Telksinoe - ustawy

©Telksinoe s. 1/42

Opracowano na podstawie: t.j.

Dz. U. z 2019 r.

poz. 850, 1474, 1495.

U S T A W A

z dnia 20 kwietnia 2004 r.

o pracowniczych programach emerytalnych 1)

Rozdział 1

Przepisy ogólne

Art. 1. Ustawa określa zasady tworzenia i działania pracowniczych

programów emerytalnych, warunki, które powinny spełniać podmioty realizujące

programy, oraz warunki uczestnictwa w tych programach.

Art. 2. 1. Użyte w ustawie określenia oznaczają:

1) program – program zakładowy albo program międzyzakładowy;

2) pracownik – osobę zatrudnioną, w pełnym lub niepełnym wymiarze czasu

pracy, na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania,

spółdzielczej umowy o pracę, osobę zatrudnioną na podstawie umowy

zawartej w wyniku powołania lub wyboru do organu reprezentującego osobę

prawną oraz członka rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub spółdzielni kółek

rolniczych, a jeżeli umowa zakładowa tak stanowi, także:

a) osobę wykonującą pracę nakładczą, o której mowa w przepisach

wykonawczych wydanych na podstawie art. 303 § 1 ustawy z dnia

26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2018 r. poz. 917, z późn.

zm.2)), lub

Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia dyrektywy 2003/41/WE

Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie działalności instytucji

pracowniczych programów emerytalnych oraz nadzoru nad takimi instytucjami (Dz. Urz.

UE L 235 z 23.09.2003) oraz dyrektywy Rady 98/49/WE z dnia 29 czerwca 1998 r. w sprawie

ochrony uprawnień do dodatkowych świadczeń emerytalnych lub rentowych pracowników i osób

prowadzących działalność na własny rachunek przemieszczających się we Wspólnocie (Dz. Urz.

WE L 209 z 25.07.1998).

Dane dotyczące ogłoszenia aktów prawa Unii Europejskiej ogłoszonych przed dniem 1 maja

2004 r., zamieszczone w niniejszej ustawie, dotyczą ogłoszenia tych aktów w Dzienniku

Urzędowym Unii Europejskiej – wydanie specjalne.

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2018 r. poz. 1000,

1076, 1608, 1629, 2215, 2244, 2245, 2377 i 2432.

07.02.2020

©Telksinoe s. 2/42

b) osobę fizyczną wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej lub

umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której

zgodnie z art. 750 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny

(Dz. U. z 2018 r. poz. 1025, 1104, 1629, 2073 i 2244 oraz z 2019 r. poz.

80) stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, lub

c) członka rady nadzorczej wynagradzanego z tytułu pełnienia tej funkcji;

3) zakład ubezpieczeń – zakład ubezpieczeń prowadzący działalność, o której

mowa w dziale I załącznika do ustawy z dnia 11 września 2015 r.

o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (Dz. U. z 2019 r. poz. 381);

4) fundusz inwestycyjny – fundusz inwestycyjny otwarty lub specjalistyczny

fundusz inwestycyjny otwarty w rozumieniu ustawy z dnia 27 maja 2004 r.

o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami

inwestycyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1355, 2215, 2243 i 2244);

5) towarzystwo emerytalne – pracownicze towarzystwo emerytalne

w rozumieniu ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. o organizacji

i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1906 i 2215);

6) fundusz emerytalny – pracowniczy fundusz emerytalny w rozumieniu ustawy

z dnia 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy

emerytalnych;

7) instytucja finansowa – zakład ubezpieczeń, fundusz inwestycyjny lub

zarządzający zagraniczny, który zarządza środkami gromadzonymi

w programie na podstawie umowy z pracodawcą;

8) instytucja finansowa prowadząca IKE – instytucję finansową prowadzącą IKE

uczestnika w rozumieniu ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o indywidualnych

kontach emerytalnych oraz indywidualnych kontach zabezpieczenia

emerytalnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1776 oraz z 2018 r. poz. 2215);

9) zarządzający – instytucję finansową lub fundusz emerytalny;

10) konwersja – jednoczesne odkupienie jednostek uczestnictwa w jednym

funduszu inwestycyjnym i nabycie jednostek uczestnictwa w innym funduszu

inwestycyjnym zarządzanym przez to samo towarzystwo za środki pieniężne

uzyskane z odkupienia jednostek uczestnictwa, pod warunkiem że jednostki

odkupywane i nabywane są rejestrowane jako stanowiące środki uczestnika

odpowiednio ze składki podstawowej lub dodatkowej;

07.02.2020

©Telksinoe s. 3/42

11) uczestnik – pracownika lub inną osobę, która przystąpiła do programu;

11a) potencjalny uczestnik – pracownika, który ma prawo do przystąpienia do

programu i nie jest jego uczestnikiem;

12) osoba uprawniona – osobę wskazaną przez uczestnika w deklaracji, która

otrzyma środki z programu w przypadku jego śmierci, osobę, o której mowa

w art. 832 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, oraz

spadkobiercę uczestnika;

13) środki – środki finansowe gromadzone w celu realizacji programu,

inwestowane w jednostki uczestnictwa funduszy inwestycyjnych, jednostki

ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego działającego na podstawie

przepisów o działalności ubezpieczeniowej, jednostki rozrachunkowe

funduszy emerytalnych albo jednostki wyodrębnione przez zarządzającego

zagranicznego – na rachunku uczestnika prowadzonym przez zarządzającego

lub środki pieniężne na rachunku uczestnika, prowadzonym na podstawie

zakładowej umowy emerytalnej przez zarządzającego;

14) organ nadzoru – Komisję Nadzoru Finansowego, o której mowa w ustawie

z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. z 2019 r.

poz. 298 i 326);

15) wynagrodzenie – podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne

i rentowe uczestnika w rozumieniu ustawy z dnia 13 października 1998 r.

o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 300 i 303), bez

stosowania ograniczenia, o którym mowa w art. 19 ust. 1 tej ustawy;

16) rachunek – zapis w rejestrze uczestników funduszu inwestycyjnego,

rachunek, na który są wpłacane składki do funduszu emerytalnego, lub

rachunek w ubezpieczeniowym funduszu kapitałowym prowadzony na

zasadach określonych w ustawie, a w zakresie nieuregulowanym w ustawie –

na zasadach określonych w przepisach właściwych dla tych rejestrów

i rachunków;

17) IKE – indywidualne konto emerytalne w rozumieniu ustawy z dnia

20 kwietnia 2004 r. o indywidualnych kontach emerytalnych oraz

indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego;

18) wypłata – dokonaną przez uczestnika lub osobę uprawnioną wypłatę

gotówkową lub realizację przelewu środków zgromadzonych w ramach

07.02.2020

©Telksinoe s. 4/42

programu na wskazany przez uczestnika lub tę osobę rachunek bankowy – na

warunkach określonych w umowie zakładowej, w przypadku spełnienia

warunków określonych w ustawie;

19) wypłata transferowa – przekazanie środków na warunkach określonych

w ustawie do innego programu, na IKE uczestnika albo osoby uprawnionej,

z PPK zmarłego uczestnika PPK, lub z IKE uczestnika albo osoby

uprawnionej do programu w przypadkach i na warunkach, o których mowa

w przepisach o pracowniczych planach kapitałowych i w przepisach

o indywidualnych kontach emerytalnych oraz indywidualnych kontach

zabezpieczenia emerytalnego;

20) zwrot – wycofanie środków zgromadzonych w ramach programu

w przypadku jego likwidacji, jeżeli nie zachodzą przesłanki do wypłaty bądź

wypłaty transferowej;

21) dyspozycja – polecenie dokonania wypłaty albo wypłaty transferowej

składane przez uczestnika zarządzającemu;

22) NIP – numer identyfikacji podatkowej nadany zgodnie z przepisami

o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników;

23) zagraniczny organ nadzoru – krajowe władze państwa członkowskiego Unii

Europejskiej wyznaczone przez to państwo do wykonywania zadań

związanych z nadzorowaniem realizacji programu emerytalnego przez

pracodawcę mającego siedzibę w innym państwie członkowskim Unii

Europejskiej;

24) zarządzający zagraniczny – podmiot, niezależnie od jego formy prawnej,

mający swoją siedzibę na terytorium państwa członkowskiego Unii

Europejskiej, podlegający nadzorowi organu nadzoru tego państwa, którego

przedmiotem działalności jest gromadzenie środków pieniężnych i ich

lokowanie, z przeznaczeniem na wypłatę uczestnikom programu

emerytalnego po osiągnięciu przez nich wieku emerytalnego;

25) PPK – pracowniczy plan kapitałowy w rozumieniu ustawy z dnia

4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych (Dz. U. poz.

2215);

26) trwały nośnik informacji ? instrument pozwalający uczestnikowi na

przechowywanie informacji kierowanych osobiście do tego uczestnika

07.02.2020

©Telksinoe s. 5/42

w sposób, który umożliwia przyszłe korzystanie z tych informacji, przez okres

odpowiedni do ich celów, i który pozwala na niezmienione odtworzenie

przechowywanej informacji.

2. Do osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a–c, przepisy ustawy

o stosunku pracy i pracodawcy stosuje się odpowiednio.

Art. 3. Program jest tworzony w celu gromadzenia środków uczestnika

przeznaczonych do wypłaty.

Art. 4. Osoba zatrudniona u kilku pracodawców prowadzących programy

może w tym samym czasie uczestniczyć w więcej niż jednym programie.

Art. 5. 1. Prawo do uczestnictwa w programie przysługuje pracownikowi,

który jest zatrudniony u danego pracodawcy, nie krócej niż 3 miesiące, chyba że

umowa zakładowa stanowi inaczej, z zastrzeżeniem ust. 1c.

1a. Do programu nie może przystąpić pracownik, który ukończył 70. rok

życia.

1b. Pracownik nie może ponownie przystąpić do tego programu, z którego

dokonał wypłaty jednorazowej albo wypłaty pierwszej raty, w przypadku

dokonywania wypłaty ratalnej. Ograniczenie określone w zdaniu pierwszym nie

dotyczy osób, które dokonały wypłaty jako osoby uprawnione.

1c. Umowa zakładowa nie może przewidywać dłuższego niż 3 lata stażu pracy

u danego pracodawcy, uprawniającego do uczestnictwa w programie.

2. W dniu złożenia wniosku o zarejestrowanie programu prawo, o którym

mowa w ust. 1, musi przysługiwać co najmniej połowie pracowników

zatrudnionych u pracodawcy, który tworzy program.

3. Jeżeli pracodawca zatrudnia więcej niż pięciuset pracowników, prawo,

o którym mowa w ust. 1, musi przysługiwać co najmniej jednej trzeciej

pracowników zatrudnionych u pracodawcy, który tworzy program.

4. Prawo do uczestnictwa w programie przysługuje również osobie fizycznej

prowadzącej działalność gospodarczą, wspólnikowi spółki cywilnej, jawnej, spółki

partnerskiej oraz komandytowo-akcyjnej i komandytowej odpowiadającemu bez

ograniczenia, który podlega obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu

i rentowym, jeżeli te osoby lub spółki prowadzą program dla swoich pracowników.

07.02.2020

©Telksinoe s. 6/42

5. Przepisy ustawy dotyczące pracowników stosuje się odpowiednio do osób,

które są uczestnikami na podstawie ust. 4.

6. Umowa zakładowa nie może przewidywać dla uczestnictwa pracowników

w programie żadnych innych warunków poza określonymi ustawą.

Art. 6. 1. Programy mogą być prowadzone w jednej z następujących form:

1) funduszu emerytalnego;

2) umowy o wnoszenie przez pracodawcę składek pracowników do funduszu

inwestycyjnego;

3) umowy grupowego ubezpieczenia na życie pracowników z zakładem

ubezpieczeń w formie grupowego ubezpieczenia na życie

z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym;

4) zarządzania zagranicznego.

2. Umowy, o których mowa w ust. 1 pkt 2, mogą być także zawierane przez

pracodawcę z różnymi funduszami inwestycyjnymi zarządzanymi przez to samo

towarzystwo funduszy inwestycyjnych. W przypadku takiej umowy pracownik ma

prawo do zmiany funduszu inwestycyjnego lub podziału środków znajdujących się

w tych funduszach inwestycyjnych na warunkach określonych w umowie

zakładowej. Konwersja między tymi funduszami nie stanowi wypłaty transferowej.

3. W przypadku otwarcia likwidacji jednego z funduszy, w którym są

lokowane środki uczestnika na warunkach, o których mowa w ust. 2, zarządzający

jest obowiązany niezwłocznie powiadomić pracodawcę o otwarciu likwidacji

funduszu. Powiadomienie powinno zawierać informację o firmie i siedzibie

likwidatora funduszu.

4. Pracodawca obowiązany jest powiadomić uczestnika o konieczności

złożenia w terminie 14 dni oświadczenia woli w przedmiocie zadysponowania

środkami pieniężnymi uzyskanymi w związku z likwidacją funduszu.

5. Uczestnik składa pracodawcy oświadczenie woli, o którym mowa w ust. 4,

w terminie 14 dni od dnia powiadomienia, o którym mowa w ust. 4.

6. Złożone oświadczenie woli, o którym mowa w ust. 4, pracodawca

niezwłocznie przekazuje likwidatorowi.

7. Likwidator obowiązany jest do przekazania środków pieniężnych

uczestnika przyznanych w postępowaniu likwidacyjnym na nabycie jednostek

uczestnictwa, zgodnie ze złożonym przez uczestnika oświadczeniem woli.

07.02.2020

©Telksinoe s. 7/42

8. W przypadku niezłożenia przez uczestnika oświadczenia woli, o którym

mowa w ust. 4, środki pieniężne przyznane uczestnikowi w postępowaniu

likwidacyjnym przekazywane są przez likwidatora, w równych częściach, celem

nabycia jednostek uczestnictwa pozostałych funduszy, w których mogą być

lokowane środki uczestnika.

9. Jeżeli program jest prowadzony w formie umowy grupowego

ubezpieczenia na życie pracowników z zakładem ubezpieczeń, o której mowa

w ust. 1 pkt 3, umowa ta powinna przewidywać:

1) niepotrącanie kosztów ochrony ubezpieczeniowej ze środków

zgromadzonych w ubezpieczeniowym funduszu kapitałowym w przypadku

nieopłacenia składki ubezpieczenia na życie oraz związanego z ryzykiem

chorobowym i wypadkowym;

2) przeznaczanie co najmniej 85% każdorazowej składki podstawowej na

ubezpieczeniowy fundusz kapitałowy oraz co najmniej 1% składki na

pokrycie kosztów ochrony ubezpieczeniowej;

3) pobieranie z aktywów funduszu, o którym mowa w pkt 2, opłat związanych

wyłącznie z pokryciem kosztów, o których mowa w art. 13a ust. 3, i opłat

z tytułu zarządzania funduszem;

4) otrzymanie przez uczestnika ochrony ubezpieczeniowej w przypadku

nieterminowego przekazania składki ubezpieczeniowej przez pracodawcę.

10. Utrzymanie ochrony ubezpieczeniowej, o której mowa w ust. 9 pkt 4,

obowiązuje przez okres co najmniej 45 dni od dnia wymagalności składki. Po tym

terminie ochrona ubezpieczeniowa może ulec zawieszeniu pod warunkiem, że

zakład ubezpieczeń przed dniem ustania ochrony ubezpieczeniowej przekaże

pracodawcy informację o fakcie jej zawieszenia.

11. Zawieszenie ochrony ubezpieczeniowej, o której mowa w ust. 10,

obowiązywać może przez okres nie dłuższy niż 12 miesięcy, z zastrzeżeniem

ust. 12.

12. W przypadku gdy pomiędzy pracodawcą a reprezentacją pracowników

zostanie zawarte porozumienie, o którym mowa w art. 38 ust. 4, okres zawieszenia

ochrony ubezpieczeniowej, o którym mowa w ust. 10, może zostać przedłużony do

końca okresu zawieszenia przekazywania składek określonego w tym

porozumieniu.

07.02.2020

©Telksinoe s. 8/42

13. Umowa, o której mowa w ust. 1 pkt 3, może przewidywać ubezpieczenie

wypadkowe i chorobowe, jeżeli jest ona uzupełnieniem ubezpieczenia na życie.

14. Umowa, o której mowa w ust. 1 pkt 3, nie może przewidywać

przeznaczania środków ze składki dodatkowej na koszty ochrony

ubezpieczeniowej.

15. Jeżeli program jest prowadzony w formie zarządzania zagranicznego:

1) umowa z zarządzającym zagranicznym lub statut funduszu nie może

przewidywać pokrycia ze składek ryzyk o charakterze ubezpieczeniowym;

2) wszystkie dokumenty niezbędne do prowadzenia programu przewidują

gromadzenie środków uczestników na zasadach określonych w ustawie

i sporządzane są w języku polskim.

16. Do zarządzającego zagranicznego będącego zakładem ubezpieczeń

stosuje się przepisy ust. 9–14.

17. Do zarządzającego zagranicznego posiadającego osobowość prawną,

którego udziałowcem jest pracodawca, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy

dotyczące formy funduszu emerytalnego.

Art. 7. 1. Prowadzenie przez pracodawcę jednocześnie więcej niż jednego

programu jest dopuszczalne w przypadku:

1) nabycia zakładu pracy w całości lub jego zorganizowanej części albo nabycia

akcji towarzystwa emerytalnego lub

2) połączenia pracodawców prowadzących programy.

2. W przypadkach, o których mowa w ust. 1, w celu zaproponowania

gromadzenia środków w jednym programie, w terminie 3 lat od dnia nabycia albo

połączenia, pracodawca powinien zmienić umowę zakładową oraz:

1) wypowiedzieć lub zmienić umowę z instytucją finansową albo

2) z połączonych towarzystw emerytalnych utworzyć jedno towarzystwo

i doprowadzić do przejęcia funduszu emerytalnego przez jedno z towarzystw

oraz dokonać likwidacji drugiego lub sprzedać akcje towarzystwa

emerytalnego.

3. Do zmiany umowy zakładowej w przypadkach określonych

w ust. 2 stosuje się odpowiednio art. 41.

4. W przypadkach, o których mowa w ust. 1, nowy pracodawca wchodzi

w prawa i obowiązki dotychczasowego pracodawcy wynikające z umowy

07.02.2020

©Telksinoe s. 9/42

zakładowej. Przepis ma zastosowanie odpowiednio, jeżeli program jest

prowadzony przez jednego z łączących się pracodawców lub przez pracodawcę,

którego zakład pracy lub jego zorganizowana część została nabyta.

Art. 8. 1. Zarządzający ewidencjonuje wszystkie wpłacone składki, przyjęte

i dokonane wypłaty transferowe, wypłatę oraz inne operacje na rachunku. Przed

dokonaniem wypłaty transferowej zarządzający sporządza informację dotyczącą

uczestnika programu, który złożył dyspozycję wypłaty transferowej. Informację tę

zarządzający sporządza również w przypadku złożenia przez uczestnika dyspozycji

wypłaty albo przeniesienia środków będących następstwem zmiany formy

programu lub podmiotu zarządzającego.

2. Informacja, o której mowa w ust. 1, zawiera:

1) numer wpisu programu do rejestru;

2) dane identyfikujące uczestnika: pierwsze imię, nazwisko, datę urodzenia,

adres zamieszkania oraz numer PESEL albo numer paszportu bądź innego

dokumentu potwierdzającego tożsamość w przypadku osób nieposiadających

obywatelstwa polskiego;

3) dane identyfikujące pracodawcę: nazwę, numer REGON, NIP, adres siedziby

i adres do korespondencji;

4) dane identyfikujące zarządzającego, który sporządza informację: nazwę,

numer REGON, NIP, adres siedziby i adres do korespondencji;

5) wysokość wpłat w ciągu każdego roku kalendarzowego z podziałem na

wpłaty z tytułu składki podstawowej i dodatkowej;

6) wysokość i daty wypłat transferowych przyjętych przez zarządzającego oraz

dane identyfikujące zarządzającego lub nazwę instytucji finansowej

prowadzącej IKE, dokonujących tych wypłat transferowych;

7) wysokość i datę dokonywanej wypłaty transferowej oraz dane identyfikujące

zarządzającego lub nazwę instytucji finansowej prowadzącej IKE, do których

dokonywana jest wypłata transferowa;

8) sumę wpłaconych po dniu 31 maja 2004 r. składek podstawowych –

w przypadku gdy wypłata transferowa jest dokonywana na IKE;

8a) aktualną wartość środków pochodzących z wpłat na IKE – w przypadku gdy

do programu przyjęto wypłatę transferową z IKE uczestnika;

07.02.2020

©Telksinoe s. 10/42

9) datę sporządzenia informacji oraz imię, nazwisko, funkcję i podpis osoby

odpowiedzialnej za jej sporządzenie.

3. Informację, o której mowa w ust. 1, zarządzający sporządza w dwóch

egzemplarzach.

4. Zarządzający w przypadku dokonywania wypłaty transferowej przekazuje

wraz z dokonaniem wypłaty transferowej odpowiednio następnemu

zarządzającemu albo instytucji finansowej prowadzącej IKE jeden egzemplarz

informacji, o której mowa w ust. 1, i informacje uzyskane od wszystkich

poprzednich zarządzających oraz od instytucji finansowych prowadzących IKE

uczestnika. Drugi egzemplarz informacji, o której mowa w ust. 1, zarządzający

przekazuje uczestnikowi.

5. W przypadku dokonywania wypłaty zarządzający przekazuje uczestnikowi

informację, o której mowa w ust. 2 pkt 1–6 i 9, oraz informację o wysokości

wypłaty.

6. Minister właściwy do spraw finansów publicznych, w porozumieniu

z ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego, określi, w drodze

rozporządzenia, sposób sporządzania informacji, o której mowa w ust. 1, oraz tryb

jej przekazywania, mając na względzie konieczność zapewnienia sprawnego

przekazywania informacji.

Art. 9. Określenie „program emerytalny” może być używane wyłącznie do

określenia programów uregulowanych w niniejszej ustawie.

Rozdział 2

Tworzenie i prowadzenie programu

Art. 10. 1. Program tworzy się:

1) przez zawarcie umowy zakładowej albo umowy międzyzakładowej;

2) następnie przez zawarcie umowy z instytucją finansową, z zastrzeżeniem

art. 17 ust. 3, albo utworzenie towarzystwa emerytalnego i funduszu

emerytalnego albo nabycie przez pracodawcę akcji istniejącego towarzystwa

emerytalnego;

3) następnie przez rejestrację programu przez organ nadzoru.

2. Umowy nie mogą zawierać warunków uczestnictwa pracownika

w programie niezgodnych z przepisami ustawy.

07.02.2020

©Telksinoe s. 11/42

3. W przypadku gdy program ma być prowadzony w formie zarządzania

zagranicznego, warunkiem rejestracji programu przez organ nadzoru jest również

przekazanie temu organowi przez zagraniczny organ nadzoru informacji o tym, że

akceptuje on zarządzanie programem przez zarządzającego zagranicznego. Przepis

stosuje się odpowiednio w przypadku przejęcia przez zarządzającego

zagranicznego zarządzania programem już istniejącym.

Art. 11. 1. Umowa zakładowa jest umową zawieraną przez pracodawcę

z reprezentacją pracowników.

2. Reprezentację pracowników tworzą wszystkie zakładowe organizacje

związkowe działające u danego pracodawcy.

3. Jeżeli u pracodawcy nie działa zakładowa organizacja związkowa,

pracodawca zawiera umowę zakładową z reprezentacją pracowników wyłonioną

w trybie przyjętym u danego pracodawcy.

4. Umocowanie reprezentacji pracowników wyłonionej w trybie, o którym

mowa w ust. 3, do podejmowania czynności przewidzianych przez ustawę wygasa

po upływie 24 miesięcy od dnia wyłonienia reprezentacji.

5. Umocowanie, o którym mowa w ust. 4, wygasa przed upływem

24 miesięcy od dnia wyłonienia reprezentacji w przypadku, gdy:

1) co najmniej połowa osób wchodzących w skład reprezentacji pracowników

przestanie być pracownikami pracodawcy;

2) u pracodawcy rozpocznie działalność zakładowa organizacja związkowa.

6. W przypadku wygaśnięcia umocowania reprezentacji pracowników

z przyczyn, o których mowa w ust. 4 i 5, dokonuje się wyboru nowej reprezentacji

pracowników w trybie określonym w ust. 3.

7. Pracodawca przedstawia reprezentacji pracowników ofertę utworzenia

programu, która zawiera:

1) projekt umowy zakładowej;

2) ustalone w umowie przedwstępnej warunki umowy z instytucją finansową lub

statut towarzystwa emerytalnego i statut funduszu emerytalnego albo projekty

tych statutów;

3) określenie okresu ważności oferty, nie krótszego niż 3 miesiące.

8. Jeżeli w okresie 2 miesięcy od dnia przedstawienia przez pracodawcę

reprezentacji pracowników oferty utworzenia programu, o której mowa w ust. 7,

07.02.2020

©Telksinoe s. 12/42

nie dojdzie do zawarcia umowy zakładowej z powodu niemożności uzgodnienia

przez strony jej treści, pracodawca może zawrzeć umowę zakładową z

organizacjami związkowymi reprezentatywnymi w rozumieniu art. 253 ust. 1 lub 2

ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. z 2019 r. poz.

263), z których każda zrzesza co najmniej 5% pracowników zatrudnionych u

pracodawcy. Przepis ust. 7 stosuje się odpowiednio.

Art. 12. Spory ze stosunków prawnych powstałe między stronami umowy

zakładowej rozstrzygają sądy powszechne właściwe dla siedziby pracodawcy.

Art. 13. 1. Umowa zakładowa określa w szczególności:

1) formę programu wraz ze wskazaniem zarządzającego, który będzie gromadził

środki i zarządzał nimi na podstawie umowy z pracodawcą lub na podstawie

postanowień statutu funduszu emerytalnego;

2) warunki i tryb przystępowania do programu i występowania z niego;

3) proponowane warunki gromadzenia środków i zarządzania nimi;

4) warunki gromadzenia środków i zarządzania nimi w przypadku, o którym

mowa w art. 17 ust. 3 i 4;

5) przypadki i warunki wypowiedzenia umowy między pracodawcą a instytucją

finansową albo warunki zbycia przez pracodawcę wszystkich posiadanych

przez niego akcji towarzystwa emerytalnego oraz warunki likwidacji tego

towarzystwa;

6) warunki, terminy i sposób dokonania wypłaty, wypłaty transferowej oraz

zwrotu;

7) termin wskazania przez uczestnika rachunku, na który zarządzający albo

likwidator zarządzającego ma dokonać wypłaty transferowej w przypadku

likwidacji programu, ustalony zgodnie z art. 41 ust. 5;

8) przypadki i warunki zmiany formy programu lub zarządzającego;

9) wysokość składki podstawowej;

10) minimalną wysokość możliwej do zadeklarowania składki dodatkowej, jeżeli

umowa zakładowa nie zakazuje deklarowania składki dodatkowej;

11) sposób deklarowania składki dodatkowej przez uczestników oraz terminy

naliczania i potrącania tych składek przez pracodawcę w celu przelewu na

rachunek uczestnika;

07.02.2020

©Telksinoe s. 13/42

12) terminy naliczania oraz przelewu składki podstawowej na rachunek

uczestnika;

13) koszty i opłaty obciążające uczestnika i pracodawcę oraz warunki, o ile są

przewidziane, na jakich mogą one zostać obniżone bez konieczności zmiany

umowy zakładowej;

14) warunki zmiany umowy zakładowej;

15) warunki jednostronnego zawieszenia odprowadzania składek podstawowych

oraz czasowego ograniczenia wysokości składek podstawowych przez

pracodawcę, o których mowa w art. 38;

16) okres wypowiedzenia umowy zakładowej przez pracodawcę, o którym mowa

w art. 40 ust. 2 pkt 3;

17) okres wypowiedzenia umowy zakładowej przez pracodawcę, o którym mowa

w art. 40 ust. 2 pkt 4.

1a. Umowa zakładowa może umożliwiać uczestnikowi wnoszenie składki

dodatkowej po ustaniu zatrudnienia u pracodawcy.

2. Jeżeli program jest prowadzony w formie umowy o wnoszenie przez

pracodawcę składek pracowników do funduszu inwestycyjnego, umowa zakładowa

określa warunki konwersji w przypadku zmiany funduszu w ramach tego samego

programu.

Art. 13a. 1. Instytucja finansowa może pokrywać:

1) koszty i opłaty, o których mowa w ust. 2 i 3;

2) koszty i opłaty inne niż wymienione w ust. 2 i 3, w wysokości nie wyższej niż

0,6% wartości zarządzanych środków w skali roku.

2. Jeżeli program jest prowadzony w formie umowy o wnoszenie przez

pracodawcę składek pracowników do funduszu inwestycyjnego, z aktywów

funduszu inwestycyjnego mogą być pokrywane koszty i opłaty, o których mowa

w art. 50 ust. 1–5 ustawy z dnia 4 października 2018 r. o pracowniczych planach

kapitałowych.

3. Jeżeli program jest prowadzony w formie umowy grupowego

ubezpieczenia na życie pracowników z zakładem ubezpieczeń, o której mowa

w art. 6 ust. 1 pkt 3, z aktywów ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego mogą

być pokrywane koszty i opłaty, o których mowa w art. 50 ust. 1 pkt 1–4, 7 i 8

ustawy z dnia 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych.

07.02.2020

©Telksinoe s. 14/42

Art. 14. 1. Pracodawcy w celu realizacji programu na jednakowych

warunkach mogą utworzyć program międzyzakładowy.

2. Do utworzenia programu międzyzakładowego konieczne jest zawarcie

umowy międzyzakładowej i umowy z instytucją finansową wspólnej dla

pracodawców, o których mowa w ust. 1.

3. Do określenia treści umowy międzyzakładowej stosuje się odpowiednio

przepisy art. 13 ust. 1 i 1a.

Art. 15. 1. Umowa międzyzakładowa jest zawierana między reprezentacją

pracodawców a międzyzakładową reprezentacją pracowników.

2. Tryb wyłaniania oraz zmiany składu reprezentacji, o których mowa

w ust. 1, określają w formie pisemnej pracodawcy i reprezentacje pracowników

powołane w trybie art. 11.

3. Oferta zawarcia umowy międzyzakładowej jest przedstawiana przez

reprezentację pracodawców międzyzakładowej reprezentacji pracowników.

Art. 16. Reprezentacje, o których mowa w art. 15 ust. 1, mogą na wniosek

nowego pracodawcy zgodzić się na jego przystąpienie do umowy

międzyzakładowej.

Art. 17. 1. Pracodawca zawiera umowę z instytucją finansową, która określa

warunki gromadzenia środków i zarządzania nimi. W przypadku programu

w formie funduszu emerytalnego warunki gromadzenia środków i zarządzania nimi

określa statut funduszu.

2. W przypadku programu międzyzakładowego warunki gromadzenia

środków i zarządzania nimi określa umowa zawarta przez reprezentację

pracodawców z instytucją finansową lub statut funduszu emerytalnego.

3. W przypadku gdy zakład ubezpieczeń jest jednocześnie pracodawcą

tworzącym program i zarządzającym tym programem, nie zawiera się umowy,

o której mowa w ust. 1; warunki gromadzenia środków i zarządzania nimi określa

umowa zakładowa.

4. W przypadku gdy towarzystwo funduszy inwestycyjnych jest jednocześnie

pracodawcą tworzącym program i organem zarządzającego tym programem, nie

zawiera się umowy, o której mowa w ust. 1; warunki gromadzenia środków i za-

rządzania nimi określa umowa zakładowa.

07.02.2020

©Telksinoe s. 15/42

5. Umowa z instytucją finansową lub statut funduszu emerytalnego nie może

przewidywać żadnych kosztów obciążających uczestnika w przypadku dokonania

wypłaty, wypłaty transferowej, wpłaty środków z tytułu dokonywanej wypłaty

transferowej lub zwrotu.

Art. 18. 1. Przystąpienie pracownika do programu na warunkach określonych

w umowie zakładowej następuje na podstawie deklaracji o przystąpieniu do

programu złożonej w postaci elektronicznej pozwalającej na utrwalenie jej treści na

trwałym nośniku informacji lub w innej postaci, jeżeli w umowie zakładowej tak

określono, zwanej dalej „deklaracją”, po upływie miesiąca od dnia jej złożenia,

chyba że pracodawca potwierdzi w postaci elektronicznej pozwalającej na

utrwalenie treści na trwałym nośniku informacji lub w innej postaci, jeżeli

w umowie zakładowej tak określono, przystąpienie do programu w terminie

wcześniejszym.

2. Deklaracja zawiera oświadczenie pracownika, że otrzymał kopię umowy

zakładowej i zapoznał się z jej treścią, akceptuje jej warunki, oraz może zawierać

rozrządzenie na wypadek śmierci pracownika.

3. W przypadku gdy umowa zakładowa nie zakazuje wnoszenia składki

dodatkowej, a uczestnik zadeklarował jej wnoszenie, deklaracja zawiera również

wysokość deklarowanej składki dodatkowej oraz upoważnienie dla pracodawcy do

jej naliczania i potrącania z wynagrodzenia oraz dokonania jej przelewu na

rachunek uczestnika.

4. Pracodawca przyjmuje deklarację i potwierdza uczestnikowi jej przyjęcie

w postaci elektronicznej pozwalającej na utrwalenie treści na trwałym nośniku

informacji lub w innej postaci, jeżeli w umowie zakładowej tak określono.

5. Jeżeli pracownikowi nie przysługuje prawo do uczestnictwa w programie,

pracodawca zwraca deklarację wraz z uzasadnieniem odmowy jej przyjęcia

w postaci elektronicznej pozwalającej na utrwalenie treści na trwałym nośniku

informacji lub w innej postaci, jeżeli w umowie zakładowej tak określono.

Zwrócenie deklaracji powinno nastąpić nie później niż w terminie miesiąca od dnia

jej złożenia przez pracownika.

6. W przypadku zamiaru dokonania transferu środków zgromadzonych przez

uczestnika na IKE do programu, pracodawca, na żądanie uczestnika, wydaje mu

potwierdzenie przystąpienia do programu emerytalnego.

07.02.2020

©Telksinoe s. 16/42

7. Potwierdzenie przystąpienia do programu powinno zawierać dane,

o których mowa w art. 8 ust. 2 pkt 2, oraz nazwę pracodawcy prowadzącego

program, nazwę zarządzającego programem oraz numer rachunku, na który należy

dokonać wypłaty transferowej.

8. W sprawach odmowy przyjęcia deklaracji i roszczeń między uczestnikiem

programu a pracodawcą orzekają sądy pracy właściwe dla siedziby pracodawcy.

Art. 18a. Pracodawca jest obowiązany udostępniać dane zawarte

w deklaracjach na wniosek administracyjnego organu egzekucyjnego,

wymienionego w art. 19 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu

egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r. poz. 1314, z późn. zm.3)) oraz

centralnego biura łącznikowego, o którym mowa w art. 9 ustawy z dnia

11 października 2013 r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków,

należności celnych i innych należności pieniężnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 425).

Art. 19. 1. Umowa zakładowa może przewidywać dobrowolne wnoszenie do

funduszu emerytalnego przez uczestnika akcji uzyskanych przez członka tego

funduszu emerytalnego, nieodpłatnie lub na warunkach preferencyjnych, w

następstwie prywatyzacji pracodawcy.

2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, umowa zakładowa określa terminy

i warunki wnoszenia akcji na rachunek ilościowy w funduszu emerytalnym oraz

warunki prowadzenia tych rachunków. Uczestnik określa w deklaracji, wynikającą

z umowy zakładowej, liczbę akcji pracodawcy, którą wniesie na swój rachunek.

Art. 20. 1. W sprawach dotyczących programu uczestnik składa

oświadczenie woli pracodawcy lub za jego pośrednictwem w postaci elektronicznej

pozwalającej na utrwalenie jego treści na trwałym nośniku informacji lub w innej

postaci, jeżeli w umowie zakładowej tak określono.

2. Uczestnik jest obowiązany informować pracodawcę o każdorazowej

zmianie adresu do korespondencji oraz danych, o których mowa w art. 8 ust. 2

pkt 2.

3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio po ustaniu zatrudnienia.

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2018 r. poz. 1356,

1499, 1629, 2192, 2193 i 2432.

07.02.2020

©Telksinoe s. 17/42

4. W przypadku połączenia, podziału, zbycia zakładu pracy w całości albo

jego zorganizowanej części, uczestnik składa oświadczenia woli za pośrednictwem

nowego pracodawcy.

5. W przypadku likwidacji zakładu pracy uczestnik składa oświadczenia woli

za pośrednictwem likwidatora, a po zakończeniu likwidacji bezpośrednio

zarządzającemu.

6. W przypadku upadłości pracodawcy uczestnik składa oświadczenia woli

bezpośrednio zarządzającemu. Syndyk jest obowiązany do powiadomienia

uczestników programu o sposobie składania oświadczenia woli w sprawach

dotyczących programu w związku z upadłością pracodawcy, w terminie 45 dni od

dnia ogłoszenia upadłości.

7. W sprawach dotyczących programu pracodawca nie może być

pełnomocnikiem uczestnika.

Art. 21. 1. Umowy tworzące program obowiązują od dnia rejestracji

programu.

2. Zmiana umów następuje w trybie właściwym do zawarcia danej umowy.

Art. 22. 1. Pracodawca jest obowiązany do przekazywania pracownikom w

sposób zrozumiały, na piśmie, w postaci papierowej lub elektronicznej informacji

o warunkach funkcjonowania programu.

1a. Informacja:

1) jest udostępniona bezpłatnie;

2) jest sporządzona z użyciem jasnego, zwięzłego i zrozumiałego języka, bez

stosowania żargonu i terminów technicznych, jeżeli zamiast nich można użyć

języka niespecjalistycznego;

3) jest spójna pod względem słownictwa i treści;

4) nie może wprowadzać w błąd;

5) jest przedstawiona w sposób ułatwiający czytanie;

6) jest dostępna w języku urzędowym państwa członkowskiego Unii

Europejskiej, którego prawo ubezpieczeń społecznych i prawo pracy stosuje

się do danego programu emerytalnego.

2. Informacja powinna zawierać w szczególności:

1) formę programu wraz ze wskazaniem zarządzającego;

07.02.2020

©Telksinoe s. 18/42

2) określenie wysokości składki podstawowej;

3) określenie sumy składek dodatkowych, o której mowa w art. 25 ust. 4;

4) stwierdzenie, że zawiera jedynie omówienie warunków programu, a podstawą

funkcjonowania programu jest umowa zakładowa;

5) minimalną i maksymalną wysokość możliwej do zadeklarowania miesięcznej

składki dodatkowej oraz sposób jej deklarowania;

6) wskazanie właściwych przepisów podatkowych dotyczących gromadzonych

środków;

7) omówienie:

a) zasad wypłaty, wypłaty transferowej i zwrotu zgromadzonych na

rachunku uczestnika środków,

b) trybu zmiany deklaracji, konsekwencji, w tym finansowych, tych zmian

i warunków odstąpienia uczestnika od programu,

c) praw osoby uprawnionej w przypadku śmierci uczestnika,

d) przypadków, w których następuje likwidacja programu, oraz

konsekwencji z tego wynikających,

e) możliwości zadysponowania przez uczestnika prawami do

zgromadzonych środków,

f) informacji na temat osiągniętych przez zarządzającego stóp zwrotu

związanych z programem emerytalnym za łączny okres co najmniej 5 lat

lub łącznie za wszystkie lata działalności programu, jeżeli było ich mniej

niż 5.

3. Zarządzający jest obowiązany do niezwłocznego przekazywania

pracodawcy informacji wskazującej przepisy prawa powszechnie obowiązującego

zawierające zmiany w zakresie, o którym mowa w ust. 2 pkt 7.

4. Pracodawca jest obowiązany do aktualizowania informacji dotyczących

zasad funkcjonowania programu, niezwłocznie po ich uzyskaniu.

5. Pracodawca jest obowiązany do wyróżnienia w informacji, o której mowa

w ust. 2, zmian, jakie zaszły w zakresie objętym tą informacją w okresie

12 miesięcy poprzedzających datę dokonania aktualizacji.

6. Pracodawca jest dodatkowo obowiązany przekazać uczestnikowi pisemną

informację o warunkach wypłaty środków gromadzonych w programie:

07.02.2020

©Telksinoe s. 19/42

1) w pierwszym kwartale roku kalendarzowego, w którym uczestnik ten ukończy

60 lat, lub

2) w ciągu 30 dni od dnia ustania stosunku pracy z powodu uzyskania

wcześniejszych uprawnień emerytalnych, lub

3) na żądanie uczestnika programu.

Art. 22a. 1. Na wniosek uczestnika programu, jednak nie częściej niż raz w

roku, pracodawca niezwłocznie udziela uczestnikowi na piśmie, w postaci

papierowej lub elektronicznej, informacji o skutkach prawnych ustania

zatrudnienia uczestnika w odniesieniu do środków gromadzonych na jego

rachunku. Informacja ta powinna spełniać wymagania określone w art. 22 ust. 1a.

2. Informacja, o której mowa w ust. 1, zawiera w szczególności:

1) warunki nabycia prawa do wypłaty, wypłaty transferowej i zwrotu

zgromadzonych na rachunku uczestnika środków;

2) wartość zgromadzonych na rachunku uczestnika środków, na dzień

sporządzenia informacji;

3) informację o tym, że w przypadku ustania zatrudnienia u pracodawcy

prowadzącego program lub likwidacji programu środki zgromadzone na

rachunku pozostają na rachunku i są inwestowane w instytucji finansowej, na

zasadach analogicznych jak w przypadku pozostałych uczestników programu;

4) pouczenie, że w przypadku dokonania zwrotu uczestnik powinien rozważyć

zasięgnięcie porady w sprawie zainwestowania środków zgromadzonych na

rachunku uczestnika, w celu uzyskania dodatkowego świadczenia

emerytalnego.

3. Na wniosek byłego pracownika, jednak nie częściej niż raz w roku,

pracodawca prowadzący program niezwłocznie udziela byłemu pracownikowi na

piśmie, w postaci papierowej lub elektronicznej, informacji, spełniającej

wymagania określone w art. 22 ust. 1a, na temat:

1) wartości zgromadzonych na rachunku byłego pracownika środków;

2) stosowania takich samych zasad co do środków zgromadzonych na rachunku

wobec wszystkich uczestników programu.

4. Osobom uprawnionym do otrzymania środków zgromadzonych przez

uczestnika programu w przypadku jego śmierci, które zamierzają otrzymać wypłatę

07.02.2020

©Telksinoe s. 20/42

środków, o których mowa w ust. 1, pracodawca zmarłego uczestnika programu

udostępnia informacje na zasadach określonych w ust. 3.

5. Zarządzający niezwłocznie przekazuje pracodawcy na jego wniosek

informacje określone w ust. 2 pkt 2 oraz ust. 3 pkt 1.

Art. 22b. 1. Fundusz emerytalny przynajmniej raz w roku sporządza

informację o świadczeniu emerytalnym, która zawiera kluczowe informacje dla

uczestnika programu.

2. Informacja, o której mowa w ust. 1, powinna spełniać wymagania

określone w art. 22 ust. 1a.

3. Informację, o której mowa w ust. 1, fundusz emerytalny przekazuje

uczestnikowi programu w postaci elektronicznej lub papierowej.

4. Na żądanie uczestnika informację, o której mowa w ust. 1, przekazuje się

w postaci papierowej.

5. Informacja, o której mowa w ust. 1, zawiera w widocznym miejscu datę, do

której odnoszą się informacje w niej podawane.

6. Fundusz emerytalny jest obowiązany do wyraźnego wskazania

w informacji, o której mowa w ust. 1, istotnych zmian w porównaniu z informacją

sporządzoną w roku poprzednim.

7. Informacja, o której mowa w ust. 1, zawiera:

1) tytuł „Informacja o świadczeniu emerytalnym”;

2) dane identyfikacyjne uczestnika oraz wskazanie wieku uprawniającego do

otrzymania wypłaty;

3) nazwę funduszu emerytalnego, jego adres do korespondencji oraz dane

identyfikacyjne programu emerytalnego uczestnika;

4) informacje o wartości zgromadzonych środków;

5) wyszczególnienie kosztów odliczonych przez fundusz emerytalny w ciągu

12 miesięcy poprzedzających dzień sporządzenia informacji, o której mowa

w ust. 1, a w przypadku gdy uczestnik jest w programie krócej niż

12 miesięcy – informacja ta zawiera dane za faktyczny okres uczestnictwa

w programie w danym roku;

6) informacje o składkach wpłaconych w ramach programu przez pracodawcę

i przez uczestnika, co najmniej w ciągu ostatnich 12 miesięcy;

7) dodatkowe informacje, w tym:

07.02.2020

©Telksinoe s. 21/42

a) dotyczące opcji, jakimi dysponuje uczestnik w ramach programu

emerytalnego,

b) gdzie można znaleźć roczne sprawozdania finansowe oraz deklarację

zasad polityki inwestycyjnej funduszu emerytalnego;

8) informacje na temat prognoz dotyczących zgromadzonych środków,

w oparciu o wiek emerytalny oraz zastrzeżenie, że prognozy te mogą się

różnić od końcowej wartości zgromadzonego kapitału, a jeżeli te prognozy są

oparte na scenariuszach ekonomicznych – powinny zawierać również

optymistyczny i pesymistyczny wariant, z uwzględnieniem specyfiki

programu.

8. Informację, o której mowa w ust. 1, fundusz emerytalny może przekazywać

za pośrednictwem pracodawcy.

9. Prognozy dotyczące zgromadzonych środków, o których mowa

w ust. 7 pkt 8, są ustalane w przypadku złożenia przez uczestnika wniosku

o wypłatę dokonywaną:

1) jednorazowo – w oparciu o szacunki wartości zgromadzonych środków,

określonej na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego miesiąc dokonania

wypłaty;

2) ratalnie – w oparciu o szacunki ilorazu wartości zgromadzonych środków,

określonej na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego miesiąc dokonania

wypłaty, oraz średniego dalszego trwania życia.

10. Szacunki wartości zgromadzonych środków, określonej na ostatni dzień

miesiąca poprzedzającego miesiąc dokonania wypłaty, o których mowa

w ust. 9 pkt 1, są opracowywane zgodnie z art. 166, art. 167, art. 169 i art. 172

ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy

emerytalnych, z uwzględnieniem wieku uczestnika w dniu opracowywania tych

prognoz.

11. Średnie dalsze trwanie życia, o którym mowa w ust. 9 pkt 2, jest ustalane

zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach

z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1270 i 2245 oraz

z 2019 r. poz. 39, 730 i 752), z uwzględnieniem art. 42.

07.02.2020

©Telksinoe s. 22/42

Art. 22c. 1. Potencjalni uczestnicy programu prowadzonego w formie

funduszu emerytalnego mają prawo do otrzymania przed przystąpieniem do tego

programu informacji o:

1) wszystkich dostępnych dla nich opcjach, w tym opcjach inwestycyjnych;

2) tym, czy i jak czynniki środowiskowe, społeczne i czynniki związane z ładem

korporacyjnym są uwzględniane w strategii inwestycyjnej;

3) miejscu, w którym można znaleźć dodatkowe informacje na temat programu;

4) osiągniętych w przeszłości stopach zwrotu związanych z programem za

łączny okres co najmniej 5 lat lub łącznie za wszystkie lata działalności

programu, jeżeli było ich mniej niż 5;

5) rodzajach i wysokości kosztów ponoszonych przez uczestników;

6) cechach programu:

a) formie programu, wraz ze wskazaniem zarządzającego,

b) warunkach i trybie przystępowania do programu i występowania z niego,

c) warunkach, terminach i dostępnych sposobach dokonania wypłaty,

d) wysokości składki podstawowej,

e) minimalnej wysokości możliwej do zadeklarowania składki dodatkowej.

2. Informacja, o której mowa w ust. 1, powinna spełniać wymagania

określone w art. 22 ust. 1a.

3. Informację, o której mowa w ust. 1, fundusz emerytalny może przekazywać

za pośrednictwem pracodawcy.

Art. 22d. 1. W przypadku programu prowadzonego w formie funduszu

emerytalnego uczestnicy albo osoby uprawnione dokonujące wypłat ratalnych są

okresowo, nie rzadziej niż raz w roku, informowani przez fundusz emerytalny

o pozostałej liczbie rat, łącznej wartości środków pozostałych do wypłaty oraz

o dostępnych opcjach dokonania wypłaty pozostałych środków zgromadzonych

w programie.

2. Informacja, o której mowa w ust. 1, powinna spełniać wymagania

określone w art. 22 ust. 1a.

3. Informację, o której mowa w ust. 1, fundusz emerytalny przekazuje

uczestnikowi albo osobie uprawnionej dokonującej wypłat ratalnych w postaci

elektronicznej lub papierowej.

07.02.2020

©Telksinoe s. 23/42

4. Na żądanie uczestnika albo osoby uprawnionej dokonującej wypłat

ratalnych informację, o której mowa w ust. 1, przekazuje się w postaci papierowej.

5. Informację, o której mowa w ust. 1, fundusz emerytalny może przekazywać

za pośrednictwem pracodawcy.

Art. 23. 1. Pracodawca jest obowiązany do przekazywania organowi nadzoru

rocznej informacji dotyczącej realizacji prowadzonego programu.

2. Roczna informacja, o której mowa w ust. 1, jest przekazywana do dnia

1 marca za rok poprzedni.

3. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze

rozporządzenia, zakres rocznej informacji dotyczącej realizacji prowadzonego

programu oraz tryb jej przekazywania organowi nadzoru, mając na względzie

potrzebę dysponowania koniecznymi danymi dotyczącymi realizacji programów

przez ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego oraz organ

nadzoru, a także właściwą ochronę praw uczestników tych programów.

Art. 24. 1. Składkę podstawową finansuje pracodawca.

2. Kwota wpłacanej składki podstawowej nie może przekroczyć 7%

wynagrodzenia uczestnika.

3. Wysokość składki podstawowej ustala się:

1) procentowo od wynagrodzenia albo

2) w jednakowej kwocie dla wszystkich uczestników, albo

3) procentowo od wynagrodzenia, z określeniem maksymalnej kwotowej

wysokości tej składki.

4. Pracodawca nalicza i odprowadza składkę podstawową:

1) w odniesieniu do składników wynagrodzenia należnych za okresy nie dłuższe

niż miesiąc – w terminie wypłaty tych składników obowiązującym

u pracodawcy, i odprowadza je w okresach miesięcznych;

2) w odniesieniu do składników wynagrodzenia należnych za okresy dłuższe niż

miesiąc – w terminie wypłaty tych składników, i odprowadza je również

w tym terminie.

5. Składka podstawowa nie jest wliczana do wynagrodzenia stanowiącego

podstawę ustalenia obowiązkowych składek na ubezpieczenia społeczne.

07.02.2020

©Telksinoe s. 24/42

6. W przypadkach określonych w ust. 3 pkt 1 i 3 wysokość składki

podstawowej jest ustalana od wynagrodzenia w jednakowym procencie dla

wszystkich uczestników.

Art. 25. 1. Uczestnik może zadeklarować składkę dodatkową, jeżeli umowa

zakładowa tego nie zakazuje.

2. Wysokość składki dodatkowej uczestnik określa w deklaracji.

3. Uczestnik może zmienić wysokość składki dodatkowej lub zrezygnować

z jej wnoszenia, ze skutkiem na przyszłość, w formie zmiany deklaracji.

4. Suma składek dodatkowych wniesionych przez uczestnika do jednego

programu w ciągu roku kalendarzowego nie może przekroczyć kwoty

odpowiadającej czteroipółkrotności przeciętnego prognozowanego wynagrodzenia

miesięcznego w gospodarce narodowej na dany rok, określonego w ustawie

budżetowej, ustawie o prowizorium budżetowym lub w ich projektach, jeżeli

odpowiednie ustawy nie zostały uchwalone. W przypadku gdy kwota ustalona

w sposób określony w zdaniu pierwszym będzie niższa od kwoty ogłoszonej

w poprzednim roku kalendarzowym, wówczas obowiązuje kwota ogłoszona

w poprzednim roku kalendarzowym.

4a. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego ogłasza

w drodze obwieszczenia w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej

„Monitor Polski” do końca roku kalendarzowego poprzedzającego rok, w którym

uczestnik będzie wnosił do programu składki dodatkowe, wysokość kwoty, o której

mowa w ust. 4.

5. Składka dodatkowa jest potrącana z wynagrodzenia po jego

opodatkowaniu. Jeżeli umowa zakładowa zawiera postanowienia, o których mowa

w art. 13 ust. 1a, uczestnik, który nie jest już zatrudniony przez pracodawcę

i zadeklarował wnoszenie składki dodatkowej po ustaniu zatrudnienia u tego

pracodawcy, wnosi tę składkę bezpośrednio na swój rachunek w programie.

6. Przepisu ust. 4 nie stosuje się do środków wniesionych w ramach wypłaty

transferowej.

Art. 26. 1. Pracodawca jest obowiązany do terminowego i prawidłowego:

1) naliczania i odprowadzania składek podstawowych;

2) naliczania, potrącania i odprowadzania składek dodatkowych.

07.02.2020

©Telksinoe s. 25/42

2. Składki są odprowadzane na rachunki prowadzone w celu realizacji

programu.

Art. 27. W przypadku gdy ustało zatrudnienie uczestnika u pracodawcy

prowadzącego program lub nastąpiła likwidacja programu, środki pozostają na

rachunku uczestnika do czasu wypłaty, wypłaty transferowej lub zwrotu.

Art. 28. W zakresie nieuregulowanym ustawą zasady zarządzania środkami

zgromadzonymi na rachunkach:

1) w funduszu emerytalnym określają przepisy o organizacji i funkcjonowaniu

funduszy emerytalnych;

2) w funduszach inwestycyjnych określają przepisy o funduszach

inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi;

3) zakładów ubezpieczeń określają przepisy o działalności ubezpieczeniowej.

Rozdział 3

Rejestracja programu

Art. 29. 1. Program podlega rejestracji przez organ nadzoru.

2. Organ nadzoru prowadzi rejestr programów.

Art. 30. 1. Wniosek pracodawcy o rejestrację programu zakładowego

powinien zawierać dane pracodawcy i zarządzającego: nazwę (firmę), adres

siedziby, numer REGON oraz adres do korespondencji.

2. Do wniosku należy dołączyć:

1) informację o umocowaniu reprezentacji pracowników do zawarcia umowy

zakładowej;

2) zaświadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o braku zaległości

w opłacaniu składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne wystawione

nie później niż trzy miesiące przed dniem złożenia wniosku;

3) zaświadczenie urzędu skarbowego o braku zaległości podatkowych

wystawione nie później niż trzy miesiące przed dniem złożenia wniosku;

4) umowę zakładową;

5) umowę z instytucją finansową albo statut funduszu emerytalnego;

6) wzór deklaracji o przystąpieniu do programu;

07.02.2020

©Telksinoe s. 26/42

7) oświadczenie pracodawcy, że warunki uczestnictwa w programie nie

naruszają przepisów art. 5 ust. 2 i 3;

8) dokumenty potwierdzające dane pracodawcy, o których mowa w ust. 1.

Art. 31. 1. Wniosek reprezentacji pracodawców o rejestrację programu

międzyzakładowego powinien zawierać dane dotyczące każdego pracodawcy,

o których mowa w art. 30 ust. 1.

2. Do wniosku należy dołączyć:

1) umowę międzyzakładową;

2) dokument określający zasady wyłonienia reprezentacji pracodawców

i międzyzakładowej reprezentacji pracowników;

3) dokumenty potwierdzające umocowanie reprezentacji pracodawców

i międzyzakładowej reprezentacji pracowników, wybranych zgodnie

z przewidzianym trybem, obejmujące dane tych osób: imię, nazwisko i numer

PESEL lub, w przypadku osób nieposiadających obywatelstwa polskiego –

numer paszportu;

4) umowę zawartą przez reprezentację pracodawców z instytucją finansową lub

statut funduszu emerytalnego;

5) dotyczące każdego pracodawcy informacje i dokumenty, o których mowa

w art. 30 ust. 1 i ust. 2 pkt 1–3, 7 i 8;

6) wzór deklaracji o przystąpieniu do programu.

3. Umowa międzyzakładowa z dniem rejestracji programu

międzyzakładowego staje się umową zakładową. Stronami tej umowy są

pracodawca i reprezentacja pracowników, wyłoniona w trybie, o którym mowa

w art. 11.

4. Umowa zawarta przez reprezentację pracodawców z instytucją finansową

z dniem rejestracji programu międzyzakładowego staje się umową między

reprezentowanym pracodawcą a instytucją finansową.

Art. 32. 1. Przystępując do zarejestrowanego programu międzyzakładowego,

pracodawca składa w organie nadzoru wniosek o wpis pracodawcy

przystępującego do programu międzyzakładowego do rejestru, podając numer

programu międzyzakładowego z rejestru programów oraz dane i informacje,

07.02.2020

©Telksinoe s. 27/42

o których mowa w art. 30 ust. 1 i 2 pkt 2 i 3, dotyczące przystępującego

pracodawcy.

2. Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, dołącza się:

1) umowę o przystąpieniu do umowy międzyzakładowej;

2) umowę o przystąpieniu pracodawcy do umowy zawartej przez reprezentację

pracodawców z instytucją finansową;

3) oświadczenie pracodawcy, że warunki uczestnictwa w programie nie

naruszają przepisów art. 5 ust. 2 i 3;

4) informacje o umocowaniu reprezentacji pracowników do zawarcia umowy

międzyzakładowej.

3. Umowa o przystąpieniu pracodawcy do programu międzyzakładowego

wchodzi w życie z dniem wpisu do rejestru zmiany w programie

międzyzakładowym, o której mowa w ust. 1.

4. Stronami umowy, o której mowa w ust. 2 pkt 1, są:

1) przystępujący pracodawca i reprezentacja jego pracowników wyłoniona

w trybie, o którym mowa w art. 11, oraz

2) reprezentacja pracodawców i międzyzakładowa reprezentacja pracowników.

5. Przepis art. 31 ust. 3 stosuje się odpowiednio.

Art. 33. 1. W przypadku zmiany umowy zakładowej, o której mowa w art. 31

ust. 3, w trybie określonym w art. 11, pracodawca będący stroną tej umowy

obowiązany jest złożyć do organu nadzoru wniosek o rejestrację programu

zakładowego, zgodnie z art. 30.

2. Z chwilą wpisu programu zakładowego, o którym mowa w ust. 1, do

rejestru, organ nadzoru wykreśla z rejestru adnotację o udziale pracodawcy

w programie międzyzakładowym.

Art. 34. 1. Wpis programu zakładowego do rejestru programów obejmuje:

1) zawarte we wniosku dane pracodawcy;

2) zawarte we wniosku dane zarządzającego;

3) warunki uczestnictwa w programie zawarte w umowie zakładowej albo

w umowie międzyzakładowej;

4) formę programu;

5) numer w rejestrze programów.

07.02.2020

©Telksinoe s. 28/42

2. Wpis programu międzyzakładowego do rejestru programów obejmuje dane

wszystkich pracodawców tworzących ten program.

3. Pracodawca jest obowiązany zgłosić do rejestru programów wszelkie

zmiany danych, o których mowa w ust. 1 pkt 1, w terminie 30 dni od zaistnienia

tych zmian.

4. Pracodawca jest obowiązany zgłosić do rejestru programów wszelkie

zmiany danych, o których mowa w ust. 1 pkt 2, w terminie 30 dni od otrzymania

od zarządzającego informacji o tych zmianach.

5. Organ nadzoru zawiadamia pracodawcę o dokonaniu rejestracji zmian,

o których mowa w ust. 3 i 4, w terminie 30 dni od dnia zgłoszenia.

6. Pracodawca składa do organu nadzoru wniosek o wpis zmian do rejestru

w zakresie określonym w ust. 1 pkt 3 i 4 w terminie 14 dni od dnia ich zaistnienia.

Zmiana umowy zakładowej wchodzi w życie od dnia wpisu do rejestru.

7. Zmiana umowy zakładowej spowodowana zmianą statutu funduszu

inwestycyjnego lub statutu funduszu emerytalnego obowiązuje z chwilą wpisu

zmian do rejestru, nie wcześniej niż z chwilą wejścia w życie zmian statutu.

Wniosek o dokonanie rejestracji takiej zmiany umowy zakładowej może być

złożony przed wejściem w życie zmian statutu.

8. Jeżeli zmiany w rejestrze programów zostały dokonane w zakresie

określonym w ust. 1 pkt 3 i 4, pracodawca jest obowiązany do przekazania

uczestnikom zmian w umowie zakładowej.

Art. 35. 1. Jeżeli wniosek o rejestrację programu nie spełnia warunków

wynikających z przepisów ustawy, organ nadzoru jest obowiązany w terminie

1 miesiąca wezwać pracodawcę albo reprezentację pracodawców, o której mowa

w art. 15 ust. 1, do usunięcia nieprawidłowości, wyznaczając w tym celu

odpowiedni termin, nie krótszy niż trzy tygodnie.

2. Organ nadzoru odmawia rejestracji programu w przypadku:

1) gdy w wyznaczonym przez niego terminie nie zostaną usunięte

nieprawidłowości;

2) niezgodności programu z przepisami ustawy;

3) nieuzyskania od zagranicznego organu nadzoru akceptacji przejęcia

zarządzania przez zarządzającego zagranicznego, jeżeli program ma formę

zarządzania zagranicznego.

07.02.2020

©Telksinoe s. 29/42

Art. 35a. Organ nadzoru wpisuje program do rejestru programów

niezwłocznie po otrzymaniu od zagranicznego organu nadzoru powiadomienia

o akceptacji zamiaru przejęcia zarządzania pracowniczym programem

emerytalnym przez zarządzającego zagranicznego, jeżeli wniosek o rejestrację

programu spełnia warunki wynikające z przepisów ustawy.

Art. 36. 1. Organ nadzoru sprawuje nadzór nad funkcjonowaniem

programów w zakresie ich zgodności z prawem.

1a. Zarządzający zagraniczny podlega nadzorowi organu nadzoru w zakresie

zgodności jego działalności związanej z prowadzeniem programu z wymogami

prawa polskiego.

2. W przypadku uzyskania informacji uzasadniających podejrzenie

zaistnienia nieprawidłowości w funkcjonowaniu programu organ nadzoru jest

uprawniony do żądania od pracodawcy lub zarządzającego realizujących program

wszelkich informacji, dokumentów i wyjaśnień z tym związanych.

3. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w prowadzeniu programu

organ nadzoru powiadamia o nich pracodawcę i wzywa do ich usunięcia w terminie

określonym w wezwaniu, nie krótszym niż 14 dni.

4. W przypadku nieusunięcia przez pracodawcę nieprawidłowości

w wyznaczonym w wezwaniu terminie organ nadzoru może nałożyć na

pracodawcę prowadzącego program karę pieniężną w wysokości do 50 000 zł.

5. Przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej, o której mowa w ust. 4, organ

nadzoru jest obowiązany uwzględnić rodzaj i wagę stwierdzonych

nieprawidłowości.

6. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w realizacji programu przez

zarządzającego, o którym mowa w:

1) art. 2 pkt 3, 4 i 6, organ nadzoru podejmuje przewidziane prawem czynności

nadzorcze;

2) (uchylony)

3) art. 2 pkt 24, organ nadzoru niezwłocznie powiadamia o nieprawidłowościach

zagraniczny organ nadzoru.

7. Organ nadzoru przygotowuje informację na temat wymagań prawa

ubezpieczeń społecznych i prawa pracy obowiązujących zarządzającego

zagranicznego, w przypadku gdy przejmie on zarządzanie środkami gromadzonymi

07.02.2020

©Telksinoe s. 30/42

w ramach pracowniczego programu emerytalnego oraz wymagań dotyczących

informacji udzielanych uczestnikom, potencjalnym uczestnikom oraz uczestnikom

uprawnionym do otrzymania wypłaty.

8. Organ nadzoru przekazuje informacje, o których mowa w ust. 7,

zagranicznym organom nadzoru w terminie 6 tygodni od dnia otrzymania od tych

organów powiadomienia, o którym mowa w art. 35a.

9. W przypadku zmiany wymagań, o których mowa w ust. 7, organ nadzoru

przygotowuje również informację na temat tych zmian i przekazuje ją niezwłocznie

odpowiednim zagranicznym organom nadzoru.

Art. 37. 1. (uchylony)

2. Rejestracja programu, odmowa rejestracji, wpis zmian do rejestru

programów z wyłączeniem art. 34 ust. 5, odmowa wpisu zmian do rejestru, wpis

i odmowa wpisu do rejestru postanowień porozumień, o których mowa w art. 38

i 39, zezwolenie i odmowa zezwolenia na zawieszenie naliczania i odprowadzania

składek podstawowych, nałożenie kary pieniężnej oraz wykreślenie programu

z rejestru następuje w drodze decyzji administracyjnej.

3. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze

rozporządzenia, sposób prowadzenia rejestru programów oraz terminy i tryb

wydawania wypisów z tego rejestru, a także określi, jakie warunki uczestnictwa

w programie zawarte w umowie zakładowej i umowie międzyzakładowej

wpisywane powinny być do rejestru zgodnie z art. 34 ust. 1 pkt 3, mając na

względzie potrzebę zapewnienia sprawności prowadzonego procesu

rejestracyjnego.

Rozdział 4

Zawieszanie odprowadzania składek podstawowych i likwidacja programu

Art. 38. 1. Pracodawca może jednostronnie:

1) zawiesić odprowadzanie składek podstawowych lub

2) czasowo ograniczyć wysokość naliczanej składki podstawowej przez

określenie obowiązującej w okresie tego ograniczenia zasady naliczania

składki, zgodnie z art. 24 ust. 3, lub

3) nie finansować składki podstawowej:

07.02.2020

a) w okresie przestoju ekonomicznego, o którym mowa w art. 2 pkt 1

ustawy z dnia 11 października 2013 r. o szczególnych rozwiązaniach

związanych z ochroną miejsc pracy (Dz. U. z 2017 r. poz. 842 oraz

z 2018 r. poz. 650 i 1608), oraz w okresie obniżonego wymiaru czasu

pracy, o którym mowa w art. 2 pkt 2 tej ustawy,

b) w przypadku zaistnienia przesłanek niewypłacalności pracodawcy,

o których mowa w ustawie z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń

pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. z 2018 r.

poz. 1433 i 2192),

c) w okresie przejściowego zaprzestania prowadzenia działalności

gospodarczej lub ograniczenia jej prowadzenia na skutek powodzi

i braku środków na wypłatę wynagrodzeń dla pracowników, o których

mowa w art. 23 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o szczególnych

rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi (Dz. U.

z 2018 r. poz. 1473 i 1669).

2. W okresie obejmującym 12 kolejnych miesięcy kalendarzowych łączny

okres jednostronnego zawieszenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, nie może

przekroczyć 3 miesięcy.

3. Jeżeli umowa zakładowa to przewiduje, łączny okres jednostronnego

zawieszenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, może wynosić do 6 miesięcy w okresie

obejmującym 12 kolejnych miesięcy kalendarzowych.

4. Po okresie zawieszenia, o którym mowa w ust. 2 lub 3, pracodawca może,

jeżeli jest to uzasadnione sytuacją finansową, zawrzeć z reprezentacją

pracowników porozumienie o:

1) zawieszeniu naliczania i odprowadzania składek podstawowych lub

2) czasowym ograniczeniu wysokości składek podstawowych przez określenie

obowiązującej w okresie tego ograniczenia zasady naliczania składki

podstawowej, zgodnie z art. 24 ust. 3.

5. Zawarcie porozumienia, o którym mowa w ust. 4, następuje, jeżeli strony

porozumienia uznają, że jest to uzasadnione sytuacją finansową pracodawcy.

6. Do zawarcia porozumienia stosuje się odpowiednio przepisy

art. 11 dotyczące zawarcia umowy zakładowej.

07.02.2020

7. Pracodawca przekazuje porozumienie organowi nadzoru niezwłocznie po

jego zawarciu.

8. Organ nadzoru wpisuje do rejestru programów w terminie 7 dni od daty

otrzymania zawartego porozumienia, o którym mowa w ust. 4:

1) datę zawarcia porozumienia;

2) dzień, od którego porozumienie zaczyna obowiązywać;

3) datę wygaśnięcia porozumienia;

4) wysokość składki podstawowej obowiązującej w okresie obowiązywania

porozumienia – w przypadku określonym w ust. 4 pkt 2.

9. Porozumienie obowiązuje od dnia w nim określonego, lecz nie wcześniej

niż od dnia wpisania jego postanowień do rejestru programów.

10. Organ nadzoru odmawia wpisu, jeżeli postanowienia porozumienia są

sprzeczne z przepisami ustawy.

11. Pracodawca rozwiązuje porozumienie w przypadku ustania przyczyny

będącej podstawą jego zawarcia.

12. Pracodawca informuje organ nadzoru o rozwiązaniu porozumienia,

w terminie dwóch tygodni od dnia rozpoczęcia naliczania i odprowadzania składek

podstawowych, na warunkach zawartych w umowie zakładowej.

13. Pracodawca jest obowiązany rozpocząć ponowne naliczanie

i odprowadzanie składek podstawowych, począwszy od miesiąca następującego po

miesiącu, w którym nastąpiło rozwiązanie lub wygaśnięcie porozumienia.

Art. 39. 1. W okresie obejmującym 48 kolejnych miesięcy kalendarzowych

łączny okres obowiązywania porozumienia zawartego na zasadach określonych

w art. 38 nie może przekroczyć 24 miesięcy.

2. Czas obowiązywania porozumienia może przekroczyć okres, o którym

mowa w ust. 1, w przypadku gdy dalsze naliczanie i odprowadzanie składek

podstawowych spowodowałoby konieczność złożenia wniosku, o którym mowa

w art. 21 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2019 r.

poz. 498).

3. W przypadku gdy porozumienie zostało zawarte na zasadach określonych

w ust. 2, pracodawca, przekazując porozumienie organowi nadzoru, przedstawia

dokumenty uzasadniające zaistnienie sytuacji, o której mowa w ust. 2.

07.02.2020

4. Porozumienie na warunkach, o których mowa w ust. 2, może być zawarte

na okres nie dłuższy niż 24 miesiące. Jeżeli jest to uzasadnione sytuacją finansową

pracodawcy, może on ponownie zawrzeć porozumienie.

Art. 40. 1. Likwidacja programu może nastąpić w przypadku:

1) otwarcia likwidacji zakładu ubezpieczeń, jeżeli nie nastąpi przelew praw

(cesja) z umowy pracodawcy z zakładem na rzecz innego zakładu,

2) wystąpienia przesłanki do rozwiązania i w konsekwencji likwidacji

wszystkich funduszy inwestycyjnych, w których były gromadzone składki

w ramach programu, jeżeli nie nastąpi przejęcie któregokolwiek z tych

funduszy przez inne towarzystwo funduszy inwestycyjnych,

3) otwarcia likwidacji funduszu emerytalnego, jeżeli nie nastąpi przejęcie tego

funduszu przez inne towarzystwo emerytalne,

4) wymienionym w art. 7 ust. 1,

5) wypowiedzenia umowy przez instytucję finansową

– jeżeli reprezentacja pracowników nie wyrazi zgody na zmianę umowy

zakładowej w trybie art. 41.

2. Likwidacja programu może nastąpić również w przypadku:

1) likwidacji albo upadłości pracodawcy;

2) spadku wartości środków zgromadzonych w programie poniżej kwoty

ustalonej w umowie zakładowej;

3) podjęcia przez pracodawcę decyzji o likwidacji programu, pod warunkiem

zawarcia przez pracodawcę porozumienia w sprawie rozwiązania umowy

zakładowej z reprezentacją pracowników;

4) podjęcia przez pracodawcę jednostronnej decyzji o rozwiązaniu umowy

zakładowej, pod warunkiem zachowania co najmniej 12-miesięcznego okresu

wypowiedzenia, jeżeli uprzednio przez okres co najmniej trzech miesięcy

zostało zawieszone odprowadzanie składek podstawowych lub została

ograniczona ich wysokość;

5) stwierdzenia przez organ nadzoru uporczywego naruszania prawa przez

zarządzającego zagranicznego.

3. Likwidacja programu następuje, jeżeli u osoby, o której mowa w art. 5

ust. 4, nie pozostają w zatrudnieniu pracownicy będący uczestnikami programu.

07.02.2020

4. Likwidacja programu skutkuje wykreśleniem programu z rejestru. Decyzja

o wykreśleniu z rejestru może zawierać termin wykreślenia.

5. Wykreślenie programu z rejestru może również nastąpić z przyczyn,

o których mowa w art. 7 lub art. 59.

Art. 40a. 1. W przypadku śmierci pracodawcy program nie ulega likwidacji,

jeżeli z chwilą śmierci pracodawcy został ustanowiony zarząd sukcesyjny, o którym

mowa w ustawie z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem

osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw (Dz.

U. poz. 1629), a zarządca sukcesyjny, w terminie 30 dni od dnia śmierci

pracodawcy, złoży organowi nadzoru pisemne oświadczenie o woli kontynuacji

programu wraz z informacją o dacie śmierci pracodawcy oraz aktualnych danych

przedsiębiorstwa w spadku.

2. Organ nadzoru zawiadamia zarządcę sukcesyjnego o dokonaniu rejestracji

zmian wynikających ze złożonego oświadczenia w terminie 30 dni od dnia jego

złożenia.

3. Po wygaśnięciu zarządu sukcesyjnego obowiązek kontynuacji programu

spoczywa wyłącznie na zapisobiorcy windykacyjnym, jeżeli przedmiotem zapisu

uczyniono całe przedsiębiorstwo, albo następcy prawnym zmarłego pracodawcy,

jeżeli w następstwie działu spadku nabył on przedsiębiorstwo w całości. Przepisy

art. 34 ust. 3 i 5 stosuje się odpowiednio.

Art. 41. 1. W przypadku likwidacji programu z przyczyn, o których mowa

w art. 40 ust. 1, pracodawca jest obowiązany przedstawić reprezentacji

pracowników ofertę zawierającą projekt umowy z nową instytucją finansową lub

statut funduszu emerytalnego, do którego zamierza przystąpić, oraz propozycję

zmiany umowy zakładowej.

2. Jeżeli w okresie 2 miesięcy od przedstawienia przez pracodawcę

reprezentacji pracowników oferty, o której mowa w ust. 1, nie zostanie wyrażona

przez tę reprezentację zgoda na dokonanie zmiany umowy zakładowej,

pracodawca, przedstawiając dokumenty potwierdzające złożenie propozycji

zmiany umowy zakładowej, składa do organu nadzoru wniosek o wydanie decyzji

o wykreśleniu programu z rejestru programów.

07.02.2020

3. W przypadkach, o których mowa w art. 40 ust. 2, pracodawca lub

likwidator pracodawcy jest obowiązany do złożenia do organu nadzoru wniosku

o wydanie decyzji o wykreśleniu programu z rejestru programów, przedstawiając

dokumenty potwierdzające zaistnienie przyczyn likwidacji programu.

4. Po uzyskaniu decyzji o wykreśleniu programu z rejestru programów

odpowiednio pracodawca, syndyk lub likwidator pracodawcy przekazuje

uczestnikom, za potwierdzeniem lub przesyłką poleconą, informację o likwidacji

programu, powiadamiając ich jednocześnie o terminie, od którego zaprzestano

naliczać, pobierać i odprowadzać składki, oraz o przyczynach likwidacji programu

i o czynnościach, które podjęto zgodnie z przepisami prawa.

5. Informacja, o której mowa w ust. 4, zawiera ponadto wezwanie uczestnika

do wskazania odpowiednio pracodawcy, likwidatorowi lub zarządzającemu

rachunku, na który ma zostać dokonana wypłata transferowa, oraz pouczenie

uczestnika, że w przypadku niepodania tego rachunku, w terminie określonym

w umowie zakładowej, nastąpi zwrot, o którym mowa w art. 44 ust. 1, oraz

o konsekwencjach finansowych tego zwrotu.

6. Termin wskazania przez uczestnika rachunku, o którym mowa w ust. 5,

określony w umowie zakładowej, nie może być krótszy niż miesiąc od dnia

otrzymania przez uczestnika informacji, o której mowa w ust. 4.

7. Obowiązek pracodawcy, syndyka lub likwidatora pracodawcy, o którym

mowa w ust. 4, uważa się za zrealizowany, także jeżeli uczestnik dwukrotnie nie

podejmie przesyłki poleconej.

Art. 41a. 1. Organ nadzoru wykreśla z urzędu program z rejestru programów

w przypadku, gdy:

1) zakończono postępowanie likwidacyjne pracodawcy albo zakończono

postępowanie upadłościowe pracodawcy, a podmiot obowiązany do złożenia

wniosku o wydanie decyzji o wykreśleniu programu z rejestru programów nie

złożył takiego wniosku;

2) nie zakończono postępowania w sprawie wykreślenia programu przed dniem

zakończenia postępowania likwidacyjnego pracodawcy albo zakończenia

postępowania upadłościowego pracodawcy.

07.02.2020

2. W przypadkach, o których mowa w ust. 1, organ nadzoru nie wydaje

decyzji, o której mowa w art. 37 ust. 2, a adnotację o wykreśleniu programu

pozostawia w aktach sprawy.

3. W przypadkach, o których mowa w ust. 1, art. 20 ust. 5 i ust. 6 oraz art. 42–

45 stosuje się odpowiednio.

Rozdział 5

Zasady wypłat, wypłat transferowych i zwrotu z programu

Art. 42. 1. Wypłata następuje:

1) na wniosek uczestnika po osiągnięciu przez niego wieku 60 lat;

2) na wniosek uczestnika po przedstawieniu przez niego decyzji o przyznaniu

prawa do emerytury i po ukończeniu 55. roku życia;

3) w przypadku ukończenia przez uczestnika 70 lat, jeżeli wcześniej nie wystąpił

z wnioskiem o wypłatę środków;

4) na wniosek osoby uprawnionej, w przypadku śmierci uczestnika.

2. Przepisu ust. 1 pkt 3 nie stosuje się, jeżeli uczestnik jest pracownikiem

pracodawcy prowadzącego ten program. W takim przypadku wypłata następuje po

ustaniu stosunku pracy.

3. Wypłata może być, w zależności od wniosku uczestnika albo osoby

uprawnionej, dokonywana jednorazowo albo ratalnie. Wypłata jednorazowa jest

dokonywana w terminie nie dłuższym niż 1 miesiąc od dnia złożenia wniosku,

a w przypadku wypłaty ratalnej pierwsza rata jest płatna w terminie nie dłuższym

niż 1 miesiąc od dnia złożenia wniosku, chyba że uczestnik albo osoba uprawniona

wystąpi z wnioskiem o wypłatę w terminie późniejszym.

Art. 43. 1. Wypłata transferowa jest dokonywana w terminie nie dłuższym

niż miesiąc od dnia złożenia wniosku przez uczestnika.

2. Wypłata transferowa jest dokonywana:

1) do innego programu, którego uczestnikiem jest uczestnik programu;

2) na IKE uczestnika;

3) na IKE osoby uprawnionej, w przypadku śmierci uczestnika;

4) z IKE uczestnika na jego rachunek w programie na warunkach określonych

w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o indywidualnych kontach emerytalnych

oraz indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego;

07.02.2020

5) z PPK zmarłego uczestnika PPK na rachunek w programie małżonka

zmarłego uczestnika PPK lub osoby uprawnionej na warunkach określonych

w ustawie z dnia 4 października 2018 r. o pracowniczych planach

kapitałowych.

3. Wniosek o wypłatę transferową jest równoznaczny z wypowiedzeniem

udziału w programie.

4. Wypłata transferowa, o której mowa w ust. 2 pkt 2 i 3, jest dokonywana na

podstawie dyspozycji uczestnika albo osoby uprawnionej po okazaniu pracodawcy

potwierdzenia zawarcia umowy, o którym mowa w przepisach o indywidualnych

kontach emerytalnych oraz indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego.

5. Wypłata transferowa z programu nie może nastąpić w przypadku, gdy

uczestnik pozostaje w stosunku pracy z pracodawcą prowadzącym ten program.

6. Przepis ust. 5 nie ma zastosowania, jeżeli wypłata transferowa następuje

w przypadku likwidacji programu.

7. W przypadku, o którym mowa w ust. 2 pkt 4, środki zgromadzone na IKE

uczestnika są przekazywane do programu i traktowane jak środki pochodzące ze

składki dodatkowej, w rozumieniu niniejszej ustawy.

8. W przypadku likwidacji programu z przyczyny wskazanej

w art. 40 ust. 1 pkt 4 wypłata transferowa nie następuje, a rachunki uczestników

przenoszone są na wniosek pracodawcy do programu, w którym zaproponowano

im gromadzenie środków na podstawie art. 7 ust. 2. Przepisy art. 41 stosuje się

odpowiednio.

Art. 44. 1. Zwrot następuje w przypadku, jeżeli w terminie, o którym mowa

w art. 41 ust. 6, nie zostanie wskazany rachunek do dokonania wypłaty

transferowej.

2. Pracodawca, syndyk lub likwidator pracodawcy przekazuje

zarządzającemu lub likwidatorowi zarządzającego informację o rachunku

bankowym wskazanym przez uczestnika, na który należy dokonać zwrotu, oraz

o rachunku, na który ma być przekazana kwota, o której mowa w art. 45.

3. Likwidator zarządzającego lub zarządzający może określić także inne niż

przelew na rachunek bankowy uczestnika formy dokonania zwrotu.

07.02.2020

4. Likwidator zarządzającego lub zarządzający na wniosek pracodawcy

dokonuje zwrotu, po uprzednim przekazaniu kwoty naliczonego podatku od tych

środków, na rachunek właściwego urzędu skarbowego.

5. W przypadku braku możliwości przekazania zwracanych środków,

o których mowa w ust. 4, uczestnikowi, są one przekazywane do depozytu

sądowego.

6. W przypadku, o którym mowa w ust. 5, środki przekazane do depozytu

sądowego stają się własnością Skarbu Państwa, po upływie 20 lat od chwili

przekazania ich do depozytu sądowego, chyba że uczestnik przed upływem tego

terminu wyda dyspozycję przekazania tych środków na wskazany przez siebie

rachunek bankowy. Przepis art. 187 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks

cywilny stosuje się odpowiednio.

7. Przepisy ust. 5 i 6 stosuje się odpowiednio w przypadku braku możliwości

dokonania wypłaty, w przypadku określonym w art. 42 ust. 1 pkt 3.

8. Umowa zakładowa określa termin przekazania przez zarządzającego lub

likwidatora zarządzającego środków uczestnika na rachunek, o którym mowa

w ust. 2; termin ten nie może być dłuższy niż 3 miesiące od dnia otrzymania przez

uczestnika informacji, o której mowa w art. 41 ust. 4.

Art. 45. 1. W przypadku zwrotu zarządzający albo likwidator zarządzającego

przekazuje, ze środków uczestnika, na rachunek bankowy wskazany przez Zakład

Ubezpieczeń Społecznych kwotę w wysokości 30% sumy składek podstawowych

wpłaconych do programu.

2. Kwota, o której mowa w ust. 1, stanowi przychody Funduszu Ubezpieczeń

Społecznych.

3. Informacja o kwocie, o której mowa w ust. 1, ewidencjonowana jest na

koncie ubezpieczonego, o którym mowa w art. 40 ust. 1 ustawy z dnia

13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, jako składka na

ubezpieczenie emerytalne należna za miesiąc, w którym kwota ta została

przekazana do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

4. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, uwzględniając

konieczność zapewnienia prawidłowego zewidencjonowania danych na koncie

ubezpieczonego, określi w drodze rozporządzenia:

07.02.2020

1) szczegółowy zakres danych, w tym w szczególności dotyczących

zarządzającego i uczestnika, podawanych przez zarządzającego na

dokumencie płatniczym, za pomocą którego przekazywana jest kwota,

o której mowa w ust. 1;

2) sposób i tryb przeliczenia kwoty, o której mowa w ust. 1, na podstawę

wymiaru świadczeń, jeżeli emerytura uczestnika lub osoby uprawnionej ma

być obliczona od podstawy wymiaru.

Art. 46. Wypłata, wypłata transferowa lub zwrot następuje w formie

pieniężnej, z uwzględnieniem art. 103 ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r.

o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych.

Art. 47. 1. Uczestnik może dokonać w każdym czasie wypowiedzenia

udziału w programie przez złożenie pracodawcy oświadczenia woli w postaci

elektronicznej pozwalającej na utrwalenie jego treści na trwałym nośniku

informacji lub w innej postaci, jeżeli w umowie zakładowej tak określono, przy

czym okres wypowiedzenia przewidziany umową zakładową nie może być krótszy

niż 1 miesiąc i nie dłuższy niż 3 miesiące. Przepisy art. 43–45 stosuje się

odpowiednio.

2. W przypadku wypowiedzenia uczestnictwa w programie środki dotychczas

zgromadzone na rachunku pozostają na tym rachunku do czasu ich wypłaty,

wypłaty transferowej lub zwrotu.

Art. 48. 1. W deklaracji uczestnik może dokonać rozrządzenia środkami

zgromadzonymi na jego rachunku w ramach programu przez wskazanie osoby

fizycznej uprawnionej do odbioru środków na wypadek jego śmierci.

2. Uczestnik może w każdej chwili zmienić lub odwołać rozrządzenie.

3. Jeżeli uczestnik wskazał kilka osób uprawnionych do otrzymania środków

po jego śmierci, a nie oznaczył ich udziału w tych środkach, uważa się, że udziały

tych osób są równe.

4. W przypadku braku rozrządzenia na wypadek śmierci uprawnieni są

spadkobiercy na zasadach ogólnych, z zastrzeżeniem ust. 5. Wypłata na ich rzecz

powinna nastąpić w terminie 1 miesiąca od dnia przedłożenia prawomocnego

orzeczenia sądu o stwierdzeniu nabycia prawa do spadku oraz zgodnego

oświadczenia wszystkich spadkobierców o sposobie podziału środków

07.02.2020

zgromadzonych przez uczestnika lub prawomocnego postanowienia sądu o dziale

spadku.

5. Jeżeli program prowadzony jest w formie, o której mowa w art. 6 ust. 1

pkt 3, stosuje się odpowiednio art. 831 i 832 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. –

Kodeks cywilny.

6. Uprawnionym do wypłaty świadczenia nie może być pracodawca, chyba że

jest on członkiem najbliższej rodziny uczestnika. Członkami najbliższej rodziny

uczestnika są: małżonek, dzieci, rodzice oraz wnuki.

Art. 49. Środki ze składki podstawowej nie podlegają egzekucji sądowej

i administracyjnej, chyba że powstał obowiązek ich zwrotu albo wypłaty i wtedy

podlegają egzekucji od dnia wymagalności. Ograniczenia te nie mają zastosowania

do egzekucji mającej na celu zaspokojenie roszczeń z tytułu alimentów.

Rozdział 6

Przepisy karne

Art. 50. 1. Kto, nie będąc do tego uprawnionym, używa w firmie lub do

określenia prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej albo w reklamie

określenia „program emerytalny”, podlega grzywnie do 1 000 000 zł lub karze

pozbawienia wolności do lat 3.

2. Tej samej karze podlega, kto dopuszcza się czynu określonego w ust. 1,

działając w imieniu osoby prawnej.

3. Orzekanie w sprawach o czyny, o których mowa w ust. 1 i 2, następuje

w trybie przepisów postępowania karnego.

Rozdział 7

Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy przejściowe i końcowe

Art. 51–55. (pominięte)

Art. 56. 1. Pracodawcy, prowadzący w dniu wejścia w życie ustawy grupowe

ubezpieczenia na życie związane z funduszem inwestycyjnym lub inną formę

grupowego gromadzenia środków na cele emerytalne dla swoich pracowników,

tracą prawo do odliczania poniesionych wydatków od podstawy wymiaru składki

na ubezpieczenia społeczne wynikające z odrębnych przepisów, jeżeli w terminie

07.02.2020

do dnia 31 grudnia 2004 r. nie złożą wniosku o wpis programu do rejestru

programów skutkującego wpisaniem tego programu do rejestru.

2. W przypadku wpisania programu, o którym mowa w ust. 1, do rejestru

programów:

1) środki zgromadzone przed przystąpieniem pracownika do programu są

przekazywane do tego programu i traktowane jak środki pochodzące ze

składki podstawowej w rozumieniu niniejszej ustawy;

2) pracodawca i zarządzający są obowiązani do przechowywania dokumentacji

dotyczącej terminów i wysokości składek wniesionych na konto pracownika

prowadzone w ramach grupowego gromadzenia środków wraz

z dokumentacją programu; do dokumentacji stosuje się odpowiednio przepisy

dotyczące informacji, o której mowa w art. 8.

3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio, jeżeli pracodawca

i reprezentacja pracowników, tworząc program, dokonali zmiany zarządzającego

środkami gromadzonymi w ramach grupowego ubezpieczenia na życie związanego

z funduszem inwestycyjnym lub w ramach innej formy grupowego gromadzenia

środków na cele emerytalne i dokonali wyboru innego zarządzającego programem

albo nadali programowi inną formę niż dotychczasowa.

4. W przypadku, o którym mowa w ust. 3, zakład ubezpieczeń lub fundusz

inwestycyjny są obowiązane po skutecznym rozwiązaniu umowy, na podstawie

dyspozycji pracownika, przekazać te środki na jego rachunek prowadzony w

ramach programu oraz przekazać pracodawcy dokumentację dotyczącą terminów

i wysokości składek wniesionych na konto pracownika prowadzone w ramach

grupowego gromadzenia środków.

5. Organ nadzoru zawiadomi Zakład Ubezpieczeń Społecznych o każdym

przypadku, w którym postępowanie administracyjne, wszczęte na podstawie

wniosku, o którym mowa w ust. 1, zakończy się pozostawieniem wniosku bez

rozpoznania, odmową wpisu do rejestru lub umorzeniem postępowania.

6. Jeżeli pracodawca prowadził do dnia 31 grudnia 2004 r. grupowe

gromadzenie środków na cele emerytalne, o którym mowa w ust. 1, zgromadzone

środki mogą być przekazane do programu pod warunkiem, że pracodawca do dnia

31 grudnia 2005 r. złoży wniosek o rejestrację programu. Przepisy ust. 2–4 stosuje

się odpowiednio.

07.02.2020

Art. 57. Czynności pracodawcy związane z zawarciem i realizacją umowy

zakładowej, naliczaniem i odprowadzaniem składek, wypłatą, wypłatą transferową

i zwrotem nie stanowią czynności pośrednictwa ubezpieczeniowego w rozumieniu

przepisów o działalności ubezpieczeniowej.

Art. 58. Wnioski o rejestrację programów złożone przed dniem wejścia

w życie ustawy są rozpatrywane na podstawie przepisów niniejszej ustawy.

Art. 59. 1. Pracodawcy prowadzący program w dniu wejścia w życie ustawy

są obowiązani dostosować program do przepisów ustawy do dnia 31 grudnia

2005 r., z zastrzeżeniem ust. 2.

2. Dostosowanie programu do art. 6 ust. 9 pkt 2 i 3 powinno nastąpić do dnia

31 grudnia 2008 r.

3. Składki na rzecz osób będących uczestnikami programów w związku

z umową agencji lub umową zlecenia mogą być wnoszone nie dłużej niż do dnia

31 grudnia 2007 r. Art. 27 stosuje się odpowiednio.

Art. 60. Fundusz emerytalny, do którego pierwsza składka wpłynęła przed

dniem wejścia w życie ustawy, jest obowiązany do przekazania po raz pierwszy

organowi nadzoru deklaracji zasad polityki inwestycyjnej funduszu, o której mowa

w art. 194a ustawy wymienionej w art. 54, do dnia 30 września 2004 r.

Art. 61. Traci moc ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o pracowniczych

programach emerytalnych (Dz. U. z 2001 r. poz. 623 oraz z 2002 r. poz. 253

i 1178).

Art. 62. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 czerwca 2004 r., z wyjątkiem

art. 8 ust. 2 pkt 6, 7 i 8, art. 18 ust. 6, art. 25 ust. 4 i art. 43 ust. 2 pkt 2, 3 i 4, które

wchodzą w życie z dniem 1 września 2004 r.

07.02.2020