządku i czystości pomieszczeń i urządzeń

budynku, służących do wspólnego użytku mieszkańców, oraz jego otoczenia;

2) dokonywanie napraw budynku, jego pomieszczeń i urządzeń, o których mowa

w pkt 1, oraz przywrócenie poprzedniego stanu budynku uszkodzonego,

niezależnie od przyczyn, z tym że najemcę obciąża obowiązek pokrycia strat

powstałych z jego winy;

3) dokonywanie napraw lokalu, napraw lub wymiany instalacji i elementów

wyposażenia technicznego w zakresie nieobciążającym najemcy,

a zwłaszcza:

a) napraw i wymiany wewnętrznych instalacji: wodociągowej, gazowej

i ciepłej wody – bez armatury i wyposażenia, a także napraw i wymiany

wewnętrznej instalacji kanalizacyjnej, centralnego ogrzewania wraz

z grzejnikami, instalacji elektrycznej, anteny zbiorczej – z wyjątkiem

osprzętu,

b) wymiany pieców grzewczych, stolarki okiennej i drzwiowej oraz podłóg,

posadzek i wykładzin podłogowych, a także tynków.

Art. 6b. 1. Najemca jest obowiązany utrzymywać lokal oraz pomieszczenia,

do używania których jest uprawniony, we właściwym stanie technicznym

i higieniczno-sanitarnym określonym odrębnymi przepisami oraz przestrzegać

porządku domowego. Najemca jest także obowiązany dbać i chronić przed

uszkodzeniem lub dewastacją części budynku przeznaczone do wspólnego użytku,

jak dźwigi osobowe, klatki schodowe, korytarze, pomieszczenia zsypów, inne

pomieszczenia gospodarcze oraz otoczenie budynku.

2. Najemcę obciąża naprawa i konserwacja:

1) podłóg, posadzek, wykładzin podłogowych oraz ściennych okładzin

ceramicznych, szklanych i innych;

2) okien i drzwi;

3) wbudowanych mebli, łącznie z ich wymianą;

30.08.2019

©Telksinoe s. 8/45

4) trzonów kuchennych, kuchni i grzejników wody przepływowej (gazowych,

elektrycznych i węglowych), podgrzewaczy wody, wanien, brodzików, mis

klozetowych, zlewozmywaków i umywalek wraz z syfonami, baterii

i zaworów czerpalnych oraz innych urządzeń sanitarnych, w które lokal jest

wyposażony, łącznie z ich wymianą;

5) osprzętu i zabezpieczeń instalacji elektrycznej, z wyłączeniem wymiany

przewodów oraz osprzętu anteny zbiorczej;

6) pieców węglowych i akumulacyjnych, łącznie z wymianą zużytych

elementów;

7) etażowego centralnego ogrzewania, a w przypadku gdy nie zostało ono

zainstalowane na koszt wynajmującego, także jego wymiana;

8) przewodów odpływowych urządzeń sanitarnych aż do pionów zbiorczych,

w tym niezwłoczne usuwanie ich niedrożności;

9) innych elementów wyposażenia lokalu i pomieszczeń przynależnych przez:

a) malowanie lub tapetowanie oraz naprawę uszkodzeń tynków ścian

i sufitów,

b) malowanie drzwi i okien, wbudowanych mebli, urządzeń kuchennych,

sanitarnych i grzewczych.

Art. 6c. Przed wydaniem lokalu najemcy strony sporządzają protokół,

w którym określają stan techniczny i stopień zużycia znajdujących się w nim

instalacji i urządzeń. Protokół stanowi podstawę rozliczeń przy zwrocie lokalu.

Art. 6d. Najemca może wprowadzić w lokalu ulepszenia tylko za zgodą

wynajmującego i na podstawie pisemnej umowy określającej sposób rozliczeń

z tego tytułu.

Art. 6e. 1. Po zakończeniu najmu i opróżnieniu lokalu najemca jest

obowiązany odnowić lokal i dokonać w nim obciążających go napraw, a także

zwrócić wynajmującemu równowartość zużytych elementów wyposażenia

technicznego, wymienionych w art. 6b ust. 2 pkt 4, które znajdowały się w lokalu

w chwili wydania go najemcy. Jeżeli najemca w okresie najmu dokonał wymiany

niektórych elementów tego wyposażenia, przysługuje mu zwrot kwoty

odpowiadającej różnicy ich wartości między stanem istniejącym w dniu objęcia

30.08.2019

©Telksinoe s. 9/45

lokalu oraz w dniu jego opróżnienia. Należne kwoty oblicza się według cen

obowiązujących w dniu rozliczenia.

2. Wynajmujący może żądać usunięcia ulepszeń wprowadzonych przez

najemcę z naruszeniem art. 6d i przywrócenia stanu poprzedniego, jeżeli nie

naruszy to substancji lokalu, albo ulepszenia zatrzymać za zwrotem ich wartości

uwzględniającej stopień zużycia według stanu na dzień opróżnienia lokalu.

Art. 6f. W umowie najmu lokalu niewchodzącego w skład publicznego

zasobu mieszkaniowego, strony mogą ustalić odmiennie prawa i obowiązki

wymienione w art. 6a–6e.

Art. 6g. W okresie trwania najmu strony umowy są obowiązane informować

się nawzajem na piśmie o każdej zmianie adresu swojego zamieszkania lub

siedziby. W razie zaniedbania tego obowiązku korespondencję wysłaną na ostatni

adres listem poleconym, za potwierdzeniem odbioru i nieodebraną, uważa się za

doręczoną.

Art. 7. 1. W lokalach wchodzących w skład publicznego zasobu

mieszkaniowego właściciel ustala stawki czynszu za 1 m2 powierzchni użytkowej

lokali, z uwzględnieniem czynników podwyższających lub obniżających ich

wartość użytkową, a w szczególności:

1) położenia budynku;

2) położenia lokalu w budynku;

3) wyposażenia budynku i lokalu w urządzenia techniczne i instalacje oraz ich

stanu;

4) ogólnego stanu technicznego budynku.

2. Właściciele, o których mowa w ust. 1, z zastrzeżeniem art. 23 ust. 4, mogą

na wniosek najemcy, w oparciu o postanowienia uchwały organu stanowiącego

jednostki samorządu terytorialnego lub zarządzenia wojewody, stosować określone

obniżki czynszu naliczonego według obowiązujących stawek w stosunku do

najemców o niskich dochodach. Obniżki takie mogą być udzielane najemcom,

których średni dochód w przeliczeniu na członka gospodarstwa domowego nie

przekracza poziomu określonego w uchwale organu stanowiącego jednostki

samorządu terytorialnego lub zarządzeniu wojewody. Kwota obniżki powinna być

30.08.2019

©Telksinoe s. 10/45

zróżnicowana w zależności od wysokości dochodu gospodarstwa domowego

najemcy.

3. Obniżki, o których mowa w ust. 2, udziela się najemcy na okres

12 miesięcy. W przypadku gdy utrzymujący się niski dochód gospodarstwa

domowego to uzasadnia, właściciel, na wniosek najemcy, może udzielać obniżek

czynszu na kolejne okresy dwunastomiesięczne.

4. Najemca ubiegający się o obniżkę czynszu obowiązany jest przedstawić

deklarację o wysokości dochodów członków gospodarstwa domowego.

5. Za dochód, o którym mowa w ust. 2 i 4, uważa się dochód w rozumieniu

przepisów o dodatkach mieszkaniowych. W sprawach dotyczących deklarowania

oraz wzoru deklaracji o wysokości dochodów członków gospodarstwa domowego

i rodzaju dokumentów, które powinny być przez składających deklaracje

przechowywane w celu udostępnienia na żądanie właściciela, stosuje się

odpowiednio przepisy o dodatkach mieszkaniowych.

6. W razie wątpliwości, co do wiarygodności danych zawartych

w przedstawionej deklaracji właściciel może żądać od wnioskodawcy dostarczenia

zaświadczenia naczelnika właściwego miejscowo urzędu skarbowego o wysokości

dochodów uzyskanych przez tę osobę oraz innych członków jej gospodarstwa

domowego.

7. Właściciel może odstąpić od obniżenia czynszu, jeżeli w wyniku

przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustali, że występuje rażąca

dysproporcja między niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji

a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy wskazującym, że jest on

w stanie uiszczać czynsz nieobniżony, wykorzystując własne środki i posiadane

zasoby finansowe.

8. Do sposobu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego stosuje się

odpowiednio przepisy w sprawie sposobu przeprowadzania wywiadu

środowiskowego, wzoru kwestionariusza wywiadu oraz oświadczenia o stanie

majątkowym wnioskodawcy i innych członków jego gospodarstwa domowego,

a także wzoru legitymacji pracownika upoważnionego do przeprowadzenia

wywiadu.

30.08.2019

©Telksinoe s. 11/45

9. W przypadku złożenia deklaracji niezgodnej z prawdą, najemca

obowiązany jest zwrócić właścicielowi 200% kwoty nienależnie otrzymanego

obniżenia czynszu.

10. Wnioskodawcy, który nie złożył deklaracji lub nie dostarczył na żądanie

właściciela zaświadczenia, o którym mowa w ust. 6, obniżki czynszu nie udziela

się. A jeśli wnioskodawca korzysta z obniżek udzielonych wcześniej, odstępuje się

od stosowania obniżek po upływie terminu, w którym powinien on dostarczyć

deklarację lub zaświadczenie.

11. Obniżki, o których mowa w ust. 2, mogą być stosowane także w stosunku

do podnajemców, którzy używają lokali wynajmowanych przez gminę od innych

właścicieli i podnajmowanych tym podnajemcom.

Art. 8. Jeżeli właścicielem jest jednostka samorządu terytorialnego, stawki

czynszu, o których mowa w art. 7, ustala organ wykonawczy tej jednostki:

1) w przypadku gminy – zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 21 ust. 2

pkt 4;

2) w przypadku pozostałych jednostek samorządu terytorialnego – zgodnie z

uchwałą rady powiatu lub sejmiku województwa w sprawie zasad wynajmu

lokali mieszkalnych stanowiących własność tych jednostek.

Art. 8a. 1. Właściciel może podwyższyć czynsz albo inne opłaty za używanie

lokalu, wypowiadając jego dotychczasową wysokość, najpóźniej na koniec

miesiąca kalendarzowego, z zachowaniem terminów wypowiedzenia.

2. Termin wypowiedzenia wysokości czynszu albo innych opłat za używanie

lokalu wynosi 3 miesiące, chyba że strony w umowie ustalą termin dłuższy.

3. Wypowiedzenie wysokości czynszu albo innych opłat za używanie lokalu

powinno być pod rygorem nieważności dokonane na piśmie.

4. Podwyżka w wyniku której wysokość czynszu albo innych opłat za

używanie lokalu w skali roku przekroczy albo następuje z poziomu wyższego niż

3% wartości odtworzeniowej lokalu może nastąpić w uzasadnionych przypadkach,

o których mowa w ust. 4a albo w ust. 4e. Na pisemne żądanie lokatora właściciel,

w terminie 14 dni od dnia otrzymania tego żądania, pod rygorem nieważności

podwyżki, przedstawi na piśmie przyczynę podwyżki i jej kalkulację.

30.08.2019

©Telksinoe s. 12/45

4a. Jeżeli właściciel nie uzyskuje przychodów z czynszu albo innych opłat za

używanie lokalu na poziomie zapewniającym pokrycie kosztów utrzymania lokalu,

jak również zapewniającym zwrot kapitału i zysk, z zastrzeżeniem ust. 4c i 4d,

podwyżkę pozwalającą na osiągnięcie tego poziomu uważa się za uzasadnioną, o

ile mieści się w granicach określonych w ust. 4b.

4b. Podwyższając czynsz albo inne opłaty za używanie lokalu, właściciel

może ustalić:

1) zwrot kapitału w skali roku na poziomie nie wyższym niż:

a) 1,5% nakładów poniesionych przez właściciela na budowę albo zakup

lokalu lub

b) 10% nakładów poniesionych przez właściciela na trwałe ulepszenie

istniejącego lokalu zwiększające jego wartość użytkową

– aż do ich pełnego zwrotu;

2) godziwy zysk.

4c. Właściciel, który oddał lokal do używania na podstawie stosunku

prawnego innego niż najem, ustalając składniki kosztów utrzymania lokalu, stosuje

przepisy regulujące ten stosunek prawny; do opłat za używanie lokalu właściciel

nie zalicza zwrotu kapitału ani zysku.

4d. W stosunkach najmu socjalnego lokali zysku nie zalicza się jako jednego

ze składników czynszu.

4e. Podwyżkę czynszu albo innych opłat za używanie lokalu w wysokości

nieprzekraczającej w danym roku kalendarzowym średniorocznego wskaźnika

wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem w poprzednim roku

kalendarzowym uważa się za uzasadnioną. Średnioroczny wskaźnik cen towarów

i usług konsumpcyjnych ogółem w poprzednim roku kalendarzowym jest

ogłaszany, w formie komunikatu, przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego

w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”.

5. W ciągu 2 miesięcy od dnia wypowiedzenia, o którym mowa w ust. 1,

lokator może:

1) odmówić na piśmie przyjęcia podwyżki ze skutkiem rozwiązania stosunku

prawnego, na podstawie którego lokator zajmuje lokal, z upływem okresu

wypowiedzenia, o którym mowa w ust. 2, albo

30.08.2019

©Telksinoe s. 13/45

2) zakwestionować podwyżkę, o której mowa w ust. 4, wnosząc do sądu pozew

o ustalenie, na podstawie przepisów ust. 4a–4e, że podwyżka jest niezasadna

albo jest zasadna, lecz w innej wysokości; udowodnienie zasadności

podwyżki ciąży na właścicielu.

6. (uchylony)

6a. W przypadku:

1) określonym w ust. 5 pkt 1 lokator jest obowiązany uiszczać czynsz albo inne

opłaty za używanie lokalu w dotychczasowej wysokości do dnia rozwiązania

stosunku prawnego, na podstawie którego lokator zajmuje lokal;

2) określonym w ust. 5 pkt 2 lokator jest obowiązany uiszczać czynsz albo inne

opłaty za używanie lokalu w dotychczasowej wysokości do dnia

uprawomocnienia się orzeczenia sądu kończącego postępowanie w sprawie,

z zastrzeżeniem ust. 6b;

3) gdy lokator nie skorzysta z prawa przysługującego mu na podstawie ust. 5,

wówczas od upływu terminu wypowiedzenia jest obowiązany uiszczać czynsz

albo inne opłaty za używanie lokalu w wysokości wynikającej

z wypowiedzenia.

6b. W przypadku uznania przez sąd podwyżki wysokości czynszu albo innych

opłat za używanie lokalu za zasadną, choćby w innej wysokości niż wynikająca

z wypowiedzenia, obowiązkiem lokatora jest zapłata kwoty odpowiadającej

różnicy między podwyższonym a dotychczasowym czynszem albo innymi

opłatami za używanie lokalu, za okres od upływu terminu wypowiedzenia.

7. (uchylony)

8. Przepisy ust. 1–6b nie mają zastosowania do podwyżek opłat niezależnych

od właściciela.

Art. 9. 1. (utracił moc)3)

1a. (utracił moc)4)

1b. Podwyższanie czynszu albo innych opłat za używanie lokalu, z wyjątkiem

opłat niezależnych od właściciela, nie może być dokonywane częściej niż co

6 miesięcy. Termin ten biegnie od dnia, w którym podwyżka zaczęła obowiązywać.

Z dniem 31 grudnia 2006 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 maja

2006 r. sygn. akt K 33/05 (Dz. U. poz. 602).

Z dniem 26 kwietnia 2005 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia

19 kwietnia 2005 r. sygn. akt K 4/05 (Dz. U. poz. 626).

30.08.2019

©Telksinoe s. 14/45

2. W razie podwyższania opłat niezależnych od właściciela jest on

obowiązany do przedstawienia lokatorowi na piśmie zestawienia opłat wraz

z przyczyną ich podwyższenia. Lokator obowiązany jest opłacać podwyższone

opłaty tylko w takiej wysokości, jaka jest niezbędna do pokrycia przez właściciela

kosztów dostarczenia do lokalu używanego przez lokatora dostaw, o których mowa

w art. 2 ust. 1 pkt 8.

3. (utracił moc)5)

4. (uchylony)

5. W stosunkach najmu oprócz czynszu wynajmujący może pobierać jedynie

opłaty niezależne od właściciela, a w wypadku innych tytułów prawnych

uprawniających do używania lokalu, oprócz opłat za używanie lokalu, właściciel

może pobierać jedynie opłaty niezależne od właściciela, z zastrzeżeniem ust. 6.

6. Opłaty niezależne od właściciela mogą być pobierane przez właściciela

tylko w wypadkach, gdy korzystający z lokalu nie ma zawartej umowy

bezpośrednio z dostawcą mediów lub dostawcą usług.

7. (uchylony)

8. Wartość odtworzeniową lokalu stanowi iloczyn jego powierzchni

użytkowej i wskaźnika przeliczeniowego kosztu odtworzenia 1 m2 powierzchni

użytkowej budynku mieszkalnego.

9. (uchylony)

Art. 9a. 1. Do mieszkań w zasobach towarzystw budownictwa społecznego

oraz spółek, o których mowa w art. 15a ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 26 października

1995 r. o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego (Dz. U. z

2018 r. poz. 1020, 1540 i 2529), wybudowanych przy wykorzystaniu kredytu

udzielonego przez Bank Gospodarstwa Krajowego na podstawie wniosków o

kredyt złożonych do dnia 30 września 2009 r. lub przy wykorzystaniu finansowania

zwrotnego, o których mowa w przepisach tej ustawy, w zakresie czynszu stosuje

się przepisy ustawy z dnia 26 października 1995 r. o niektórych formach popierania

budownictwa mieszkaniowego.

Z dniem 10 października 2002 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia

2 października 2002 r. sygn. akt K. 48/01 (Dz. U. poz. 1383).

30.08.2019

©Telksinoe s. 15/45

2. Do mieszkań w zasobach towarzystw budownictwa społecznego

wybudowanych bez udziału środków, o których mowa w ust. 1, do ustalania

wysokości czynszu stosuje się art. 28 ust. 1 ustawy, o której mowa w ust. 1.

Art. 10. 1. W razie awarii wywołującej szkodę lub zagrażającej bezpośrednio

powstaniem szkody lokator jest obowiązany niezwłocznie udostępnić lokal w celu

jej usunięcia. Jeżeli lokator jest nieobecny lub odmawia udostępnienia lokalu,

właściciel ma prawo wejść do lokalu w obecności funkcjonariusza Policji lub straży

gminnej (miejskiej), a gdy wymaga to pomocy straży pożarnej – także przy jej

udziale.

2. Jeżeli otwarcie lokalu nastąpiło pod nieobecność lokatora lub pełnoletniej

osoby stale z nim zamieszkującej, właściciel jest obowiązany zabezpieczyć lokal

i znajdujące się w nim rzeczy do czasu przybycia lokatora; z czynności tych

sporządza się protokół.

3. Po wcześniejszym ustaleniu terminu lokator powinien także udostępnić

właścicielowi lokal w celu dokonania:

1) okresowego, a w szczególnie uzasadnionych wypadkach również doraźnego,

przeglądu stanu i wyposażenia technicznego lokalu oraz ustalenia zakresu

niezbędnych prac i ich wykonania;

2) zastępczego wykonania przez właściciela prac obciążających lokatora.

4. Jeżeli rodzaj koniecznej naprawy tego wymaga, lokator jest obowiązany

opróżnić lokal i przenieść się na koszt właściciela do lokalu zamiennego, jednak na

czas nie dłuższy niż rok. Po upływie tego terminu właściciel jest obowiązany

udostępnić lokatorowi w ramach istniejącego stosunku prawnego naprawiony

lokal. Czynsz za lokal zamienny, bez względu na jego wyposażenie techniczne, nie

może być wyższy niż czynsz za lokal dotychczasowy.

Art. 11. 1. Jeżeli lokator jest uprawniony do odpłatnego używania lokalu,

wypowiedzenie przez właściciela stosunku prawnego może nastąpić tylko z

przyczyn określonych w ust. 2–5, art. 21 ust. 4–4b i 5 oraz art. 21a. Wypowiedzenie

powinno być pod rygorem nieważności dokonane na piśmie oraz określać

przyczynę wypowiedzenia.

2. Nie później niż na miesiąc naprzód, na koniec miesiąca kalendarzowego,

właściciel może wypowiedzieć stosunek prawny, jeżeli lokator:

30.08.2019

©Telksinoe s. 16/45

1) pomimo pisemnego upomnienia nadal używa lokalu w sposób sprzeczny

z umową lub niezgodnie z jego przeznaczeniem lub zaniedbuje obowiązki,

dopuszczając do powstania szkód, lub niszczy urządzenia przeznaczone do

wspólnego korzystania przez mieszkańców albo wykracza w sposób rażący

lub uporczywy przeciwko porządkowi domowemu, czyniąc uciążliwym

korzystanie z innych lokali, lub

2) jest w zwłoce z zapłatą czynszu, innych opłat za używanie lokalu lub opłat

niezależnych od właściciela pobieranych przez właściciela tylko w

przypadkach, gdy lokator nie ma zawartej umowy bezpośrednio z dostawcą

mediów lub dostawcą usług, co najmniej za trzy pełne okresy płatności

pomimo uprzedzenia go na piśmie o zamiarze wypowiedzenia stosunku

prawnego i wyznaczenia dodatkowego, miesięcznego terminu do zapłaty

zaległych i bieżących należności, lub

3) wynajął, podnajął albo oddał do bezpłatnego używania lokal lub jego część

bez wymaganej pisemnej zgody właściciela, lub

4) używa lokalu, który wymaga opróżnienia w związku z koniecznością

rozbiórki lub remontu budynku, z zastrzeżeniem art. 10 ust. 4.

3. Właściciel lokalu może wypowiedzieć stosunek najmu z zachowaniem:

1) sześciomiesięcznego terminu wypowiedzenia, z powodu niezamieszkiwania

najemcy przez okres dłuższy niż 12 miesięcy;

2) miesięcznego terminu wypowiedzenia, na koniec miesiąca kalendarzowego,

osobie, której przysługuje tytuł prawny do innego lokalu położonego w tej

samej lub pobliskiej miejscowości, a lokator może używać tego lokalu, jeżeli

lokal ten spełnia warunki przewidziane dla lokalu zamiennego.

4. Nie później niż na pół roku naprzód, na koniec miesiąca kalendarzowego,

właściciel może wypowiedzieć stosunek prawny, o ile zamierza zamieszkać

w należącym do niego lokalu, jeżeli lokatorowi przysługuje tytuł do lokalu,

w którym może zamieszkać w warunkach takich, jakby otrzymał lokal zamienny,

lub jeżeli właściciel dostarczy mu lokal zamienny. W lokalu zamiennym wysokość

czynszu i opłat, z wyjątkiem opłat niezależnych od właściciela, musi uwzględniać

stosunek powierzchni i wyposażenia lokalu zamiennego do lokalu zwalnianego.

5. Nie później niż na 3 lata naprzód, na koniec miesiąca kalendarzowego,

właściciel może wypowiedzieć stosunek prawny lokatorowi, o ile zamierza

30.08.2019

©Telksinoe s. 17/45

zamieszkać w należącym do niego lokalu, a nie dostarcza mu lokalu zamiennego

i lokatorowi nie przysługuje prawo do lokalu, o którym mowa w ust. 4.

6. Jeżeli właściciel, który wypowiedział stosunek prawny na podstawie

przepisu ust. 5, nie zamieszkał w swoim lokalu lub zaprzestał w nim zamieszkiwać

przed upływem pół roku od ustania wypowiedzianego stosunku prawnego, lokator

jest uprawniony, według swojego wyboru, bądź do powrotu do lokalu na

dotychczasowych warunkach bądź do żądania od właściciela zapłaty różnicy

w czynszu i w opłatach, które płaci obecnie, w stosunku do tych, które płacił

w ramach wypowiedzianego stosunku prawnego za okres jednego roku. Koszty

przeprowadzki lokatora do lokalu ponosi właściciel. Właściciel jest nadto

obowiązany do zapłaty lokatorowi kary ustawowej w wysokości 15% wartości

odtworzeniowej lokalu.6)

7. Przepisy ust. 4–6 stosuje się, jeżeli w lokalu właściciela ma zamieszkać

jego pełnoletni zstępny, wstępny lub osoba, wobec której właściciel ma obowiązek

alimentacyjny. Wypowiedzenie stosunku prawnego, pod rygorem nieważności,

powinno wskazywać osobę mającą zamieszkać w lokalu właściciela.

8. W wypadku stosunków prawnych, które nie ustają przez wypowiedzenie,

a w szczególności w wypadku spółdzielczego prawa do lokalu, nie jest

dopuszczalne ustanie stosunku prawnego w sposób i z przyczyn mniej korzystnych

dla lokatora niż to wynika z przepisów tego artykułu.

9. W wypadku określonym w ust. 2 pkt 4 lokatorowi przysługuje prawo do

lokalu zamiennego. Obowiązek zapewnienia lokalu zamiennego oraz pokrycia

kosztów przeprowadzki spoczywa na właścicielu budynku, z zastrzeżeniem art. 32.

10. Z ważnych przyczyn, innych niż określone w ust. 2, właściciel może

wytoczyć powództwo o rozwiązanie stosunku prawnego i nakazanie przez sąd

opróżnienia lokalu, jeżeli strony nie osiągnęły porozumienia co do warunków

i terminu rozwiązania tego stosunku.

11. Wypowiedzenie najmu w zasobach towarzystwa budownictwa

społecznego może nastąpić także na podstawie art. 30 ust. 5 ustawy z dnia

26 października 1995 r. o niektórych formach popierania budownictwa

mieszkaniowego.

Zdanie trzecie utraciło moc z dniem 18 lipca 2007 r. na podstawie wyroku Trybunału

Konstytucyjnego z dnia 9 lipca 2007 r. sygn. akt P 30/06 (Dz. U. poz. 902).

30.08.2019

©Telksinoe s. 18/45

12. Jeżeli lokatorem, któremu właściciel wypowiada stosunek prawny na

podstawie ust. 5, jest osoba, której wiek w dniu otrzymania wypowiedzenia

przekroczył 75 lat, a która po upływie terminu, o którym mowa w ust. 5, nie będzie

posiadała tytułu prawnego do innego lokalu, w którym może zamieszkać, ani nie

ma osób, które zobowiązane są wobec niej do świadczeń alimentacyjnych,

wypowiedzenie staje się skuteczne dopiero w chwili śmierci lokatora; przepisów

art. 691 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego nie stosuje się.

Art. 12. (uchylony)

Art. 13. 1. Jeżeli lokator wykracza w sposób rażący lub uporczywy przeciwko

porządkowi domowemu, czyniąc uciążliwym korzystanie z innych lokali

w budynku, inny lokator lub właściciel innego lokalu w tym budynku może

wytoczyć powództwo o rozwiązanie przez sąd stosunku prawnego uprawniającego

do używania lokalu i nakazanie jego opróżnienia.

2. Współlokator może wytoczyć powództwo o nakazanie przez sąd eksmisji

małżonka, rozwiedzionego małżonka lub innego współlokatora tego samego

lokalu, jeżeli ten swoim rażąco nagannym postępowaniem uniemożliwia wspólne

zamieszkiwanie.

Art. 14. 1. W wyroku nakazującym opróżnienie lokalu sąd orzeka o

uprawnieniu do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu albo braku takiego

uprawnienia wobec osób, których nakaz dotyczy. Obowiązek zapewnienia najmu

socjalnego lokalu ciąży na gminie właściwej ze względu na miejsce położenia

lokalu podlegającego opróżnieniu.

2. Jeżeli w wyroku orzeczono o uprawnieniu, o którym mowa w ust. 1, dwóch

lub więcej osób, gmina jest obowiązana zapewnić im najem socjalny co najmniej

jednego lokalu.

3. Sąd, badając z urzędu, czy zachodzą przesłanki zawarcia umowy najmu

socjalnego lokalu, orzeka o uprawnieniu osób, o których mowa w ust. 1, biorąc pod

uwagę dotychczasowy sposób korzystania przez nie z lokalu oraz ich szczególną

sytuację materialną i rodzinną.

4. Sąd nie może orzec o braku uprawnienia do zawarcia umowy najmu

socjalnego lokalu wobec:

1) kobiety w ciąży,

30.08.2019

©Telksinoe s. 19/45

2) małoletniego, osoby niepełnosprawnej w rozumieniu ustawy z dnia 27

sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób

niepełnosprawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 511, z późn. zm.7)) lub

ubezwłasnowolnionego oraz osoby sprawującej nad nim opiekę i wspólnie z

nim zamieszkałej,

3) obłożnie chorego,

4) emeryta lub rencisty spełniającego kryteria do otrzymania świadczenia z

pomocy społecznej,

5) osoby posiadającej status bezrobotnego,

6) osoby spełniającej przesłanki określone przez radę gminy w drodze uchwały

– chyba że osoby te mogą zamieszkać w innym lokalu niż dotychczas używany lub

ich sytuacja materialna pozwala na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych we

własnym zakresie.

5. Sąd może orzec o braku uprawnienia do zawarcia umowy najmu socjalnego

lokalu, w szczególności jeżeli nakazanie opróżnienia następuje z przyczyn, o

których mowa w art. 13.

6. Orzekając o uprawnieniu do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu, sąd

nakazuje wstrzymanie wykonania opróżnienia lokalu do czasu złożenia przez

gminę oferty zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu.

6a. Gmina, składając ofertę zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu, poucza

osobę uprawnioną, że jeżeli kwestionuje prawidłowość tej oferty, może wytoczyć

powództwo o ustalenie uprawnienia do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu,

a po nadaniu klauzuli wykonalności wyrokowi eksmisyjnemu – powództwo o

pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego.

7. Przepisu ust. 4 nie stosuje się do osób, które utraciły tytuł prawny do lokalu

niewchodzącego w skład publicznego zasobu mieszkaniowego, z wyjątkiem osób,

które były uprawnione do używania lokalu na podstawie stosunku prawnego

nawiązanego ze spółdzielnią mieszkaniową albo z towarzystwem budownictwa

społecznego.

Art. 15. 1. Jeżeli w sprawie o opróżnienie lokalu okaże się, że w razie

uwzględnienia powództwa obowiązane do opróżnienia lokalu mogą być jeszcze

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2018 r. poz. 1000,

1076, 1925, 2192 i 2354 oraz z 2019 r. poz. 730 i 924.

30.08.2019

©Telksinoe s. 20/45

inne osoby, które nie występują w sprawie w charakterze pozwanych, sąd wezwie

stronę powodową, aby w wyznaczonym terminie oznaczyła te osoby w taki sposób,

by ich wezwanie było możliwe, a w razie potrzeby, aby wystąpiła z wnioskiem

o ustanowienie kuratora. Sąd wezwie te osoby do wzięcia udziału w sprawie

w charakterze pozwanych.

2. W sprawie o opróżnienie lokalu sąd z urzędu zawiadamia gminę właściwą

ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu w celu

umożliwienia jej wstąpienia do sprawy.

3. Do udziału gminy w sprawie o opróżnienie lokalu stosuje się odpowiednio

przepisy o interwencji ubocznej, z wyjątkiem art. 78, art. 79 zdanie drugie

i art. 83 Kodeksu postępowania cywilnego. Gmina nie musi wykazywać interesu

prawnego, a jej przystąpienie następuje po stronie powoda.

4. W sprawie, o której mowa w ust. 1, wydanie wyroku zaocznego może

nastąpić wyłącznie po przeprowadzeniu postępowania dowodowego. Przepisu

art. 339 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego nie stosuje się.

Art. 16. Wyroków sądowych nakazujących opróżnienie lokalu nie wykonuje

się w okresie od 1 listopada do 31 marca roku następnego włącznie, jeżeli osobie

eksmitowanej nie wskazano lokalu, do którego ma nastąpić przekwaterowanie.

Art. 17. 1. Przepisów art. 14 i art. 16 nie stosuje się, gdy powodem

opróżnienia lokalu jest stosowanie przemocy w rodzinie lub wykraczanie w sposób

rażący lub uporczywy przeciwko porządkowi domowemu, albo niewłaściwe

zachowanie czyniące uciążliwym korzystanie z innych lokali w budynku albo gdy

zajęcie lokalu nastąpiło bez tytułu prawnego.

1a. Sąd może orzec o uprawnieniu do zawarcia umowy najmu socjalnego

lokalu wobec osoby, która dokonała zajęcia lokalu bez tytułu prawnego, jeżeli

przyznanie tego uprawnienia byłoby w świetle zasad współżycia społecznego

szczególnie usprawiedliwione.

2. Nakazując opróżnienie lokalu z powodów, o których mowa w ust. 1, sąd

w wyroku wskazuje te powody.

Art. 18. 1. Osoby zajmujące lokal bez tytułu prawnego są obowiązane do dnia

opróżnienia lokalu co miesiąc uiszczać odszkodowanie.

30.08.2019

©Telksinoe s. 21/45

2. Odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, odpowiada wysokości czynszu,

jaki właściciel mógłby otrzymać z tytułu najmu lokalu. Jeżeli odszkodowanie nie

pokrywa poniesionych strat, właściciel może żądać od osoby, o której mowa

w ust. 1, odszkodowania uzupełniającego.

3. Osoby uprawnione do lokalu zamiennego, jeżeli sąd orzekł o wstrzymaniu

wykonania opróżnienia lokalu do czasu dostarczenia im takiego lokalu, uiszczają

odszkodowanie w wysokości czynszu albo innych opłat za używanie lokalu, jakie

byłyby obowiązane opłacać, gdyby stosunek prawny nie wygasł.

3a. Osoby uprawnione do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu, jeżeli

sąd orzekł o wstrzymaniu wykonania opróżnienia lokalu do czasu dostarczenia im

takiego lokalu, uiszczają odszkodowanie w wysokości czynszu albo innych opłat

za używanie lokalu, jakie byłyby obowiązane opłacać za zajmowany lokal, gdyby

lokal ten wchodził w skład mieszkaniowego zasobu gminy, na podsta wie umowy

najmu socjalnego lokalu. Obowiązek pokrycia właścicielowi różnicy między

wysokością odszkodowania, o której mowa w ust. 3, a wysokością odszkodowania

uiszczanego przez byłego lokatora, ciąży na gminie.

4. (utracił moc)8)

5. Jeżeli osobie uprawnionej do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu na

mocy wyroku gmina nie dostarczyła lokalu, właścicielowi przysługuje roszczenie

odszkodowawcze do gminy, na podstawie art. 417 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964

r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2018 r. poz. 1025, 1104, 1629, 2073 i 2244 oraz z

2019 r. poz. 80).

Art. 19. Do ochrony praw lokatora do używania lokalu stosuje się

odpowiednio przepisy o ochronie własności.

Rozdział 2a

Najem okazjonalny lokalu

Art. 19a. 1. Umową najmu okazjonalnego lokalu jest umowa najmu lokalu

mieszkalnego, którego właściciel, będący osobą fizyczną, nie prowadzi

działalności gospodarczej w zakresie wynajmowania lokali, zawarta na czas

oznaczony, nie dłuższy niż 10 lat.

Z dniem 19 września 2006 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia

11 września 2006 r. sygn. akt P 14/06 (Dz. U. poz. 1193).

30.08.2019

©Telksinoe s. 22/45

1a. (uchylony)

2. Do umowy najmu okazjonalnego lokalu załącza się w szczególności:

1) oświadczenie najemcy w formie aktu notarialnego, w którym najemca poddał

się egzekucji i zobowiązał się do opróżnienia i wydania lokalu używanego na

podstawie umowy najmu okazjonalnego lokalu w terminie wskazanym

w żądaniu, o którym mowa w art. 19d ust. 2;

2) wskazanie przez najemcę innego lokalu, w którym będzie mógł zamieszkać

w przypadku wykonania egzekucji obowiązku opróżnienia lokalu;

3) oświadczenie właściciela lokalu lub osoby posiadającej tytuł prawny do

lokalu, o którym mowa w pkt 2 lub ust. 3, o wyrażeniu zgody na zamieszkanie

najemcy i osób z nim zamieszkujących w lokalu wskazanym w oświadczeniu;

na żądanie wynajmującego załącza się oświadczenie z podpisem notarialnie

poświadczonym.

3. W razie utraty możliwości zamieszkania w lokalu, o którym mowa w ust. 2

pkt 2, najemca jest obowiązany w terminie 21 dni od dnia powzięcia wiadomości

o tym zdarzeniu wskazać inny lokal, w którym mógłby zamieszkać w przypadku

wykonania egzekucji obowiązku opróżnienia lokalu, oraz przedstawić

oświadczenie, o którym mowa w ust. 2 pkt 3, pod rygorem wypowiedzenia umowy,

o którym mowa w art. 19d ust. 5.

4. Zawarcie umowy najmu okazjonalnego lokalu może być uzależnione od

wpłacenia przez najemcę kaucji zabezpieczającej pokrycie należności z tytułu

najmu okazjonalnego lokalu przysługujących właścicielowi w dniu opróżnienia

lokalu oraz ewentualnych kosztów egzekucji obowiązku opróżnienia lokalu.

Kaucja nie może przekraczać sześciokrotności miesięcznego czynszu za dany lokal,

obliczonego według stawki czynszu obowiązującej w dniu zawarcia umowy najmu

okazjonalnego lokalu.

5. Kaucja podlega zwrotowi w ciągu miesiąca od dnia opróżnienia lokalu, po

potrąceniu należności właściciela, o których mowa w ust. 4.

6. Umowa najmu okazjonalnego lokalu oraz zmiany tej umowy wymagają

formy pisemnej pod rygorem nieważności.

7. Wynagrodzenie notariusza za sporządzenie oświadczenia, o którym mowa

w ust. 2 pkt 1, wynosi nie więcej niż 1/10 minimalnego wynagrodzenia za pracę, o

30.08.2019

©Telksinoe s. 23/45

którym mowa w ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym

wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2018 r. poz. 2177).

Art. 19b. 1. Właściciel zgłasza zawarcie umowy najmu okazjonalnego lokalu

naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania

właściciela w terminie 14 dni od dnia rozpoczęcia najmu.

2. Na żądanie najemcy właściciel ma obowiązek przedstawić potwierdzenie

zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1.

3. W przypadku niedopełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 1, nie

stosuje się przepisów art. 19c i art. 19d.

Art. 19c. 1. Z tytułu najmu okazjonalnego lokalu, oprócz czynszu, właściciel

pobiera jedynie opłaty niezależne od właściciela, chyba że umowa stanowi inaczej.

2. Właściciel może podwyższyć czynsz wyłącznie zgodnie z warunkami

określonymi w umowie.

Art. 19d. 1. Umowa najmu okazjonalnego lokalu wygasa po upływie czasu,

na jaki była zawarta, lub ulega rozwiązaniu po upływie okresu wypowiedzenia tej

umowy.

2. Po wygaśnięciu lub rozwiązaniu umowy najmu okazjonalnego lokalu,

jeżeli najemca dobrowolnie nie opróżnił lokalu, właściciel doręcza najemcy

żądanie opróżnienia lokalu, sporządzone na piśmie opatrzonym urzędowo

poświadczonym podpisem właściciela.

3. Żądanie opróżnienia lokalu zawiera w szczególności:

1) oznaczenie właściciela oraz najemcy, którego żądanie dotyczy;

2) wskazanie umowy najmu okazjonalnego lokalu i przyczynę ustania stosunku

z niej wynikającego;

3) termin, nie krótszy niż 7 dni od dnia doręczenia żądania najemcy, w którym

najemca i osoby z nim zamieszkujące mają opróżnić lokal.

4. W przypadku bezskutecznego upływu terminu, o którym mowa w ust. 3

pkt 3, właściciel składa do sądu wniosek o nadanie klauzuli wykonalności aktowi

notarialnemu, o którym mowa w art. 19a ust. 2 pkt 1. Do wniosku załącza się:

1) żądanie opróżnienia lokalu wraz z dowodem jego doręczenia najemcy albo

dowodem wysłania go przesyłką poleconą;

30.08.2019

©Telksinoe s. 24/45

2) dokument potwierdzający przysługujący właścicielowi tytuł prawny do

lokalu, którego opróżnienia dotyczy żądanie właściciela;

3) potwierdzenie zgłoszenia, o którym mowa w art. 19b ust. 1.

5. W przypadku niedopełnienia obowiązku, o którym mowa w art. 19a ust. 3,

właściciel lokalu może wypowiedzieć na piśmie umowę najmu okazjonalnego

lokalu, z zachowaniem co najmniej siedmiodniowego okresu wypowiedzenia.

Art. 19e. Do najmu okazjonalnego lokalu przepisów ustawy nie stosuje się, z

wyjątkiem art. 2, art. 6 ust. 3, art. 10 ust. 1–3, art. 11 ust. 2 pkt 1–3, art. 13, art. 18

ust. 1 i 2, art. 19a–19d oraz art. 25d pkt 2, z zastrzeżeniem że właściciel dokonał

zgłoszenia, o którym mowa w art. 19b ust. 1.

Rozdział 2b

Najem instytucjonalny lokalu

Art. 19f. 1. Umową najmu instytucjonalnego lokalu jest umowa najmu lokalu

mieszkalnego zawierana przez osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę

organizacyjną niebędącą osobą prawną, prowadzącą działalność gospodarczą

w zakresie wynajmowania lokali.

2. Umowa najmu instytucjonalnego lokalu zawierana jest na czas oznaczony.

Przepisu art. 661 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny nie

stosuje się.

3. Do umowy najmu instytucjonalnego lokalu załącza się oświadczenie

najemcy w formie aktu notarialnego, w którym najemca poddał się egzekucji i

zobowiązał się do opróżnienia i wydania lokalu używanego na podstawie umowy

najmu instytucjonalnego lokalu w terminie wskazanym w żądaniu, o którym mowa

w art. 19i ust. 2, oraz przyjął do wiadomości, że w razie konieczności wykonania

powyższego zobowiązania prawo do lokalu socjalnego ani pomieszczenia

tymczasowego nie przysługuje.

4. Zawarcie umowy najmu instytucjonalnego lokalu może być uzależnione od

wpłacenia przez najemcę kaucji zabezpieczającej pokrycie należności z tytułu

najmu instytucjonalnego lokalu przysługujących właścicielowi oraz ewentualnych

kosztów egzekucji obowiązku opróżnienia lokalu.

30.08.2019

©Telksinoe s. 25/45

5. Kaucja nie może przekraczać sześciokrotności miesięcznego czynszu za

dany lokal, obliczonego według stawki czynszu obowiązującej w dniu zawarcia

umowy najmu instytucjonalnego lokalu.

6. Kaucja podlega zwrotowi w ciągu miesiąca od dnia opróżnienia lokalu, po

potrąceniu należności właściciela, o których mowa w ust. 4.

7. Jeżeli w okresie trwania umowy najmu instytucjonalnego najemca nie

dokona w terminie należnej płatności z tytułu najmu lub jej części, właściciel może

zaspokoić należną wierzytelność z kaucji.

8. W przypadku zaspokojenia należnej wierzytelności przez właściciela z

całości lub części kwoty kaucji najemca zobowiązany jest do uzupełnienia kaucji

do pełnej wysokości określonej w umowie najmu instytucjonalnego w terminie

wskazanym w umowie najmu instytucjonalnego lub jeżeli w umowie termin taki

nie został określony, w terminie wskazanym na piśmie i przesłanym najemcy przez

właściciela.

Art. 19g. 1. Umowa najmu instytucjonalnego lokalu oraz zmiany tej umowy

wymagają formy pisemnej pod rygorem nieważności.

2. Wynagrodzenie notariusza za sporządzenie oświadczenia, o którym mowa

w art. 19f ust. 3, wynosi nie więcej niż 1/10 minimalnego wynagrodzenia za pracę,

o którym mowa w ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym

wynagrodzeniu za pracę.

Art. 19h. 1. Z tytułu najmu instytucjonalnego lokalu, oprócz czynszu,

właściciel pobiera jedynie opłaty niezależne od właściciela, chyba że umowa

stanowi inaczej.

2. Właściciel może podwyższyć czynsz wyłącznie zgodnie z warunkami

określonymi w umowie.

Art. 19i. 1. Umowa najmu instytucjonalnego lokalu wygasa po upływie czasu,

na jaki była zawarta, lub ulega rozwiązaniu po upływie okresu wypowiedzenia tej

umowy.

2. Po wygaśnięciu lub rozwiązaniu umowy najmu instytucjonalnego lokalu,

jeżeli najemca dobrowolnie nie opróżnił lokalu, właściciel doręcza najemcy

żądanie opróżnienia lokalu sporządzone na piśmie opatrzonym urzędowo

poświadczonym podpisem właściciela.

30.08.2019

©Telksinoe s. 26/45

3. Żądanie opróżnienia lokalu zawiera w szczególności:

1) oznaczenie właściciela oraz najemcy, którego żądanie dotyczy;

2) wskazanie umowy najmu instytucjonalnego lokalu i przycz ynę ustania

stosunku z niej wynikającego;

3) termin, nie krótszy niż 14 dni od dnia doręczenia żądania najemcy, w którym

najemca i osoby z nim zamieszkujące mają opróżnić lokal.

4. Wynajmujący może powoływać się tylko na przyczyny ustania stosunku

najmu wskazane w piśmie, o którym mowa w ust. 3.

5. W przypadku bezskutecznego upływu terminu, o którym mowa w ust. 3 pkt

3, właściciel składa do sądu wniosek o nadanie klauzuli wykonalności aktowi

notarialnemu, o którym mowa w art. 19f ust. 3.

6. Do wniosku, o którym mowa w ust. 5, załącza się:

1) żądanie opróżnienia lokalu wraz z dowodem jego doręczenia najemcy albo

dowodem wysłania go przesyłką poleconą;

2) dokument potwierdzający przysługujący właścicielowi tytuł prawny do

lokalu, którego opróżnienia dotyczy żądanie właściciela.

Art. 19j. Do najmu instytucjonalnego lokalu stosuje się przepisy art. 2, art. 6

ust. 3, art. 10 ust. 1–3, art. 11 ust. 2 pkt 1–3, art. 13, art. 18 ust. 1 i 2 oraz art. 25d

pkt 4.

Art. 19k. 1. Umową najmu instytucjonalnego z dojściem do własności jest

umowa najmu lokalu mieszkalnego, dla którego została założona księga wieczysta,

zawierana przez osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną

nieposiadającą osobowości prawnej, prowadzącą działalność gospodarczą w

zakresie wynajmowania lokali, będącą właścicielem lokalu mieszkalnego,

zawierająca zobowiązanie najemcy do nabycia lokalu mieszkalnego będącego

przedmiotem tej umowy oraz zobowiązanie wynajmującego do przeniesienia na

najemcę prawa własności lokalu mieszkalnego wraz z prawami niezbędnymi do

korzystania z tego lokalu najpóźniej w dniu zakończenia umowy najmu po zapłacie

ceny za lokal.

2. Umowa najmu instytucjonalnego z dojściem do własności zawierana jest

na czas oznaczony. Przepisu art. 661 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks

cywilny nie stosuje się.

30.08.2019

©Telksinoe s. 27/45

3. Umowa najmu instytucjonalnego z dojściem do własności zawierana jest w

formie aktu notarialnego. Umowa zawiera w swej treści oświadczenie najemcy, w

którym najemca poddał się egzekucji i zobowiązał się do opróżnienia i wydania

lokalu używanego na podstawie umowy najmu instytucjonalnego z dojściem do

własności w terminie wskazanym w żądaniu, o którym mowa w art. 19i ust. 2, oraz

przyjął do wiadomości, że w razie konieczności wykonania powyższego

zobowiązania prawo do lokalu socjalnego ani pomieszczenia tymczasowego nie

przysługuje.

4. Zawarcie umowy najmu instytucjonalnego z dojściem do własności może

być uzależnione od wpłacenia przez najemcę kaucji zabezpieczającej pokrycie

należności z tytułu umowy najmu instytucjonalnego z dojściem do własności

przysługujących wynajmującemu oraz ewentualnych kosztów egzekucji

obowiązku opróżnienia lokalu.

5. Kaucja nie może przekraczać sześciokrotności miesięcznego czynszu za

dany lokal, obliczonego według stawki czynszu, określonej w umowie najmu

instytucjonalnego z dojściem do własności w dniu jej zawarcia.

6. Kaucja podlega zwrotowi w ciągu miesiąca od dnia opróżnienia lokalu, po

potrąceniu należności wynajmującego, o których mowa w ust. 4.

7. Jeżeli w okresie trwania umowy najmu instytucjonalnego z dojściem do

własności najemca nie dokona w terminie należnej płatności z tytułu najmu lub jej

części, właściciel może zaspokoić należną wierzytelność z kaucji.

8. W przypadku zaspokojenia należnej wierzytelności przez wynajmującego

z całości lub części kwoty kaucji najemca zobowiązany jest do uzupełnienia kaucji

do pełnej wysokości określonej w umowie najmu instytucjonalnego z dojściem do

własności w terminie wskazanym w umowie najmu instytucjonalnego z dojściem

do własności lub jeżeli w umowie termin taki nie został określony, w terminie

wskazanym na piśmie i przesłanym najemcy przez wynajmującego.

9. Wynagrodzenie notariusza za sporządzenie umowy najmu

instytucjonalnego z dojściem do własności wynosi nie więcej niż 1/5 minimalnego

wynagrodzenia za pracę, o którym mowa w ustawie z dnia 10 października 2002 r.

o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.

Art. 19l. 1. Roszczenie najemcy o przeniesienie prawa własności lokalu

mieszkalnego oraz praw niezbędnych do korzystania z tego lokalu ujawnia się w

30.08.2019

©Telksinoe s. 28/45

księdze wieczystej prowadzonej dla tego lokalu. Podstawę wpisu do księgi

wieczystej stanowi umowa najmu instytucjonalnego z dojściem do własności.

2. Do wpisu roszczenia, o którym mowa w ust. 1, przepisu art. 19 ustawy z

dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2018 r. poz. 1916

i 2354 oraz z 2019 r. poz. 730) nie stosuje się.

3. W umowie, o której mowa w ust. 1, właściciel ustanawia hipotekę

zabezpieczającą wierzytelność najemcy o zwrot zapłaconej ceny sprzedaży na

wypadek niewykonania tej umowy.

4. Najemca, który zawarł umowę najmu instytucjonalnego z dojściem do

własności, jest obowiązany do zapłaty:

1) czynszu najmu;

2) opłat niezależnych od właściciela;

3) innych opłat, jeżeli są określone w umowie;

4) ceny lokalu mieszkalnego płatnej w comiesięcznych ratach w sposób

określony w umowie.

5. W umowie najmu instytucjonalnego z dojściem do własności określa się

zasady zaspokajania wierzytelności z zaległego czynszu, z kaucji lub rat

wpłaconych na poczet ceny lokalu mieszkalnego, przy czym w pierwszej kolejności

zaległy czynsz zaspokaja się z kaucji.

6. Jeżeli najemca opóźnia się z wpłatą raty na poczet ceny lokalu

mieszkalnego, właściciel wzywa go na piśmie do dokonania wpłaty, wyznaczając

termin nie krótszy niż 14 dni roboczych.

Art. 19m. Umowa najmu instytucjonalnego z dojściem do własności, o której

mowa w art. 19k ust. 1, zawiera w szczególności:

1) określenie stron, miejsca i daty podpisania umowy;

2) oznaczenie przedmiotu umowy;

3) czynsz najmu, opłaty niezależne od właściciela oraz inne opłaty związane z

korzystaniem z lokalu mieszkalnego;

4) cenę sprzedaży lokalu mieszkalnego;

5) harmonogram określający wysokość i terminy płatności poszczególnych rat

ceny sprzedaży;

30.08.2019

©Telksinoe s. 29/45

6) zobowiązanie właściciela do przeniesienia prawa własności lokalu

mieszkalnego wraz z prawami niezbędnymi do korzystania z tego lokalu po

zapłaceniu całej ceny;

7) zobowiązanie najemcy do zapłaty całej ceny za lokal mieszkalny w sposób

określony w umowie;

8) termin zawarcia umowy przeniesienia prawa własności lokalu mieszkalnego

wraz z prawami niezbędnymi do korzystania z tego lokalu;

9) oświadczenie właściciela o ustanowieniu hipoteki na pozycji pierwszej na

zabezpieczenie roszczenia najemcy o zwrot zapłaconej ceny na wypadek

niewykonania umowy wraz z wnioskiem o wpis tej hipoteki do księgi

wieczystej prowadzonej dla lokalu mieszkalnego;

10) zgodę wierzyciela zabezpieczonego hipoteką na bezobciążeniowe

przeniesienie prawa własności lokalu mieszkalnego wraz z prawami

niezbędnymi do korzystania z tego lokalu po wpłacie całej ceny sprzedaży

przez najemcę, jeżeli takie obciążenie hipoteczne istnieje;

11) oświadczenie najemcy, w którym najemca poddał się egzekucji i zobowiązał

się do opróżnienia i wydania lokalu używanego na podstawie umowy najmu

instytucjonalnego z dojściem do własności w terminie wskazanym w żądaniu,

o którym mowa w art. 19i ust. 2, oraz przyjął do wiadomości, że w razie

konieczności wykonania powyższego zobowiązania prawo do lokalu

socjalnego ani pomieszczenia tymczasowego nie przysługuje.

Art. 19n. 1. Właściciel zawiera umowę przeniesienia prawa własności lokalu

mieszkalnego wraz z prawami niezbędnymi do korzystania z tego lokalu w terminie

określonym w umowie najmu instytucjonalnego z dojściem do własności,

najpóźniej w dniu zakończenia tej umowy.

2. Przedmiotem umowy przeniesienia prawa własności lokalu mieszkalnego

wraz z prawami niezbędnymi do korzystania z tego lokalu przez właściciela na

najemcę może być jedynie lokal mieszkalny wolny od hipotek i roszczeń

ujawnionych w księdze wieczystej prowadzonej dla tego lokalu, innych niż

roszczenie najemcy o przeniesienie własności wynikające z umowy najmu

instytucjonalnego z dojściem do własności.

30.08.2019

©Telksinoe s. 30/45

Art. 19o. 1. Wynajmujący, nie później niż na miesiąc naprzód, na koniec

miesiąca kalendarzowego, może wypowiedzieć umowę najmu instytucjonalnego z

dojściem do własności, jeżeli najemca:

1) pomimo pisemnego upomnienia nadal używa lokalu w sposób sprzeczny z

umową lub niezgodnie z jego przeznaczeniem lub zaniedbuje obowiązki,

dopuszczając do powstania szkód, lub niszczy urządzenia przeznaczone do

wspólnego korzystania przez mieszkańców albo wykracza w sposób rażący

lub uporczywy przeciwko porządkowi domowemu, czyniąc uciążliwym

korzystanie z innych lokali;

2) jest w zwłoce z zapłatą czynszu lub innych opłat związanych z korzystaniem

z lokalu mieszkalnego lub części ceny sprzedaży zgodnie z harmonogramem

co najmniej za trzy okresy płatności, pomimo uprzedzenia go na piśmie o

zamiarze wypowiedzenia stosunku prawnego i wyznaczenia dodatkowego,

miesięcznego terminu do zapłaty zaległych i bieżących należności;

3) wynajął, podnajął albo oddał do bezpłatnego używania lokal lub jego część

bez pisemnej zgody właściciela.

2. Najemca może wypowiedzieć umowę najmu instytucjonalnego z dojściem

do własności, jeżeli:

1) wady lokalu uniemożliwiają korzystanie z lokalu zgodnie z jego

przeznaczeniem, zagrażają życiu lub zdrowiu najemcy lub jego domowników,

2) wynajmujący uniemożliwia mu korzystanie z lokalu zgodnie z jego

przeznaczeniem

– po uprzednim pisemnym wezwaniu wynajmującego i wyznaczeniu mu co

najmniej 30-dniowego terminu na usunięcie tych wad lub zaniechania

uniemożliwiania korzystania z lokalu zgodnie z jego przeznaczeniem i

bezskutecznym upływie tego terminu.

Art. 19p. Najemca może wypowiedzieć umowę najmu instytucjonalnego z

dojściem do własności z zachowaniem sześciomiesięcznego terminu

wypowiedzenia z ważnych przyczyn związanych ze zmianą sytuacji życiowej.

Art. 19q. 1. W przypadku rozwiązania lub wygaśnięcia umowy najmu

instytucjonalnego z dojściem do własności i opróżnienia lokalu mieszkalnego

wynajmujący zwraca najemcy lub jego spadkobiercom kwotę wpłaconej przez

30.08.2019

©Telksinoe s. 31/45

najemcę części ceny sprzedaży lokalu mieszkalnego, po potrąceniu zaległych kwot

czynszu i innych opłat wynikających z umowy, związanych z korzystaniem z

lokalu.

2. Kwota zwracanej najemcy lub jego spadkobiercom części ceny sprzedaży

lokalu mieszkalnego nie może być mniejsza niż kwota faktycznie wpłacona przez

najemcę, po potrąceniu opłat, o których mowa w ust. 1.

3. W przypadku określonym w ust. 1 zwrot części ceny zakupu lokalu

mieszkalnego następuje w terminie 3 miesięcy od dnia opróżnienia tego lokalu.

4. Kwota zwracanej części ceny zakupu lokalu mieszkalnego, o której mowa

w ust. 2, stanowi sumę kwot wpłaconych w każdym roku kalendarzowym

obowiązywania umowy, obliczonych według wzoru:

???? ? (100% ? 0,75% ? ??/4)

???? = ???? ?

????

gdzie poszczególne symbole oznaczają:

Pz – zwaloryzowana kwota zwracanych rat wpłaconych w danym roku

kalendarzowym,

Pw – suma rat wpłaconych w danym roku kalendarzowym,

Cz – średnia arytmetyczna czterech kolejnych wartości wskaźnika ceny

1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonych

przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 3b

ust. 4 ustawy z dnia 30 listopada 1995 r. o pomocy państwa w spłacie

niektórych kredytów mieszkaniowych, udzielaniu premii

gwarancyjnych oraz refundacji bankom wypłaconych premii

gwarancyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1779 oraz z 2018 r. poz. 2529)

dla kwartałów poprzedzających kwartał, w którym nastąpiło

opróżnienie lokalu,

Cw – średnia arytmetyczna wartości wskaźników ceny 1 m2 powierzchni

użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonych przez Prezesa

Głównego Urzędu Statystycznego dla kwartałów w danym roku

kalendarzowym,

n– liczba pełnych kwartałów przypadających w okresie od końca danego

roku kalendarzowego do dnia, w którym nastąpiło opróżnienie lokalu.

30.08.2019

©Telksinoe s. 32/45

Art. 19r. Do roszczeń najemcy z umowy najmu instytucjonalnego z dojściem

do własności przepisu art. 91 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe

(Dz. U. z 2019 r. poz. 498 i 912) nie stosuje się.

2. Sprzedaż lokalu mieszkalnego objętego umową najmu instytucjonalnego z

dojściem do własności w postępowaniu upadłościowym, którego właścicielem jest

upadły, nie wywołuje skutków sprzedaży egzekucyjnej. Przepisu art. 313 ustawy z

dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe nie stosuje się.

3. Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się w przypadku rozwiązania lub

wygaśnięcia umowy najmu instytucjonalnego z dojściem do własności w trakcie

trwania postępowania upadłościowego.

Art. 19s. Do umowy najmu instytucjonalnego z dojściem do własności stosuje

się przepisy art. 2, art. 6 ust. 3, art. 10 ust. 1–3, art. 18 ust. 1 i 2, art. 19h ust. 2, art.

19i oraz art. 25d pkt 5.

Rozdział 3

Mieszkaniowy zasób gminy

Art. 20. 1. W celu realizacji zadań, o których mowa w art. 4, gmina może

tworzyć i posiadać zasób mieszkaniowy.

2. Lokale stanowiące mieszkaniowy zasób gminy, z wyjątkiem lokali

będących przedmiotem najmu socjalnego i lokali, o których mowa w ust. 3, mogą

być wynajmowane tylko na czas nieoznaczony.

2a. W celu wykonywania zadań, o których mowa w art. 4, gmina może także

wynajmować lokale od innych właścicieli i podnajmować je osobom, których

gospodarstwa domowe osiągają niski dochód.

2b. Od podnajemców, o których mowa w ust. 2a, gmina pobiera czynsz

ustalany według stawek czynszu obowiązujących w mieszkaniowym zasobie

gminy.

2c. Do lokali, o których mowa w ust. 2a, stosuje się odpowiednio przepisy

dotyczące lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy.

3. Rada gminy może wydzielić w zasobie mieszkaniowym lokale

przeznaczone do wynajmowania na czas trwania stosunku pracy.

4. Przepisy ust. 2 i 3, art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 oraz art. 21a–21c dotyczące

mieszkaniowego zasobu gminy oraz praw i obowiązków organów gminy stosuje

30.08.2019

się odpowiednio do mieszkaniowego zasobu innych jednostek samorządu

terytorialnego oraz praw i obowiązków organów takich jednostek.

5. W przypadku zmian w strukturze właścicielskiej jednoosobowych spółek

gminnych, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 10, do umów najmu zawartych przed

dniem wprowadzenia tych zmian stosuje się przepisy dotyczące mieszkaniowego

zasobu gminy.

Art. 21. 1. Rada gminy uchwala:

1) wieloletnie programy gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy;

2) zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu

gminy, w tym zasady i kryteria wynajmowania lokali, których najem jest

związany ze stosunkiem pracy, jeżeli w mieszkaniowym zasobie gminy

wydzielono lokale przeznaczone na ten cel.

2. Wieloletni program gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy

powinien być opracowany na co najmniej pięć kolejnych lat i obejmować

w szczególności:

1) prognozę dotyczącą wielkości oraz stanu technicznego zasobu

mieszkaniowego gminy w poszczególnych latach;

2) analizę potrzeb oraz plan remontów i modernizacji wynikający ze stanu

technicznego budynków i lokali, z podziałem na kolejne lata;

3) planowaną sprzedaż lokali w kolejnych latach;

4) zasady polityki czynszowej oraz warunki obniżania czynszu;

5) sposób i zasady zarządzania lokalami i budynkami wchodzącymi w skład

mieszkaniowego zasobu gminy oraz przewidywane zmiany w zakresie

zarządzania mieszkaniowym zasobem gminy w kolejnych latach;

6) źródła finansowania gospodarki mieszkaniowej w kolejnych latach;

7) wysokość kosztów w kolejnych latach, z podziałem na koszty bieżącej

eksploatacji, koszty remontów oraz koszty modernizacji lokali i budynków

wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, koszty zarządu nie-

ruchomościami wspólnymi, których gmina jest jednym ze współwłaścicieli, a

także koszty inwestycyjne;

8) opis innych działań mających na celu poprawę wykorzystania i racjonalizację

gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy, a w szczególności:

30.08.2019

a) niezbędny zakres zamian lokali związanych z remontami budynków

i lokali,

b) planowaną sprzedaż lokali.

3. Zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego

zasobu gminy powinny określać w szczególności:

1) wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającą oddanie w najem

lub podnajem lokalu na czas nieoznaczony i najem socjalny lokalu oraz

wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającą stosowanie

obniżek czynszu;

2) warunki zamieszkiwania kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy;

3) kryteria wyboru osób, którym przysługuje pierwszeństwo zawarcia umowy

najmu lokalu na czas nieoznaczony i umowy najmu socjalnego lokalu;

4) warunki dokonywania zamiany lokali wchodzących w skład mieszkaniowego

zasobu gminy oraz zamiany pomiędzy najemcami lokali należących do tego

zasobu a osobami zajmującymi lokale w innych zasobach;

5) tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali zawierany na czas

nieoznaczony i najem socjalny lokali oraz sposób poddania tych spraw

kontroli społecznej;

6) zasady postępowania w stosunku do osób, które pozostały w lokalu

opuszczonym przez najemcę lub w lokalu, w którego najem nie wstąpiły po

śmierci najemcy;

6a) warunki, jakie musi spełniać lokal wskazywany dla osób niepełnosprawnych,

z uwzględnieniem rzeczywistych potrzeb wynikających z rodzaju

niepełnosprawności;

6b) zasady przeznaczania lokali na realizację zadań, o których mowa w art. 4 ust.

2b.

7) (uchylony)

3a. W przypadku gdy uchwalono gminny program rewitalizacji, o którym

mowa w rozdziale 4 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji (Dz. U. z

2018 r. poz. 1398 oraz z 2019 r. poz. 730), w uchwałach, o których mowa w ust. 1,

uwzględnia się, określone w tym programie, działania prowadzące do zapobieżenia

wykluczeniu mieszkańców obszaru rewitalizacji z możliwości korzystania

30.08.2019

z pozytywnych efektów procesu rewitalizacji, w szczególności w zakresie zasad

ustalania wysokości czynszów.

3b. Rada gminy może w uchwale, o której mowa w ust. 1 pkt 2, określić

kryteria oddawania w najem lokali o powierzchni użytkowej przekraczającej 80 m2

odmiennie od kryteriów wynajmowania innych lokali wchodzących w skład

mieszkaniowego zasobu gminy.

3c. Kryteria oddawania w najem lokali o powierzchni użytkowej

przekraczającej 80 m2 stosuje się, jeżeli lokalu nie można wynająć w celu

zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych osób, których wniosek o najem lokalu

z mieszkaniowego zasobu gminy został przyjęty do realizacji.

4. Ustalenia zawarte w wieloletnim programie gospodarowania

mieszkaniowym zasobem gminy, o których mowa w ust. 2 pkt 8 lit. b, mogą,

z zastrzeżeniem ust. 5, stanowić podstawę do wypowiadania umów najmu

z zachowaniem sześciomiesięcznego terminu wypowiedzenia pod warunkiem

jednoczesnego zaoferowania wynajęcia w tej samej miejscowości innego lokalu,

spełniającego wymagania co najmniej takie same, jakie powinien spełniać lokal

zamienny. Wysokość czynszu i opłat w lokalu zamiennym musi uwzględniać

stosunek powierzchni i wyposażenia lokalu zamiennego do lokalu zwalnianego.

4a. W przypadku gdy powierzchnia lokalu przekracza w przeliczeniu na liczbę

członków gospodarstwa domowego:

1) 50 m2 – dla jednej osoby,

2) 25 m2 – dla każdej kolejnej osoby

– wynajmujący może wypowiedzieć umowę najmu z zachowaniem

sześciomiesięcznego terminu wypowiedzenia na koniec miesiąca kalendarzowego,

pod warunkiem jednoczesnego przedstawienia pisemnej oferty zawarcia umowy

najmu innego lokalu, spełniającego wymagania co najmniej takie same, jakie

powinien spełniać lokal zamienny.

4b. Gmina może określić w wieloletnim programie gospodarowania

mieszkaniowym zasobem gminy termin wypowiedzenia umowy najmu dłuższy niż

6 miesięcy. Koszty przeprowadzki do zaoferowanego lokalu pokrywa gmina.

4c. W przypadku najemcy, który ukończył 75. rok życia, przepisów ust. 4a i

4b nie stosuje się, chyba że wyrazi on zgodę na zawarcie umowy najmu innego

lokalu, o którym mowa w ust. 4a.

30.08.2019

5. Jeżeli najemcy przysługuje pierwszeństwo w nabyciu zajmowanego lokalu

wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu gminy, przepis ust. 4 stosuje się pod

warunkiem, że najemcy temu zaoferowano wcześniej nabycie tego lokalu,

a najemca nie skorzystał z przysługującego mu pierwszeństwa w jego nabyciu.

Art. 21a. W przypadku przekroczenia normy powierzchni użytkowej lokalu,

o której mowa w art. 21 ust. 4a, inne jednostki samorządu terytorialnego mogą

wypowiedzieć umowę najmu z zachowaniem sześciomiesięcznego terminu

wypowiedzenia, na koniec miesiąca kalendarzowego, pod warunkiem

jednoczesnego przedstawienia pisemnej oferty zawarcia umowy najmu innego

lokalu, spełniającego wymagania co najmniej takie same, jakie powinien spełniać

lokal zamienny. Koszty przeprowadzki do zaoferowanego lokalu pokrywa

właściciel.

Art. 21b. 1. Osoba ubiegająca się o zawarcie umowy najmu lub podnajmu

lokalu i najmu socjalnego lokalu wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu

gminy składa deklarację o wysokości dochodów członków gospodarstwa

domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających złożenie deklaracji oraz

oświadczenie o stanie majątkowym członków gospodarstwa domowego. W

deklaracji o wysokości dochodów członków gospodarstwa domowego oraz

oświadczeniu o stanie majątkowym członków gospodarstwa domowego

uwzględnia się osoby będące członkami gospodarstwa domowego w dniu składania

tych dokumentów.

2. Deklarację o wysokości dochodów członków gospodarstwa domowego

składa się zgodnie z wzorem określonym w przepisach wykonawczych wydanych

na podstawie art. 9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych

(Dz. U. z 2017 r. poz. 180 oraz z 2018 r. poz. 756, 1540 i 2529).

3. Oświadczenie o stanie majątkowym członków gospodarstwa domowego

składa się zgodnie z wzorem określonym w przepisach wykonawczych wydanych

na podstawie art. 7 ust. 15 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach

mieszkaniowych.

4. Na żądanie gminy najemca lub osoba ubiegająca się o zawarcie umowy

najmu lub podnajmu lokalu i najmu socjalnego lokalu wchodzącego w skład

mieszkaniowego zasobu gminy jest obowiązana do złożenia oświadczenia o

30.08.2019

nieposiadaniu tytułu prawnego do innego lokalu położonego w tej samej lub

pobliskiej miejscowości.

5. Deklarację, o której mowa w ust. 1, oraz oświadczenia, o których mowa w

ust. 1 i 4, składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego

oświadczenia. W deklaracji i oświadczeniach zamieszcza się klauzulę w brzmieniu:

„Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego

oświadczenia”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej

za złożenie fałszywego oświadczenia.

6. Gmina odmawia zawarcia umowy najmu lub podnajmu lokalu i najmu

socjalnego lokalu w przypadku niezłożenia deklaracji o wysokości dochodów

członków gospodarstwa domowego, oświadczenia o stanie majątkowym członków

gospodarstwa domowego, oświadczenia o nieposiadaniu tytułu prawnego do

innego lokalu położonego w tej samej lub pobliskiej miejscowości lub jeżeli

występuje rażąca dysproporcja między niskimi dochodami wskazanymi w złożonej

deklaracji a wykazanym w oświadczeniu stanem majątkowym członków

gospodarstwa domowego osoby ubiegającej się o zawarcie umowy najmu lub

podnajmu lokalu i najmu socjalnego lokalu.

Art. 21c. 1. Gmina, nie częściej niż co 2,5 roku, weryfikuje spełnianie przez

najemców, z wyłączeniem umów najmu socjalnego lokalu, kryterium wysokości

dochodu uzasadniającej oddanie w najem lub podnajem lokalu.

2. Na pisemne żądanie gminy najemca jest obowiązany do złożenia w terminie

miesiąca od dnia otrzymania żądania gminy deklaracji o wysokości dochodów

członków gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających złożenie

deklaracji. W deklaracji o wysokości dochodów członków gospodarstwa

domowego uwzględnia się osoby będące członkami gospodarstwa domowego w

dniu jej składania. Deklarację składa się zgodnie z wzorem określonym w

przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 9 ustawy z dnia 21 czerwca

2001 r. o dodatkach mieszkaniowych. W przypadku niezłożenia deklaracji gmina

może podwyższyć czynsz do kwoty 8% wartości odtworzeniowej w skali roku.

3. Deklarację, o której mowa w ust. 2, składa się pod rygorem

odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. W deklaracji

zamieszcza się klauzulę w brzmieniu: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej

30.08.2019

za złożenie fałszywego oświadczenia”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o

odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.

4. W przypadku złożenia deklaracji po upływie terminu, o którym mowa w

ust. 2, przepisy ust. 5–13 stosuje się odpowiednio.

5. Jeżeli średni miesięczny dochód gospodarstwa domowego najemcy w

przeliczeniu na członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy

poprzedzających złożenie deklaracji jest wyższy niż dochód określony na

podstawie kryteriów zawartych w uchwale rady gminy, o której mowa w art. 21

ust. 1 pkt 2, dotyczących wysokości dochodu gospodarstwa domowego

uzasadniającej oddanie w najem lub podnajem lokalu, wysokość czynszu ustala się,

wypowiadając jego dotychczasową wysokość najpóźniej na koniec miesiąca

kalendarzowego, zgodnie z poniższym wzorem:

?? = ???? + ( ? ?????? )

gdzie poszczególne symbole oznaczają:

C– nowa wysokość czynszu za najem lokalu mieszkalnego,

Ck – wysokość czynszu za najem lokalu mieszkalnego, jaka

obowiązywałaby w przypadku, gdyby dla gospodarstwa domowego o

danej liczbie członków wysokość dochodu nie przekraczała dochodu

określonego na podstawie kryteriów zawartych w uchwale rady

gminy,

D– średni miesięczny dochód gospodarstwa domowego najemcy w

okresie 3 miesięcy poprzedzających złożenie deklaracji,

n– liczba osób w gospodarstwie domowym najemcy, a w przypadku

jednoosobowego gospodarstwa domowego wartość 1,2,

Ldn – określona na podstawie kryteriów zawartych w uchwale rady gminy

wysokość dochodu gospodarstwa domowego o danej liczbie

członków, w przeliczeniu na członka gospodarstwa domowego,

uzasadniająca oddanie w najem lub podnajem lokalu.

6. Wysokość czynszu za najem lokalu mieszkalnego ustalona na podstawie

wzoru, o którym mowa w ust. 5, nie może być niższa niż wysokość czynszu, jaka

obowiązywałaby w przypadku, gdyby dla gospodarstwa domowego o danej liczbie

członków wysokość dochodu nie przekraczała dochodu określonego na podstawie

30.08.2019

kryteriów zawartych w uchwale rady gminy. Wysokość czynszu nie może

jednocześnie przekroczyć w skali roku 8% wartości odtworzeniowej lokalu.

7. Termin wypowiedzenia wysokości czynszu, o którym mowa w ust. 5,

wynosi 3 miesiące. Wypowiedzenia wysokości czynszu dokonuje się w formie

pisemnej pod rygorem nieważności.

8. W przypadku gdy podwyżka wysokości czynszu, o której mowa w ust. 5,

przekracza 50% dotychczasowej wysokości czynszu, najemca, przez pierwsze 6

miesięcy obowiązywania podwyżki, wnosi czynsz w wysokości odpowiadającej

150% dotychczasowej wysokości czynszu.

9. Jeżeli w okresie obowiązywania czynszu ustalonego na podstawie ust. 5

dochody najemcy ulegną obniżeniu, najemca może, nie wcześniej niż po upływie 6

miesięcy od dnia ostatniej podwyżki, wystąpić do właściciela z wnioskiem

o ponowne ustalenie wysokości czynszu stosownie do aktualnie osiąganych

dochodów. Do wniosku najemca dołącza deklarację, o której mowa w ust. 2. Do

obliczenia nowej wysokości czynszu przepisy ust. 5 i 6 stosuje się odpowiednio.

10. Obniżona wysokość czynszu, o której mowa w ust. 9, obowiązuje od

początku miesiąca następującego po dniu jej ustalenia.

11. W ciągu 2 miesięcy od dnia wypowiedzenia, o którym mowa w ust. 5,

najemca może:

1) odmówić na piśmie przyjęcia podwyżki ze skutkiem rozwiązania umowy

najmu, z upływem okresu wypowiedzenia, o którym mowa w ust. 7, albo

2) zakwestionować podwyżkę, o której mowa w ust. 5, wnosząc do sądu pozew

o ustalenie, że podwyżka jest niezasadna albo jest zasadna, lecz w innej

wysokości; udowodnienie zasadności podwyżki ciąży na właścicielu.

12. W przypadku:

1) określonym w ust. 11 pkt 1 najemca jest obowiązany uiszczać czynsz w

dotychczasowej wysokości do dnia rozwiązania umowy najmu;

2) określonym w ust. 11 pkt 2 najemca jest obowiązany uiszczać czynsz w

dotychczasowej wysokości do dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu

kończącego postępowanie w sprawie;

3) gdy najemca nie skorzysta z prawa przysługującego mu na podstawie ust. 11,

od upływu terminu wypowiedzenia jest obowiązany uiszczać czynsz w

wysokości wynikającej z wypowiedzenia, z uwzględnieniem ust. 8.

30.08.2019

13. W przypadku uznania przez sąd podwyżki wysokości czynszu za zasadną,

choćby w innej wysokości niż wynikająca z wypowiedzenia, najemca jest

obowiązany do zapłaty kwoty odpowiadającej różnicy między podwyższonym a

dotychczasowym czynszem, za okres od upływu terminu wypowiedzenia, z

uwzględnieniem ust. 8.

Rozdział 4

Najem socjalny lokalu

Art. 22. Umową najmu socjalnego lokalu jest umowa najmu lokalu

nadającego się do zamieszkania ze względu na wyposażenie i stan techniczny,

którego powierzchnia pokoi przypadająca na członka gospodarstwa domowego

najemcy nie może być mniejsza niż 5 m2, a w przypadku jednoosobowego

gospodarstwa domowego 10 m2, przy czym lokal ten może być o obniżonym

standardzie.

Art. 23. 1. Umowę najmu socjalnego lokalu zawiera się na czas oznaczony.

2. Umowa najmu socjalnego lokalu, z uwzględnieniem art. 14 ust. 1, może

być zawarta z osobą, która nie ma tytułu prawnego do lokalu i której dochody

gospodarstwa domowego nie przekraczają wysokości określonej w uchwale rady

gminy podjętej na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2, z uwzględnieniem art. 21b.

3. Umowę najmu socjalnego lokalu można po upływie oznaczonego w niej

czasu przedłużyć na następny okres, jeżeli najemca nadal znajduje się w sytuacji

uzasadniającej zawarcie takiej umowy. W razie wzrostu dochodów gospodarstwa

domowego najemcy ponad wysokość określoną w uchwale rady gminy

uzasadniającą zawarcie umowy najmu socjalnego lokalu od dnia ustania najmu do

czasu opróżnienia takiego lokalu, stosuje się przepisy art. 18 ust. 1 i 2.

4. Stawka czynszu w przypadku najmu socjalnego lokalu nie może

przekraczać połowy stawki najniższego czynszu obowiązującego w

mieszkaniowym zasobie gminy.

Art. 24. (uchylony)

Art. 25. Gmina może wypowiedzieć najemcy umowę najmu socjalnego

lokalu bez zachowania terminu wypowiedzenia, jeżeli uzyskał on tytuł prawny do

innego lokalu i może go używać.

30.08.2019

Rozdział 4a

Tymczasowe pomieszczenia

Art. 25a. Gmina tworzy zasób tymczasowych pomieszczeń, które przeznacza

się na wynajem.

Art. 25b. Umowę najmu tymczasowego pomieszczenia zawiera się na czas

oznaczony, nie krótszy niż miesiąc i nie dłuższy niż 6 miesięcy.

Art. 25c. Umowę najmu tymczasowego pomieszczenia zawiera się z osobą,

wobec której wszczęto egzekucję na podstawie tytułu wykonawczego, w którym

orzeczono obowiązek opróżnienia lokalu służącego zaspokojeniu potrzeb

mieszkaniowych, bez prawa do najmu socjalnego lokalu lub lokalu zamiennego, z

uwzględnieniem art. 25d.

Art. 25d. Prawo do tymczasowego pomieszczenia nie przysługuje

dłużnikowi, jeżeli:

1) z tytułu wykonawczego wynika, że nakazanie opróżnienia lokalu zostało

orzeczone z powodu stosowania przemocy w rodzinie lub z powodu rażącego

lub uporczywego wykraczania przeciwko porządkowi domowemu albo

niewłaściwego zachowania czyniącego uciążliwym korzystanie z innych

lokali w budynku, albo że dłużnik dokonał zajęcia opróżnionego lokalu bez

tytułu prawnego;

2) dłużnik został zobowiązany do opróżnienia lokalu zajmowanego na podstawie

umowy najmu okazjonalnego, której zawarcie zostało zgłoszone zgodnie

z art. 19b ust. 1;

3) dłużnik został zobowiązany do opróżnienia tymczasowego pomieszczenia;

4) dłużnik został zobowiązany do opróżnienia lokalu zajmowanego na podstawie

umowy najmu instytucjonalnego lokalu;

5) dłużnik został zobowiązany do opróżnienia lokalu zajmowanego na podstawie

umowy najmu instytucjonalnego z dojściem do własności.

Art. 25e. Do najmu tymczasowych pomieszczeń stosuje się odpowiednio

przepisy art. 4, art. 10 ust. 1–3, art. 11 ust. 2 pkt 1–3, art. 13, art. 18, art. 20 ust. 2a

i 2b, art. 21, art. 23 ust. 3 i 4 oraz art. 25.

30.08.2019

Rozdział 5

Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy przejściowe i końcowe

Art. 26. (pominięty)

Art. 27. 1. Ustawa niniejsza znajduje również zastosowanie do stosunków

prawnych powstałych przed dniem jej wejścia w życie.

2. Przepis art. 5 nie znajduje zastosowania do stosunków prawnych, o których

mowa w ust. 1.

Art. 28. (pominięty)

Art. 29. (uchylony)

Art. 30. 1. Osoba zajmująca lokal bez tytułu prawnego do dnia wejścia

w życie ustawy przez okres nie krótszy niż 10 lat wstępuje z mocy prawa

w stosunek najmu tego lokalu po upływie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie

niniejszej ustawy, jeżeli właściciel nie wniesie w tym okresie powództwa

o nakazanie tej osobie przez sąd opróżnienia lokalu lub jeżeli w tym samym

terminie nie wniesiono powództwa o ustalenie nieistnienia stosunku najmu.

2. W dniu nawiązania umowy najmu, o której mowa w ust. 1, czynsz najmu

takich lokali jest naliczany w wysokości 3% wartości odtworzeniowej.

Art. 31. Do osób, które do chwili śmierci najemcy lokalu sprawowały nad

nim opiekę na podstawie umowy zawartej z najemcą przed dniem 12 listopada

1994 r., spełniającej wymagania określone w art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia

1974 r. – Prawo lokalowe (Dz. U. z 1987 r. poz. 165, z późn. zm.9)), stosuje się

art. 691 Kodeksu cywilnego w brzmieniu obowiązującym przed dniem

12 listopada 1994 r.

Art. 32. W razie wypowiedzenia najmu, na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 4,

najemcy opłacającemu w dniu poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy

czynsz regulowany, obowiązek zapewnienia temu najemcy lokalu zamiennego oraz

pokrycia kosztów przeprowadzki spoczywa, do dnia 31 grudnia 2021 r., na

właściwej gminie.

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1989 r. poz. 57,

108, 178 i 192, z 1990 r. poz. 19, 190 i 198, z 1991 r. poz. 496 oraz z 1994 r. poz. 388.

30.08.2019

Art. 33. 1. W razie ustania po dniu 12 listopada 1994 r. najmu lokalu

zawartego przed tym dniem na czas trwania stosunku pracy były najemca lub osoby

pozostające w lokalu po śmierci najemcy zachowują prawo do lokalu zamiennego,

jeżeli przysługiwało im ono na podstawie przepisów obowiązujących przed tym

dniem; w razie oddania w najem lokalu zamiennego, czynsz najmu za ten lokal

w dniu zawarcia umowy najmu nie może w stosunku rocznym przekraczać 3% jego

wartości odtworzeniowej.

2. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do osób, które utraciły tytuł prawny

do lokalu przed dniem 12 listopada 1994 r. z powodu śmierci najemcy lub

wypowiedzenia najmu przez wynajmującego.

3. W razie likwidacji, przekształcenia lub upadłości zakładu pracy, a także

przeniesienia własności budynków mieszkalnych na inną osobę po dniu

12 listopada 1994 r. umowy najmu lokalu zawarte na czas trwania stosunku pracy

stają się umowami zawartymi na czas nieoznaczony.

4. Osobie uprawnionej do lokalu zamiennego na podstawie ust. 1 lub 2, która

nie otrzymała propozycji jego dostarczenia w okresie 12 miesięcy od dnia utraty

tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, przysługuje roszczenie o zawarcie

umowy najmu tego lokalu na czas nieoznaczony.

5. Do czasu dostarczenia lokalu zamiennego lub zawarcia umowy najmu,

o której mowa w ust. 4, do osoby zajmującej lokal bez tytułu prawnego stosuje się

odpowiednio przepis art. 18 ust. 3.

Art. 34. Wydane i niewykonane przed dniem wejścia w życie ustawy

prawomocne orzeczenia sądowe oraz ostateczne decyzje administracyjne

w sprawach opróżnienia lokali podlegających przepisom ustawy, o której mowa

w art. 31, są wykonywane przez organy gmin w trybie przepisów o postępowaniu

egzekucyjnym w administracji.

Art. 35. 1. Osobie, o której mowa w art. 14 ust. 4, przysługuje uprawnienie

do lokalu socjalnego, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy została objęta

orzeczeniem sądowym, chociażby nieprawomocnym, nakazującym opróżnienie

lokalu, lub ostateczną decyzją administracyjną, o której mowa w art. 34,

a orzeczenie to lub decyzja nie zostały wykonane przed dniem wejścia w życie

ustawy.

30.08.2019

2. Na żądanie osoby, o której mowa w ust. 1, o uprawnieniu do lokalu

socjalnego orzeka sąd w sprawie przeciwko gminie właściwej ze względu na

miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu. Roszczenie to wygasa, jeżeli

nie będzie dochodzone w ciągu sześciu miesięcy od zawiadomienia uprawnionego

przez komornika lub organ, o którym mowa w art. 34, o przysługującym

uprawnieniu. Przepis art. 14 ust. 6 stosuje się odpowiednio.

3. Postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 2, jest wolne od opłat

sądowych.

4. Jeżeli w toku postępowania egzekucyjnego okaże się, że obowiązkiem

opróżnienia lokalu objęta jest osoba, o której mowa w art. 14 ust. 4, komornik albo

organ, o którym mowa w art. 34:

1) zawiadamia tę osobę, że może wystąpić z powództwem o ustalenie

uprawnienia do lokalu socjalnego w terminie, o którym mowa w ust. 2;

2) zawiesza postępowanie egzekucyjne;

3) o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego zawiadamia prokuratora.

5. W razie wytoczenia powództwa, o którym mowa w ust. 4 pkt 1, sąd

nakazuje wstrzymanie wykonania opróżnienia lokalu do czasu zakończenia

postępowania w sprawie o ustalenie uprawnienia do lokalu socjalnego.

6. Postępowanie egzekucyjne podejmuje się z urzędu, jeżeli w terminie

sześciu miesięcy od jego zawieszenia komornikowi lub organowi, o którym mowa

w art. 34, nie zostanie przedłożony nakaz sądu, o którym mowa w ust. 5.

Art. 36. 1. Kaucja wpłacona przez najemcę przed dniem 12 listopada 1994 r.,

pomniejszona o ewentualne należności wynajmującego z tytułu najmu, podlega

zwrotowi w ciągu miesiąca od dnia opróżnienia lokalu lub nabycia jego własności

przez najemcę.

2. Kaucja wpłacona przez najemcę w okresie obowiązywania ustawy, o której

mowa w art. 39, podlega zwrotowi w zwaloryzowanej kwocie odpowiadającej

przyjętemu przy jej wpłacaniu procentowi wartości odtworzeniowej lokalu

obowiązującej w dniu jej zwrotu, w terminie określonym w ust. 1. Zwrócona kwota

nie może być jednak niższa od kwoty kaucji wpłaconej przez najemcę.

Art. 37. 1. Jeżeli najemca przed dniem 12 listopada 1994 r., za zgodą

wynajmującego, dokonał w lokalu ulepszeń mających wpływ na wysokość czynszu

30.08.2019

regulowanego, wynajmujący może zwrócić najemcy wartość ulepszenia i

podwyższyć odpowiednio czynsz; w razie niezwrócenia wartości ulepszenia

najemca opłaca czynsz w wysokości nieuwzględniającej ulepszenia.

2. Rozliczeń z tytułu ulepszeń dokonywanych przez najemcę w lokalu

w okresie obowiązywania ustawy, o której mowa w art. 39, strony dokonują

zgodnie z treścią zawartej w tej sprawie umowy.

Art. 38. Ilekroć w innych ustawach jest mowa o przepisach ustawy o najmie

lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych, rozumie się przez to przepisy

niniejszej ustawy.

Art. 39. 1. Traci moc ustawa z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali

mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 1998 r. poz. 787, z późn.

zm.10)), z wyjątkiem przepisów rozdziału 6.

2. (pominięty)

Art. 40. Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia11), z wyjątkiem art. 18

ust. 4 i art. 32, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2002 r.

10)

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1998 r. poz. 1119,

z 1999 r. poz. 1281, z 2000 r. poz. 46, 67, 946, 988, 1041 i 1317 oraz z 2001 r. poz. 27 i 386.

11)

Ustawa została ogłoszona w dniu 10 lipca 2001 r.

30.08.2019