Telksinoe - ustawy

©Telksinoe s. 1/47

Opracowano na podstawie: t.j.

Dz. U. z 2019 r.

poz. 785, 1043,1469, 1553,

1802, 1815, 2020, 1655,

Dz. U. z 2020 r.

poz. 288.

U S T A W A

z dnia 28 lipca 2005 r.

o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

TYTUŁ I

Przepisy ogólne

Art. 1. Ustawa określa zasady i tryb pobierania kosztów sądowych

w sprawach cywilnych, zasady ich zwrotu, wysokość opłat sądowych w sprawach

cywilnych, zasady zwalniania od kosztów sądowych oraz umarzania, rozkładania

na raty i odraczania terminu zapłaty należności sądowych.

Art. 2. 1. Koszty sądowe obejmują opłaty i wydatki.

2. Do uiszczenia kosztów sądowych obowiązana jest strona, która wnosi do

sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, chyba że ustawa stanowi

inaczej.

Art. 3. 1. Opłacie podlega pismo, jeżeli przepis ustawy przewiduje jej

pobranie.

2. Opłacie podlegają w szczególności następujące pisma:

1) pozew i pozew wzajemny;

1a) pismo zawierające oświadczenie o rozszerzeniu powództwa lub jego zmianie

w sposób powodujący wzrost wartości przedmiotu sporu;

2) apelacja i zażalenie;

3) skarga kasacyjna i skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia;

4) sprzeciw od wyroku zaocznego;

5) zarzuty od nakazu zapłaty;

6) interwencja główna i uboczna;

7) wniosek:

a) o wszczęcie postępowania nieprocesowego,

b) o ogłoszenie upadłości,

27.04.2020

©Telksinoe s. 2/47

c) o wpis i wykreślenie w księdze wieczystej,

d) o wpis w Krajowym Rejestrze Sądowym i w rejestrze zastawów oraz

o zmianę i wykreślenie tych wpisów;

8) skarga:

a) o wznowienie postępowania,

b) o uchylenie wyroku sądu polubownego,

c) na orzeczenie referendarza sądowego,

d) na czynności komornika;

9) odwołanie od decyzji oraz zażalenie na postanowienie Prezesa Urzędu

Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki,

Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej, Prezesa Urzędu Transportu

Kolejowego, Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji oraz

organu regulacyjnego, o którym mowa w ustawie z dnia 7 czerwca 2001 r.

o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków

(Dz. U. z 2018 r. poz. 1152 i 1629).

3. Opłacie podlega wniosek o wydanie na podstawie akt: odpisu, wypisu,

zaświadczenia, wyciągu, innego dokumentu oraz kopii, a nadto wniosek o wydanie

odpisu księgi wieczystej (opłata kancelaryjna).

Art. 4. 1. Pismo wnoszone przez kilka osób podlega jednej opłacie. Jeżeli

jednak przedmiotem sprawy są roszczenia lub zobowiązania jednego rodzaju

i oparte na jednakowej podstawie faktycznej i prawnej (współuczestnictwo

formalne), każdy współuczestnik uiszcza opłatę oddzielnie, stosownie do swojego

roszczenia lub zobowiązania.

2. Opłatę od wniosku o dokonanie wpisu w księdze wieczystej pobiera się od

osoby, która wystąpiła z takim wnioskiem, także wówczas, gdy na jego podstawie

mają być ujawnione prawa osób, które nie są wnioskodawcami.

3. (uchylony)

Art. 5. 1. Wydatki obejmują w szczególności:

1) koszty podróży strony zwolnionej od kosztów sądowych związane

z nakazanym przez sąd jej osobistym stawiennictwem;

2) zwrot kosztów podróży i noclegu oraz utraconych zarobków lub dochodów

świadków;

27.04.2020

©Telksinoe s. 3/47

3) wynagrodzenie i zwrot kosztów poniesionych przez biegłych, tłumaczy oraz

kuratorów ustanowionych dla strony w danej sprawie;

3a) zryczałtowane koszty przeprowadzenia dowodu z opinii opiniodawczego

zespołu sądowych specjalistów;

4) wynagrodzenie należne innym osobom lub instytucjom oraz zwrot

poniesionych przez nie kosztów;

5) koszty przeprowadzenia innych dowodów;

6) koszty przewozu zwierząt i rzeczy, utrzymywania ich lub przechowywania;

7) koszty ogłoszeń;

8) koszty osadzenia i pobytu w areszcie;

9) ryczałty należne kuratorom sądowym za przeprowadzenie wywiadu

środowiskowego w sprawach: o unieważnienie małżeństwa, o rozwód oraz

separację, a także za uczestniczenie przy ustalonych przez sąd kontaktach

rodziców z dziećmi;

10) koszty wystawienia zaświadczenia przez lekarza sądowego;

11) koszty mediacji prowadzonej na skutek skierowania przez sąd.

2. Wydatki związane z doręczaniem pism sądowych nie obciążają stron,

z wyjątkiem kosztów doręczenia za pośrednictwem komornika oraz dodatkowych

kosztów doręczenia za granicą, w tym kosztów tłumaczenia.

3. Wydatki związane ze zwrotem opłat nie obciążają stron.

Art. 6. (uchylony)

Art. 7. 1. Stroną w rozumieniu ustawy jest każdy uczestnik postępowania

sądowego, w tym także świadek, biegły i tłumacz, a kosztami procesu są również

koszty innych rodzajów postępowania.

2. Przez pismo wnoszone do sądu rozumie się również składany ustnie do

protokołu pozew, wniosek wszczynający innego rodzaju postępowanie lub inny

wniosek, jeżeli podlega opłacie.

Art. 8. 1. W postępowaniu dotyczącym kosztów sądowych stosuje się

przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego

(Dz. U. z 2019 r. poz. 1460 i 1469), chyba że ustawa stanowi inaczej.

2. Postanowienie w przedmiocie kosztów sądowych może wydać także

referendarz sądowy.

27.04.2020

©Telksinoe s. 4/47

3. Uiszczenie opłaty wyższej niż należna nie powoduje dla strony

niekorzystnych skutków procesowych.

Art. 9. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia:

1) sposób uiszczania opłat sądowych w sprawach cywilnych, w tym

wnoszonych na rachunek bankowy sądu lub w formie znaków opłaty sądowej

według ustalonego wzoru, mając na względzie łatwość uiszczenia opłat przez

strony oraz skutek w postaci zwrotu lub odrzucenia pisma, od którego przy

jego wniesieniu nie została uiszczona należna opłata;

2) wzór oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach

utrzymania, o którym mowa w art. 102 ust. 2, a także sposób udostępniania

osobom fizycznym wzoru druków tych oświadczeń w siedzibach sądów,

mając na względzie komunikatywność niezbędnych pouczeń dla stron co do

sposobu wypełnienia, skutków niezłożenia lub złożenia nieprawdziwego

oświadczenia;

3) wysokość wynagrodzenia i zwrot wydatków poniesionych przez kuratorów

ustanowionych dla strony w danej sprawie, mając na względzie rodzaj

sprawy, stopień jej zawiłości i nakład pracy kuratorów;

4) wysokość zryczałtowanych kosztów przeprowadzenia dowodu z opinii

opiniodawczego zespołu sądowych specjalistów, mając na względzie zakres

przeprowadzanych przez zespół badań, wymagania dotyczące kwalifikacji

specjalistów zespołu oraz nakład pracy niezbędny do wydania opinii.

TYTUŁ II

Opłaty

DZIAŁ 1

Przepisy ogólne

Art. 10. Opłatę należy uiścić przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego

opłacie.

Art. 11. Opłata jest stała, stosunkowa albo podstawowa.

Art. 12. Opłatę stałą pobiera się w sprawach o prawa niemajątkowe oraz we

wskazanych w ustawie niektórych sprawach o prawa majątkowe, w wysokości

jednakowej, niezależnie od wartości przedmiotu sporu lub wartości przedmiotu

27.04.2020

©Telksinoe s. 5/47

zaskarżenia. Opłata stała nie może być niższa niż 30 złotych i wyższa niż

10 000 złotych.

Art. 13. 1. W sprawach o prawa majątkowe pobiera się od pisma opłatę stałą

ustaloną według wartości przedmiotu sporu lub wartości przedmiotu zaskarżenia

wynoszącej:

1) do 500 złotych – w kwocie 30 złotych;

2) ponad 500 złotych do 1500 złotych – w kwocie 100 złotych;

3) ponad 1500 złotych do 4000 złotych – w kwocie 200 złotych;

4) ponad 4000 złotych do 7500 złotych – w kwocie 400 złotych;

5) ponad 7500 złotych do 10 000 złotych – w kwocie 500 złotych;

6) ponad 10 000 złotych do 15 000 złotych – w kwocie 750 złotych;

7) ponad 15 000 złotych do 20 000 złotych – w kwocie 1000 złotych.

2. W sprawach o prawa majątkowe przy wartości przedmiotu sporu lub

wartości przedmiotu zaskarżenia ponad 20 000 złotych pobiera się od pisma opłatę

stosunkową wynoszącą 5% tej wartości, nie więcej jednak niż 200 000 złotych.

Art. 13a. W sprawach o roszczenia wynikające z czynności bankowych od

strony będącej konsumentem lub osobą fizyczną prowadzącą gospodarstwo

rodzinne przy wartości przedmiotu sporu lub wartości przedmiotu zaskarżenia

wynoszącej ponad 20 000 złotych pobiera się opłatę stałą w kwocie 1000 złotych.

Art. 13b. W sprawach o roszczenia wynikające z art. 36 ustawy z dnia

27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U.

z 2018 r. poz. 1945 oraz z 2019 r. poz. 60, 235, 730 i 1009) przy wartości

przedmiotu sporu lub wartości przedmiotu zaskarżenia wynoszącej ponad

20 000 złotych pobiera się opłatę stałą w kwocie 1000 złotych.

Art. 13c. W sprawach o:

1) usunięcie niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem

prawnym,

2) pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności,

3) zwolnienie zajętego przedmiotu od egzekucji

– przy wartości przedmiotu sporu lub wartości przedmiotu zaskarżenia wynoszącej

ponad 40 000 złotych pobiera się opłatę stałą w kwocie 2000 złotych.

27.04.2020

©Telksinoe s. 6/47

Art. 13d. W sprawach o prawa majątkowe dochodzone w postępowaniu

grupowym opłata stała lub stosunkowa wynosi połowę opłaty ustalonej zgodnie

z art. 13, art. 13a i art. 13b, jednak nie mniej niż 100 złotych i nie więcej niż

200 000 złotych.

Art. 13e. W sprawach, w których powód przed wytoczeniem powództwa

wziął udział w mediacji prowadzonej na podstawie umowy o mediację zgodnie

z ustawą z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego lub podjął

próbę rozwiązania sporu przez złożenie wniosku o rozpatrzenie sporu przez

właściwy sąd polubowny ustanowiony ustawą w celu rozpatrywania sporów

konsumenckich albo wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie pozasądowego

rozwiązania sporu konsumenckiego, opłata stała lub stosunkowa od pozwu podlega

obniżeniu o dwie trzecie, nie więcej jednak niż o 400 złotych.

Art. 14. 1. Opłatę podstawową pobiera się w sprawach, w których przepisy

nie przewidują opłaty stałej, stosunkowej lub tymczasowej.

2. (uchylony)

3. Opłata podstawowa wynosi 30 złotych i stanowi minimalną opłatę, którą

strona jest obowiązana uiścić od pisma podlegającego opłacie, chyba że ustawa

stanowi inaczej.

4. Pobranie od pisma opłaty podstawowej wyłącza pobranie innej opłaty.

5. Przepisów o opłacie podstawowej nie stosuje się w postępowaniu

wieczystoksięgowym oraz w postępowaniu rejestrowym.

Art. 14a. 1. W sprawie, w której powództwo oddalono na podstawie art. 1911

ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego, powoda nie

obciąża się kosztami sądowymi.

2. Jeżeli jednak apelację oddalono na podstawie art. 3911 ustawy z dnia

17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego, sąd drugiej instancji

obciąży powoda opłatą podstawową od pozwu i od apelacji. Jeżeli powód wniósł

o zwolnienie od kosztów sądowych, sąd drugiej instancji może mu je przyznać.

Art. 15. 1. Od pisma wniesionego w sprawie o prawa majątkowe, w której

wartości przedmiotu sprawy nie da się ustalić w chwili jej wszczęcia,

przewodniczący określa opłatę tymczasową.

27.04.2020

©Telksinoe s. 7/47

2. Opłatę tymczasową określa się w granicach od 30 złotych do 2000 złotych,

a w sprawach dochodzonych w postępowaniu grupowym od 300 złotych do

20 000 złotych.

3. W orzeczeniu kończącym postępowanie w pierwszej instancji sąd określa

wysokość opłaty ostatecznej, która jest bądź opłatą stosunkową, obliczoną od

wartości przedmiotu sporu ustalonej w toku postępowania, bądź opłatą określoną

przez sąd, jeżeli wartości tej nie udało się ustalić. W tym wypadku opłatę ostateczną

sąd określa w kwocie nie wyższej niż 5000 złotych, mając na względzie społeczną

doniosłość rozstrzygnięcia i stopień zawiłości sprawy.

Art. 16. 1. Jeżeli opłata ostateczna jest wyższa od opłaty tymczasowej, sąd

orzeka o obowiązku uiszczenia różnicy, stosując odpowiednio zasady

obowiązujące przy zwrocie kosztów procesu.

2. (uchylony)

Art. 17. W wypadku wstąpienia do sprawy osoby, na której rzecz prokurator

wytoczył powództwo lub zgłosił wniosek o wszczęcie postępowania, pobiera się

od tej osoby opłatę należną od takiego pozwu lub wniosku.

Art. 18. 1. Całą opłatę pobiera się od pozwu i pozwu wzajemnego oraz

wniosku o wszczęcie postępowania nieprocesowego lub samodzielnej jego części,

chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

2.1) Przepisy ustawy przewidujące pobranie opłaty od pozwu lub wniosku

wszczynającego postępowanie w sprawie stosuje się również do opłaty od apelacji,

skargi kasacyjnej, skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

orzeczenia, interwencji głównej, skargi o wznowienie postępowania, skargi

o uchylenie wyroku sądu polubownego, chyba że przepis szczególny stanowi

inaczej.

Art. 19. 1. Połowę opłaty pobiera się od sprzeciwu od wyroku zaocznego i od

wniosku o uchylenie europejskiego nakazu zapłaty.

2. Czwartą część opłaty pobiera się od pozwu:

Utracił moc z dniem 24 grudnia 2008 r. w zakresie, w jakim stanowi, że w postępowaniu

uproszczonym pobiera się od apelacji opłatę stałą, liczoną jak od pozwu od wartości przedmiotu

sporu lub wartości przedmiotu umowy, niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia

w apelacji, na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 grudnia 2008 r. sygn.

akt P 17/07 (Dz. U. poz. 1524).

27.04.2020

©Telksinoe s. 8/47

1) spełniającego przesłanki do rozpoznania w postępowaniu nakazowym;

2) w elektronicznym postępowaniu upominawczym, z tym że w przypadku,

o którym mowa w art. 50537 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks

postępowania cywilnego, uiszczoną opłatę od pozwu w elektronicznym

postępowaniu upominawczym zalicza się na poczet opłaty od nowo

wniesionego pozwu.

3. Piątą część opłaty pobiera się od:

1) interwencji ubocznej;

2) zażalenia, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej;

3) wniosku o zawezwanie do próby ugodowej.

4. Trzy czwarte części opłaty pobiera się od pozwanego w razie wniesienia

zarzutów od nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu nakazowym.

Art. 20. 1. Opłata, o której mowa w art. 19, nie może wynosić mniej niż

30 złotych.

2. Jeżeli opłata ta ma być pobrana przed ustaleniem opłaty ostatecznej,

pobiera się odpowiednią część opłaty tymczasowej, nie mniej jednak niż

30 złotych.

Art. 21. Końcówkę opłaty zaokrągla się w górę do pełnego złotego.

Art. 21a. W przypadku przekazania sprawy innemu sądowi nie przekazuje się

temu sądowi pobranych w tej sprawie opłat.

DZIAŁ 2

Wysokość opłat we wszystkich rodzajach spraw

Art. 22. Opłatę stałą w kwocie 100 złotych pobiera się od zażalenia na

postanowienie w przedmiocie:

1) oddalenia wniosku o wyłączenie sędziego lub ławnika;

2) skazania na grzywnę strony, świadka, biegłego, tłumacza lub innej osoby oraz

odmowy zwolnienia od grzywny;

3) przymusowego sprowadzenia lub aresztowania świadka oraz odmowy

zwolnienia od przymusowego sprowadzenia;

4) wynagrodzenia i zwrotu kosztów poniesionych przez mediatora, biegłego,

tłumacza, kuratora lub uprawnioną osobę trzecią;

27.04.2020

©Telksinoe s. 9/47

5) należności świadka.

Art. 23. Opłatę stałą w kwocie 100 złotych pobiera się od:

1) wniosku o wszczęcie postępowania nieprocesowego lub samodzielnej jego

części, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej;

2) apelacji, zażalenia, skargi kasacyjnej, skargi o wznowienie postępowania

i skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia

w sprawie, w której postępowanie nieprocesowe zostało wszczęte z urzędu;

3) (uchylony)

4) wniosku o zabezpieczenie dowodu.

Art. 24. 1. Opłatę stałą w kwocie 300 zł pobiera się od wniosku o:

1) ustalenie, że orzeczenie sądu państwa obcego lub rozstrzygnięcie innego

organu państwa obcego podlega albo nie podlega uznaniu;

2) stwierdzenie wykonalności orzeczenia sądu państwa obcego lub

rozstrzygnięcia innego organu państwa obcego albo ugody zawartej przed tym

sądem lub organem lub zatwierdzonej przez ten sąd lub organ;

2a) odmowę wykonania, o którym mowa w przepisach rozporządzenia

Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 z dnia 12 grudnia

2012 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich

wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych (wersja przekształcona)

(Dz. Urz. UE L 351 z 20.12.2012, str. 1, z późn. zm.), rozporządzenia (WE)

nr 805/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r.

w sprawie utworzenia Europejskiego Tytułu Egzekucyjnego dla roszczeń

bezspornych (Dz. Urz. UE L 143 z 30.04.2004, str. 15, z późn. zm.; Dz. Urz.

UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 19, t. 7, str. 38), rozporządzenia (WE)

nr 1896/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r.

ustanawiającego postępowanie w sprawie europejskiego nakazu zapłaty (Dz.

Urz. UE L 399 z 30.12.2006, str. 1, z późn. zm.), rozporządzenia (WE)

nr 861/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lipca 2007 r.

ustanawiającego europejskie postępowanie w sprawie drobnych roszczeń

(Dz. Urz. UE L 199 z 31.07.2007, str. 1, z późn. zm.), rozporządzenia Rady

(WE) nr 4/2009 z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie jurysdykcji, prawa

właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń oraz współpracy w zakresie

27.04.2020

©Telksinoe s. 10/47

zobowiązań alimentacyjnych (Dz. Urz. UE L 7 z 10.01.2009, str. 1, z późn.

zm.) lub rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 606/2013

z dnia 12 czerwca 2013 r. w sprawie wzajemnego uznawania środków

ochrony w sprawach cywilnych (Dz. Urz. UE L 181 z 29.06.2013, str. 4);

2b) odmowę uznania albo stwierdzenie braku podstaw do odmowy uznania,

o których mowa w przepisach rozporządzenia Parlamentu Europejskiego

i Rady (UE) nr 1215/2012 z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie jurysdykcji i

uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych

i handlowych (wersja przekształcona);

2c) odmowę uznania, o którym mowa w przepisach rozporządzenia Parlamentu

Europejskiego i Rady (UE) nr 606/2013 z dnia 12 czerwca 2013 r. w sprawie

wzajemnego uznawania środków ochrony w sprawach cywilnych;

3) uznanie lub stwierdzenie wykonalności orzeczenia sądu polubownego lub

ugody zawartej przed tym sądem;

4) wydanie europejskiego poświadczenia spadkowego;

5) (uchylony)

2. Opłatę stałą w kwocie 200 zł pobiera się od wniosku o dokonanie przez sąd

czynności w trakcie postępowania przed sądem polubownym niewymienionych

w ust. 1.

Art. 25. 1. Opłatę stałą w kwocie 50 złotych pobiera się od skargi na

czynności komornika.

1a. Opłatę stałą w kwocie 100 złotych pobiera się od zażalenia na odmowę

dokonania czynności notarialnej.

2. Opłatę od skargi na orzeczenie referendarza pobiera się w wysokości opłaty

od wniosku o wydanie tego orzeczenia, nie więcej jednak niż 100 złotych.

Art. 25a. Opłatę od pisma zawierającego oświadczenie o rozszerzeniu

powództwa lub jego zmianie w sposób powodujący wzrost wartości przedmiotu

sporu pobiera się w wysokości różnicy między opłatą należną od powództwa

rozszerzonego lub zmienionego a opłatą należną sprzed rozszerzenia lub zmiany

powództwa, nie niższej jednak niż 30 złotych.

27.04.2020

©Telksinoe s. 11/47

Art. 25b. 1. Opłatę stałą w kwocie 100 złotych pobiera się od wniosku

o doręczenie orzeczenia albo zarządzenia z uzasadnieniem zgłoszonego w terminie

tygodnia od dnia ogłoszenia albo doręczenia tego orzeczenia albo zarządzenia.

2. W przypadku wniesienia środka zaskarżenia opłatę uiszczoną od wniosku

o doręczenie orzeczenia albo zarządzenia z uzasadnieniem zalicza się na poczet

opłaty od środka zaskarżenia. Ewentualna nadwyżka nie podlega zwrotowi.

DZIAŁ 3

Wysokość opłat w procesie

Rozdział 1

Sprawy z zakresu prawa cywilnego i rodzinnego

Art. 26. 1. Opłatę stałą w kwocie 600 złotych pobiera się od pozwu o:

1) rozwód;

2) separację;

3) ochronę dóbr osobistych;

4) (uchylony)

5) (uchylony)

6) ochronę innych praw niemajątkowych, chyba że przepis szczególny stanowi

inaczej;

7) ochronę niemajątkowych praw dochodzonych w postępowaniu grupowym.

2. W sprawach o rozwód, o separację lub o unieważnienie małżeństwa,

w razie zasądzenia alimentów na rzecz małżonka w orzeczeniu kończącym

postępowanie w instancji, pobiera się od małżonka zobowiązanego opłatę

stosunkową od zasądzonego roszczenia, a w razie nakazania eksmisji jednego

z małżonków albo podziału wspólnego majątku pobiera się także opłatę

w wysokości przewidzianej od pozwu lub wniosku w takiej sprawie.

Art. 26a. 1. W sprawach o:

1) ochronę praw autorskich i praw pokrewnych jak również dotyczących

wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów przemysłowych, znaków

towarowych, oznaczeń geograficznych i topografii układów scalonych oraz

ochronę innych praw na dobrach niematerialnych, w tym europejskich praw

własności intelektualnej,

27.04.2020

©Telksinoe s. 12/47

2) zapobieganie i zwalczanie nieuczciwej konkurencji

– pobiera się od pozwu opłatę stałą lub stosunkową w kwocie określonej w art. 13–

13d od każdego roszczenia pieniężnego, a od każdego innego roszczenia stałą

w kwocie 300 złotych.

[2. Opłatę stałą w kwocie 200 złotych pobiera się od wniosku o:

1) zabezpieczenie dowodów, o którym mowa w art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia

4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2019 r.

poz. 1231);

2) zobowiązanie naruszającego autorskie prawa majątkowe lub innej osoby do

udzielenia informacji lub udostępnienia dokumentacji, o których mowa

w art. 80 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim

i prawach pokrewnych;

3) zabezpieczenie dowodów, o którym mowa w art. 2861 ust. 1 ustawy z dnia

30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2020 r.

poz. 286);

4) nakazanie udzielenia informacji, o których mowa w art. 2862 ust. 1 i 2 ustawy

z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej;

5) zabezpieczenie dowodów, o którym mowa w art. 36b ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia

26 czerwca 2003 r. o ochronie prawnej odmian roślin (Dz. U. z 2018 r.

poz. 432);

6) zobowiązanie naruszającego wyłączne prawo lub innej osoby do udzielenia

informacji lub udostępnienia dokumentacji, o których mowa w art. 36b

ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 2003 r. o ochronie prawnej odmian

roślin.]

<2. Opłatę stałą w kwocie 200 złotych pobiera się od wniosku o: Nowe brzmienie

ust. 2 w art. 26a

1) zabezpieczenie środka dowodowego, o którym mowa wejdzie w życie z

w art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim dn. 1.07.2020 r.

(Dz. U. z 2020 r.

i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1231 oraz z 2020 r. poz. 288), poz. 288).

art. 2861 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności

przemysłowej (Dz. U. z 2020 r. poz. 286 i 288), art. 36b ust. 1 pkt 1 ustawy

z dnia 26 czerwca 2003 r. o ochronie prawnej odmian roślin (Dz. U.

z 2018 r. poz. 432 oraz z 2020 r. poz. 288) oraz art. 11a ust. 1 pkt 1 ustawy

27.04.2020

©Telksinoe s. 13/47

z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2134

oraz z 2020 r. poz. 288);

2) wezwanie do udzielenia informacji, o którym mowa w art. 80 ust. 1 pkt 3

ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach

pokrewnych, art. 2861 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. –

Prawo własności przemysłowej, art. 36b ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia

26 czerwca 2003 r. o ochronie prawnej odmian roślin oraz art. 11a

ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych.>

Art. 27. Opłatę stałą w kwocie 200 złotych pobiera się od pozwu w sprawie

1) ustalenie istnienia lub nieistnienia małżeństwa;

2) unieważnienie małżeństwa;

3) rozwiązanie przysposobienia;

4) zaprzeczenie ojcostwa lub macierzyństwa;

5) unieważnienie uznania dziecka;

6) ustanowienie przez sąd rozdzielności majątkowej;

7) naruszenie posiadania;

8) uchylenie uchwały organu spółdzielni;

8a) stwierdzenie nieważności uchwały organu spółdzielni;

8b) ustalenie istnienia lub nieistnienia uchwały organu spółdzielni;

9) uchylenie uchwały wspólnoty mieszkaniowej;

10) przyjęcie w poczet członków spółdzielni mieszkaniowej;

11) opróżnienie lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu;

12) ustalenie wstąpienia w stosunek najmu.

Art. 27a. Opłatę stałą w kwocie 500 zł pobiera się od pozwu w sprawie

wydania orzeczenia zastępującego uchwałę walnego zgromadzenia spółdzielni

o podziale.

Art. 27b. Opłatę stałą w kwocie 100 zł pobiera się od pozwu w sprawie

rozpoznawanej w europejskim postępowaniu w sprawie drobnych roszczeń.

Art. 28. (uchylony)

wejdzie w życie z

w sprawie o naruszenie prawa do znaku towarowego lub wzoru dn. 1.07.2020 r.

(Dz. U. z 2020 r.

27.04.2020 poz. 288).

©Telksinoe s. 14/47

przemysłowego, obejmującego żądanie unieważnienia lub stwierdzenia

wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy, wspólnego prawa

ochronnego na znak towarowy, unieważnienia prawa z rejestracji wzoru

przemysłowego, unieważnienia lub stwierdzenia wygaśnięcia prawa

ochronnego na wspólny znak towarowy, prawa ochronnego na znak towarowy

gwarancyjny, uznania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ochrony

międzynarodowego znaku towarowego, oraz unieważnienia uznania na

terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ochrony międzynarodowego wzoru

przemysłowego.>

Rozdział 2

Sprawy gospodarcze

Art. 29. Opłatę stałą w kwocie 5000 złotych pobiera się od pozwu w sprawie

1) rozwiązanie spółki;

2) wyłączenie wspólnika ze spółki;

3) uchylenie uchwały wspólników lub uchwały walnego zgromadzenia spółki;

4) stwierdzenie nieważności uchwały wspólników lub uchwały walnego

zgromadzenia spółki;

5) ustalenie istnienia lub nieistnienia uchwały organu spółki;

6) uchylenie uchwały zgromadzenia obligatariuszy;

7) stwierdzenie nieważności uchwały zgromadzenia obligatariuszy.

Art. 30. Opłatę stałą w kwocie 100 złotych pobiera się od pozwu w sprawie

z zakresu ochrony środowiska.

Art. 31. Opłatę stałą w kwocie 1500 złotych pobiera się od pozwu:

1) w sprawie z umowy o przekazanie mienia w ramach prywatyzacji;

2) w sprawie o unieważnienie przetargu.

Art. 32. 1. Opłatę stałą w kwocie 1000 złotych pobiera się od odwołania od

decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Prezesa Urzędu

Regulacji Energetyki, Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej oraz Prezesa

Urzędu Transportu Kolejowego, a także od apelacji, skargi kasacyjnej i skargi

27.04.2020

©Telksinoe s. 15/47

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia w takiej

sprawie.

2. Opłatę stałą w kwocie 500 złotych pobiera się od zażalenia na

postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Prezesa

Urzędu Regulacji Energetyki, Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej oraz

Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego.

3. (uchylony)

4. (uchylony)

Art. 32a. 1. Opłatę stałą w kwocie 100 złotych pobiera się od odwołania od

decyzji organu regulacyjnego, o którym mowa w ustawie z dnia 7 czerwca 2001 r.

o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, a także

od apelacji, skargi kasacyjnej i skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia w takiej sprawie.

2. Opłatę stałą w kwocie 50 złotych pobiera się od zażalenia na postanowienie

organu regulacyjnego, o którym mowa w ustawie z dnia 7 czerwca 2001 r.

o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.

Art. 33. Opłatę stałą w kwocie 3000 złotych pobiera się od odwołania od

decyzji Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, a także od

apelacji, skargi kasacyjnej i skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia w takiej sprawie.

Art. 34. [1. Od skargi na orzeczenie Krajowej Izby Odwoławczej przy

Prezesie Urzędu Zamówień Publicznych pobiera się opłatę stałą w wysokości Nowe brzmienie

ust. 1 w art. 34

pięciokrotności wpisu wniesionego od odwołania w sprawie, której dotyczy skarga, wejdzie w życie z

z zastrzeżeniem ust. 2.] dn. 1.01.2021 r.

(Dz. U. z 2019 r.

<1. Od skargi na orzeczenie Krajowej Izby Odwoławczej przy Prezesie poz. 2020).

Urzędu Zamówień Publicznych pobiera się opłatę stałą w wysokości

trzykrotności wpisu wniesionego od odwołania w sprawie, której dotyczy

skarga.>

2. (utracił moc)2)

Z dniem 28 kwietnia 2014 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia

15 kwietnia 2014 r. sygn. akt SK 12/13 (Dz. U. poz. 545).

27.04.2020

©Telksinoe s. 16/47

Art. 34a. 1. Opłatę stałą w kwocie 100 złotych od każdej osoby, której

wniosek dotyczy, pobiera się od wniosku o wezwanie na rozprawę świadka,

biegłego lub strony, jeżeli wniosek został złożony po zatwierdzeniu planu

rozprawy.

2. W przypadku konieczności zarządzenia przymusowego sprowadzenia

świadka pobiera się dodatkowo opłatę w kwocie 200 złotych.

Rozdział 3

Sprawy z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych

Art. 35. 1. W sprawach z zakresu prawa pracy od pracodawcy pobiera się

opłatę podstawową wyłącznie od apelacji, zażalenia, skargi kasacyjnej i skargi

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Jednakże

w sprawach, w których wartość przedmiotu sporu przewyższa kwotę

50 000 złotych, od pracownika i pracodawcy pobiera się opłatę stosunkową od

wszystkich podlegających opłacie pism.

1a. (uchylony)

2. Pracodawca uiszcza opłatę podstawową od pism podlegających opłacie

wymienionych w ust. 1, także w sprawie o ustalenie istnienia stosunku pracy

wytoczonej z powództwa inspektora pracy.

Art. 36. 1. W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych i w sprawach

odwołań rozpoznawanych przez sąd pracy i ubezpieczeń społecznych pobiera się

opłatę podstawową wyłącznie od apelacji, zażalenia, skargi kasacyjnej i skargi

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do strony wnoszącej odwołanie do sądu pracy

i ubezpieczeń społecznych.

DZIAŁ 4

Wysokość opłat w postępowaniu nieprocesowym

Rozdział 1

Sprawy z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego

Art. 37. Opłatę stałą w kwocie 100 złotych pobiera się od wniosku o:

1) zezwolenie na zawarcie związku małżeńskiego;

27.04.2020

©Telksinoe s. 17/47

2) zmianę wyroku orzekającego rozwód lub separację w części dotyczącej

władzy rodzicielskiej;

3) separację na zgodne żądanie małżonków;

4) zniesienie separacji;

5) zezwolenie na udzielenie pełnomocnictwa do oświadczenia o wstąpieniu

w związek małżeński;

6) zwolnienie od obowiązku złożenia lub przedstawienia kierownikowi urzędu

stanu cywilnego dokumentu potrzebnego do zawarcia związku małżeńskiego.

Art. 38. 1. Opłatę stałą w kwocie 1000 złotych pobiera się od wniosku

o podział majątku wspólnego po ustaniu małżeńskiej wspólności majątkowej.

2. Jeżeli wniosek zawiera zgodny projekt podziału tego majątku, pobiera się

opłatę stałą w kwocie 300 złotych.

Rozdział 2

Sprawy z zakresu prawa rzeczowego

Art. 39. 1. Opłatę stałą w kwocie 200 złotych pobiera się od wniosku o:

1) ustanowienie drogi koniecznej;

2) rozgraniczenie nieruchomości;

3) stwierdzenie nabycia służebności gruntowej przez zasiedzenie.

2. Opłatę w kwocie 100 złotych pobiera się od wniosku o:

1) ustalenie sposobu korzystania z rzeczy wspólnej;

2) ustanowienie zarządcy rzeczy wspólnej lub przedmiotu użytkowania;

3) rozstrzygnięcie co do dokonania czynności dotyczącej rzeczy wspólnej.

Art. 40. Opłatę stałą w kwocie 2000 złotych pobiera się od wniosku

o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie.

Art. 41. 1. Opłatę stałą w kwocie 1000 złotych pobiera się od wniosku

o zniesienie współwłasności.

2. Jeżeli wniosek zawiera zgodny projekt zniesienia współwłasności, pobiera

się opłatę stałą w kwocie 300 złotych.

27.04.2020

©Telksinoe s. 18/47

Rozdział 3

Sprawy z zakresu prawa o księgach wieczystych

Art. 42. 1. Opłatę stałą w kwocie 200 złotych pobiera się od wniosku o wpis

w księdze wieczystej własności, użytkowania wieczystego lub ograniczonego

prawa rzeczowego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

2. Jeżeli wniosek dotyczy wpisu udziału w prawie, pobiera się część opłaty

stałej proporcjonalną do wysokości udziału, nie mniej jednak niż 100 złotych.

3. Od wniosku o wpis w księdze wieczystej własności, użytkowania

wieczystego lub spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu na podstawie

dziedziczenia, zapisu lub działu spadku albo zniesienia współwłasności pobiera się

jedną opłatę stałą w wysokości 150 złotych niezależnie od liczby udziałów w tych

prawach.

Art. 43. Opłatę stałą w kwocie 150 złotych pobiera się od wniosku o wpis:

1) własności, użytkowania wieczystego, spółdzielczego własnościowego prawa

do lokalu nabytego w wyniku podziału majątku wspólnego po ustaniu

wspólności majątkowej między małżonkami;

2) własności nieruchomości rolnej o powierzchni do 5 ha;

3) praw osobistych i roszczeń;

4) zmiany treści ograniczonych praw rzeczowych.

Art. 43a. 1. Opłatę stałą w kwocie 40 zł pobiera się od wniosku o wpis

służebności przesyłu na rzecz przedsiębiorcy telekomunikacyjnego.

2. Opłatę stałą w kwocie 30 zł pobiera się od wniosku o wpis, o którym mowa

w art. 30 ust. 5a ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci

telekomunikacyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2062, z 2018 r. poz. 1118 oraz

z 2019 r. poz. 1815), oraz wniosku o wpis, o którym mowa w art. 33 ust. 3a tej

ustawy.

Art. 44. 1. Opłatę stałą w kwocie 100 złotych pobiera się od wniosku o:

1) założenie księgi wieczystej;

2) połączenie nieruchomości w jednej księdze wieczystej, która jest już

prowadzona, niezależnie od liczby łączonych nieruchomości;

3) odłączenie nieruchomości lub jej części;

4) sprostowanie działu I–O;

27.04.2020

©Telksinoe s. 19/47

5) wpis ostrzeżenia o niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze

wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym;

6) dokonanie innych wpisów, poza określonymi w art. 42 i 43.

2. Jeżeli założenie księgi wieczystej następuje w związku z odłączeniem

nieruchomości lub jej części z istniejącej księgi wieczystej, pobiera się tylko jedną

opłatę stałą określoną w ust. 1.

Art. 45. 1. Opłatę stałą określoną w art. 44 ust. 1 pkt 1–3 pobiera się

niezależnie od opłaty za dokonanie wpisu własności, użytkowania wieczystego lub

spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu.

2. Opłatę stałą określoną w art. 42 i 43 pobiera się odrębnie od wniosku

o wpis każdego prawa, choćby wpis dwu lub więcej praw miał być dokonany na tej

samej podstawie prawnej.

3. Od wniosku o wpis hipoteki łącznej lub służebności pobiera się jedną opłatę

stałą, choćby wniosek ten obejmował więcej niż jedną księgę wieczystą.

Art. 46. Od wniosku o wykreślenie wpisu pobiera się połowę opłaty należnej

od wniosku o wpis.

Art. 47. Wydatki związane z drukiem księgi wieczystej i teczki akt tej księgi

nie obciążają stron.

Art. 48. Od wniosku o złożenie do zbioru dokumentów pobiera się opłatę

stałą, przewidzianą dla wniosku o wpis do księgi wieczystej.

Rozdział 4

Sprawy z zakresu prawa spadkowego

Art. 49. 1. Opłatę stałą w kwocie 100 złotych pobiera się od wniosku o:

1) stwierdzenie nabycia spadku;

2) zabezpieczenie spadku;

3) sporządzenie spisu inwentarza;

4) odebranie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku.

2. Jeżeli wnioski, o których mowa w ust. 1, są umieszczone w jednym piśmie

lub we wniosku o dział spadku, opłatę pobiera się od każdego z nich odrębnie.

Art. 50. Opłatę stałą w kwocie 100 złotych pobiera się od:

27.04.2020

©Telksinoe s. 20/47

1) apelacji, skargi kasacyjnej i skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku;

2) wniosku o zabezpieczenie spadku po cudzoziemcu;

3) wniosku o wydanie właściwemu konsulowi spadku po cudzoziemcu.

Art. 51. 1. Opłatę stałą w kwocie 500 złotych pobiera się od wniosku o dział

spadku, a jeżeli zawiera on zgodny projekt działu spadku, pobiera się opłatę stałą

w kwocie 300 złotych.

2. Opłatę stałą w kwocie 1000 złotych pobiera się od wniosku o dział spadku

połączony ze zniesieniem współwłasności, a jeżeli zawiera on zgodny projekt

działu spadku i zniesienia współwłasności, pobiera się opłatę stałą w kwocie

600 złotych.

Rozdział 5

Sprawy z zakresu działania Krajowego Rejestru Sądowego

Art. 52. 1. Opłatę stałą w kwocie 500 złotych pobiera się od wniosku

o zarejestrowanie podmiotu w rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze

Sądowym, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

[2. Opłatę stałą w kwocie 250 złotych pobiera się od wniosku

o zarejestrowanie w rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym

spółki jawnej, spółki komandytowej oraz spółki z ograniczoną odpowiedzialnością,

których umowy zostały zawarte przy wykorzystaniu wzorców umowy

udostępnionych w systemie teleinformatycznym.]

<2. Opłatę stałą w kwocie 250 złotych pobiera się od wniosku Nowe brzmienie

ust. 2 w art. 52

o zarejestrowanie w rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze wejdzie w życie z

dn. 1.03.2021 r.

Sądowym spółki jawnej, spółki komandytowej, spółki z ograniczoną (Dz. U. z 2019 r.

odpowiedzialnością oraz prostej spółki akcyjnej, których umowy zostały poz. 1655 oraz z

2020 r. poz. 288).

zawarte przy wykorzystaniu wzorców umowy udostępnionych w systemie

teleinformatycznym.>

Art. 53. 1. Opłatę stałą w kwocie 250 złotych pobiera się od wniosku

o zarejestrowanie w Krajowym Rejestrze Sądowym w rejestrze stowarzyszeń,

innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz publicznych

zakładów opieki zdrowotnej.

27.04.2020

©Telksinoe s. 21/47

2. Opłatę stałą w kwocie 500 złotych pobiera się od wniosku, o którym mowa

w ust. 1, jeżeli dotyczy on jednocześnie wpisu do rejestru przedsiębiorców.

Przepis

Art. 54. Opłatę stałą w kwocie 300 złotych pobiera się od wniosku o: uchylający pkt 1

w art. 54 wejdzie

[1) wpisanie dłużnika do rejestru dłużników niewypłacalnych w Krajowym w życie z dn.

1.12.2020 r. (Dz.

Rejestrze Sądowym;] U. z 2018 r. poz.

398 oraz z 2019 r.

2) wykreślenie podmiotu z rejestru przedsiębiorców lub z rejestru stowarzyszeń, poz. 55).

innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz publicznych

zakładów opieki zdrowotnej połączone z wykreśleniem z Krajowego Rejestru

Sądowego.

Art. 55. 1. Opłatę stałą w kwocie 250 złotych pobiera się od wniosku

o dokonanie zmiany wpisu dotyczącego podmiotu wpisanego do rejestru

przedsiębiorców.

2. Opłatę stałą w kwocie 200 złotych pobiera się od wniosku

o zarejestrowanie w rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym

zmiany dotyczącej spółki jawnej, spółki komandytowej oraz spółki z ograniczoną

odpowiedzialnością dokonanej przy wykorzystaniu wzorca uchwały

udostępnionego w systemie teleinformatycznym.

Art. 56. Opłatę stałą w kwocie 150 złotych pobiera się od wniosku o:

1) dokonanie zmiany wpisu dotyczącego podmiotu wpisanego tylko w rejestrze

stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz

publicznych zakładów opieki zdrowotnej, niewpisanego do rejestru

przedsiębiorców;

2) wykreślenie z rejestru przedsiębiorców – bez wykreślenia z Krajowego

Rejestru Sądowego;

3) wykreślenie z rejestru dłużników niewypłacalnych.

Art. 57. W wypadku jednoczesnego wniesienia przez tego samego

wnioskodawcę, na kilku formularzach, kilku wniosków o wpis lub o dokonanie

zmian w Krajowym Rejestrze Sądowym – pobiera się tylko jedną opłatę, z tym że

jeżeli przepis przewiduje dla danego rodzaju spraw opłaty w różnych wysokościach

– pobiera się opłatę wyższą.

Art. 58. Jedną opłatę stałą w kwocie 100 złotych pobiera się od skargi na

orzeczenie referendarza sądowego, chociażby dotyczyło kilku wpisów w rejestrze

27.04.2020

©Telksinoe s. 22/47

przedsiębiorców lub rejestrze stowarzyszeń, innych organizacji społecznych

i zawodowych, fundacji oraz publicznych zakładów opieki zdrowotnej.

Art. 59. Opłatę stałą w kwocie 300 złotych pobiera się od innych wniosków

niż wymienione w art. 52–58, jeżeli należą do właściwości sądu dokonującego

wpisów w Krajowym Rejestrze Sądowym.

Art. 60. Opłatę stałą w kwocie 200 złotych pobiera się od wniosku o wpis

zastawu rejestrowego do rejestru zastawów.

Art. 61. Opłatę stałą w kwocie 100 złotych pobiera się od wniosku o zmianę

wpisu w rejestrze zastawów.

Art. 62. Opłatę stałą w kwocie 100 złotych pobiera się od wniosku

o wykreślenie zastawu rejestrowego z rejestru zastawów.

Art. 63. Opłatę stałą w kwocie 40 złotych pobiera się od wniosku o przyjęcie

dokumentów, o których sąd czyni wzmiankę w rejestrze, oraz dokumentów

zawierających dane niepodlegające według przepisów ustawy wpisowi do okreś-

lonego działu Krajowego Rejestru Sądowego.

Art. 64. Opłatę stałą w kwocie 100 złotych pobiera się od wniosku

o uwierzytelnienie odpisu statutu w postępowaniu rejestrowym.

Rozdział 6

Inne sprawy rozpoznawane w postępowaniu nieprocesowym

Art. 65. Opłatę stałą w kwocie 300 złotych pobiera się od wniosku w sprawie

między organami przedsiębiorstwa państwowego i między przedsiębiorstwem

państwowym lub jego organami a jego organem założycielskim albo organem

sprawującym nadzór.

Art. 66. Opłatę stałą w kwocie 200 złotych pobiera się od wniosku

o umorzenie utraconego dokumentu.

Art. 67. Opłatę stałą w kwocie 100 złotych pobiera się od wniosku o:

1) złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego;

2) wydanie z depozytu przedmiotu świadczenia.

Art. 67a. (uchylony)

27.04.2020

©Telksinoe s. 23/47

Art. 67b. 1. Opłatę stałą w kwocie 300 zł pobiera się od wniosku o:

1) odwołanie zarządcy sukcesyjnego;

2) przedłużenie okresu zarządu sukcesyjnego.

2. Jeżeli wnioski, o których mowa w ust. 1, umieszczone są w jednym piśmie

lub wraz z innym wnioskiem, opłatę pobiera się od każdego z nich odrębnie.

DZIAŁ 5

Wysokość opłat w postępowaniu zabezpieczającym

Art. 68. Opłatę stałą w kwocie 100 złotych pobiera się od wniosku o:

1) udzielenie, zmianę lub uchylenie zabezpieczenia roszczenia;

2) wydanie, zmianę, uchylenie, stwierdzenie wygaśnięcia, zmianę wykonania,

ograniczenie wykonania lub zakończenie wykonania europejskiego nakazu

zabezpieczenia na rachunku bankowym;

3) uzyskanie informacji o rachunku bankowym, o którym mowa

w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 655/2014 z dnia

15 maja 2014 r. ustanawiającym procedurę europejskiego nakazu

zabezpieczenia na rachunku bankowym w celu ułatwienia transgranicznego

dochodzenia wierzytelności w sprawach cywilnych i handlowych (Dz. Urz.

UE L 189 z 27.06.2014, str. 59).

Art. 69. 1. Od wniosku o udzielenie zabezpieczenia roszczenia pieniężnego

złożonego przed wniesieniem pisma wszczynającego postępowanie pobiera się

czwartą część opłaty należnej od pozwu o to roszczenie.

2. Uiszczoną opłatę zalicza się na poczet opłaty od pisma wszczynającego

postępowanie, jeżeli zostało wniesione w terminie przewidzianym do tego

w przepisach o zabezpieczeniu. W przypadku oddalenia wniosku termin ten

wynosi dwa tygodnie od dnia doręczenia postanowienia, a jeżeli postanowienie

zostało wydane na posiedzeniu jawnym – od dnia jego ogłoszenia.

DZIAŁ 6

Wysokość opłat w postępowaniu egzekucyjnym

Art. 70. Opłatę stałą w kwocie 200 złotych pobiera sąd od wniosku o:

27.04.2020

©Telksinoe s. 24/47

1) wezwanie dłużnika do wykonania egzekwowanej czynności w wyznaczonym

terminie oraz umocowanie wierzyciela do wykonania tej czynności na koszt

dłużnika, w razie bezskutecznego upływu wyznaczonego terminu;

2) ukaranie grzywną dłużnika niewykonującego obowiązku zaniechania

czynności lub nieprzeszkadzania czynnościom wierzyciela;

3) przeprowadzenie przez sąd egzekucji czynności, której inna osoba nie może

za dłużnika wykonać;

4) (uchylony)

5) nakazanie dłużnikowi wyjawienia majątku.

Art. 71. Opłatę stałą w kwocie 50 złotych pobiera sąd od wniosku o:

1) nadanie klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu, innemu niż

orzeczenie sądu, ugoda sądowa, nakaz zapłaty albo ugoda zawarta przed

mediatorem w wyniku prowadzenia mediacji na podstawie postanowienia

sądu kierującego strony do mediacji;

2) nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika;

3) nadanie klauzuli wykonalności przeciwko lub na rzecz osoby innej niż

wskazana w tytule egzekucyjnym, na którą przeszły uprawnienie lub

obowiązek po powstaniu tytułu lub w toku sprawy przed wydaniem tytułu;

4) nadanie klauzuli wykonalności przeciwko wspólnikowi ponoszącemu

odpowiedzialność bez ograniczenia całym swoim majątkiem za zobowiązania

spółki;

5) ustanowienie zarządcy nieruchomości lub innej rzeczy albo prawa, z których

prowadzi się egzekucję według przepisów o egzekucji z nieruchomości;

6) umorzenie książeczki oszczędnościowej w związku z zajęciem wkładu, na

który ją wystawiono;

7) (uchylony)

8) wydanie zaświadczenia europejskiego tytułu egzekucyjnego;

9) uchylenie zaświadczenia europejskiego tytułu egzekucyjnego;

10) wydanie zaświadczenia o utracie lub ograniczeniu wykonalności tytułu

egzekucyjnego opatrzonego zaświadczeniem europejskiego tytułu

egzekucyjnego;

11) ponowne wydanie tytułu wykonawczego zamiast utraconego.

27.04.2020

©Telksinoe s. 25/47

Art. 72. 1. Opłatę stałą w kwocie 50 złotych pobiera sąd od:

1) zarzutów przeciwko planowi podziału sumy uzyskanej z egzekucji;

2) zażalenia oraz skargi na orzeczenie referendarza sądowego w przedmiocie

klauzuli wykonalności.

2. Opłatę stałą w kwocie 150 złotych pobiera sąd od:

1) wniosku o podział złożonej do depozytu sądowego sumy odszkodowania za

wywłaszczoną nieruchomość i wypłatę odszkodowania;

2) zażalenia oraz skargi na orzeczenie referendarza sądowego niewymienionych

w ust. 1 pkt 2.

Art. 73. Opłatę stałą w kwocie 1000 złotych pobiera się od wniosku o:

1) wszczęcie egzekucji przez zarząd przymusowy przedsiębiorstwa lub

gospodarstwa rolnego;

2) wszczęcie egzekucji przez sprzedaż przedsiębiorstwa lub gospodarstwa

rolnego.

DZIAŁ 7

Wysokość opłat w postępowaniach upadłościowym i restrukturyzacyjnym

Art. 74. Opłatę stałą w kwocie 1000 złotych pobiera się od:

1) wniosku o ogłoszenie upadłości;

2) wniosku zarządcy zagranicznego w przedmiocie uznania zagranicznego

postępowania upadłościowego;

3) wniosku o zatwierdzenie układu po samodzielnym zbieraniu głosów albo

otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego.

Art. 75. Opłatę stałą w kwocie 200 złotych pobiera się od:

1) (uchylony)

2) wniosku o wszczęcie wtórnego postępowania upadłościowego;

3) zażalenia na postanowienia wydane w postępowaniach upadłościowym

i restrukturyzacyjnym;

4) (uchylony)

5) (uchylony)

6) uproszczonego wniosku o otwarcie postępowania sanacyjnego;

7) uproszczonego wniosku o ogłoszenie upadłości.

27.04.2020

©Telksinoe s. 26/47

Art. 76. Opłatę stałą w kwocie 100 złotych pobiera się od:

1) zarzutów przeciwko planowi podziału;

2) wniosku o uchylenie lub zmianę układu;

3) wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia o uznaniu zagranicznego

postępowania upadłościowego;

4) wniosku w sprawie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej;

5) wniosku upadłego przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną o ustalenie planu

spłaty i umorzenie pozostałej części zobowiązań, które nie zostały

zaspokojone w postępowaniu upadłościowym.

Art. 76a. Opłatę podstawową pobiera się od:

1) wniosku o ogłoszenie upadłości osoby fizycznej nieprowadzącej działalności

gospodarczej;

2) wniosku osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej

o otwarcie postępowania o zawarcie układu na zgromadzeniu wierzycieli;

3) skargi na czynności syndyka.

Art. 76b. Piątą część opłaty stosunkowej pobiera się od sprzeciwu oraz od

zażalenia na postanowienie sędziego-komisarza wydane w wyniku rozpoznania

sprzeciwu.

DZIAŁ 8

Opłaty kancelaryjne

Art. 77. 1. Opłatę od wniosku o wydanie na podstawie akt:

1) poświadczonego odpisu, wypisu lub wyciągu,

2) odpisu orzeczenia ze stwierdzeniem prawomocności,

3) odpisu orzeczenia ze stwierdzeniem wykonalności,

4) zaświadczenia

– pobiera się w kwocie 20 złotych za każde rozpoczęte 10 stron wydanego

dokumentu.

1a. Opłatę od wniosku o wydanie na podstawie akt zapisu dźwięku albo

obrazu i dźwięku z przebiegu posiedzenia pobiera się w kwocie 20 złotych za

każdy wydany informatyczny nośnik danych.

2. (uchylony)

27.04.2020

©Telksinoe s. 27/47

3. Opłatę, o której mowa w ust. 1, pobiera się od wniosku o odpis księgi

wieczystej, o ile przepis szczególny nie stanowi inaczej.

Art. 77a. Nie pobiera się opłaty od pierwszego wniosku o wydanie na

podstawie akt odpisu orzeczenia kończącego postępowanie z klauzulą

wykonalności, złożonego przez stronę, która wszczęła postępowanie.

Art. 78. Opłatę od wniosku o wydanie kopii dokumentu, znajdującego się

w aktach sprawy, pobiera się w kwocie 20 złotych za każde rozpoczęte 20 stron

wydanej kopii.

DZIAŁ 9

Zwrot opłaty

Art. 79. 1. Sąd z urzędu zwraca stronie:

1) całą uiszczoną opłatę od:

a) pisma zwróconego wskutek braków formalnych,

b) pisma odrzuconego lub cofniętego, jeżeli odrzucenie lub cofnięcie

nastąpiło przed wysłaniem odpisu pisma innym stronom, a w braku

takich stron – przed wysłaniem zawiadomienia o terminie posiedzenia,

c) zażalenia na postanowienie w przedmiocie ukarania grzywną albo

aresztem, zamiany grzywny na areszt albo w przedmiocie

przymusowego sprowadzenia, jeżeli zażalenie zostało uwzględnione

w całości,

d) zażalenia na postanowienie o przyznaniu wynagrodzenia biegłemu lub

tłumaczowi, jeżeli zażalenie zostało uwzględnione w całości,

e) apelacji, zażalenia, skargi kasacyjnej w razie uwzględnienia środka

zaskarżenia z powodu oczywistego naruszenia prawa i stwierdzenia tego

naruszenia przez sąd odwoławczy lub Sąd Najwyższy,

f) skargi na orzeczenie referendarza sądowego, jeżeli została uwzględniona

w sprawie, w której postępowanie wszczęto z urzędu, a w pozostałych

sprawach tylko w razie uwzględnienia skargi z powodu oczywistego

naruszenia prawa i stwierdzenia tego naruszenia przez sąd,

g) skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia

w razie jej uwzględnienia,

27.04.2020

©Telksinoe s. 28/47

h) pisma wszczynającego postępowanie w pierwszej instancji oraz

zarzutów od nakazu zapłaty, jeżeli postępowanie zakończyło się

zawarciem ugody przed rozpoczęciem rozprawy przed sądem pierwszej

instancji;

2) trzy czwarte uiszczonej opłaty od:

a) pisma wszczynającego postępowanie w pierwszej instancji oraz

zarzutów od nakazu zapłaty, jeżeli w toku postępowania sądowego

zawarto ugodę przed mediatorem po rozpoczęciu rozprawy,

b) skargi kasacyjnej lub skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia nieprzyjętej do rozpoznania przez Sąd

Najwyższy,

c) (uchylona)

d) (uchylona)

3) połowę uiszczonej opłaty od:

a) pisma cofniętego przed rozpoczęciem posiedzenia, na które sprawa

została skierowana,

b) pozwu o rozwód lub separację w razie orzeczenia rozwodu lub separacji

na zgodny wniosek stron bez orzekania o winie – po uprawomocnieniu

się wyroku, z zastrzeżeniem art. 26 ust. 2,

c) pisma wszczynającego postępowanie w pierwszej instancji oraz

zarzutów od nakazu zapłaty, jeżeli postępowanie w pierwszej instancji

zakończyło się zawarciem ugody sądowej po rozpoczęciu rozprawy,

d) pisma wszczynającego postępowanie w drugiej instancji, w której

sprawa zakończyła się zawarciem ugody sądowej.

2. Poza wypadkami przewidzianymi w ust. 1 sąd z urzędu zwraca stronie całą

uiszczoną opłatę od pozwu o rozwód lub separację albo wniosku o separację

w razie cofnięcia pozwu lub wniosku na skutek pojednania się stron w pierwszej

instancji. W razie pojednania się stron przed zakończeniem postępowania

apelacyjnego, zwraca się połowę uiszczonej opłaty od apelacji.

3. Opłatę zwracaną na podstawie ust. 1 pkt 1 lit. a, b i h, pkt 2 oraz pkt 3 lit. a,

c i d obniża się o kwotę równą opłacie minimalnej.

Art. 80. 1. Sąd z urzędu zwraca stronie różnicę między opłatą pobraną od

strony a opłatą należną.

27.04.2020

©Telksinoe s. 29/47

1a. Nie zwraca się różnicy, jeżeli jest niższa niż koszt jej zwrotu.

2. (uchylony)

Art. 80a. Zwrotów, o których mowa w art. 79 i art. 80, dokonuje sąd, przed

którym sprawa toczyła się w pierwszej instancji, a sąd drugiej instancji – jeżeli

opłatę pobrał. Jeżeli opłatę pobrał notariusz, zwrotu dokonuje sąd, który

rozpoznawał wniosek w pierwszej instancji.

Art. 81. Roszczenie strony o zwrot opłaty sądowej przedawnia się z upływem

trzech lat, licząc od dnia powstania tego roszczenia.

Art. 82. Zwrot opłat, o którym mowa w niniejszym rozdziale, może również

zarządzić przewodniczący lub referendarz sądowy.

TYTUŁ III

Wydatki

DZIAŁ 1

Przepisy ogólne

Art. 83. 1. Jeżeli przepisy ustawy przewidują obowiązek działania

i dokonywania czynności połączonej z wydatkami z urzędu, sąd zarządzi

wykonanie tej czynności, a kwotę potrzebną na ich pokrycie wykłada tymczasowo

Skarb Państwa. Dotyczy to także dopuszczenia i przeprowadzenia przez sąd

z urzędu dowodu niewskazanego przez stronę.

2. W orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie sąd orzeka

o poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa wydatkach, stosując

odpowiednio przepisy art. 113.

Art. 84. 1. Sąd z urzędu zwraca stronie wszelkie należności z tytułu

wydatków, stanowiące różnicę między kosztami pobranymi od strony a kosztami

należnymi.

2. Przepisy art. 80–82 stosuje się odpowiednio do zwrotu zaliczki.

3. Przepis art. 5 ust. 3 stosuje się odpowiednio.

27.04.2020

©Telksinoe s. 30/47

DZIAŁ 2

Należności świadków, biegłych, tłumaczy i stron w postępowaniu cywilnym

Art. 85. 1. Świadkowi przysługuje zwrot kosztów podróży – z miejsca jego

zamieszkania do miejsca wykonywania czynności sądowej na wezwanie sądu –

w wysokości rzeczywiście poniesionych, racjonalnych i celowych kosztów

przejazdu własnym samochodem lub innym odpowiednim środkiem transportu.

2. Górną granicę należności, o których mowa w ust. 1, stanowi wysokość

kosztów przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub

samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze

kraju.

3. Według tych samych zasad świadkowi przysługuje zwrot kosztów noclegu

oraz utrzymania w miejscu wykonywania czynności sądowej.

4. Wysokość kosztów, o których mowa w ust. 1 i 3, świadek powinien

należycie wykazać.

Art. 86. 1. Świadkowi przysługuje zwrot zarobku lub dochodu utraconego

z powodu stawiennictwa na wezwanie sądu.

2. Wynagrodzenie za utracony zarobek lub dochód za każdy dzień udziału

w czynnościach sądowych przyznaje się świadkowi w wysokości jego przeciętnego

dziennego zarobku lub dochodu. W przypadku świadka pozostającego w stosunku

pracy przeciętny dzienny utracony zarobek oblicza się według zasad

obowiązujących przy ustalaniu należnego pracownikowi ekwiwalentu pieniężnego

za urlop.

3. Górną granicę należności, o których mowa w ust. 2, stanowi równowartość

4,6% kwoty bazowej dla osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe,

której wysokość, ustaloną według odrębnych zasad, określa ustawa budżetowa.

W przypadku gdy ogłoszenie ustawy budżetowej nastąpi po dniu 1 stycznia roku,

którego dotyczy ustawa budżetowa, podstawę obliczenia należności za okres od

1 stycznia do dnia ogłoszenia ustawy budżetowej stanowi kwota bazowa

w wysokości obowiązującej w grudniu roku poprzedniego.

4. Utratę zarobku lub dochodu, o których mowa w ust. 1, oraz ich wysokość

świadek powinien należycie wykazać.

27.04.2020

©Telksinoe s. 31/47

Art. 87. 1. Prawo do żądania należności przewidzianych w art. 85 i 86 służy

osobie wezwanej w charakterze świadka, jeżeli się stawiła, choćby nie została

przesłuchana.

2. W wypadku gdy osoba uprawniona do otrzymania należności

przewidzianych w art. 85 i 86 zostanie wezwana w charakterze świadka w kilku

sprawach na ten sam dzień, przyznaje się jej te należności tylko raz.

3. Świadkowi, który zgłosił się bez wezwania sądu, należności przewidziane

w art. 85 i 86 mogą być przyznane tylko w wypadku, jeżeli został przesłuchany

przez sąd.

Art. 88. Przepisy art. 85–87 stosuje się odpowiednio do osoby towarzyszącej

świadkowi, jeżeli świadek nie mógł stawić się na wezwanie sądu bez opieki tej

osoby.

Art. 88a. Przepisów art. 85–87 nie stosuje się do świadka zatrudnionego

w organie władzy publicznej, jeżeli powołany został do zeznawania w związku

z tym zatrudnieniem. W tym przypadku świadkowi służy prawo do należności na

zasadach określonych w przepisach regulujących wysokość i warunki ustalania

należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub

samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze

kraju.

Art. 89. 1. Biegłemu powołanemu przez sąd przysługuje wynagrodzenie za

wykonaną pracę oraz zwrot poniesionych przez niego wydatków niezbędnych dla

wydania opinii.

2. Wysokość wynagrodzenia biegłego za wykonaną pracę ustala się,

uwzględniając wymagane kwalifikacje, potrzebny do wydania opinii czas i nakład

pracy, a wysokość wydatków, o których mowa w ust. 1 – na podstawie złożonego

rachunku.

3. Wynagrodzenie biegłych oblicza się według stawki wynagrodzenia za

godzinę pracy albo według taryfy zryczałtowanej określonej dla poszczególnych

kategorii biegłych ze względu na dziedzinę, w której są oni specjalistami. Podstawę

obliczenia stawki wynagrodzenia za godzinę pracy i taryfy zryczałtowanej stanowi

ułamek kwoty bazowej dla osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe,

której wysokość określa ustawa budżetowa.

27.04.2020

©Telksinoe s. 32/47

4. Wynagrodzenie biegłego będącego podatnikiem obowiązanym do

rozliczenia podatku od towarów i usług podwyższa się o kwotę podatku od

towarów i usług, określoną zgodnie ze stawką tego podatku obowiązującą w dniu

orzekania o tym wynagrodzeniu.

4a. (uchylony)

4b. (uchylony)

5. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, stawki

wynagrodzenia biegłych za wykonaną pracę oraz taryfy zryczałtowane, o których

mowa w ust. 3, mając na uwadze nakład pracy i kwalifikacje biegłego oraz poziom

wynagrodzeń uzyskiwanych przez pracowników wykonujących podobne zawody,

stopień złożoności problemu będącego przedmiotem opinii oraz warunki, w jakich

opracowano opinię, a także sposób dokumentowania wydatków niezbędnych dla

wydania opinii.

Art. 89a. 1. Jeżeli można oszacować przewidywany nakład pracy biegłego

przy sporządzeniu opinii i przewidywaną wysokość wydatków przewodniczący

zlecając biegłemu sporządzenie opinii może oznaczyć wysokość wynagrodzenia

lub zwrotu wydatków.

2. W terminie tygodnia od dnia otrzymania zlecenia sporządzenia opinii

biegły może zażądać wynagrodzenia lub zwrotu wydatków w innej wysokości.

Jeżeli strony zgodzą się na żądanie biegłego i zostanie uiszczona odpowiednia

zaliczka, przewodniczący zleci biegłemu sporządzenie opinii za wynagrodzeniem

lub ze zwrotem wydatków żądanymi przez biegłego, a jeżeli nie – za

wynagrodzeniem lub ze zwrotem wydatków ustalonymi zgodnie z art. 89.

3. Przyznając biegłemu wynagrodzenie lub zwrot wydatków sąd jest związany

wysokością, na którą strony wyraziły zgodę na podstawie ust. 2.

Art. 89b. 1. Jeżeli okoliczności sprawy uzasadniają przewidywanie, że

w przypadku ustalenia wynagrodzenia lub zwrotu wydatków biegłego zgodnie

z art. 89 wystąpią trudności ze sprawnym przeprowadzeniem dowodu z opinii

biegłego, a nie ma podstaw do oznaczenia wysokości wynagrodzenia lub zwrotu

wydatków biegłego zgodnie z art. 89a, stosuje się przepisy ust. 2–4.

2. Zlecając biegłemu sporządzenie opinii przewodniczący może zakreślić

biegłemu termin do zgłoszenia żądania ustalenia wynagrodzenia lub zwrotu

27.04.2020

©Telksinoe s. 33/47

wydatków w określonej kwocie. Jeżeli strony zgodzą się na żądanie biegłego

i zostanie uiszczona odpowiednia zaliczka, przewodniczący zleci biegłemu

sporządzenie opinii za wynagrodzeniem lub ze zwrotem wydatków żądanymi przez

biegłego, a jeżeli nie – za wynagrodzeniem lub ze zwrotem wydatków ustalonymi

zgodnie z art. 89.

3. Termin, o którym mowa w ust. 2, przewodniczący ustala stosownie do

obszerności materiału sprawy i stopnia jej zawiłości. Termin ten nie może być

krótszy niż tydzień ani dłuższy niż miesiąc od dnia otrzymania zlecenia.

4. Przyznając biegłemu wynagrodzenie lub zwrot wydatków sąd jest związany

wysokością, na którą strony wyraziły zgodę na podstawie ust. 2.

Art. 89c. 1. Jeżeli opinia jest nierzetelna lub została sporządzona lub złożona

ze znacznym nieusprawiedliwionym opóźnieniem, wynagrodzenie lub zwrot

wydatków ulega odpowiedniemu obniżeniu; w szczególnie rażących przypadkach

sąd może odmówić przyznania wynagrodzenia lub zwrotu wydatków.

2. Jeżeli opinia jest fałszywa, wynagrodzenie ani zwrot wydatków nie

przysługują.

Art. 89d. 1. Tłumaczowi powołanemu przez sąd przysługuje wynagrodzenie

za wykonaną pracę oraz zwrot poniesionych przez niego wydatków niezbędnych

do wykonania tłumaczenia.

2. Wysokość wynagrodzenia i zwrotu wydatków tłumacza ustala się stosując

odpowiednio przepisy o wynagrodzeniu i zwrocie wydatków biegłego.

3. Wysokość wynagrodzenia tłumacza przysięgłego ustala się według

przepisów ustawy z dnia 25 listopada 2004 r. o zawodzie tłumacza przysięgłego

(Dz. U. z 2019 r. poz. 1326).

Art. 90. Do biegłego i tłumacza powołanych przez sąd stosuje się

odpowiednio art. 85. Dotyczy to również sytuacji, gdy sąd nie skorzystał z usług

takiego biegłego lub tłumacza.

Art. 90a. 1. Biegłemu lub tłumaczowi wezwanemu przez sąd, w razie

nieskorzystania z jego usług, przysługuje zwrot utraconego zarobku lub dochodu.

2. Wynagrodzenie za utracony zarobek lub dochód przyznaje się biegłemu lub

tłumaczowi, uwzględniając ich kwalifikacje i czas zużyty w związku

z wezwaniem. Przepisy art. 86 ust. 3 i 4 stosuje się odpowiednio.

27.04.2020

Art. 90b. W razie wezwania biegłego lub tłumacza do sądu w kilku sprawach

na ten sam dzień, zwrot kosztów podróży, noclegu, utrzymania w miejscu

wykonywania czynności sądowej, utraconego zarobku lub dochodu z powodu

stawiennictwa na wezwanie sądu, przysługuje im tylko raz.

Art. 91. W wypadku gdy obowiązujące przepisy przewidują przyznanie

stronie należności w związku z jej udziałem w postępowaniu sądowym, należności

te przyznaje się stronie w wysokości przewidzianej dla świadków.

Art. 92. 1. Wynagrodzenie oraz zwrot kosztów podróży, wydatków,

utraconego zarobku lub dochodu przyznaje się na wniosek świadka, osoby

towarzyszącej świadkowi, o której mowa w art. 88, biegłego lub tłumacza, a także

strony lub osoby trzeciej uprawnionej do otrzymania należności.

2. Wniosek o przyznanie należności, o których mowa w ust. 1, składa się

ustnie do protokołu lub na piśmie, w terminie 3 dni od dnia zakończenia czynności

z udziałem osoby uprawnionej do tych należności, a w przypadku osoby, o której

mowa w art. 88 – z udziałem świadka, któremu ona towarzyszyła.

3. Roszczenie o zwrot należności, o których mowa w ust. 1, przedawnia się

z upływem lat trzech, licząc od dnia powstania tego roszczenia.

4. Osobę uprawnioną do otrzymania należności, o której mowa w ust. 1,

poucza się o prawie i sposobie złożenia wniosku o jej przyznanie oraz skutkach

niezachowania terminu wskazanego w ust. 2.

Art. 93. 1. Należności, o których mowa w art. 92, ustala i przyznaje sąd albo

referendarz sądowy.

1a. Przewodniczący może zarządzeniem w całości uwzględnić wniosek

świadka o przyznanie każdej z należności, o których mowa w art. 85 i art. 86, jeżeli

jego uwzględnienie nie pociągnie za sobą zobowiązania strony do uiszczenia

dalszych kwot albo strona zgodziła się na pokrycie należności świadka w żądanej

przez niego wysokości. Zarządzenie to nie podlega zaskarżeniu.

2. Przyznaną należność należy wypłacić niezwłocznie. W przypadku

niemożności niezwłocznej wypłaty należność przekazuje się przekazem

pocztowym lub przelewem bankowym bez obciążania osoby, której ją przyznano,

opłatą pocztową lub kosztami przelewu.

27.04.2020

Art. 93a. Przepisy art. 92 oraz art. 93 ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do

przyznawania należności mediatorowi w przypadku, o którym mowa

w art. 1835 § 2 zdanie drugie ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks

postępowania cywilnego.

TYTUŁ IV

Zwolnienie od kosztów sądowych

Art. 94. Skarb Państwa nie ma obowiązku uiszczania opłat.

Art. 95. 1. Nie pobiera się opłat od wniosku:

1) o udzielenie zabezpieczenia, zgłoszonego w piśmie rozpoczynającym

postępowanie;

2) o przyjęcie oświadczenia o uznaniu dziecka, o nadanie dziecku nazwiska,

o przysposobienie dziecka, o odebranie osoby podlegającej władzy

rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką oraz o umieszczenie dziecka

w rodzinie zastępczej lub rodzinnym domu dziecka;

3) o przesłuchanie świadka testamentu ustnego, o otwarcie i ogłoszenie

testamentu oraz o zwolnienie z obowiązków wykonawcy testamentu;

4) będącego podstawą wszczęcia przez sąd postępowania z urzędu, a także od

pism składanych sądowi opiekuńczemu w wykonaniu obowiązku

wynikającego z ustawy albo nałożonego przez ten sąd;

5) o odtworzenie zaginionych lub zniszczonych akt;

6) o wpis w księdze wieczystej prawa własności uzyskanego na podstawie

przekształcenia, o którym mowa w art. 1 ust. 1a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r.

o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nie-

ruchomości (Dz. U. z 2012 r. poz. 83, z 2015 r. poz. 373 i 524 oraz z 2018 r.

poz. 1716);

<6a) naczelnika urzędu skarbowego o wpis w księdze wieczystej hipoteki Dodany pkt 6a w

ust. 1 w art. 95

przymusowej na zabezpieczenie należności państw członkowskich lub wejdzie w życie z

państw trzecich w rozumieniu art. 1a pkt 8c i 8d ustawy z dnia dn. 20.02.2021 r.

(Dz. U. z 2019 r.

17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poz. 1553).

(Dz. U. z 2019 r. poz. 1438, 1495, 1501 i 1553);>

27.04.2020

7) o wpis do Krajowego Rejestru Sądowego organizacji społecznych oraz

kościołów i związków wyznaniowych ubiegających się o status organizacji

pożytku publicznego;

8) wynikającego ze zmian w podziale terytorialnym państwa, o wpis w księdze

wieczystej prawa własności i prawa użytkowania wieczystego na rzecz

jednostek samorządu terytorialnego;

9) o zatwierdzenie ugody zawartej przed mediatorem w wyniku prowadzenia

mediacji na podstawie umowy o mediację;

10) komornika o wykreślenie w księdze wieczystej wpisu o wszczęciu egzekucji.

1a. Nie pobiera się opłat od pozwu o odszkodowanie, o którym mowa

w art. 6 ustawy z dnia 22 listopada 2002 r. o wyrównywaniu strat majątkowych

wynikających z ograniczenia w czasie stanu nadzwyczajnego wolności i praw

człowieka i obywatela (Dz. U. poz. 1955).

1b. Nie pobiera się opłat od pozwu o ochronę dóbr osobistych, gdy sprawa

dotyczy patriotycznych tradycji zmagań Narodu Polskiego z okupantami,

nazizmem i komunizmem, wniesionego przez kombatanta w rozumieniu art. 1 ust.

1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach

będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2018 r. poz.

276) lub jego zstępnego, a także osobę prawną lub jednostkę organizacyjną

niebędącą osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną, których

statutowym celem jest ochrona patriotycznych tradycji zmagań Narodu Polskiego

z okupantami, nazizmem i komunizmem.

1c. Nie pobiera się opłat od pozwu o roszczenie majątkowe z tytułu zbrodni

ludobójstwa, zbrodni przeciwko ludzkości, zbrodni wojennej lub zbrodni agresji.

1d. Nie pobiera się opłat od pozwu o ochronę dobrego imienia

Rzeczypospolitej Polskiej lub Narodu Polskiego, o którym mowa w art. 53o i art.

53p ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji

Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. z 2018 r. poz. 2032 i

2529 oraz z 2019 r. poz. 131).

2. Nie pobiera się opłat od:

1) zażalenia na postanowienie sądu, którego przedmiotem jest odmowa

zwolnienia od kosztów sądowych lub cofnięcie takiego zwolnienia oraz

odmowa ustanowienia adwokata lub radcy prawnego lub ich odwołanie;

27.04.2020

2) zażalenia na postanowienie sądu dotyczące wysokości opłaty albo wysokości

wydatków;

3) skargi na orzeczenie referendarza sądowego w przedmiocie zwolnienia od

kosztów sądowych;

4) skargi na orzeczenie referendarza sądowego w przedmiocie odmowy

ustanowienia adwokata lub radcy prawnego.

3. Nie pobiera się opłat od wniosku, zażalenia i apelacji nieletniego

w postępowaniu w sprawach nieletnich.

4. Nie pobiera się opłat od skargi na orzeczenie referendarza sądowego

i zażalenia w elektronicznym postępowaniu upominawczym.

Art. 96. 1. Nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych:

1) strona dochodząca ustalenia ojcostwa lub macierzyństwa oraz roszczeń z tym

związanych;

2) strona dochodząca roszczeń alimentacyjnych oraz strona pozwana w sprawie

o obniżenie alimentów;

3) strona wnosząca o uznanie postanowień umownych za niedozwolone;

4) pracownik wnoszący powództwo albo składający wniosek o wszczęcie

postępowania nieprocesowego, z zastrzeżeniem art. 35 ust. 1 zdanie drugie,

lub strona wnosząca odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych;

5) kurator wyznaczony przez sąd orzekający lub sąd opiekuńczy dla danej

sprawy;

6) prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka, Rzecznik

Praw Pacjenta i Rzecznik Finansowy;

7) powiatowy (miejski) rzecznik konsumentów w sprawach dotyczących

praktyk ograniczających konkurencję oraz praktyk naruszających zbiorowe

interesy konsumentów;

8) inspektor pracy oraz związki zawodowe w sprawach z zakresu prawa pracy;

9) strona w sprawach związanych z ochroną zdrowia psychicznego;

9a) osoba ubezwłasnowolniona w sprawach o uchylenie lub zmianę

ubezwłasnowolnienia;

10) strona, która została zwolniona od kosztów sądowych przez sąd – w zakresie

przyznanego jej zwolnienia;

27.04.2020

11) powiatowy (miejski) rzecznik konsumentów w sprawach dotyczących

ochrony indywidualnych interesów konsumenta;

12) strona dochodząca naprawienia szkód spowodowanych ruchem zakładu

górniczego, o których mowa w dziale VIII ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. –

Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2017 r. poz. 2126, z późn. zm.3));

13) osoba ubiegająca się o uzyskanie kompensaty na podstawie ustawy z dnia

7 lipca 2005 r. o państwowej kompensacie przysługującej ofiarom niektórych

czynów zabronionych (Dz. U. z 2016 r. poz. 325);

14) strona w sprawach dotyczących wypłat oraz zwrotu należności powstałych

w wyniku realizacji przepisów z zakresu ochrony roszczeń pracowniczych

w razie niewypłacalności pracodawcy.

2. Za kuratora wydatki ponosi tymczasowo strona, dla której kurator został

ustanowiony, a gdyby to nie było możliwe – strona, która swym wnioskiem lub swą

czynnością spowodowała ustanowienie kuratora, chyba że przepis szczególny

stanowi inaczej.

3. W pozostałych wypadkach, o których mowa w ust. 1, za stronę zwolnioną

od kosztów sądowych wydatki ponosi tymczasowo Skarb Państwa.

4. W wypadku gdy powództwo o ustalenie ojcostwa okaże się oczywiście

bezzasadne, sąd w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie może obciążyć

powoda nieuiszczonymi kosztami sądowymi, biorąc pod uwagę wszystkie

okoliczności sprawy.

Art. 97. W toku postępowania w sprawach z zakresu prawa pracy

o roszczenia pracownika wydatki obciążające pracownika ponosi tymczasowo

Skarb Państwa. Sąd pracy w orzeczeniu kończącym postępowanie w instancji

rozstrzyga o tych wydatkach, stosując odpowiednio przepisy art. 113, z tym że

obciążenie pracownika tymi wydatkami może nastąpić w wypadkach szczególnie

uzasadnionych.

Art. 98. W toku postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń

społecznych wydatki ponosi Skarb Państwa.

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2018 r. poz. 650,

723, 1563, 1629, 1637, 1669 i 2245.

27.04.2020

Art. 98a. W postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy z dnia

22 listopada 2013 r. o postępowaniu wobec osób z zaburzeniami psychicznymi

stwarzających zagrożenie życia, zdrowia lub wolności seksualnej innych osób

(Dz. U. z 2014 r. poz. 24, z 2015 r. poz. 396, z 2016 r. poz. 2205 oraz z 2018 r. poz.

2435) nie pobiera się opłat, a wydatki ponosi Skarb Państwa.

Art. 99. Nie pobiera się opłaty sądowej, a uiszczoną opłatę zwraca się, jeżeli

zażalenie, wniesione na zarządzenie przewodniczącego o zwrocie pisma albo na

postanowienie sądu o odrzuceniu środka zaskarżenia, sąd uzna za oczywiście

uzasadnione.

Art. 100. 1. Strona w całości zwolniona od kosztów sądowych z mocy ustawy

nie uiszcza opłat sądowych i nie ponosi wydatków, które obciążają tymczasowo

Skarb Państwa.

2. Sąd może zwolnić stronę od kosztów sądowych w całości. Przepis

ust. 1 stosuje się odpowiednio.

Art. 101. 1. Sąd może zwolnić stronę od kosztów sądowych w części, jeżeli

strona jest w stanie ponieść tylko część tych kosztów.

2. Częściowe zwolnienie od tych kosztów może polegać na zwolnieniu od

poniesienia albo ułamkowej lub procentowej ich części, albo określonej ich kwoty,

albo niektórych opłat lub wydatków. Może też polegać na przyznaniu zwolnienia

co do pewnej części roszczenia lub co do niektórych roszczeń dochodzonych

łącznie; roszczenia te lub ich części sąd oznacza w postanowieniu o przyznaniu

częściowego zwolnienia od kosztów sądowych.

3. Strona częściowo zwolniona od kosztów sądowych obowiązana jest uiścić

opłaty oraz ponieść wydatki w takiej wysokości, jaka nie jest objęta zwolnieniem

przyznanym przez sąd. Przepis art. 100 ust. 1 stosuje się odpowiednio.

Art. 102. 1. Zwolnienia od kosztów sądowych może się domagać osoba

fizyczna, jeżeli złoży oświadczenie, z którego wynika, że nie jest w stanie ich

ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny lub ich

poniesienie narazi ją na taki uszczerbek.

2. Do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych powinno być dołączone

oświadczenie obejmujące szczegółowe dane o stanie rodzinnym, majątku,

dochodach i źródłach utrzymania osoby ubiegającej się o zwolnienie od kosztów.

27.04.2020

Oświadczenie sporządza się według ustalonego wzoru. Jeżeli oświadczenie nie

zostało złożone albo nie zawiera wszystkich wymaganych danych, stosuje się

art. 130 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego

(Dz. U. z 2018 r. poz. 1360, z późn. zm.4)).

3. Sąd może odebrać od osoby ubiegającej się o zwolnienie od kosztów

sądowych przyrzeczenie o treści: „Świadomy znaczenia mych słów

i odpowiedzialności przed prawem zapewniam, że złożone przeze mnie

oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania jest

prawdziwe i rzetelne”. Przed odebraniem przyrzeczenia należy pouczyć osobę

ubiegającą się o zwolnienie od kosztów sądowych o treści art. 111.

4. Wniosek o zwolnienie od kosztów strony reprezentowanej przez adwokata

lub radcę prawnego złożony bez dołączenia oświadczenia, o którym mowa w ust. 2,

przewodniczący zwraca bez wzywania o uzupełnienie braków formalnych wniosku

o zwolnienie od kosztów sądowych.

Art. 103. 1. Sąd może przyznać zwolnienie od kosztów sądowych osobie

prawnej lub jednostce organizacyjnej niebędącej osobą prawną, której ustawa

przyznaje zdolność prawną, jeżeli wykazała, że nie ma dostatecznych środków na

ich uiszczenie.

2. Spółka handlowa powinna wykazać także, że jej wspólnicy albo

akcjonariusze nie mają dostatecznych środków na zwiększenie majątku spółki lub

udzielenie spółce pożyczki.

3. Przepisu ust. 2 nie stosuje się do spółki handlowej, której jedynym

wspólnikiem albo akcjonariuszem jest Skarb Państwa.

Art. 104. 1. Nie mają obowiązku uiszczania opłat organizacje pożytku

publicznego działające na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego

i o wolontariacie, z wyjątkiem spraw dotyczących prowadzonej przez te

organizacje działalności gospodarczej, stowarzyszenia ogrodowe w rozumieniu

ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U.

z 2017 r. poz. 2176), a także organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione

w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2018 r. poz. 1467,

1499, 1544, 1629, 1637, 1693, 2385 i 2432 oraz z 2019 r. poz. 55 i 60.

27.04.2020

publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2018 r. poz. 450, 650, 723 i 1365 oraz z

2019 r. poz. 37) w sprawach dotyczących realizacji zleconego zadania publicznego

na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.

2. Innym organizacjom społecznym, których zadanie nie polega na

prowadzeniu działalności gospodarczej, sąd może przyznać zwolnienie od kosztów

sądowych w ich własnych sprawach prowadzonych w związku z działalnością

społeczną, naukową, oświatową, kulturalną, sportową, dobroczynną,

samopomocową, w zakresie ochrony konsumenta, ochrony środowiska i opieki

społecznej. Przyznając zwolnienie od kosztów sądowych, sąd uwzględnia przede

wszystkim statutowe cele działalności danej organizacji i możliwości oraz potrzeby

realizacji tych celów na drodze postępowania cywilnego.

Art. 104a. W elektronicznym postępowaniu upominawczym oraz do złożenia

wniosku o wpis do Krajowego Rejestru Sądowego spółki, której umowa została

zawarta przy wykorzystaniu wzorca umowy udostępnionego w systemie

teleinformatycznym, przepisów art. 96 ust. 1 pkt 10, art. 100–103, art. 104 ust. 2

i art. 105 nie stosuje się.

Art. 105. 1. Wniosek o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych należy

zgłosić na piśmie lub ustnie do protokołu w sądzie, w którym sprawa ma być

wytoczona lub już się toczy. W razie złożenia wniosku ustnie do protokołu,

oświadczenie, o którym mowa w art. 102 ust. 2, może być złożone także do

protokołu.

2. Osoba fizyczna, która nie ma miejsca zamieszkania w siedzibie tego sądu,

może złożyć wniosek o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych w sądzie

rejonowym właściwym ze względu na miejsce swego zamieszkania. Sąd przesyła

niezwłocznie ten wniosek właściwemu sądowi.

Art. 106. 1. Zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu

wieczystoksięgowym może nastąpić wyłącznie przed złożeniem wniosku o wpis do

księgi wieczystej.

2. Jeżeli wniosek o dokonanie wpisu do księgi wieczystej ma być

zamieszczony w akcie notarialnym, zwolnienie od kosztów sądowych może

nastąpić wyłącznie przed zawarciem tego aktu notarialnego.

27.04.2020

3. Wniosek o dokonanie wpisu do księgi wieczystej powinien być złożony

w terminie 3 miesięcy od doręczenia postanowienia o zwolnieniu od kosztów

sądowych, pod rygorem upadku zwolnienia.

4. Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się, jeżeli obowiązek poniesienia kosztów

sądowych powstał po wydaniu orzeczenia, w postępowaniu wieczystoksięgowym.

Art. 107. 1. W razie oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych

strona nie może ponownie domagać się zwolnienia powołując się na te same

okoliczności, które stanowiły uzasadnienie oddalonego wniosku.

2. Ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, oparty na tych

samych okolicznościach, podlega odrzuceniu. Na odrzucenie wniosku nie

przysługuje zażalenie.

Art. 108. Zwolnienie od kosztów sądowych nie zwalnia strony od obowiązku

zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi.

Art. 109. 1. Sąd może zarządzić stosowne dochodzenie, jeżeli na podstawie

okoliczności sprawy lub oświadczeń strony przeciwnej powziął wątpliwości co do

rzeczywistego stanu majątkowego strony domagającej się zwolnienia od kosztów

sądowych lub z niego korzystającej.

2. Sąd odmawia zwolnienia od kosztów sądowych stronie w razie oczywistej

bezzasadności dochodzonego roszczenia lub obrony praw.

Art. 110. Sąd cofa zwolnienie od kosztów sądowych, jeżeli okazało się, że

okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.

W obu wypadkach strona obowiązana jest uiścić wszystkie przepisane opłaty oraz

zwrócić wydatki, jednakże w drugim wypadku sąd może obciążyć stronę tym

obowiązkiem także częściowo, stosownie do zmiany, jaka nastąpiła w jej

stosunkach. W takim wypadku stosuje się przepis art. 111.

Art. 111. 1. Stronę, która uzyskała zwolnienie od kosztów sądowych na

podstawie świadomego podania nieprawdziwych okoliczności, sąd, cofając

zwolnienie, skazuje na grzywnę w wysokości do 1000 złotych. Niezależnie od

obowiązku uiszczenia grzywny strona powinna uiścić wszystkie przepisane opłaty

i pokryć obciążające ją wydatki.

2. Osobę, która ponownie zgłosiła wniosek o zwolnienie od kosztów

sądowych, świadomie podając nieprawdziwe okoliczności o stanie rodzinnym,

27.04.2020

majątku, dochodach i źródłach utrzymania, sąd, odrzucając wniosek, skazuje na

grzywnę w wysokości do 2000 złotych.

Art. 111a. Postanowienie o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych lub

o cofnięciu takiego zwolnienia doręcza się tylko stronie, która złożyła wniosek

o zwolnienie od kosztów.

Art. 112. 1. Zgłoszenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz

wniesienie środka odwoławczego od postanowienia o odmowie zwolnienia od

kosztów sądowych nie wstrzymuje biegu toczącego się postępowania, chyba że

chodzi o zwolnienie powoda od kosztów sądowych na skutek wniosku zgłoszonego

w pozwie lub przed wytoczeniem powództwa.

2. Jeżeli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zgłoszony przed

upływem terminu do opłacenia pisma został prawomocnie oddalony,

przewodniczący wzywa stronę do opłacenia złożonego pisma, na podstawie

art. 130 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego.

3. Przepisu ust. 2 nie stosuje się, jeżeli pismo podlegające opłacie

w wysokości stałej lub stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości

przedmiotu sporu lub wartości przedmiotu zaskarżenia, zostało wniesione przez

adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego. W takim przypadku, jeżeli

wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych złożony przed upływem terminu do

opłacenia pisma został oddalony, tygodniowy termin do opłacenia pisma biegnie

od dnia doręczenia stronie postanowienia, a gdy postanowienie zostało wydane na

posiedzeniu jawnym – od dnia jego ogłoszenia. Jeżeli jednak o zwolnieniu od

kosztów sądowych orzekał sąd pierwszej instancji, a strona wniosła zażalenie

w przepisanym terminie, termin do opłacenia pisma biegnie od dnia doręczenia

stronie postanowienia oddalającego zażalenie, a jeżeli postanowienie sądu drugiej

instancji zostało wydane na posiedzeniu jawnym – od dnia jego ogłoszenia.

4. Ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, oparty na tych

samych okolicznościach, nie ma wpływu na bieg terminu do opłacenia pisma.

Art. 113. 1. Kosztami sądowymi, których strona nie miała obowiązku uiścić

lub których nie miał obowiązku uiścić kurator albo prokurator, sąd w orzeczeniu

kończącym sprawę w instancji obciąży przeciwnika, jeżeli istnieją do tego

27.04.2020

podstawy, przy odpowiednim zastosowaniu zasad obowiązujących przy zwrocie

kosztów procesu.

2. Koszty nieobciążające przeciwnika sąd w orzeczeniu kończącym sprawę

w instancji nakazuje ściągnąć z roszczenia zasądzonego na rzecz:

1) strony, której czynność spowodowała ich powstanie;

2) strony zastąpionej przez kuratora lub

3) osoby, na której rzecz prokurator wytoczył powództwo lub zgłosił wniosek

o wszczęcie postępowania.

3. Koszty sądowe, których nie miał obowiązku uiścić kurator, sąd może

nakazać ściągnąć z innego majątku strony zastąpionej przez kuratora.

3a. Koszty sądowe, których nie miał obowiązku uiścić wnioskodawca lub

uczestnik w sprawie o zabezpieczenie spadku lub sporządzenie spisu inwentarza,

sąd może nakazać ściągnąć także ze spadku.

4. W przypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może odstąpić od

przewidzianego w ust. 2–3a obciążenia kosztami.

5. Przepisu ust. 2 nie stosuje się do opłat, których nie miał obowiązku uiścić

Skarb Państwa.

Art. 114. W wypadkach uregulowanych w art. 113 ust. 2 i 3 Skarbowi

Państwa przysługuje na zasądzonym roszczeniu ustawowe prawo zastawu.

Art. 115. Należność Skarbu Państwa z tytułu kosztów sądowych

obciążających przeciwnika strony podlega zaspokojeniu w postępowaniu

egzekucyjnym lub upadłościowym w tej samej kolejności i w tych samych

granicach, co należność tej strony z tytułu zasądzonego na jej rzecz zwrotu kosztów

procesu.

Art. 115a. W celu zaspokojenia należności z tytułu kosztów sądowych,

o których mowa w art. 113 ust. 3a, sąd może pobrać odpowiednią sumę z pieniędzy

wchodzących w skład spadku złożonych do depozytu sądowego lub znajdujących

się na rachunku bankowym lub rachunku prowadzonym przez spółdzielczą kasę

oszczędnościowo-kredytową. Sąd może również zarządzić sprzedaż przez

komornika odpowiedniego przedmiotu należącego do spadku, oznaczając przy tym

sposób sprzedaży.

27.04.2020

Art. 116. Roszczenie Skarbu Państwa o uiszczenie kosztów sądowych

przedawnia się z upływem trzech lat, licząc od dnia, w którym nastąpiło

prawomocne zakończenie sprawy.

Art. 117. Strony mogą w ugodzie sądowej ustalić, którą z nich i w jakiej

części mają obciążać nieuiszczone koszty sądowe. Jeżeli ugoda nie stanowi inaczej,

w sprawie zakończonej ugodą koszty, o których mowa w art. 113 ust. 1, ponoszą

obie strony w równych częściach. Przepisy art. 113 ust. 2–5 stosuje się

odpowiednio.

Art. 118. Czynności w zakresie zwalniania od kosztów sądowych,

przewidziane w ustawie, może wykonywać referendarz sądowy.

TYTUŁ V

Wykonanie orzeczeń w zakresie należności sądowych

Art. 119. Zapłata należności Skarbu Państwa z tytułu nieuiszczonych

kosztów sądowych oraz grzywien orzeczonych w postępowaniu cywilnym,

zwanych dalej „należnościami sądowymi”, może być rozłożona na raty albo

umorzona, jeżeli natychmiastowe ich ściągnięcie byłoby połączone

z niewspółmiernymi trudnościami lub groziłoby dłużnikowi zbyt ciężkimi

skutkami.

Art. 120. 1. Zapłata należności sądowych może być na wniosek dłużnika

rozłożona na raty lub odroczona na okres do dwóch lat, a w wyjątkowych

wypadkach na okres do trzech lat. Niezapłacenie którejkolwiek raty w terminie

powoduje natychmiastową wymagalność pozostałej części należności.

2. Rozłożenie na raty lub odroczenie terminu zapłaty może być cofnięte

w razie stwierdzenia, że nie istnieją już okoliczności, które je uzasadniały.

3. Zapłata sumy niższej niż trzykrotna wysokość opłaty podstawowej nie

może być rozłożona na raty.

Art. 121. Należności sądowe mogą być umorzone na wniosek dłużnika

w całości albo w części, jeżeli wykazał on, że ze względu na swoją sytuację

rodzinną, majątkową i wysokość dochodów nie jest w stanie ich uiścić,

a ściągnięcie należności pociągnęłoby wyjątkowo ciężkie skutki dla niego lub jego

27.04.2020

rodziny. Do wniosku dłużnik powinien dołączyć oświadczenie, o którym mowa

w art. 102 ust. 2.

Art. 121a. Należności sądowe podlegają umorzeniu na wniosek dłużnika

w razie stwierdzenia przez Europejski Trybunał Praw Człowieka, że

w postępowaniu, w którym je zasądzono, naruszono wobec dłużnika Konwencję

o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzoną w Rzymie dnia

4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. poz. 284, z późn. zm.5)) lub Protokoły

dodatkowe do tej Konwencji.

Art. 122. Należności sądowe mogą być umorzone w całości albo w części

z urzędu, jeżeli ich egzekucja okazała się bezskuteczna, a ponowne jej wszczęcie

w późniejszym czasie byłoby bezcelowe.

Art. 123. O rozłożeniu na raty lub umorzeniu należności sądowych

orzeczonych w postępowaniu przed sądami powszechnymi oraz przed Sądem

Najwyższym rozstrzyga ostatecznie prezes sądu właściwego do rozpoznania

sprawy w pierwszej instancji. Uprawnienia te przysługują również kierownikowi

ośrodka zamiejscowego sądu lub przewodniczącemu wydziału zamiejscowego

sądu.

Art. 124. 1. Wnioski o rozłożenie na raty lub umorzenie należności sądowych

wnosi się do prezesa sądu właściwego do rozpoznania sprawy w pierwszej

instancji.

2. Po rozpoznaniu wniosku o rozłożenie na raty lub umorzenie należności

sądowych, albo w razie wystąpienia okoliczności dających podstawę do wszczęcia

postępowania o umorzenie należności sądowych z urzędu, prezes sądu wydaje

stosowne zarządzenie.

Art. 125. Czynności w sprawach odroczenia lub rozłożenia na raty należności

sądowych może – na zarządzenie prezesa sądu rejonowego lub okręgowego –

wykonywać referendarz sądowy. Na zarządzenie referendarza przysługuje skarga

do sądu.

Zmiany wymienionej Konwencji zostały ogłoszone w Dz. U. z 1993 r. poz. 285, z 1995 r.

poz. 175, 176 i 177, z 1998 r. poz. 962, z 2001 r. poz. 266, z 2003 r. poz. 364 oraz z 2010 r.

poz. 587.

27.04.2020

TYTUŁ VI

Zmiany w przepisach obowiązujących

Art. 126–147. (pominięte)

TYTUŁ VII

Przepisy przejściowe i końcowe

Art. 148. 1. Jeżeli obowiązujące przepisy powołują się na przepisy ustawy

o kosztach sądowych w sprawach cywilnych albo odsyłają ogólnie do tych

przepisów, stosuje się odpowiednie przepisy niniejszej ustawy.

2. Do czasu wydania przepisów wykonawczych na podstawie ustawy

zachowują moc przepisy wydane przed wejściem w życie ustawy.

Art. 149. 1. W sprawach wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy

stosuje się, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, dotychczasowe

przepisy o kosztach sądowych.

2. W sprawach egzekucyjnych wszczętych przed dniem wejścia w życie

ustawy dotychczasowe przepisy o kosztach sądowych stosuje się aż do zakończenia

postępowania.

Art. 150. Traci moc ustawa z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych

w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2002 r. poz. 88, z późn. zm.6)).

Art. 151. Ustawa wchodzi w życie po upływie sześciu miesięcy od dnia

ogłoszenia7).

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2002 r. poz. 1955,

z 2003 r. poz. 391, 874 i 1323, z 2004 r. poz. 2135 oraz z 2005 r. poz. 609.

Ustawa została ogłoszona w dniu 1 września 2005 r.

27.04.2020