Wyszukiwarka ustaw

2018 Pozycja 395

Opracowano na podstawie: t.j.

Dz. U. z 2018 r.

poz. 395, 398, 650, 1629, 2212, 2244,

Dz. U. z 2019 r.

poz. 55.

U S T A W A

z dnia 29 września 1994 r.

o rachunkowości 1)

Rozdział 1

Przepisy ogólne

Art. 1. Ustawa określa zasady rachunkowości oraz zasady wykonywania

działalności w zakresie usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych.

Art. 2. 1. Przepisy ustawy o rachunkowości, zwanej dalej „ustawą”, stosuje

się, z zastrzeżeniem ust. 3, do mających siedzibę lub miejsce sprawowania zarządu

na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej:

1) spółek handlowych (osobowych i kapitałowych, w tym również

w organizacji) oraz spółek cywilnych, z zastrzeżeniem pkt 2, a także innych

osób prawnych, z wyjątkiem Skarbu Państwa i Narodowego Banku

Polskiego;

2) osób fizycznych, spółek cywilnych osób fizycznych, spółek cywilnych osób

fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku, spółek jawnych osób fizycznych,

spółek partnerskich oraz przedsiębiorstw w spadku działających zgodnie

z ustawą z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem

osoby fizycznej (Dz. U. poz. 1629), jeżeli ich przychody netto ze sprzedaży

towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy

wyniosły co najmniej równowartość w walucie polskiej 2 000 000 euro;

1)

Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia następujących dyrektyw

Wspólnot Europejskich:

1) dyrektywy 2001/65/WE z dnia 27 września 2001 r. zmieniającej dyrektywy 78/660/EWG,

83/349/EWG oraz 86/635/EWG w zakresie zasad oceny rocznych i skonsolidowanych

sprawozdań finansowych niektórych rodzajów spółek a także banków oraz innych instytucji

finansowych (Dz. Urz. WE L 283 z 27.10.2001);

2) dyrektywy 2003/38/WE z dnia 13 maja 2003 r. zmieniającej dyrektywę 78/660/EWG

w sprawie rocznych sprawozdań finansowych niektórych rodzajów spółek w odniesieniu do

kwot wyrażonych w euro (Dz. Urz. WE L 120 z 15.05.2003);

3) dyrektywy 2003/51/WE z dnia 18 czerwca 2003 r. zmieniającej dyrektywy 78/660/EWG,

83/349/EWG, 86/635/EWG oraz 91/674/EWG w sprawie rocznych i skonsolidowanych

sprawozdań finansowych niektórych rodzajów spółek, banków i innych instytucji

finansowych oraz zakładów ubezpieczeń (Dz. Urz. WE L 178 z 17.07.2003).

Dane dotyczące ogłoszenia aktów prawa Unii Europejskiej, zamieszczone w niniejszej ustawie

– z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej – dotyczą

ogłoszenia tych aktów w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej – wydanie specjalne.

2a) przedsiębiorstw w spadku działających zgodnie z ustawą z dnia 5 lipca

2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej, jeżeli na

dzień poprzedzający dzień otwarcia spadku prowadzone były księgi

rachunkowe;

3) jednostek organizacyjnych działających na podstawie Prawa bankowego,

przepisów o obrocie papierami wartościowymi, przepisów o funduszach

inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi,

przepisów o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, przepisów

o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych lub przepisów

o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, bez względu na

wielkość przychodów;

4) gmin, powiatów, województw i ich związków, a także:

a) państwowych, gminnych, powiatowych i wojewódzkich jednostek

budżetowych,

b) gminnych, powiatowych i wojewódzkich zakładów budżetowych;

c) (uchylona)

5) jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, z wyjątkiem

spółek, o których mowa w pkt 1 i 2;

6) oddziałów i przedstawicielstw przedsiębiorców zagranicznych w rozumieniu

przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa

przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie

gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. poz. 649);

7) jednostek niewymienionych w pkt 1–6, jeżeli otrzymują one na realizację

zadań zleconych dotacje lub subwencje z budżetu państwa, budżetów

jednostek samorządu terytorialnego lub funduszów celowych – od początku

roku obrotowego, w którym dotacje lub subwencje zostały im przyznane.

2. Osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki cywilne osób

fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku, spółki jawne osób fizycznych, spółki

partnerskie oraz przedsiębiorstwa w spadku działające zgodnie z ustawą z dnia

5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej mogą

stosować zasady rachunkowości określone ustawą również od początku następnego

roku obrotowego, jeżeli ich przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów

i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy są niższe niż równowartość

Nowe brzmienie

w walucie polskiej 2 000 000 euro. W tym przypadku osoby te lub wspólnicy przed

rozpoczęciem roku obrotowego są obowiązani, o ile odrębne przepisy nie stanowią

inaczej, do zawiadomienia o tym urzędu skarbowego, właściwego w sprawach

opodatkowania podatkiem dochodowym. Osoby fizyczne lub wspólnicy spółek

cywilnych osób fizycznych mogą złożyć zawiadomienie na podstawie ustawy

z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności

Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (Dz. U. poz. 647, 1544

i 1629).

2a. Do spółek jawnych osób fizycznych oraz spółek partnerskich, których

przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za

poprzedni rok obrotowy wyniosły mniej niż równowartość w walucie polskiej 2

000 000 euro i które nie stosują zasad rachunkowości określonych ustawą na

podstawie ust. 2, stosuje się art. 70a.

2b. Przepisy ustawy stosuje się również, bez względu na wielkość

przychodów, do alternatywnych spółek inwestycyjnych w rozumieniu przepisów

o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami

inwestycyjnymi, w tym uprawnionych do posługiwania się nazwą „EuVECA” albo

„EuSEF”.

3. Jednostki sporządzające sprawozdania finansowe zgodnie

z Międzynarodowymi Standardami Rachunkowości, Międzynarodowymi

Standardami Sprawozdawczości Finansowej oraz związanymi z nimi

interpretacjami ogłoszonymi w formie rozporządzeń Komisji Europejskiej,

zwanymi dalej „MSR”, stosują przepisy ustawy oraz przepisy wykonawcze wydane

na jej podstawie, w zakresie nieuregulowanym przez MSR.

4. Kościelne osoby prawne nieprowadzące działalności gospodarczej

prowadzą rachunkowość zgodnie z przepisami wewnętrznymi tych osób.

5. Jednostki, o których mowa w art. 10a ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia

2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2016 r. poz.

1817 i 1948 oraz z 2017 r. poz. 60, 573 i 1909), mogą prowadzić uproszczoną

ewidencję przychodów i kosztów na zasadach i warunkach określonych w tej

ustawie.

6. Koła gospodyń wiejskich działające na podstawie ustawy z dnia 9 listopada

2018 r. o kołach gospodyń wiejskich (Dz. U. poz. 2212) mogą prowadzić

uproszczoną ewidencję przychodów i kosztów na zasadach i warunkach

określonych w tej ustawie.

Art. 3. 1. Ilekroć w ustawie jest mowa o:

1) jednostce – rozumie się przez to podmioty i osoby określone w art. 2 ust. 1;

2) banku – rozumie się przez to jednostkę działającą na podstawie przepisów

Prawa bankowego;

3) zakładzie ubezpieczeń – rozumie się przez to jednostkę prowadzącą

działalność ubezpieczeniową na podstawie przepisów o działalności

ubezpieczeniowej;

3a) przepisach o obrocie papierami wartościowymi – rozumie się przez to

przepisy ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, ustawy o nadzorze

nad rynkiem kapitałowym, ustawy o ofercie publicznej i warunkach

wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu

obrotu oraz o spółkach publicznych;

3b) zakładzie reasekuracji – rozumie się przez to jednostkę prowadzącą

działalność reasekuracyjną na podstawie przepisów o działalności

reasekuracyjnej;

4) udziałach lub udziałowcach – rozumie się przez to również odpowiednio akcje

lub akcjonariuszy;

5) krajowych środkach płatniczych, walutach obcych i dewizach – rozumie się

przez to krajowe środki płatnicze, waluty obce i dewizy, o których mowa

w przepisach Prawa dewizowego;

5a) członku organu jednostki – rozumie się przez to osobę fizyczną, pełniącą

funkcję członka zarządu lub innego organu zarządzającego, członka rady

nadzorczej lub innego organu nadzorującego, jak również innego organu

administrującego jednostki, powołaną do pełnienia tej funkcji zgodnie

z postanowieniami umowy spółki, statutu lub innymi obowiązującymi

jednostkę przepisami prawa;

6) kierowniku jednostki – rozumie się przez to członka zarządu lub innego

organu zarządzającego, a jeżeli organ jest wieloosobowy – członków tego

organu, z wyłączeniem pełnomocników ustanowionych przez jednostkę.

W przypadku spółki jawnej i spółki cywilnej za kierownika jednostki uważa

się wspólników prowadzących sprawy spółki, w przypadku spółki

 partnerskiej – wspólników prowadzących sprawy spółki albo zarząd,

a w odniesieniu do spółki komandytowej i spółki komandytowo-akcyjnej –

komplementariuszy prowadzących sprawy spółki. W przypadku osoby

fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą za kierownika jednostki

uważa się tę osobę; do osób wykonujących wolne zawody przepis ten stosuje

się odpowiednio. Za kierownika jednostki uważa się również likwidatora,

a także syndyka lub zarządcę ustanowionego w postępowaniu

restrukturyzacyjnym oraz zarządcę sukcesyjnego, o którym mowa w ustawie

z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby

fizycznej, albo osobę, o której mowa w art. 14 tej ustawy, która dokonała

zgłoszenia, o którym mowa w art. 12 ust. 1c ustawy z dnia 13 października

1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U.

z 2017 r. poz. 869 i 2491 oraz z 2018 r. poz. 106, 650, 771 i 1629);

7) organie zatwierdzającym – rozumie się przez to organ, który zgodnie

z obowiązującymi jednostkę przepisami prawa, statutem, umową lub na mocy

prawa własności jest uprawniony do zatwierdzania sprawozdania

finansowego jednostki. W przypadku spółki osobowej, z wyjątkiem spółki

komandytowo-akcyjnej, oraz spółki cywilnej przez organ zatwierdzający

rozumie się jej wspólników;

8) okresie sprawozdawczym – rozumie się przez to okres, za który sporządza się

sprawozdanie finansowe w trybie przewidzianym ustawą lub inne

sprawozdania sporządzone na podstawie ksiąg rachunkowych;

9) roku obrotowym – rozumie się przez to rok kalendarzowy lub inny okres

trwający 12 kolejnych pełnych miesięcy kalendarzowych, stosowany również

do celów podatkowych. Rok obrotowy lub jego zmiany określa statut lub

umowa, na podstawie której utworzono jednostkę. Jeżeli jednostka rozpoczęła

działalność w drugiej połowie przyjętego roku obrotowego, to można księgi

rachunkowe i sprawozdanie finansowe za ten okres połączyć z księgami

rachunkowymi i sprawozdaniem finansowym za rok następny. W przypadku

zmiany roku obrotowego pierwszy po zmianie rok obrotowy powinien być

dłuższy niż 12 kolejnych miesięcy;

10) dniu bilansowym – rozumie się przez to dzień, na który jednostka sporządza

sprawozdanie finansowe;

11) przyjętych zasadach (polityce) rachunkowości – rozumie się przez to wybrane

i stosowane przez jednostkę rozwiązania dopuszczone ustawą, w tym także

określone w MSR, zapewniające wymaganą jakość sprawozdań finansowych;

12) aktywach – rozumie się przez to kontrolowane przez jednostkę zasoby

majątkowe o wiarygodnie określonej wartości, powstałe w wyniku przeszłych

zdarzeń, które spowodują w przyszłości wpływ do jednostki korzyści

ekonomicznych;

13) aktywach trwałych – rozumie się przez to aktywa jednostki, które nie są

zaliczane do aktywów obrotowych, o których mowa w pkt 18;

14) wartościach niematerialnych i prawnych – rozumie się przez to,

z zastrzeżeniem pkt 17, nabyte przez jednostkę, zaliczane do aktywów

trwałych, prawa majątkowe nadające się do gospodarczego wykorzystania,

o przewidywanym okresie ekonomicznej użyteczności dłuższym niż rok,

przeznaczone do używania na potrzeby jednostki, a w szczególności:

a) autorskie prawa majątkowe, prawa pokrewne, licencje, koncesje,

b) prawa do wynalazków, patentów, znaków towarowych, wzorów

użytkowych oraz zdobniczych,

c) know-how.

W przypadku wartości niematerialnych i prawnych oddanych do używania na

podstawie umowy najmu, dzierżawy lub leasingu, wartości niematerialne

i prawne zalicza się do aktywów trwałych jednej ze stron umowy, zgodnie z

warunkami określonymi w ust. 4. Do wartości niematerialnych i prawnych

zalicza się również nabytą wartość firmy oraz koszty zakończonych prac

rozwojowych;

15) środkach trwałych – rozumie się przez to, z zastrzeżeniem pkt 17, rzeczowe

aktywa trwałe i zrównane z nimi, o przewidywanym okresie ekonomicznej

użyteczności dłuższym niż rok, kompletne, zdatne do użytku i przeznaczone

na potrzeby jednostki. Zalicza się do nich w szczególności:

a) nieruchomości – w tym grunty, prawo użytkowania wieczystego gruntu,

budowle i budynki, a także będące odrębną własnością lokale,

spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego oraz

spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego,

b) maszyny, urządzenia, środki transportu i inne rzeczy,

 c) ulepszenia w obcych środkach trwałych,

d) inwentarz żywy.

Środki trwałe oddane do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy

lub leasingu zalicza się do aktywów trwałych jednej ze stron umowy, zgodnie

z warunkami określonymi w ust. 4;

16) środkach trwałych w budowie – rozumie się przez to zaliczane do aktywów

trwałych środki trwałe w okresie ich budowy, montażu lub ulepszenia już

istniejącego środka trwałego;

17) inwestycjach – rozumie się przez to aktywa posiadane przez jednostkę w celu

osiągnięcia z nich korzyści ekonomicznych wynikających z przyrostu

wartości tych aktywów, uzyskania przychodów w formie odsetek, dywidend

(udziałów w zyskach) lub innych pożytków, w tym również z transakcji

handlowej, a w szczególności aktywa finansowe oraz te nieruchomości

i wartości niematerialne i prawne, które nie są użytkowane przez jednostkę,

lecz są posiadane przez nią w celu osiągnięcia tych korzyści. W przypadku

zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji przez inwestycje rozumie się

lokaty;

18) aktywach obrotowych – rozumie się przez to tę część aktywów jednostki,

które w przypadku:

a) aktywów rzeczowych, o których mowa w pkt 19 – są przeznaczone do

zbycia lub zużycia w ciągu 12 miesięcy od dnia bilansowego lub w ciągu

normalnego cyklu operacyjnego właściwego dla danej działalności,

jeżeli trwa on dłużej niż 12 miesięcy,

b) aktywów finansowych, o których mowa w pkt 24 – są płatne

i wymagalne lub przeznaczone do zbycia w ciągu 12 miesięcy od dnia

bilansowego lub od daty ich założenia, wystawienia lub nabycia, albo

stanowią aktywa pieniężne,

c) należności krótkoterminowych – obejmują ogół należności z tytułu

dostaw i usług oraz całość lub część należności z innych tytułów

niezaliczonych do aktywów finansowych, a które stają się wymagalne

w ciągu 12 miesięcy od dnia bilansowego,

d) rozliczeń międzyokresowych – trwają nie dłużej niż 12 miesięcy od dnia

bilansowego;

19) rzeczowych aktywach obrotowych – rozumie się przez to materiały nabyte

w celu zużycia na własne potrzeby, wytworzone lub przetworzone przez

jednostkę produkty gotowe (wyroby i usługi) zdatne do sprzedaży lub w toku

produkcji, półprodukty oraz towary nabyte w celu odprzedaży w stanie

nieprzetworzonym;

20) zobowiązaniach – rozumie się przez to wynikający z przeszłych zdarzeń

obowiązek wykonania świadczeń o wiarygodnie określonej wartości, które

spowodują wykorzystanie już posiadanych lub przyszłych aktywów jednostki;

21) rezerwach – rozumie się przez to zobowiązania, których termin wymagalności

lub kwota nie są pewne;

21a) rezerwach techniczno-ubezpieczeniowych – rozumie się przez to rezerwy

techniczno-ubezpieczeniowe dla celów rachunkowości tworzone przez zakład

ubezpieczeń lub zakład reasekuracji;

22) zobowiązaniach krótkoterminowych – rozumie się przez to ogół zobowiązań

z tytułu dostaw i usług, a także całość lub tę część pozostałych zobowiązań,

które stają się wymagalne w ciągu 12 miesięcy od dnia bilansowego;

23) instrumentach finansowych – rozumie się przez to kontrakt, który powoduje

powstanie aktywów finansowych u jednej ze stron i zobowiązania

finansowego albo instrumentu kapitałowego u drugiej ze stron pod

warunkiem, że z kontraktu zawartego między dwiema lub więcej stronami

jednoznacznie wynikają skutki gospodarcze, bez względu na to, czy

wykonanie praw lub zobowiązań wynikających z kontraktu ma charakter

bezwarunkowy albo warunkowy. Do instrumentów finansowych nie zalicza

się w szczególności:

a) rezerw i aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego,

b) umów o gwarancje finansowe, które ustalają wykonanie obowiązków

z tytułu udzielonej gwarancji, w formie zapłacenia kwot

odpowiadających stratom poniesionym przez beneficjenta na skutek

niespłacenia wierzytelności przez dłużnika w wymaganym terminie,

c) umów o przeniesienie praw z papierów wartościowych w okresie

pomiędzy terminem zawarcia i rozliczenia transakcji, gdy wykonanie

tych umów wymaga wydania papierów wartościowych w określonym

terminie, również wtedy, gdy przeniesienie tych praw następuje w formie

 zapisu na rachunku papierów wartościowych, prowadzonym przez

podmiot upoważniony na podstawie odrębnych przepisów,

d) aktywów i zobowiązań z tytułu programów, z których wynikają udziały

pracowników oraz innych osób związanych z jednostką w jej kapitałach

lub w kapitałach innej jednostki z grupy kapitałowej, do której należy

jednostka,

e) umów połączenia spółek, z których wynikają obowiązki określone

w art. 44b ust. 9;

24) aktywach finansowych – rozumie się przez to aktywa pieniężne, instrumenty

kapitałowe wyemitowane przez inne jednostki, a także wynikające

z kontraktu prawo do otrzymania aktywów pieniężnych lub prawo do

wymiany instrumentów finansowych z inną jednostką na korzystnych

warunkach;

25) aktywach pieniężnych – rozumie się przez to aktywa w formie krajowych

środków płatniczych, walut obcych i dewiz. Do aktywów pieniężnych zalicza

się również inne aktywa finansowe, w tym w szczególności naliczone odsetki

od aktywów finansowych. Jeżeli aktywa te są płatne lub wymagalne w ciągu

3 miesięcy od dnia ich otrzymania, wystawienia, nabycia lub założenia

(lokaty), to na potrzeby rachunku przepływów pieniężnych zalicza się je do

środków pieniężnych, chyba że ujmuje się je w przepływach z działalności

inwestycyjnej (lokacyjnej);

26) instrumentach kapitałowych – rozumie się przez to kontrakty, z których

wynika prawo do majątku jednostki, pozostałego po zaspokojeniu lub

zabezpieczeniu wszystkich wierzycieli, a także zobowiązanie się jednostki do

wyemitowania lub dostarczenia własnych instrumentów kapitałowych,

a w szczególności udziały, opcje na akcje własne lub warranty;

27) zobowiązaniach finansowych – rozumie się przez to zobowiązanie jednostki

do wydania aktywów finansowych albo do wymiany instrumentu

finansowego z inną jednostką, na niekorzystnych warunkach;

28) zobowiązaniach warunkowych – rozumie się przez to obowiązek wykonania

świadczeń, których powstanie jest uzależnione od zaistnienia określonych

zdarzeń;

29) aktywach netto – rozumie się przez to aktywa jednostki pomniejszone

o zobowiązania, odpowiadające wartościowo kapitałowi (funduszowi)

własnemu;

30) przychodach i zyskach – rozumie się przez to uprawdopodobnione powstanie

w okresie sprawozdawczym korzyści ekonomicznych, o wiarygodnie

określonej wartości, w formie zwiększenia wartości aktywów, albo

zmniejszenia wartości zobowiązań, które doprowadzą do wzrostu kapitału

własnego lub zmniejszenia jego niedoboru w inny sposób niż wniesienie

środków przez udziałowców lub właścicieli;

31) kosztach i stratach – rozumie się przez to uprawdopodobnione zmniejszenia

w okresie sprawozdawczym korzyści ekonomicznych, o wiarygodnie

określonej wartości, w formie zmniejszenia wartości aktywów, albo

zwiększenia wartości zobowiązań i rezerw, które doprowadzą do

zmniejszenia kapitału własnego lub zwiększenia jego niedoboru w inny

sposób niż wycofanie środków przez udziałowców lub właścicieli;

32) pozostałych kosztach i przychodach operacyjnych – rozumie się przez to

koszty i przychody związane pośrednio z działalnością operacyjną jednostki,

a w szczególności koszty i przychody związane:

a) z działalnością socjalną,

b) ze zbyciem środków trwałych, środków trwałych w budowie, wartości

niematerialnych i prawnych, a także nieruchomości oraz wartości

niematerialnych i prawnych zaliczonych do inwestycji,

c) z utrzymywaniem nieruchomości oraz wartości niematerialnych

i prawnych zaliczonych do inwestycji, w tym także z aktualizacją

wartości tych inwestycji, jak również z ich przekwalifikowaniem

odpowiednio do środków trwałych oraz wartości niematerialnych

i prawnych, jeżeli do wyceny inwestycji przyjęto cenę rynkową bądź

inaczej określoną wartość godziwą,

d) z odpisaniem należności i zobowiązań przedawnionych, umorzonych,

nieściągalnych, z wyjątkiem należności i zobowiązań o charakterze

publicznoprawnym nieobciążających kosztów,

e) z utworzeniem i rozwiązaniem rezerw, z wyjątkiem rezerw związanych

z operacjami finansowymi,

 f) z odpisami aktualizującymi wartość aktywów i ich korektami,

z wyjątkiem odpisów obciążających koszty finansowe,

g) z odszkodowaniami i karami,

h) z przekazaniem lub otrzymaniem nieodpłatnie, w tym w drodze

darowizny aktywów, w tym także środków pieniężnych na inne cele niż

dopłaty do cen sprzedaży, nabycie lub wytworzenie środków trwałych,

środków trwałych w budowie albo wartości niematerialnych i prawnych,

i) ze zdarzeniami losowymi;

33) zyskach i stratach nadzwyczajnych – rozumie się przez to zyski i straty

powstające w bankach, zakładach ubezpieczeń, zakładach reasekuracji oraz

spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych na skutek zdarzeń

trudnych do przewidzenia, poza działalnością operacyjną jednostki

i niezwiązane z ogólnym ryzykiem jej prowadzenia;

34) sprawowaniu kontroli nad inną jednostką – rozumie się przez to zdolność

jednostki do kierowania polityką finansową i operacyjną innej jednostki,

w celu osiągania korzyści ekonomicznych z jej działalności;

35) sprawowaniu współkontroli nad inną jednostką – rozumie się przez to

zdolność wspólnika jednostki współzależnej na równi z innymi wspólnikami,

na zasadach określonych w zawartej pomiędzy nimi umowie, umowie spółki

lub statucie do kierowania polityką finansową i operacyjną tej jednostki,

w celu osiągania wspólnie korzyści ekonomicznych z jej działalności;

36) znaczącym wpływie na inną jednostkę – rozumie się przez to niemającą

znamion sprawowania kontroli lub współkontroli zdolność jednostki do

wpływania na politykę finansową i operacyjną innej jednostki,

w szczególności przez:

a) udział w podejmowaniu decyzji w sprawie podziału zysku lub pokrycia

straty lub

b) zasiadanie w organie zarządzającym, nadzorującym lub

administrującym, lub

c) przeprowadzanie istotnych transakcji z tą jednostką, lub

d) udostępnianie tej jednostce informacji technicznych o zasadniczym

znaczeniu dla jej działalności, lub

 e) możliwość powoływania i odwoływania członków organów

zarządzających, nadzorujących lub administrujących, lub

f) posiadanie nie mniej niż 20% ogólnej liczby głosów w organie

stanowiącym tej jednostki;

37) jednostce dominującej – rozumie się przez to jednostkę będącą spółką

handlową lub przedsiębiorstwem państwowym, sprawującą kontrolę nad

jednostką zależną, w szczególności:

a) posiadającą bezpośrednio lub pośrednio większość ogólnej liczby

głosów w organie stanowiącym jednostki zależnej, także na podstawie

porozumień z innymi uprawnionymi do głosu, wykonującymi prawa

głosu zgodnie z wolą jednostki dominującej, lub

b) będącą udziałowcem jednostki zależnej i uprawnioną do kierowania

polityką finansową i operacyjną tej jednostki zależnej w sposób

samodzielny lub przez wyznaczone przez siebie osoby lub jednostki na

podstawie umowy zawartej z innymi uprawnionymi do głosu,

posiadającymi na podstawie statutu lub umowy spółki, łącznie

z jednostką dominującą, większość ogólnej liczby głosów w organie

stanowiącym, lub

c) będącą udziałowcem jednostki zależnej i uprawnioną do powoływania

i odwoływania większości członków organów zarządzających,

nadzorujących lub administrujących tej jednostki zależnej, lub

d) będącą udziałowcem jednostki zależnej, której więcej niż połowę składu

organów zarządzających, nadzorujących lub administrujących

w poprzednim roku obrotowym, w ciągu bieżącego roku obrotowego

i do czasu sporządzenia sprawozdania finansowego za bieżący rok

obrotowy stanowią osoby powołane do pełnienia tych funkcji

w rezultacie wykonywania przez jednostkę dominującą prawa głosu

w organach tej jednostki zależnej, chyba że inna jednostka lub osoba ma

w stosunku do tej jednostki zależnej prawa, o których mowa w lit. a, c

lub e, lub

e) będącą udziałowcem jednostki zależnej i uprawnioną do kierowania

polityką finansową i operacyjną tej jednostki zależnej, na podstawie

 umowy zawartej z tą jednostką zależną albo statutu lub umowy tej

jednostki zależnej;

37a) jednostce dominującej niższego szczebla – rozumie się przez to spółkę

handlową, która jest jednocześnie jednostką zależną od innej spółki handlowej

lub przedsiębiorstwa państwowego i jednostką dominującą w stosunku do co

najmniej jednej spółki handlowej;

37b) jednostce dominującej wyższego szczebla – rozumie się przez to jednostkę

będącą spółką handlową lub przedsiębiorstwem państwowym, która jest

jednostką dominującą w stosunku do jednostki dominującej niższego

szczebla;

37c) wspólniku jednostki współzależnej – rozumie się przez to jednostkę będącą

spółką handlową lub przedsiębiorstwem państwowym, sprawującą wraz

z innymi udziałowcami współkontrolę nad jednostką współzależną;

37d) zaangażowaniu w kapitale – rozumie się przez to jakikolwiek udział

w kapitale innej jednostki, mający charakter trwałego powiązania; trwałe

powiązanie występuje zawsze w przypadku nabycia, zakupu lub pozyskania

w innej formie udziału w kapitale jednostki stowarzyszonej, chyba że zbycie

udziału w krótkim okresie od dnia jego nabycia, zakupu lub pozyskania

w innej formie jest wysoce prawdopodobne, poprzez zawarcie umowy lub

podjęcie innych aktywnych działań dotyczących zbycia;

38) znaczącym inwestorze – rozumie się przez to jednostkę będącą spółką

handlową lub przedsiębiorstwem państwowym, która posiada zaangażowanie

w kapitale innej jednostki i wywiera znaczący wpływ na tę jednostkę;

39) jednostce zależnej – rozumie się przez to jednostkę będącą spółką handlową

lub podmiotem utworzonym i działającym zgodnie z przepisami obcego

prawa handlowego, kontrolowaną przez jednostkę dominującą;

40) jednostce współzależnej – rozumie się przez to jednostkę, która jest

współkontrolowana przez wspólników na podstawie zawartej pomiędzy nimi

umowy, umowy spółki lub statutu;

41) jednostce stowarzyszonej – rozumie się przez to jednostkę będącą spółką

handlową lub podmiotem utworzonym i działającym zgodnie z przepisami

obcego prawa handlowego, w której znaczący inwestor posiada

zaangażowanie w kapitale, oraz na którą wywiera znaczący wpływ;

42) jednostkach podporządkowanych – rozumie się przez to jednostki zależne,

współzależne oraz stowarzyszone;

43) jednostkach powiązanych – rozumie się przez to dwie lub więcej jednostek

wchodzących w skład danej grupy kapitałowej;

44) grupie kapitałowej – rozumie się przez to jednostkę dominującą wraz

z jednostkami zależnymi;

45) konsolidacji – rozumie się przez to łączenie sprawozdań finansowych

jednostek tworzących grupę kapitałową przez sumowanie odpowiednich

pozycji sprawozdań finansowych jednostki dominującej i jednostek

zależnych, z uwzględnieniem niezbędnych wyłączeń i korekt;

46) kapitałach mniejszości – rozumie się przez to część aktywów netto jednostki

zależnej, objętej skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym, która należy

do udziałowców innych niż jednostki grupy kapitałowej;

47) metodzie praw własności – rozumie się przez to przyjętą przez jednostkę

dominującą, wspólnika jednostki współ-zależnej lub znaczącego inwestora

metodę wyceny udziałów w aktywach netto jednostki podporządkowanej,

z uwzględnieniem wartości firmy lub ujemnej wartości firmy, ustalonych na

dzień objęcia kontroli, współkontroli lub wywierania znaczącego wpływu.

Wartość początkową udziału aktualizuje się na dzień bilansowy, na który

sporządza się sprawozdanie finansowe, o zmiany wartości aktywów netto

jednostki podporządkowanej, jakie nastąpiły w okresie sprawozdawczym,

wynikające zarówno z osiągniętego wyniku finansowego, skorygowanego

o odpis raty wartości firmy lub ujemnej wartości firmy przypadający na dany

okres sprawozdawczy, jak i o wszelkie inne zmiany, w tym wynikające

z rozliczeń z jednostką dominującą, wspólnikiem jednostki współzależnej lub

znaczącym inwestorem;

48) Europejskim Obszarze Gospodarczym – rozumie się przez to kraje Unii

Europejskiej oraz Islandię, Liechtenstein i Norwegię.

1a. Jednostkami mikro w rozumieniu ustawy są:

1) spółki, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1, inne osoby prawne, a także

oddziały przedsiębiorców zagranicznych w rozumieniu przepisów ustawy

z dnia 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców

zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na

 terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jednostki te w roku obrotowym,

za który sporządzają sprawozdanie finansowe, oraz w roku poprzedzającym

ten rok obrotowy, a w przypadku jednostek rozpoczynających działalność –

w roku obrotowym, w którym rozpoczęły działalność, nie przekroczyły co

najmniej dwóch z następujących trzech wielkości:

a) 1 500 000 zł – w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku

obrotowego,

b) 3 000 000 zł – w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów

i produktów za rok obrotowy,

c) 10 osób – w przypadku średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na

pełne etaty;

2) związki zawodowe, organizacje pracodawców, izby gospodarcze,

przedstawicielstwa przedsiębiorców zagranicznych w rozumieniu przepisów

ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców

zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na

terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, społeczno-zawodowe organizacje

rolników, organizacje samorządu zawodowego, organizacje samorządu

gospodarczego rzemiosła i Polskie Biuro Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

– jeżeli nie prowadzą działalności gospodarczej,

2a) osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki cywilne osób

fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku, spółki jawne osób fizycznych, spółki

partnerskie oraz przedsiębiorstwa w spadku działające zgodnie z ustawą

z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby

fizycznej, jeżeli przychody netto tych jednostek ze sprzedaży towarów,

produktów i operacji finansowych wyniosły równowartość w walucie polskiej

nie mniej niż 2 000 000 euro i nie więcej niż 3 000 000 euro za poprzedni rok

obrotowy, a w przypadku jednostek rozpoczynających działalność albo

prowadzenie ksiąg rachunkowych w sposób określony ustawą – w roku

obrotowym, w którym rozpoczęły działalność albo prowadzenie ksiąg

rachunkowych w sposób określony ustawą,

3) (uchylony)

4) osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki cywilne osób

fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku, spółki jawne osób fizycznych, spółki

 partnerskie oraz przedsiębiorstwa w spadku działające zgodnie z ustawą

z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby

fizycznej, które stosują zasady rachunkowości na podstawie art. 2 ust. 2,

5) jednostka, o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2a, jeżeli na dzień poprzedzający

dzień otwarcia spadku była jednostką mikro

– w stosunku, do których organ zatwierdzający podjął decyzję w sprawie

sporządzania sprawozdania finansowego z zastosowaniem art. 46 ust. 5 pkt 4,

art. 47 ust. 4 pkt 4, art. 48 ust. 3, art. 48a ust. 3, art. 48b ust. 4 lub art. 49 ust. 4.

1b. Jednostkami mikro w rozumieniu ustawy są również jednostki, o których

mowa w ust. 1a pkt 1, które:

1) za poprzedni rok obrotowy sporządziły sprawozdanie finansowe

z zastosowaniem art. 46 ust. 5 pkt 4, art. 47 ust. 4 pkt 4, art. 48 ust. 3, art. 48a

ust. 3, art. 48b ust. 4 lub art. 49 ust. 4 oraz

2) w roku obrotowym, za który sporządzają sprawozdanie finansowe, albo

w roku poprzedzającym ten rok obrotowy przekroczyły dwie z wymienionych

w ust. 1a pkt 1 wielkości.

1c. Jednostkami małymi w rozumieniu ustawy są:

1) spółki, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1, inne osoby prawne, jednostki,

o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2, oraz oddziały przedsiębiorców

zagranicznych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r.

o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób

zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej

Polskiej, jeżeli jednostki te w roku obrotowym, za który sporządzają

sprawozdanie finansowe, oraz w roku poprzedzającym ten rok obrotowy,

a w przypadku jednostek rozpoczynających działalność albo prowadzenie

ksiąg rachunkowych w sposób określony ustawą – w roku obrotowym,

w którym rozpoczęły działalność albo prowadzenie ksiąg rachunkowych

w sposób określony ustawą, nie przekroczyły co najmniej dwóch

z następujących trzech wielkości:

a) 25 500 000 zł – w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku

obrotowego,

b) 51 000 000 zł – w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów

i produktów za rok obrotowy,

 c) 50 osób – w przypadku średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na

pełne etaty,

2) osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki cywilne osób

fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku, spółki jawne osób fizycznych, spółki

partnerskie oraz przedsiębiorstwa w spadku działające zgodnie z ustawą

z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby

fizycznej, które stosują zasady rachunkowości na podstawie art. 2 ust. 2,

3) jednostka, o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2a, jeżeli na dzień poprzedzający

dzień otwarcia spadku była jednostką małą

– w stosunku do których organ zatwierdzający podjął decyzję w sprawie

sporządzania sprawozdania finansowego z zastosowaniem art. 46 ust. 5 pkt 5,

art. 47 ust. 4 pkt 5, art. 48 ust. 4, art. 48a ust. 4, art. 48b ust. 5 lub art. 49 ust. 5.

1d. Jednostkami małymi w rozumieniu ustawy są również jednostki,

o których mowa w ust. 1c, które:

1) za poprzedni rok obrotowy sporządziły sprawozdanie finansowe

z zastosowaniem art. 46 ust. 5 pkt 5, art. 47 ust. 4 pkt 5, art. 48 ust. 4, art. 48a

ust. 4, art. 48b ust. 5 lub art. 49 ust. 5 oraz

2) w roku obrotowym, za który sporządzają sprawozdanie finansowe, albo

w roku poprzedzającym ten rok obrotowy przekroczyły dwie z wymienionych

w ust. 1c pkt 1 wielkości.

1e. Przepisów ust. 1a i 1c nie stosuje się do:

1) jednostek, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 3;

2) jednostek zamierzających ubiegać się albo ubiegających się o zezwolenie na

wykonywanie działalności na podstawie przepisów, o których mowa w art. 2

ust. 1 pkt 3, lub wpis do rejestru zarządzających ASI na podstawie przepisów

o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami

inwestycyjnymi;

2a) alternatywnych spółek inwestycyjnych w rozumieniu przepisów o funduszach

inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi,

w tym uprawnionych do posługiwania się nazwą „EuVECA” albo „EuSEF”;

3) emitentów papierów wartościowych dopuszczonych, emitentów

zamierzających ubiegać się lub ubiegających się o ich dopuszczenie do obrotu

na jednym z rynków regulowanych Europejskiego Obszaru Gospodarczego;

4) emitentów papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu

w alternatywnym systemie obrotu;

5) krajowych instytucji płatniczych;

6) instytucji pieniądza elektronicznego;

7) jednostek sektora finansów publicznych;

8) jednostek, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o

działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, z wyjątkiem spółek

kapitałowych, oraz jednostek, o których mowa w art. 3 ust. 3 pkt 1 i 2 tej

ustawy.

1f. Na potrzeby ust. 1 pkt 36 lit. f oraz pkt 37 lit. a–d prawa głosu oraz prawa

powoływania i odwoływania członków organów zarządzających, nadzorujących

lub administrujących należące do dowolnej innej jednostki zależnej, a także prawa

należące do osób działających w imieniu własnym, ale na rzecz jednostki

dominującej lub innej jednostki zależnej, są sumowane z odpowiednimi prawami

jednostki dominującej. Prawa te są pomniejszane o prawa związane z udziałami

posiadanymi:

1) w imieniu osoby, która nie jest jednostką dominującą ani jej jednostką

zależną, lub

2) tytułem zabezpieczenia, jeżeli przedmiotowe prawa są wykonywane zgodnie

z otrzymanymi instrukcjami, lub

3) w związku z udzielaniem pożyczek w ramach zwykłej działalności, jeżeli

prawa głosu są wykonywane w interesie osoby dostarczającej zabezpieczenia.

1g. Na potrzeby ust. 1 pkt 36 lit. f oraz pkt 37 lit. a, b i d łączne prawa głosu

udziałowców w jednostce zależnej są pomniejszane o prawa głosu związane

z udziałami posiadanymi przez tę jednostkę zależną, jej jednostkę zależną lub osobę

działającą w imieniu własnym, ale na rzecz tych jednostek.

2. Wyrażone w euro wielkości przelicza się na walutę polską po średnim

kursie, ogłoszonym przez Narodowy Bank Polski, na dzień bilansowy,

z zastrzeżeniem ust. 3.

3. Wyrażone w euro wielkości, o których mowa w ust. 1a pkt 3 oraz w art. 2

ust. 1 pkt 2 i ust. 2, przelicza się na walutę polską po średnim kursie ogłoszonym

przez Narodowy Bank Polski, na pierwszy dzień roboczy października roku

poprzedzającego rok obrotowy.

 4. Jeżeli jednostka przyjęła do używania obce środki trwałe lub wartości

niematerialne i prawne na mocy umowy, zgodnie z którą jedna ze stron, zwana

dalej „finansującym”, oddaje drugiej stronie, zwanej dalej „korzystającym”, środki

trwałe lub wartości niematerialne i prawne do odpłatnego używania lub również

pobierania pożytków na czas oznaczony, środki te i wartości zalicza się do

aktywów trwałych korzystającego, jeżeli umowa spełnia co najmniej jeden z nastę-

pujących warunków:

1) przenosi własność jej przedmiotu na korzystającego po zakończeniu okresu,

na który została zawarta;

2) zawiera prawo do nabycia jej przedmiotu przez korzystającego, po

zakończeniu okresu, na jaki została zawarta, po cenie niższej od wartości

rynkowej z dnia nabycia;

3) okres, na jaki została zawarta, odpowiada w przeważającej części

przewidywanemu okresowi ekonomicznej użyteczności środka trwałego lub

prawa majątkowego, przy czym nie może być on krótszy niż 3/4 tego okresu.

Prawo własności przedmiotu umowy może być, po okresie, na jaki umowa

została zawarta, przeniesione na korzystającego;

4) suma opłat, pomniejszonych o dyskonto, ustalona w dniu zawarcia umowy

i przypadająca do zapłaty w okresie jej obowiązywania, przekracza 90%

wartości rynkowej przedmiotu umowy na ten dzień. W sumie opłat

uwzględnia się wartość końcową przedmiotu umowy, którą korzystający

zobowiązuje się zapłacić za przeniesienie na niego własności tego przedmiotu.

Do sumy opłat nie zalicza się płatności na rzecz finansującego za świadczenia

dodatkowe, podatków oraz składek na ubezpieczenie tego przedmiotu, jeżeli

korzystający pokrywa je niezależnie od opłat za używanie;

5) zawiera przyrzeczenie finansującego do zawarcia z korzystającym kolejnej

umowy o oddanie w odpłatne używanie tego samego przedmiotu lub

przedłużenia umowy dotychczasowej, na warunkach korzystniejszych od

przewidzianych w dotychczasowej umowie;

6) przewiduje możliwość jej wypowiedzenia, z zastrzeżeniem, że wszelkie

powstałe z tego tytułu koszty i straty poniesione przez finansującego pokrywa

korzystający;

7) przedmiot umowy został dostosowany do indywidualnych potrzeb

korzystającego. Może on być używany wyłącznie przez korzystającego, bez

wprowadzania w nim istotnych zmian.

5. W przypadku spełnienia co najmniej jednego z warunków określonych

w ust. 4, oddane do używania korzystającemu środki trwałe lub wartości

niematerialne i prawne zalicza się u finansującego do aktywów finansowych

odpowiednio jako inne długoterminowe bądź krótkoterminowe aktywa.

6. Jednostki, z wyjątkiem jednostek, o których mowa w ust. 1e pkt 1–6, które

za poprzedni rok obrotowy nie przekroczyły co najmniej dwóch z następujących

trzech wielkości:

1) 25 500 000 zł – w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku

obrotowego,

2) 51 000 000 zł – w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów

i produktów za rok obrotowy,

3) 50 osób – w przypadku średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na pełne

etaty

– mogą dokonywać kwalifikacji umów, o których mowa w ust. 4, według zasad

określonych w przepisach podatkowych i nie stosować przepisów ust. 4 i 5.

Art. 4. 1. Jednostki obowiązane są stosować przyjęte zasady (politykę)

rachunkowości, rzetelnie i jasno przedstawiając sytuację majątkową i finansową

oraz wynik finansowy.

1a. W celu rzetelnego i jasnego przedstawienia sytuacji majątkowej

i finansowej oraz wyniku finansowego jednostka jest obowiązana przedstawiać

wszelkie dodatkowe informacje konieczne do spełnienia tego obowiązku

w informacji dodatkowej.

1b. Jeżeli w wyjątkowych przypadkach stosowanie określonego przepisu

ustawy nie pozwoliłoby na rzetelne i jasne przedstawienie sytuacji majątkowej

i finansowej oraz wyniku finansowego, jednostka nie stosuje tego przepisu, a w

informacji dodatkowej uzasadnia przyczyny jego niezastosowania oraz określa

wpływ, jaki niezastosowanie przepisu wywiera na obraz sytuacji majątkowej

i finansowej oraz wynik finansowy jednostki.

 2. Zdarzenia, w tym operacje gospodarcze, ujmuje się w księgach

rachunkowych i wykazuje w sprawozdaniu finansowym zgodnie z ich treścią

ekonomiczną.

3. Rachunkowość jednostki obejmuje:

1) przyjęte zasady (politykę) rachunkowości;

2) prowadzenie, na podstawie dowodów księgowych, ksiąg rachunkowych,

ujmujących zapisy zdarzeń w porządku chronologicznym i systematycznym;

3) okresowe ustalanie lub sprawdzanie drogą inwentaryzacji rzeczywistego

stanu aktywów i pasywów;

4) wycenę aktywów i pasywów oraz ustalanie wyniku finansowego;

5) sporządzanie sprawozdań finansowych;

6) gromadzenie i przechowywanie dowodów księgowych oraz pozostałej

dokumentacji przewidzianej ustawą;

7) poddanie badaniu, składanie do właściwego rejestru sądowego, udostępnianie

i ogłaszanie sprawozdań finansowych w przypadkach przewidzianych

ustawą.

4. Jednostka może w ramach przyjętych zasad (polityki) rachunkowości

stosować uproszczenia, jeżeli nie wywiera to istotnie ujemnego wpływu na

realizację obowiązku określonego w ust. 1.

4a. Stosując przepisy ustawy, jednostka kieruje się zasadą istotności.

Informacje wykazywane w sprawozdaniu finansowym oraz skonsolidowanym

sprawozdaniu finansowym należy uznać za istotne, gdy ich pominięcie lub

zniekształcenie może wpływać na decyzje podejmowane na ich podstawie przez

użytkowników tych sprawozdań. Nie można uznać poszczególnych pozycji za

nieistotne, jeżeli wszystkie nieistotne pozycje o podobnym charakterze łącznie

uznaje się za istotne.

5. Kierownik jednostki, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej, ponosi

odpowiedzialność za wykonywanie obowiązków w zakresie rachunkowości

określonych ustawą, w tym z tytułu nadzoru, również w przypadku, gdy określone

obowiązki w zakresie rachunkowości – z wyłączeniem odpowiedzialności za

przeprowadzenie inwentaryzacji w formie spisu z natury – zostaną powierzone

innej osobie lub przedsiębiorcy, o którym mowa w art. 11 ust. 2, za ich zgodą.

Przyjęcie odpowiedzialności przez inną osobę lub przedsiębiorcę powinno być

stwierdzone w formie pisemnej. W przypadku gdy kierownikiem jednostki jest

organ wieloosobowy, a nie została wskazana osoba odpowiedzialna,

odpowiedzialność ponoszą wszyscy członkowie tego organu.

Art. 4a. 1. Kierownik jednostki oraz członkowie rady nadzorczej lub innego

organu nadzorującego jednostki są zobowiązani do zapewnienia, aby sprawozdanie

finansowe, skonsolidowane sprawozdanie finansowe, sprawozdanie z działalności

oraz sprawozdanie z działalności grupy kapitałowej spełniały wymagania

przewidziane w ustawie.

2. Kierownik jednostki oraz członkowie rady nadzorczej lub innego organu

nadzorującego jednostki odpowiadają solidarnie wobec spółki za szkodę

wyrządzoną działaniem lub zaniechaniem stanowiącym naruszenie obowiązku

wynikającego z ust. 1.

Art. 5. 1. Przyjęte zasady (politykę) rachunkowości należy stosować

w sposób ciągły, dokonując w kolejnych latach obrotowych jednakowego

grupowania operacji gospodarczych, wyceny aktywów i pasywów, w tym także

dokonywania odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych, ustalania wyniku

finansowego i sporządzania sprawozdań finansowych tak, aby za kolejne lata

informacje z nich wynikające były porównywalne. Wykazane w księgach

rachunkowych na dzień ich zamknięcia stany aktywów i pasywów należy ująć w tej

samej wysokości, w otwartych na następny rok obrotowy księgach rachunkowych.

2. Przy stosowaniu przyjętych zasad (polityki) rachunkowości przyjmuje się

założenie, że jednostka będzie kontynuowała w dającej się przewidzieć przyszłości

działalność w niezmniejszonym istotnie zakresie, bez postawienia jej w stan

likwidacji lub upadłości, chyba że jest to niezgodne ze stanem faktycznym lub

prawnym. Ustalając zdolność jednostki do kontynuowania działalności, kierownik

jednostki uwzględnia wszystkie informacje dostępne na dzień sporządzenia

sprawozdania finansowego, dotyczące dającej się przewidzieć przyszłości,

obejmującej okres nie krótszy niż jeden rok od dnia bilansowego.

Art. 6. 1. W księgach rachunkowych jednostki należy ująć wszystkie

osiągnięte, przypadające na jej rzecz przychod y i obciążające ją koszty związane

z tymi przychodami dotyczące danego roku obrotowego, niezależnie od terminu ich

zapłaty.

 2. Dla zapewnienia współmierności przychodów i związanych z nimi

kosztów do aktywów lub pasywów danego okresu sprawozdawczego zaliczane

będą koszty lub przychody dotyczące przyszłych okresów oraz przypadające na ten

okres sprawozdawczy koszty, które jeszcze nie zostały poniesione.

Art. 7. 1. Poszczególne składniki aktywów i pasywów wycenia się stosując

rzeczywiście poniesione na ich nabycie (wytworzenie) ceny (koszty),

z zachowaniem zasady ostrożności. W szczególności należy w tym celu w wyniku

finansowym, bez względu na jego wysokość, uwzględnić:

1) zmniejszenia wartości użytkowej lub handlowej składników aktywów, w tym

również dokonywane w postaci odpisów amortyzacyjnych lub

umorzeniowych;

2) (uchylony)

3) wyłącznie niewątpliwe pozostałe przychody operacyjne i zyski

nadzwyczajne;

4) wszystkie poniesione pozostałe koszty operacyjne i straty nadzwyczajne;

5) rezerwy na znane jednostce ryzyko, grożące straty oraz skutki innych zdarzeń.

2. Zdarzenia, o których mowa w ust. 1, należy uwzględnić także wtedy, gdy

zostaną one ujawnione między dniem bilansowym a dniem, w którym rzeczywiście

następuje zamknięcie ksiąg rachunkowych.

2a. Jednostka mikro, o której mowa w art. 3 ust. 1a pkt 2, może zrezygnować

z zachowania zasady ostrożności przy wycenie poszczególnych składników

aktywów i pasywów.

2b. Jednostka mikro, o której mowa w art. 3 ust. 1a pkt 1, 2a, 4 i 5 oraz

ust. 1b, jednostka mała oraz jednostka, o której mowa w art. 3 ust. 2 i ust. 3 pkt 1

i 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego

i o wolontariacie, która spełnia warunki określone w art. 3 ust. 1c pkt 1 albo

ust. 1d, może zrezygnować z zachowania zasady ostrożności przy wycenie

poszczególnych składników aktywów i pasywów w zakresie tworzenia odpisów

aktualizujących wartość aktywów oraz rezerw na znane jednostce ryzyko, grożące

straty oraz skutki innych zdarzeń.

2c. Przepisu ust. 2b nie stosuje się do spółek kapitałowych, spółek

komandytowo-akcyjnych i spółek jawnych lub komandytowych, których

wszystkimi wspólnikami ponoszącymi nieograniczoną odpowiedzialność są spółki

kapitałowe, spółki komandytowo-akcyjne lub spółki z innych państw o podobnej

do tych spółek formie prawnej.

3. Wartość poszczególnych składników aktywów i pasywów, przychodów

i związanych z nimi kosztów, jak też zysków i strat nadzwyczajnych ustala się

oddzielnie. Nie można kompensować ze sobą wartości różnych co do rodzaju

aktywów i pasywów, przychodów i kosztów związanych z nimi oraz zysków i strat

nadzwyczajnych.

Art. 8. 1. Określając zasady (politykę) rachunkowości należy zapewnić

wyodrębnienie w rachunkowości wszystkich zdarzeń istotnych do oceny sytuacji

majątkowej i finansowej oraz wyniku finansowego jednostki, przy zachowaniu

zasady ostrożności, o której mowa w art. 7.

2. W celu rzetelnego i jasnego przedstawienia sytuacji jednostka może, ze

skutkiem od pierwszego dnia roku obrotowego, bez względu na datę podjęcia

decyzji, zmienić dotychczas stosowane rozwiązania na inne, przewidziane ustawą.

Zmiana dotychczas stosowanych rozwiązań wymaga również określenia

w informacji dodatkowej wpływu tych zmian na sprawozdania finansowe

wymagane innymi przepisami prawa, jeżeli zostały one sporządzone za okres,

w którym powyższe rozwiązania uległy zmianie. W przypadku takim należy

w sprawozdaniu finansowym jednostki za rok obrotowy, w którym zmiany te

nastąpiły, podać przyczyny tych zmian, określić liczbowo ich wpływ na wynik

finansowy oraz zapewnić porównywalność danych sprawozdania finansowego

dotyczących roku poprzedzającego rok obrotowy, w którym dokonano zmian.

Skutki zmiany przyjętych zasad (polityki) rachunkowości odnosi się na kapitał

(fundusz) własny i wykazuje jako zysk (stratę) z lat ubiegłych.

3. W przypadku zmian zasad (polityki) rachunkowości, spowodowanych

zaprzestaniem stosowania MSR przy sporządzaniu sprawozdań finansowych przez

jednostki, o których mowa w art. 45 ust. 1a i 1b, skutki finansowe przejścia na

zasady (politykę) rachunkowości określone w ustawie odnosi się na kapitał

(fundusz) własny i wykazuje jako zysk (strata) z lat ubiegłych, a jeżeli skutki

przeszacowania aktywów dokonanego zgodnie z MSR rozliczono z kapitałem

(funduszem) z aktualizacji wyceny – jako zmianę stanu tego kapitału (funduszu).

Do zmian zasad (polityki) rachunkowości polegających na zaprzestaniu stosowania

MSR przy sporządzaniu sprawozdań finansowych stosuje się odpowiednio przepisy

ust. 1 i 2.

Rozdział 2

Prowadzenie ksiąg rachunkowych

Art. 9. Księgi rachunkowe prowadzi się w języku polskim i w walucie

polskiej.

Art. 10. 1. Jednostka powinna posiadać dokumentację opisującą w języku

polskim przyjęte przez nią zasady (politykę) rachunkowości, a w szczególności

dotyczące:

1) określenia roku obrotowego i wchodzących w jego skład okresów

sprawozdawczych;

2) metod wyceny aktywów i pasywów oraz ustalania wyniku finansowego;

3) sposobu prowadzenia ksiąg rachunkowych, w tym co najmniej:

a) zakładowego planu kont, ustalającego wykaz kont księgi głównej,

przyjęte zasady klasyfikacji zdarzeń, zasady prowadzenia kont ksiąg

pomocniczych oraz ich powiązania z kontami księgi głównej,

b) wykazu ksiąg rachunkowych, a przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych

przy użyciu komputera – wykazu zbiorów danych tworzących księgi

rachunkowe na informatycznych nośnikach danych z określeniem ich

struktury, wzajemnych powiązań oraz ich funkcji w organizacji całości

ksiąg rachunkowych i w procesach przetwarzania danych,

c) opisu systemu przetwarzania danych, a przy prowadzeniu ksiąg

rachunkowych przy użyciu komputera – opisu systemu informatycznego,

zawierającego wykaz programów, procedur lub funkcji, w zależności od

struktury oprogramowania, wraz z opisem algorytmów i parametrów

oraz programowych zasad ochrony danych, w tym w szczególności

metod zabezpieczenia dostępu do danych i systemu ich przetwarzania,

a ponadto określenie wersji oprogramowania i daty rozpoczęcia jego

eksploatacji;

4) systemu służącego ochronie danych i ich zbiorów, w tym dowodów

księgowych, ksiąg rachunkowych i innych dokumentów stanowiących

podstawę dokonanych w nich zapisów.

 2. Kierownik jednostki ustala w formie pisemnej i aktualizuje dokumentację,

o której mowa w ust. 1.

3. W sprawach nieuregulowanych przepisami ustawy, przyjmując zasady

(politykę) rachunkowości, jednostki mogą stosować krajowe standardy

rachunkowości wydane przez Komitet Standardów Rachunkowości. W przypadku

braku odpowiedniego standardu krajowego, jednostki, inne niż wymienione

w art. 2 ust. 3, mogą stosować MSR.

Art. 11. 1. Księgi rachunkowe są prowadzone przez jednostkę.

2. Jednostka może powierzyć prowadzenie ksiąg rachunkowych:

1) przedsiębiorcy, o którym mowa w art. 76a ust. 3, lub przedsiębiorcy

prowadzącemu działalność w tym zakresie z innego państwa członkowskiego

w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o zasadach

uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych

w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

2) w przypadku jednostek sektora finansów publicznych – innej jednostce

sektora finansów publicznych, na zasadach określonych w przepisach

odrębnych.

Art. 11a. W przypadku gdy księgi rachunkowe są prowadzone poza siedzibą

jednostki lub miejscem sprawowania zarządu, kierownik jednostki jest

obowiązany:

1) powiadomić właściwy urząd skarbowy o miejscu prowadzenia ksiąg

rachunkowych w terminie 15 dni od dnia ich wydania;

2) zapewnić dostępność ksiąg rachunkowych wraz z dowodami księgowymi

uprawnionym organom zewnętrznej kontroli lub nadzoru w siedzibie

jednostki lub w miejscu sprawowania zarządu albo w innym miejscu za zgodą

organu kontroli lub nadzoru.

Art. 12. 1. Księgi rachunkowe otwiera się, z zastrzeżeniem ust. 3:

1) na dzień rozpoczęcia działalności, którym jest dzień pierwszego zdarzenia

wywołującego skutki o charakterze majątkowym lub finansowym,

2) na początek każdego następnego roku obrotowego,

3) na dzień zmiany formy prawnej,

4) na dzień wpisu do rejestru połączenia jednostek lub podziału jednostki,

powodujących powstanie nowej jednostki (jednostek),

5) na dzień rozpoczęcia likwidacji lub ogłoszenia upadłości

– w ciągu 15 dni od dnia zaistnienia tych zdarzeń.

2. Księgi rachunkowe zamyka się, z zastrzeżeniem ust. 3–3d:

1) na dzień kończący rok obrotowy,

2) na dzień zakończenia działalności jednostki, w tym również jej sprzedaży,

zakończenia likwidacji lub postępowania upadłościowego, o ile nie nastąpiło

jego umorzenie,

3) na dzień poprzedzający zmianę formy prawnej,

4) w jednostce przejmowanej na dzień połączenia związanego z przejęciem

jednostki przez inną jednostkę, to jest na dzień wpisu do rejestru tego

połączenia,

5) na dzień poprzedzający dzień podziału lub połączenia jednostek, jeżeli

w wyniku podziału lub połączenia powstaje nowa jednostka, to jest na dzień

poprzedzający dzień wpisu do rejestru połączenia lub podziału,

6) na dzień poprzedzający dzień postawienia jednostki w stan likwidacji lub

ogłoszenia upadłości,

7) na inny dzień bilansowy określony odrębnymi przepisami

– nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia zaistnienia tych zdarzeń.

3. Można nie zamykać i nie otwierać ksiąg rachunkowych w przypadku:

1) przekształcenia spółki osobowej oraz spółki cywilnej w inną spółkę osobową,

a także spółki kapitałowej w inną spółkę kapitałową;

2) połączenia jednostek, gdy w myśl ustawy rozliczenie połączenia następuje

metodą łączenia udziałów i nie powoduje powstania nowej jednostki.

3) (uchylony)

3a. Można nie zamykać ksiąg rachunkowych, jeżeli podział jednostki

następuje przez wydzielenie.

3b. Można nie zamykać ksiąg rachunkowych za rok obrotowy, w którym

działalność jednostki przez cały czas pozostawała zawieszona, chyba że jednostka

dokonuje odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych lub występują inne

zdarzenia wywołujące skutki o charakterze majątkowym lub finansowym.

 3c. Przepisu ust. 3b nie stosuje się do emitentów papierów wartościowych

zamierzających ubiegać się o dopuszczenie lub ubiegających się o dopuszczenie do

obrotu na rynku regulowanym w państwie należącym do Europejskiego Obszaru

Gospodarczego oraz emitentów papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu

na tym rynku.

3d. Można nie zamykać ksiąg rachunkowych na dzień poprzedzający dzień

otwarcia spadku w przypadku śmierci przedsiębiorcy przy założeniu, że działalność

gospodarcza będzie kontynuowana przez przedsiębiorstwo w spadku.

4. Ostateczne zamknięcie i otwarcie ksiąg rachunkowych jednostki

kontynuującej działalność powinno nastąpić najpóźniej w ciągu 15 dni od dnia

zatwierdzenia sprawozdania finansowego za rok obrotowy.

5. Zamknięcie ksiąg rachunkowych polega na nieodwracalnym wyłączeniu

możliwości dokonywania zapisów księgowych w zbiorach tworzących zamknięte

księgi rachunkowe, z uwzględnieniem art. 13 ust. 2 i 3.

Art. 13. 1. Księgi rachunkowe obejmują zbiory zapisów księgowych,

obrotów (sum zapisów) i sald, które tworzą:

1) dziennik;

2) księgę główną;

3) księgi pomocnicze;

4) zestawienia: obrotów i sald kont księgi głównej oraz sald kont ksiąg

pomocniczych;

5) wykaz składników aktywów i pasywów (inwentarz).

2. Przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych przy użyciu komputera za

równoważne z nimi uważa się odpowiednio zasoby informacyjne rachunkowości,

zorganizowane w formie oddzielnych komputerowych zbiorów danych, bazy

danych lub wyodrębnionych jej części, bez względu na miejsce ich powstania

i przechowywania.

3. Warunkiem utrzymywania zasobów informacyjnych systemu

rachunkowości w formie określonej w ust. 2 jest posiadanie przez jednostkę

oprogramowania umożliwiającego uzyskiwanie czytelnych informacji

w odniesieniu do zapisów dokonanych w księgach rachunkowych, poprzez ich

wydrukowanie lub przeniesienie na informatyczny nośnik danych.

 4. Księgi rachunkowe, z uwzględnieniem techniki ich prowadzenia, powinny

być:

1) trwale oznaczone nazwą (pełną lub skróconą) jednostki, której dotyczą (każda

księga wiązana, każda luźna karta kontowa, także jeżeli mają one postać

wydruku komputerowego lub zestawienia wyświetlanego na ekranie monitora

komputera), nazwą danego rodzaju księgi rachunkowej oraz nazwą programu

przetwarzania;

2) wyraźnie oznaczone co do roku obrotowego, okresu sprawozdawczego i daty

sporządzenia;

3) przechowywane starannie w ustalonej kolejności.

5. Przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych przy użyciu komputera należy

zapewnić automatyczną kontrolę ciągłości zapisów, przenoszenia obrotów lub sald.

Wydruki komputerowe ksiąg rachunkowych powinny składać się z automatycznie

numerowanych stron, z oznaczeniem pierwszej i ostatniej, oraz być sumowane na

kolejnych stronach w sposób ciągły w roku obrotowym.

6. Księgi rachunkowe należy wydrukować nie później niż na koniec roku

obrotowego. Za równoważne z wydrukiem uznaje się przeniesienie treści ksiąg

rachunkowych na informatyczny nośnik danych, zapewniający trwałość zapisu

informacji, przez czas nie krótszy od wymaganego dla przechowywania ksiąg

rachunkowych.

Art. 14. 1. Dziennik zawiera chronologiczne ujęcie zdarzeń, jakie nastąpiły

w danym okresie sprawozdawczym. Bez względu na technikę prowadzenia ksiąg

rachunkowych dziennik powinien umożliwiać uzgodnienie jego obrotów z

obrotami zestawienia obrotów i sald kont księgi głównej.

2. Zapisy w dzienniku muszą być kolejno numerowane, a sumy zapisów

(obroty) liczone w sposób ciągły. Sposób dokonywania zapisów w dzienniku

powinien umożliwiać ich jednoznaczne powiązanie ze sprawdzonymi

i zatwierdzonymi dowodami księgowymi.

3. Jeżeli stosuje się dzienniki częściowe, grupujące zdarzenia według ich

rodzajów, to należy sporządzić zestawienie obrotów tych dzienników za dany okres

sprawozdawczy.

4. Przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych przy użyciu komputera zapis

księgowy powinien posiadać automatycznie nadany numer pozycji, pod którą

został wprowadzony do dziennika, a także dane pozwalające na ustalenie osoby

odpowiedzialnej za treść zapisu.

Art. 15. 1. Konta księgi głównej zawierają zapisy o zdarzeniach w ujęciu

systematycznym. Na kontach księgi głównej obowiązuje ujęcie zarejestrowanych

uprzednio lub równocześnie w dzienniku zdarzeń, zgodnie z zasadą podwójnego

zapisu.

2. Zapisów na określonym koncie księgi głównej dokonuje się w kolejności

chronologicznej.

Art. 16. 1. Konta ksiąg pomocniczych zawierają zapisy będące

uszczegółowieniem i uzupełnieniem zapisów kont księgi głównej. Prowadzi się je

w ujęciu systematycznym jako wyodrębniony system ksiąg, kartotek (zbiorów

kont), komputerowych zbiorów danych, uzgodniony z saldami i zapisami na

kontach księgi głównej.

2. Na kontach ksiąg pomocniczych można w ciągu okresu sprawozdawczego

stosować, obok lub zamiast jednostek pieniężnych, jednostki naturalne. Należy

wówczas sporządzić na koniec okresu sprawozdawczego zestawienie zapisów

dokonanych na kontach ksiąg pomocniczych w jednostkach naturalnych i ustalić

ich wartość.

3. (uchylony)

Art. 17. 1. Konta ksiąg pomocniczych prowadzi się w szczególności dla:

1) środków trwałych, w tym także środków trwałych w budowie, wartości

niematerialnych i prawnych oraz dokonywanych od nich odpisów

amortyzacyjnych lub umorzeniowych;

2) rozrachunków z kontrahentami;

3) rozrachunków z pracownikami, a w szczególności jako imienną ewidencję

wynagrodzeń pracowników zapewniającą uzyskanie informacji, z całego

okresu zatrudnienia;

4) operacji sprzedaży (kolejno numerowane własne faktury i inne dowody, ze

szczegółowością niezbędną do celów podatkowych);

5) operacji zakupu (obce faktury i inne dowody, ze szczegółowością niezbędną

do wyceny składników aktywów i do celów podatkowych);

6) kosztów i istotnych dla jednostki składników aktywów;

7) operacji gotówkowych w przypadku prowadzenia kasy.

2. Kierownik jednostki, uwzględniając rodzaj i wartość poszczególnych grup

rzeczowych składników aktywów obrotowych posiadanych przez jednostkę,

podejmuje decyzję o stosowaniu jednej z następujących metod prowadzenia kont

ksiąg pomocniczych dla tych grup składników:

1) ewidencję ilościowo-wartościową, w której dla każdego składnika ujmuje się

obroty i stany w jednostkach naturalnych i pieniężnych;

2) ewidencję ilościową obrotów i stanów, prowadzoną dla poszczególnych

składników lub ich jednorodnych grup wyłącznie w jednostkach naturalnych.

Wartość stanu wycenia się przynajmniej na koniec okresu sprawozdawczego,

za który następują rozliczenia z budżetem z tytułu podatku dochodowego,

dokonane na podstawie danych rzeczywistych;

3) ewidencję wartościową obrotów i stanów towarów oraz opakowań,

prowadzoną dla punktów obrotu detalicznego lub miejsc składowania, której

przedmiotem zapisów są tylko przychody, rozchody i stany całego zapasu;

4) odpisywania w koszty wartości materiałów i towarów na dzień ich zakupu lub

produktów gotowych w momencie ich wytworzenia, połączone z ustalaniem

stanu tych składników aktywów i jego wyceny oraz korekty kosztów

o wartość tego stanu, nie później niż na dzień bilansowy.

Art. 18. 1. Na podstawie zapisów na kontach księgi głównej sporządza się na

koniec każdego okresu sprawozdawczego, nie rzadziej niż na koniec miesiąca,

zestawienie obrotów i sald, zawierające:

1) symbole lub nazwy kont;

2) salda kont na dzień otwarcia ksiąg rachunkowych, obroty za okres

sprawozdawczy i narastająco od początku roku obrotowego oraz salda na

koniec okresu sprawozdawczego;

3) sumę sald na dzień otwarcia ksiąg rachunkowych, obrotów za okres

sprawozdawczy i narastająco od początku roku obrotowego oraz sald na

koniec okresu sprawozdawczego.

Obroty tego zestawienia powinny być zgodne z obrotami dziennika lub obrotami

zestawienia obrotów dzienników częściowych.

 2. Co najmniej na dzień zamknięcia ksiąg rachunkowych sporządza się

zestawienia sald wszystkich kont ksiąg pomocniczych, a na dzień inwentaryzacji –

zestawienia sald inwentaryzowanej grupy składników aktywów.

Art. 19. 1. Wykaz składników aktywów i pasywów (inwentarz),

potwierdzony ich inwentaryzacją, sporządzają jednostki, które uprzednio nie

prowadziły ksiąg rachunkowych w sposób określony ustawą. W pozostałych

jednostkach rolę inwentarza spełnia zestawienie obrotów i sald kont księgi głównej

oraz zestawienia sald kont ksiąg pomocniczych sporządzone na dzień zamknięcia

ksiąg rachunkowych.

2. Pozycje inwentarza sporządzonego przez jednostki, które nie prowadziły

uprzednio ksiąg rachunkowych, powinny stanowić odpowiedniki lub rozwinięcia

poszczególnych pozycji bilansu otwarcia. Składniki aktywów i pasywów wycenia

się w inwentarzu według zasad określonych w rozdziale 4.

Art. 20. 1. Do ksiąg rachunkowych okresu sprawozdawczego należy

wprowadzić, w postaci zapisu, każde zdarzenie, które nastąpiło w tym okresie

sprawozdawczym.

2. Podstawą zapisów w księgach rachunkowych są dowody księgowe

stwierdzające dokonanie operacji gospodarczej, zwane dalej „dowodami

źródłowymi”:

1) zewnętrzne obce – otrzymane od kontrahentów;

2) zewnętrzne własne – przekazywane w oryginale kontrahentom;

3) wewnętrzne – dotyczące operacji wewnątrz jednostki.

3. Podstawą zapisów mogą być również sporządzone przez jednostkę dowody

księgowe:

1) zbiorcze – służące do dokonania łącznych zapisów zbioru dowodów

źródłowych, które muszą być w dowodzie zbiorczym pojedynczo

wymienione;

2) korygujące poprzednie zapisy;

3) zastępcze – wystawione do czasu otrzymania zewnętrznego obcego dowodu

źródłowego;

4) rozliczeniowe – ujmujące już dokonane zapisy według nowych kryteriów

klasyfikacyjnych.

 4. W przypadku uzasadnionego braku możliwości uzyskania zewnętrznych

obcych dowodów źródłowych, kierownik jednostki może zezwolić na

udokumentowanie operacji gospodarczej za pomocą księgowych dowodów

zastępczych, sporządzonych przez osoby dokonujące tych operacji. Nie może to

jednak dotyczyć operacji gospodarczych, których przedmiotem są zakupy

opodatkowane podatkiem od towarów i usług oraz skup metali nieżelaznych od

ludności.

5. Przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych przy użyciu komputera za

równoważne z dowodami źródłowymi uważa się zapisy w księgach rachunkowych,

wprowadzane automatycznie za pośrednictwem urządzeń łączności,

informatycznych nośników danych lub tworzone według algorytmu (programu) na

podstawie informacji zawartych już w księgach, przy zapewnieniu, że podczas

rejestrowania tych zapisów zostaną spełnione co najmniej następujące warunki:

1) uzyskają one trwale czytelną postać zgodną z treścią odpowiednich dowodów

księgowych;

2) możliwe jest stwierdzenie źródła ich pochodzenia oraz ustalenie osoby

odpowiedzialnej za ich wprowadzenie;

3) stosowana procedura zapewnia sprawdzenie poprawności przetworzenia

odnośnych danych oraz kompletności i identyczności zapisów;

4) dane źródłowe w miejscu ich powstania są odpowiednio chronione, w sposób

zapewniający ich niezmienność, przez okres wymagany do przechowywania

danego rodzaju dowodów księgowych.

Art. 21. 1. Dowód księgowy powinien zawierać co najmniej:

1) określenie rodzaju dowodu i jego numeru identyfikacyjnego;

2) określenie stron (nazwy, adresy) dokonujących operacji gospodarczej;

3) opis operacji oraz jej wartość, jeżeli to możliwe, określoną także

w jednostkach naturalnych;

4) datę dokonania operacji, a gdy dowód został sporządzony pod inną datą –

także datę sporządzenia dowodu;

5) podpis wystawcy dowodu oraz osoby, której wydano lub od której przyjęto

składniki aktywów;

6) stwierdzenie sprawdzenia i zakwalifikowania dowodu do ujęcia w księgach

rachunkowych przez wskazanie miesiąca oraz sposobu ujęcia dowodu

 w księgach rachunkowych (dekretacja), podpis osoby odpowiedzialnej za te

wskazania.

7) (uchylony)

1a. Można zaniechać zamieszczania na dowodzie danych, o których mowa:

1) w ust. 1 pkt 1–3 i 5, jeżeli wynika to z odrębnych przepisów;

2) w ust. 1 pkt 6, jeżeli wynika to z techniki dokumentowania zapisów

księgowych.

2. Wartość może być w dowodzie pominięta, jeżeli w toku przetwarzania

w rachunkowości danych wyrażonych w jednostkach naturalnych następuje ich

wycena, potwierdzona stosownym wydrukiem.

3. Dowód księgowy opiewający na waluty obce powinien zawierać

przeliczenie ich wartości na walutę polską według kursu obowiązującego w dniu

przeprowadzenia operacji gospodarczej. Wynik przeliczenia zamieszcza się

bezpośrednio na dowodzie, chyba że system przetwarzania danych zapewnia

automatyczne przeliczenie walut obcych na walutę polską, a wykonanie tego

przeliczenia potwierdza odpowiedni wydruk.

4. Jeżeli dowód nie dokumentuje przekazania lub przejęcia składnika

aktywów, przeniesienia prawa własności lub użytkowania wieczystego gruntu albo

nie jest dowodem zastępczym, podpisy osób, o których mowa w ust. 1 pkt 5, mogą

być zastąpione znakami zapewniającymi ustalenie tych osób. Podpisy na

dokumentach ubezpieczenia i emitowanych papierach wartościowych mogą być

odtworzone mechanicznie.

5. Na żądanie organów kontroli lub biegłego rewidenta należy zapewnić

wiarygodne przetłumaczenie na język polski treści wskazanych przez nich

dowodów, sporządzonych w języku obcym.

Art. 22. 1. Dowody księgowe powinny być rzetelne, to jest zgodne

z rzeczywistym przebiegiem operacji gospodarczej, którą dokumentują, kompletne,

zawierające co najmniej dane określone w art. 21, oraz wolne od błędów

rachunkowych. Niedopuszczalne jest dokonywanie w dowodach księgowych

wymazywania i przeróbek.

2. Błędy w dowodach źródłowych zewnętrznych obcych i własnych można

korygować jedynie przez wysłanie kontrahentowi odpowiedniego dokumentu

zawierającego sprostowanie, wraz ze stosownym uzasadnieniem, chyba że inne

przepisy stanowią inaczej.

3. Błędy w dowodach wewnętrznych mogą być poprawiane przez skreślenie

błędnej treści lub kwoty, z utrzymaniem czytelności skreślonych wyrażeń lub liczb,

wpisanie treści poprawnej i daty poprawki oraz złożenie podpisu osoby do tego

upoważnionej, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej. Nie można poprawiać

pojedynczych liter lub cyfr.

4. Jeżeli jedną operację dokumentuje więcej niż jeden dowód lub więcej niż

jeden egzemplarz dowodu, kierownik jednostki ustala sposób postępowania

z każdym z nich i wskazuje, który dowód lub jego egzemplarz będzie podstawą do

dokonania zapisu.

Art. 23. 1. Zapisów w księgach rachunkowych dokonuje się w sposób trwały,

bez pozostawiania miejsc pozwalających na późniejsze dopiski lub zmiany. Przy

prowadzeniu ksiąg rachunkowych przy użyciu komputera należy stosować

właściwe procedury i środki chroniące przed zniszczeniem, modyfikacją lub

ukryciem zapisu.

2. Zapis księgowy powinien zawierać co najmniej:

1) datę dokonania operacji gospodarczej;

2) określenie rodzaju i numer identyfikacyjny dowodu księgowego

stanowiącego podstawę zapisu oraz jego datę, jeżeli różni się ona od daty

dokonania operacji;

3) zrozumiały tekst, skrót lub kod opisu operacji, z tym że należy posiadać

pisemne objaśnienia treści skrótów lub kodów;

4) kwotę i datę zapisu;

5) oznaczenie kont, których dotyczy.

3. Zapisów dotyczących operacji wyrażonych w walutach obcych dokonuje

się w sposób umożliwiający ustalenie kwoty operacji w walucie polskiej i obcej.

4. Zapisy w dzienniku i na kontach księgi głównej powinny być powiązane ze

sobą w sposób umożliwiający ich sprawdzenie.

5. Zapisy w księgach rachunkowych powinny być dokonane w sposób

zapewniający ich trwałość, przez czas nie krótszy od wymaganego do

przechowywania ksiąg rachunkowych.

 Art. 24. 1. Księgi rachunkowe powinny być prowadzone rzetelnie,

bezbłędnie, sprawdzalnie i bieżąco.

2. Księgi rachunkowe uznaje się za rzetelne, jeżeli dokonane w nich zapisy

odzwierciedlają stan rzeczywisty.

3. Księgi rachunkowe uznaje się za prowadzone bezbłędnie, jeżeli

wprowadzono do nich kompletnie i poprawnie wszystkie zakwalifikowane do

zaksięgowania w danym miesiącu dowody księgowe, zapewniono ciągłość

zapisów oraz bezbłędność działania stosowanych procedur obliczeniowych.

4. Księgi rachunkowe uznaje się za sprawdzalne, jeżeli umożliwiają

stwierdzenie poprawności dokonanych w nich zapisów, stanów (sald) oraz

działania stosowanych procedur obliczeniowych, a w szczególności:

1) udokumentowanie zapisów pozwala na identyfikację dowodów i sposobu ich

zapisania w księgach rachunkowych na wszystkich etapach przetwarzania

danych;

2) zapisy uporządkowane są chronologicznie i systematycznie według kryteriów

klasyfikacyjnych umożliwiających sporządzenie obowiązujących jednostkę

sprawozdań finansowych i innych, sprawozdań, w tym deklaracji

podatkowych oraz dokonanie rozliczeń finansowych;

3) w przypadku prowadzenia ksiąg rachunkowych przy użyciu komputera

zapewniona jest kontrola kompletności zbiorów systemu rachunkowości oraz

parametrów przetwarzania danych;

4) zapewniony jest dostęp do zbiorów danych pozwalających, bez względu na

stosowaną technikę, na uzyskanie w dowolnym czasie i za dowolnie wybrany

okres sprawozdawczy jasnych i zrozumiałych informacji o treści zapisów

dokonanych w księgach rachunkowych.

5. Księgi rachunkowe uznaje się za prowadzone bieżąco, jeżeli:

1) pochodzące z nich informacje umożliwiają sporządzenie w terminie

obowiązujących jednostkę sprawozdań finansowych i innych, sprawozdań,

w tym deklaracji podatkowych oraz dokonanie rozliczeń finansowych;

2) zestawienia obrotów i sald kont księgi głównej są sporządzane przynajmniej

za poszczególne okresy sprawozdawcze, nie rzadziej niż na koniec miesiąca,

w terminie, o którym mowa w pkt 1, a za rok obrotowy – nie później niż do

85 dnia po dniu bilansowym;

3) ujęcie wpłat i wypłat gotówką, czekami i wekslami obcymi oraz obrotu

detalicznego i gastronomii następuje w tym samym dniu, w którym zostały

dokonane.

Art. 25. 1. Stwierdzone błędy w zapisach poprawia się:

1) przez skreślenie dotychczasowej treści i wpisanie nowej, z zachowaniem

czytelności błędnego zapisu, oraz podpisanie poprawki i umieszczenie daty;

poprawki takie muszą być dokonane jednocześnie we wszystkich księgach

rachunkowych i nie mogą nastąpić po zamknięciu miesiąca lub

2) przez wprowadzenie do ksiąg rachunkowych dowodu zawierającego korekty

błędnych zapisów, dokonywane tylko zapisami dodatnimi albo tylko

ujemnymi.

2. W razie ujawnienia błędów po zamknięciu miesiąca lub prowadzenia ksiąg

rachunkowych przy użyciu komputera, dozwolone są tylko korekty dokonane

w sposób określony w ust. 1 pkt 2.

Rozdział 3

Inwentaryzacja

Art. 26. 1. Jednostki przeprowadzają na ostatni dzień każdego roku

obrotowego inwentaryzację:

1) aktywów pieniężnych (z wyjątkiem zgromadzonych na rachunkach

bankowych), papierów wartościowych w postaci materialnej, rzeczowych

składników aktywów obrotowych, środków trwałych oraz nieruchomości

zaliczonych do inwestycji, z zastrzeżeniem pkt 3, a także maszyn i urządzeń

wchodzących w skład środków trwałych w budowie – drogą spisu ich ilości

z natury, wyceny tych ilości, porównania wartości z danymi ksiąg

rachunkowych oraz wyjaśnienia i rozliczenia ewentualnych różnic;

2) aktywów finansowych zgromadzonych na rachunkach bankowych lub

przechowywanych przez inne jednostki, w tym papierów wartościowych

w formie zdematerializowanej, należności, w tym udzielonych pożyczek,

z zastrzeżeniem pkt 3, oraz powierzonych kontrahentom własnych

składników aktywów – drogą otrzymania od banków i uzyskania od

kontrahentów potwierdzeń prawidłowości wykazanego w księgach

 rachunkowych jednostki stanu tych aktywów oraz wyjaśnienia i rozliczenia

ewentualnych różnic;

3) środków trwałych, do których dostęp jest znacznie utrudniony, gruntów oraz

praw zakwalifikowanych do nieruchomości, należności spornych

i wątpliwych, a w bankach również należności zagrożonych, należności

i zobowiązań wobec osób nieprowadzących ksiąg rachunkowych, z tytułów

publicznoprawnych, a także aktywów i pasywów niewymienionych w pkt 1

i 2 oraz wymienionych w pkt 1 i 2, jeżeli przeprowadzenie ich spisu z natury

lub uzgodnienie z przyczyn uzasadnionych nie było możliwe – drogą

porównania danych ksiąg rachunkowych z odpowiednimi dokumentami

i weryfikacji wartości tych składników.

2. Inwentaryzacją drogą spisu z natury obejmuje się również znajdujące się

w jednostce składniki aktywów, będące własnością innych jednostek, powierzone

jej do sprzedaży, przechowania, przetwarzania lub używania, powiadamiając te

jednostki o wynikach spisu. Obowiązek ten nie dotyczy jednostek świadczących

usługi pocztowe, transportowe, spedycyjne i składowania.

3. Termin i częstotliwość inwentaryzacji, określone w ust. 1, uważa się za

dotrzymane, jeżeli inwentaryzację:

1) składników aktywów – z wyłączeniem aktywów pieniężnych, papierów

wartościowych, produktów w toku produkcji oraz materiałów, towarów

i produktów gotowych, określonych w art. 17 ust. 2 pkt 4 – rozpoczęto nie

wcześniej niż 3 miesiące przed końcem roku obrotowego, a zakończono do

15 dnia następnego roku, ustalenie zaś stanu nastąpiło przez dopisanie lub

odpisanie od stanu stwierdzonego drogą spisu z natury lub potwierdzenia

salda – przychodów i rozchodów (zwiększeń i zmniejszeń), jakie nastąpiły

między datą spisu lub potwierdzenia a dniem ustalenia stanu wynikającego

z ksiąg rachunkowych, przy czym stan wynikający z ksiąg rachunkowych nie

może być ustalony po dniu bilansowym;

2) zapasów materiałów, towarów, produktów gotowych i półproduktów

znajdujących się w strzeżonych składowiskach i objętych ewidencją

ilościowo-wartościową – przeprowadzono raz w ciągu 2 lat;

3) nieruchomości zaliczonych do środków trwałych oraz inwestycji, jak też

znajdujących się na terenie strzeżonym innych środków trwałych oraz maszyn

 i urządzeń wchodzących w skład środków trwałych w budowie –

przeprowadzono raz w ciągu 4 lat;

4) zapasów towarów i materiałów (opakowań) objętych ewidencją wartościową

w punktach obrotu detalicznego jednostki – przeprowadzono raz w roku;

5) zapasów drewna w jednostkach prowadzących gospodarkę leśną –

przeprowadzono raz w roku.

4. Inwentaryzację, o której mowa w ust. 1, przeprowadza się również na dzień

zakończenia działalności przez jednostkę oraz na dzień poprzedzający postawienie

jej w stan likwidacji lub ogłoszenia upadłości.

4a. Przepis ust. 4 stosuje się odpowiednio do działalności przedsiębiorstwa

w spadku na dzień, w którym zarządca sukcesyjny przestał pełnić swą funkcję, albo

na dzień wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego.

5. Można odstąpić od przeprowadzenia inwentaryzacji:

1) (uchylony)

2) w przypadku połączenia lub podziału jednostek, z wyjątkiem spółek

kapitałowych, jeżeli strony w drodze umowy pisemnej odstąpią od

przeprowadzenia inwentaryzacji;

3) w przypadku zawieszenia działalności, jeżeli zgodnie z art. 12 ust. 3b

jednostka nie zamyka ksiąg rachunkowych.

Art. 27. 1. Przeprowadzenie i wyniki inwentaryzacji należy odpowiednio

udokumentować i powiązać z zapisami ksiąg rachunkowych.

2. Ujawnione w toku inwentaryzacji różnice między stanem rzeczywistym

a stanem wykazanym w księgach rachunkowych należy wyjaśnić i rozliczyć

w księgach rachunkowych tego roku obrotowego, na który przypadał termin

inwentaryzacji.

Rozdział 4

Wycena aktywów i pasywów oraz ustalenie wyniku finansowego

Art. 28. 1. Aktywa i pasywa wycenia się nie rzadziej niż na dzień bilansowy

w sposób następujący:

1) środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne – według cen nabycia lub

kosztów wytworzenia, lub wartości przeszacowanej (po aktualizacji wyceny

 środków trwałych), pomniejszonych o odpisy amortyzacyjne lub

umorzeniowe, a także o odpisy z tytułu trwałej utraty wartości;

1a) nieruchomości oraz wartości niematerialne i prawne zaliczane do inwestycji

– według zasad, stosowanych do środków trwałych oraz wartości

niematerialnych i prawnych, określonych w pkt 1 oraz w art. 31, art. 32

ust. 1–5 i art. 33 ust. 1 lub według ceny rynkowej bądź inaczej określonej

wartości godziwej;

2) środki trwałe w budowie – w wysokości ogółu kosztów pozostających

w bezpośrednim związku z ich nabyciem lub wytworzeniem, pomniejszonych

o odpisy z tytułu trwałej utraty wartości;

3) udziały w innych jednostkach oraz inne niż wymienione w pkt 1a inwestycje

zaliczone do aktywów trwałych – według ceny nabycia pomniejszonej

o odpisy z tytułu trwałej utraty wartości lub według wartości godziwej albo

skorygowanej ceny nabycia – jeżeli dla danego składnika aktywów został

określony termin wymagalności; wartość w cenie nabycia można

przeszacować do wartości w cenie rynkowej, a różnicę z przeszacowania

rozliczyć zgodnie z art. 35 ust. 4;

4) udziały w jednostkach podporządkowanych zaliczone do aktywów trwałych –

według zasad określonych w pkt 3 lub metodą praw własności, pod

warunkiem, że będzie ona stosowana jednolicie wobec wszystkich jednostek

podporządkowanych;

5) inwestycje krótkoterminowe – według ceny (wartości) rynkowej albo według

ceny nabycia lub ceny (wartości) rynkowej, zależnie od tego, która z nich jest

niższa albo według skorygowanej ceny nabycia – jeżeli dla danego składnika

aktywów został określony termin wymagalności, a krótkoterminowe

inwestycje, dla których nie istnieje aktywny rynek, w inny sposób określonej

wartości godziwej;

6) rzeczowe składniki aktywów obrotowych – według cen nabycia lub kosztów

wytworzenia nie wyższych od cen ich sprzedaży netto na dzień bilansowy;

7) należności i udzielone pożyczki – w kwocie wymaganej zapłaty,

z zachowaniem zasady ostrożności, z zastrzeżeniem pkt 7a;

7a) należności i udzielone pożyczki zaliczone do aktywów finansowych, mogą

być wyceniane według skorygowanej ceny nabycia, a jeżeli jednostka

 przeznacza je do sprzedaży w okresie do 3 miesięcy, to według wartości

rynkowej lub inaczej określonej wartości godziwej;

8) zobowiązania – w kwocie wymagającej zapłaty, z zastrzeżeniem pkt 8a;

8a) zobowiązania finansowe mogą być wyceniane według skorygowanej ceny

nabycia, a jeżeli jednostka przeznacza je do sprzedaży w okresie do

3 miesięcy, to według wartości rynkowej lub inaczej określonej wartości

godziwej;

9) rezerwy – w uzasadnionej, wiarygodnie oszacowanej wartości;

9a) udziały (akcje) własne – według cen nabycia;

10) kapitały (fundusze) własne, z wyjątkiem udziałów (akcji) własnych, oraz

pozostałe aktywa i pasywa – w wartości nominalnej.

2. Cena nabycia, o której mowa w ust. 1, to cena zakupu składnika aktywów,

obejmująca kwotę należną sprzedającemu, bez podlegających odliczeniu podatku

od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, a w przypadku importu

powiększona o obciążenia o charakterze publicznoprawnym oraz powiększona

o koszty bezpośrednio związane z zakupem i przystosowaniem składnika aktywów

do stanu zdatnego do używania lub wprowadzenia do obrotu, łącznie z kosztami

transportu, jak też załadunku, wyładunku, składowania lub wprowadzenia do

obrotu, a obniżona o rabaty, opusty, inne podobne zmniejszenia i odzyski. Jeżeli

nie jest możliwe ustalenie ceny nabycia składnika aktywów, a w szczególności

przyjętego nieodpłatnie, w tym w drodze darowizny – jego wyceny dokonuje się

według ceny sprzedaży takiego samego lub podobnego przedmiotu.

2a. W przypadkach nabycia udziałów (akcji) własnych w drodze egzekucji za

cenę nabycia uważa się cenę nabycia ustaloną w postępowaniu egzekucyjnym,

powiększoną o koszty poniesione w toku postępowania egzekucyjnego, które nie

zostały spółce zwrócone. W przypadku nieodpłatnego nabycia udziałów (akcji)

własnych cena nabycia obejmuje wszystkie koszty ponoszone przez spółkę na ich

nabycie.

3. Koszt wytworzenia produktu obejmuje koszty pozostające w bezpośrednim

związku z danym produktem oraz uzasadnioną część kosztów pośrednio

związanych z wytworzeniem tego produktu. Koszty bezpośrednie obejmują

wartość zużytych materiałów bezpośrednich, koszty pozyskania i przetworzenia

związane bezpośrednio z produkcją i inne koszty poniesione w związku

z doprowadzeniem produktu do postaci i miejsca, w jakich się znajduje w dniu

wyceny. Do uzasadnionej, odpowiedniej do okresu wytwarzania produktu, części

kosztów pośrednich zalicza się zmienne pośrednie koszty produkcji oraz tę część

stałych, pośrednich kosztów produkcji, które odpowiadają poziomowi tych

kosztów przy normalnym wykorzystaniu zdolności produkcyjnych. Za normalny

poziom wykorzystania zdolności produkcyjnych uznaje się przeciętną, zgodną

z oczekiwaniami w typowych warunkach, wielkość produkcji za daną liczbę

okresów lub sezonów, przy uwzględnieniu planowych remontów. Jeżeli nie jest

możliwe ustalenie kosztu wytworzenia produktu, jego wyceny dokonuje się według

ceny sprzedaży netto takiego samego lub podobnego produktu, pomniejszonej

o przeciętnie osiągany przy sprzedaży produktów zysk brutto ze sprzedaży,

a w przypadku produktu w toku – także z uwzględnieniem stopnia jego

przetworzenia.

Do kosztów wytworzenia produktu nie zalicza się kosztów:

1) będących konsekwencją niewykorzystanych zdolności produkcyjnych i strat

produkcyjnych;

2) ogólnego zarządu, które nie są związane z doprowadzaniem produktu do

postaci i miejsca, w jakich się znajduje na dzień wyceny;

3) magazynowania wyrobów gotowych i półproduktów, chyba że poniesienie

tych kosztów jest niezbędne w procesie produkcji;

4) kosztów sprzedaży produktów.

Koszty te wpływają na wynik finansowy okresu sprawozdawczego, w którym

zostały poniesione.

4. W przypadkach uzasadnionych niezbędnym, długotrwałym

przygotowaniem towaru lub produktu do sprzedaży bądź długim okresem

wytwarzania produktu, cenę nabycia lub koszt wytworzenia można zwiększyć

o koszty obsługi zobowiązań zaciągniętych w celu finansowania zapasu towarów

lub produktów w okresie ich przygotowania do sprzedaży bądź wytworzenia

i związanych z nimi różnic kursowych, pomniejszone o przychody z tego tytułu.

4a. Jednostki, z wyjątkiem jednostek, o których mowa w art. 3 ust. 1e pkt 1–

6, które za poprzedni rok obrotowy nie przekroczyły co najmniej dwóch z

następujących trzech wielkości:

1) 25 500 000 zł – w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku

obrotowego,

2) 51 000 000 zł – w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów

i produktów za rok obrotowy,

3) 50 osób – w przypadku średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na pełne

etaty

– mogą przy obliczaniu kosztu wytworzenia produktu zgodnie z ust. 3 do kosztów

bezpośrednich doliczyć koszty pośrednie związane z wytworzeniem tego produktu,

niezależnie od poziomu wykorzystania zdolności produkcyjnych. Ustalony w ten

sposób koszt wytworzenia nie może być wyższy od możliwej do uzyskania ceny

sprzedaży netto.

5. Za cenę (wartość) sprzedaży netto składnika aktywów przyjmuje się

możliwą do uzyskania na dzień bilansowy cenę jego sprzedaży, bez podatku od

towarów i usług i podatku akcyzowego, pomniejszoną o rabaty, opusty i inne

podobne zmniejszenia oraz koszty związane z przystosowaniem składnika

aktywów do sprzedaży i dokonaniem tej sprzedaży, a powiększoną o należną

dotację przedmiotową. Jeżeli nie jest możliwe ustalenie ceny sprzedaży netto

danego składnika aktywów, należy w inny sposób określić jego wartość godziwą

na dzień bilansowy.

6. Za wartość godziwą przyjmuje się kwotę, za jaką dany składnik aktywów

mógłby zostać wymieniony, a zobowiązanie uregulowane na warunkach transakcji

rynkowej, pomiędzy zainteresowanymi i dobrze poinformowanymi,

niepowiązanymi ze sobą stronami. Wartość godziwą instrumentów finansowych

znajdujących się w obrocie na aktywnym rynku stanowi cena rynkowa

pomniejszona o koszty związane z przeprowadzeniem transakcji, gdyby ich

wysokość była znacząca. Cenę rynkową aktywów finansowych posiadanych przez

jednostkę oraz zobowiązań finansowych, które jednostka zamierza zaciągnąć,

stanowi zgłoszona na rynku bieżąca oferta kupna, natomiast cenę rynkową

aktywów finansowych, które jednostka zamierza nabyć, oraz zaciągniętych

zobowiązań finansowych stanowi zgłoszona na rynek bieżąca oferta sprzedaży.

7. Trwała utrata wartości zachodzi wtedy, gdy istnieje duże

prawdopodobieństwo, że kontrolowany przez jednostkę składnik aktywów nie

przyniesie w przyszłości w znaczącej części lub w całości przewidywanych

korzyści ekonomicznych. Uzasadnia to dokonanie odpisu aktualizującego

doprowadzającego wartość składnika aktywów wynikającą z ksiąg rachunkowych

do ceny sprzedaży netto, a w przypadku jej braku – do ustalonej w inny sposób

wartości godziwej.

8. Cena nabycia i koszt wytworzenia środków trwałych w budowie, środków

trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych obejmuje ogół ich kosztów

poniesionych przez jednostkę za okres budowy, montażu, przystosowania

i ulepszenia, do dnia bilansowego lub przyjęcia do używania, w tym również:

1) niepodlegający odliczeniu podatek od towarów i usług oraz podatek

akcyzowy;

2) koszt obsługi zobowiązań zaciągniętych w celu ich finansowania i związane

z nimi różnice kursowe, pomniejszony o przychody z tego tytułu.

8a. Skorygowana cena nabycia aktywów finansowych i zobowiązań

finansowych to cena nabycia (wartość), w jakiej składnik aktywów finansowych

lub zobowiązań finansowych został po raz pierwszy wprowadzony do ksiąg

rachunkowych, pomniejszona o spłaty wartości nominalnej, odpowiednio

skorygowana o skumulowaną kwotę zdyskontowanej różnicy między wartością

początkową składnika i jego wartością w terminie wymagalności, wyliczoną za

pomocą efektywnej stopy procentowej, a także pomniejszona o odpisy

aktualizujące wartość.

9. Lokaty, których ryzyko ponosi ubezpieczający, są wyceniane przez zakład

ubezpieczeń na życie według wartości godziwych ustalonych na dzień bilansowy.

Różnice między wartością godziwą a wartością według cen nabycia albo kosztu

wytworzenia tych lokat odpowiednio zwiększają lub zmniejszają rezerwy

techniczno-ubezpieczeniowe na życie, których ryzyko lokaty ponosi

ubezpieczający. Wartość godziwą nieruchomości określa rzeczoznawca majątkowy

co najmniej raz na 5 lat. Wartość godziwą nieruchomości położonych za granicą

ustala się według zasad obowiązujących w kraju ich położenia, a zagranicznych

instrumentów finansowych – według zasad obowiązujących w kraju ich

pochodzenia. Jeżeli nie jest możliwe ustalenie wartości godziwej innych lokat niż

nieruchomości, to ich wycena następuje po cenach nabycia albo kosztach

wytworzenia z uwzględnieniem odpisów z tytułu trwałej utraty wartości, z

wyjątkiem instrumentów finansowych, dla których ustalony jest termin

wymagalności i których wycena następuje według skorygowanej ceny nabycia z

uwzględnieniem odpisów z tytułu trwałej utraty wartości.

10. W ubezpieczeniach majątkowych i osobowych dopuszcza się stosowanie

dyskonta lub odpisów wyłącznie przy ustalaniu rezerw na skapitalizowaną wartość

rent, rezerw ubezpieczeń na życie, rezerw ubezpieczeń na życie, gdy ryzyko lokaty

(inwestycyjne) ponosi ubezpieczający, oraz rezerw na premie i rabaty (bonifikaty)

dla ubezpieczonych w związku z osiąganymi dochodami z lokat stanowiących

pokrycie tych rezerw.

11. Na dzień nabycia lub powstania ujmuje się w księgach rachunkowych

nabyte lub powstałe:

1) zapasy rzeczowych składników aktywów obrotowych – według cen nabycia

lub kosztów wytworzenia;

2) należności i zobowiązania, w tym również z tytułu pożyczek – według

wartości nominalnej.

12. Przepis ust. 11 pkt 2 nie dotyczy banków.

Art. 28a. Jednostka mikro nie wycenia aktywów i pasywów według wartości

godziwej i skorygowanej ceny nabycia.

Art. 28b. 1. Jednostki, które za poprzedni rok obrotowy nie przekroczyły co

najmniej dwóch z następujących trzech wielkości:

1) 25 500 000 zł – w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku

obrotowego,

2) 51 000 000 zł – w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów

i produktów za rok obrotowy,

3) 50 osób – w przypadku średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na pełne

etaty

– mogą nie stosować przepisów wydanych na podstawie art. 81 ust. 2 pkt 4.

2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do jednostek, o których mowa w art. 3 ust. 1e

pkt 1–6, oraz jednostek mikro.

Art. 29. 1. Jeżeli założenie kontynuacji działalności, o którym mowa w art. 5

ust. 2, nie jest zasadne, to wycena aktywów jednostki następuje po cenach

sprzedaży netto możliwych do uzyskania, nie wyższych od cen ich nabycia albo

kosztów wytworzenia, pomniejszonych o dotychczasowe odpisy amortyzacyjne

lub umorzeniowe, a także odpisy z tytułu trwałej utraty wartości. W takim

przypadku jednostka jest również obowiązana utworzyć rezerwę na przewidywane

dodatkowe koszty i straty spowodowane zaniechaniem lub utratą zdolności do

kontynuowania działalności.

2. Wycena po cenach sprzedaży netto i utworzenie rezerwy następują

w szczególności w przeddzień postawienia jednostki w stan likwidacji lub

ogłoszenia upadłości, na koniec roku obrotowego, jeżeli na dzień zatwierdzenia

sprawozdania finansowego za dany rok obrotowy jednostka nie będzie

kontynuowała działalności, na koniec roku obrotowego przypadającego w czasie

trwania postępowania likwidacyjnego lub upadłościowego, a także w przeddzień

przekazania, podziału lub sprzedaży jednostki, jeżeli odpowiednia umowa nie

przewiduje przyjęcia za podstawę rozliczeń wartości majątku ustalonej przy

założeniu, że działalność gospodarcza będzie przez jednostkę kontynuowana.

2a. Różnica powstała w wyniku wyceny oraz utworzenia rezerwy, o których

mowa w ust. 1, wpływa na kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny.

3. Otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego lub zmiana formy prawnej

jednostki nie stanowią przeszkody do uznania, że działalność będzie

kontynuowana.

Art. 30. 1. Nie rzadziej niż na dzień bilansowy wycenia się wyrażone

w walutach obcych:

1) składniki aktywów (z wyłączeniem udziałów w jednostkach

podporządkowanych wycenianych metodą praw własności) i pasywów – po

obowiązującym na ten dzień średnim kursie ogłoszonym dla danej waluty

przez Narodowy Bank Polski, z zastrzeżeniem pkt 2;

2) gotówkę znajdującą się w jednostkach prowadzących kupno i sprzedaż walut

obcych – po kursie, po którym nastąpił jej zakup, jednak w wysokości nie

wyższej od średniego kursu ogłoszonego na dzień wyceny dla danej waluty

przez Narodowy Bank Polski.

2. Wyrażone w walutach obcych operacje gospodarcze ujmuje się w księgach

rachunkowych na dzień ich przeprowadzenia – o ile odrębne przepisy dotyczące

środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej i innych krajów Europejskiego

Obszaru Gospodarczego oraz środków niepodlegających zwrotowi, pochodzących

ze źródeł zagranicznych nie stanowią inaczej – odpowiednio po kursie:

1) faktycznie zastosowanym w tym dniu, wynikającym z charakteru operacji –

w przypadku sprzedaży lub kupna walut oraz zapłaty należności lub

zobowiązań;

2) średnim ogłoszonym dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski z dnia

poprzedzającego ten dzień – w przypadku zapłaty należności lub zobowiązań,

jeżeli nie jest zasadne zastosowanie kursu, o którym mowa w pkt 1, a także

w przypadku pozostałych operacji.

3. Jeżeli aktywa i pasywa są wyrażone w walutach, dla których Narodowy

Bank Polski nie ogłasza kursu, to kurs tych walut określa się w relacji do wskazanej

przez jednostkę waluty odniesienia, której kurs jest ogłaszany przez Narodowy

Bank Polski.

4. Różnice kursowe dotyczące inwestycji długoterminowych wyrażonych

w walutach obcych, powstałe na dzień ich wyceny, rozlicza się w sposób określony

w art. 35 ust. 2 i 4. Różnice kursowe, z zastrzeżeniem ust. 5–7, dotyczące

pozostałych aktywów i pasywów wyrażonych w walutach obcych, powstałe na

dzień ich wyceny oraz przy zapłacie należności i zobowiązań w walutach obcych,

jak również sprzedaży walut, zalicza się odpowiednio do przychodów lub kosztów

finansowych, a w uzasadnionych przypadkach – do kosztu wytworzenia produktów

lub ceny nabycia towarów, a także ceny nabycia lub kosztu wytworzenia środków

trwałych, środków trwałych w budowie lub wartości niematerialnych i prawnych.

5. Powstałe na dzień wyceny różnice kursowe od inwestycji stanowiących

pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych, zakłady ubezpieczeń na życie

oraz zakłady reasekuracji prowadzące działalność reasekuracyjną w zakresie

reasekuracji ubezpieczeń na życie zaliczają do przychodów lub kosztów

działalności lokacyjnej i wykazują w technicznym rachunku ubezpieczeń na życie.

6. Powstałe na dzień wyceny różnice kursowe od inwestycji stanowiących

pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych w części dotyczącej lokat środków

skapitalizowanej wartości rent i rezerwy na premie oraz rabaty dla ubezpieczonych,

zakłady ubezpieczeń majątkowych i osobowych oraz zakłady reasekuracji

prowadzące działalność reasekuracyjną w zakresie reasekuracji ubezpieczeń

majątkowych i osobowych zaliczają do przychodów lub kosztów działalności

lokacyjnej i wykazują w technicznym rachunku ubezpieczeń majątkowych

i osobowych.

 7. Powstałe na dzień wyceny różnice kursowe od należności i zobowiązań

z tytułu ubezpieczeń i reasekuracji zalicza się do pozostałych przychodów lub

kosztów technicznych na udziale własnym.

Art. 31. 1. Wartość początkową stanowiącą cenę nabycia lub koszt

wytworzenia środka trwałego powiększają koszty jego ulepszenia, polegającego na

przebudowie, rozbudowie, modernizacji lub rekonstrukcji i powodującego, że

wartość użytkowa tego środka po zakończeniu ulepszenia przewyższa posiadaną

przy przyjęciu do używania wartość użytkową, mierzoną okresem używania,

zdolnością wytwórczą, jakością produktów uzyskiwanych przy pomocy

ulepszonego środka trwałego, kosztami eksploatacji lub innymi miarami.

2. Wartość początkową środków trwałych – z wyjątkiem gruntów

niesłużących wydobyciu kopalin metodą odkrywkową – zmniejszają odpisy

amortyzacyjne lub umorzeniowe dokonywane w celu uwzględnienia utraty ich

wartości, na skutek używania lub upływu czasu.

3. Wartość początkowa i dotychczas dokonane od środków trwałych odpisy

amortyzacyjne lub umorzeniowe mogą, na podstawie odrębnych przepisów, ulegać

aktualizacji wyceny. Ustalona w wyniku aktualizacji wyceny wartość księgowa

netto środka trwałego nie powinna być wyższa od jego wartości godziwej, której

odpisanie w przewidywanym okresie jego dalszego używania jest ekonomicznie

uzasadnione.

4. Powstałą na skutek aktualizacji wyceny różnicę wartości netto środków

trwałych, o której mowa w ust. 3, odnosi się na kapitał (fundusz) z aktualizacji

wyceny i nie może ona być przeznaczona do podziału. Kapitał (fundusz) z

aktualizacji wyceny podlega, z zastrzeżeniem art. 32 ust. 5, zmniejszeniu o różnicę

z aktualizacji wyceny uprzednio zaktualizowanych zbywanych lub

zlikwidowanych środków trwałych. Różnica ta wpływa na kapitał (fundusz)

zapasowy lub inny o podobnym charakterze, o ile odrębne przepisy nie stanowią

inaczej.

Art. 32. 1. Odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych od środka

trwałego dokonuje się drogą systematycznego, planowego rozłożenia jego wartości

początkowej na ustalony okres amortyzacji. Rozpoczęcie amortyzacji następuje nie

wcześniej niż po przyjęciu środka trwałego do używania, a jej zakończenie – nie

później niż z chwilą zrównania wartości odpisów amortyzacyjnych lub

umorzeniowych z wartością początkową środka trwałego lub przeznaczenia go do

likwidacji, sprzedaży lub stwierdzenia jego niedoboru, z ewentualnym

uwzględnieniem przewidywanej przy likwidacji ceny sprzedaży netto pozostałości

środka trwałego.

2. Przy ustalaniu okresu amortyzacji i rocznej stawki amortyzacyjnej

uwzględnia się okres ekonomicznej użyteczności środka trwałego, na określenie

którego wpływają w szczególności:

1) liczba zmian, na których pracuje środek trwały;

2) tempo postępu techniczno-ekonomicznego;

3) wydajność środka trwałego mierzona liczbą godzin jego pracy lub liczbą

wytworzonych produktów albo innym właściwym miernikiem;

4) prawne lub inne ograniczenia czasu używania środka trwałego;

5) przewidywana przy likwidacji cena sprzedaży netto istotnej pozostałości

środka trwałego.

3. Na dzień przyjęcia środka trwałego do używania należy ustalić okres lub

stawkę i metodę jego amortyzacji. Poprawność stosowanych okresów i stawek

amortyzacji środków trwałych powinna być przez jednostkę okresowo

weryfikowana, powodując odpowiednią korektę dokonywanych w następnych

latach obrotowych odpisów amortyzacyjnych.

4. W przypadku zmiany technologii produkcji, przeznaczenia do likwidacji,

wycofania z używania lub innych przyczyn powodujących trwałą utratę wartości

środka trwałego, dokonuje się – w ciężar pozostałych kosztów operacyjnych –

odpowiedniego odpisu aktualizującego jego wartość.

5. Odpisy, o których mowa w ust. 4, dotyczące środków trwałych, których

wycena została zaktualizowana na podstawie odrębnych przepisów, zmniejszają

odniesione na kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny różnice spowodowane

aktualizacją wyceny. Ewentualną nadwyżkę odpisu, o którym mowa w ust. 4, nad

różnicami z aktualizacji wyceny zalicza się do pozostałych kosztów operacyjnych.

6. Dla środków trwałych o niskiej jednostkowej wartości początkowej można

ustalać odpisy amortyzacyjne lub umorzeniowe w sposób uproszczony, przez

dokonywanie zbiorczych odpisów dla grup środków zbliżonych rodzajem i

przeznaczeniem lub jednorazowo odpisując wartość tego rodzaju środków

trwałych.

7. Jednostka mikro, jednostka mała oraz jednostka, o której mowa

w art. 3 ust. 2 i ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności

pożytku publicznego i o wolontariacie, która spełnia warunki określone w art. 3

ust. 1c pkt 1 albo ust. 1d, może dokonywać odpisów amortyzacyjnych lub

umorzeniowych od środków trwałych według zasad określonych w przepisach

podatkowych.

8. Przepisu ust. 7 nie stosuje się do spółek kapitałowych, spółek

komandytowo-akcyjnych i spółek jawnych lub komandytowych, których

wszystkimi wspólnikami ponoszącymi nieograniczoną odpowiedzialność są spółki

kapitałowe, spółki komandytowo-akcyjne lub spółki z innych państw o podobnej

do tych spółek formie prawnej.

Art. 33. 1. Do wyceny wartości niematerialnych i prawnych oraz sposobów

dokonywania od nich odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych stosuje się

odpowiednio przepisy art. 31 ust. 2 i art. 32 ust. 1–4 i 6–8.

2. Koszty zakończonych prac rozwojowych prowadzonych przez jednostkę na

własne potrzeby, poniesione przed podjęciem produkcji lub zastosowaniem

technologii, zalicza się do wartości niematerialnych i prawnych, jeżeli:

1) produkt lub technologia wytwarzania są ściśle ustalone, a dotyczące ich

koszty prac rozwojowych wiarygodnie określone;

2) techniczna przydatność produktu lub technologii została stwierdzona

i odpowiednio udokumentowana i na tej podstawie jednostka podjęła decyzję

o wytwarzaniu tych produktów lub stosowaniu technologii;

3) koszty prac rozwojowych zostaną pokryte, według przewidywań,

przychodami ze sprzedaży tych produktów lub zastosowania technologii.

3. Koszty, o których mowa w ust. 2, odpisuje się przez okres ekonomicznej

użyteczności rezultatów prac rozwojowych. Jeżeli w wyjątkowych przypadkach

nie można wiarygodnie oszacować okresu ekonomicznej użyteczności rezultatów

zakończonych prac rozwojowych, to okres dokonywania odpisów nie może

przekraczać 5 lat.

4. Wartość firmy stanowi różnicę między ceną nabycia określonej jednostki

lub zorganizowanej jej części a niższą od niej wartością godziwą przejętych

aktywów netto. Jeżeli cena nabycia jednostki lub zorganizowanej jej części jest

niższa od wartości godziwej przejętych aktywów netto, to różnica stanowi ujemną

wartość firmy. Zasady rozliczania i odpisywania wartości firmy lub ujemnej

wartości firmy określa art. 44b ust. 10–12.

Art. 34. 1. Jednostki mogą wyceniać:

1) materiały i towary – w cenach zakupu,

2) produkty w toku produkcji – w wysokości bezpośrednich kosztów

wytworzenia lub tylko materiałów bezpośrednich bądź nie wyceniać ich

w ogóle

– jeżeli nie zniekształca to stanu aktywów oraz wyniku finansowego jednostki.

Zasady, o których mowa w pkt 2, nie mogą być stosowane do produkcji

o przewidywanym czasie wykonania dłuższym niż 3 miesiące, przeznaczonej do

sprzedaży lub na rzecz środków trwałych w budowie jednostki. Nie dotyczy to

jednak produkcji rolnej.

2. Składniki rzeczowych aktywów obrotowych mogą być na dzień nabycia lub

wytworzenia ujmowane w księgach rachunkowych w cenach przyjętych do

ewidencji, z uwzględnieniem różnic między tymi cenami a rzeczywistymi cenami

ich nabycia albo zakupu, albo kosztami wytworzenia. Na dzień bilansowy wartość

składników rzeczowych aktywów obrotowych, wyrażoną w cenach

ewidencyjnych, doprowadza się do poziomu określonego w ust. 1 lub w art. 28

ust. 1 pkt 6. Nie dotyczy to produktów gotowych, produktów w toku

i półproduktów, jeżeli do ich ewidencji stosuje się koszty planowane, w tym

normatywne, różnice zaś między planowanymi a rzeczywistymi kosztami

wytworzenia są nieznaczne. Stosowane do wyceny na dzień bilansowy ceny

nabycia albo zakupu, albo planowane koszty wytworzenia nie mogą być wyższe od

cen sprzedaży netto tych składników.

3. Wytworzone przez jednostkę filmy, oprogramowanie komputerów,

projekty typowe i inne produkty o podobnym charakterze, przeznaczone do

sprzedaży, wycenia się w okresie przynoszenia przez nie korzyści ekonomicznych,

nie dłuższym niż 5 lat, w wysokości nadwyżki kosztów ich wytworzenia nad

przychodami według cen sprzedaży netto, uzyskanymi ze sprzedaży tych

produktów w ciągu tego okresu. Nieodpisane po upływie tego okresu koszty

wytworzenia zwiększają pozostałe koszty operacyjne.

 4. W przypadku gdy ceny nabycia albo zakupu, albo koszty wytworzenia

jednakowych albo uznanych za jednakowe, ze względu na podobieństwo ich

rodzaju i przeznaczenie, są różne, wartość stanu końcowego rzeczowych

składników aktywów obrotowych wycenia się w zależności od przyjętej przez

jednostkę metody ustalania wartości ich rozchodu, w tym zużycia, sprzedaży:

1) według cen przeciętnych, to jest ustalonych w wysokości średniej ważonej

cen (kosztów) danego składnika aktywów;

2) przyjmując, że rozchód składnika aktywów wycenia się kolejno po cenach

(kosztach) tych składników aktywów, które jednostka najwcześniej nabyła

(wytworzyła);

3) przyjmując, że rozchód składników aktywów wycenia się kolejno po cenach

(kosztach) tych składników aktywów, które jednostka najpóźniej nabyła

(wytworzyła);

4) w drodze szczegółowej identyfikacji rzeczywistych cen (kosztów) tych

składników aktywów, które dotyczą ściśle określonych przedsięwzięć,

niezależnie od daty ich zakupu lub wytworzenia.

5. Odpisy aktualizujące wartość rzeczowych składników aktywów

obrotowych dokonane w związku z utratą ich wartości oraz wynikające z wyceny

według cen sprzedaży netto zamiast według cen nabycia, albo zakupu, albo kosztów

wytworzenia – zalicza się do pozostałych kosztów operacyjnych.

Art. 34a. 1. Przychody z wykonania niezakończonej usługi, w tym

budowlanej, objętej umową, w okresie realizacji dłuższym niż 6 miesięcy,

wykonanej na dzień bilansowy w istotnym stopniu, ustala się, na dzień bilansowy

proporcjonalnie do stopnia zaawansowania usługi, jeżeli stopień ten, jak również

przewidywane całkowite koszty wykonania usługi za cały czas jej realizacji, można

ustalić w sposób wiarygodny.

2. Przychody z wykonania niezakończonej usługi, w tym budowlanej,

w okresie od dnia zawarcia umowy do dnia bilansowego – po odliczeniu

przychodów, które wpłynęły na wynik finansowy w ubiegłych okresach

sprawozdawczych – ustala się proporcjonalnie do stopnia jej zaawansowania.

Stopień zaawansowania usługi mierzy się w zależności od przyjętej przez jednostkę

metody:

1) udziałem kosztów poniesionych od dnia zawarcia umowy do dnia ustalenia

przychodu w całkowitych kosztach wykonania usługi,

2) liczbą przepracowanych godzin bezpośrednich wykonania usługi,

3) na podstawie obmiaru wykonanych prac,

4) inną metodą

– jeżeli wyrażają w sposób wiarygodny stopień zaawansowania usługi.

3. W przypadku gdy umowa o usługę, w tym budowlaną, przewiduje, że cenę

za tę usługę ustala się:

1) w wysokości kosztów powiększonych o narzut zysku – to przychód

z wykonania niezakończonej usługi ustala się w wysokości kosztów

odpowiadających wykonanej części usługi, powiększonych o narzut zysku;

2) w wysokości ryczałtu – to przychód z wykonania niezakończonej usługi ustala

się proporcjonalnie do stopnia zaawansowania wykonania usługi, o ile stopień

zaawansowania usługi na dzień bilansowy może zostać ustalony w sposób

wiarygodny.

4. Jeżeli stopień zaawansowania niezakończonej usługi, w tym budowlanej,

lub przewidywany, całkowity koszt jej wykonania nie może być na dzień bilansowy

ustalony w sposób wiarygodny, to przychód ustala się w wysokości poniesionych

w danym okresie sprawozdawczym kosztów, nie wyższych jednak od kosztów,

których pokrycie w przyszłości przez zamawiającego jest prawdopodobne.

5. Bez względu na zastosowany sposób ustalania przychodów na wynik

finansowy jednostki wpływają przewidywane straty związane z wykonaniem

usługi objętej umową.

Art. 34b. 1. Koszty wytworzenia, które można bezpośrednio

przyporządkować przychodom osiągniętym przez jednostkę, wpływają na wynik

finansowy jednostki za ten okres sprawozdawczy, w którym przychody te

wystąpiły.

2. Koszty wytworzenia, które można jedynie w sposób pośredni

przyporządkować przychodom lub innym korzyściom osiąganym przez jednostkę,

wpływają na wynik finansowy jednostki w części, w której dotyczą danego okresu

sprawozdawczego, zapewniając ich współmierność do przychodów lub innych

korzyści ekonomicznych.

 Art. 34c. 1. Koszty wytworzenia niezakończonej usługi, w tym budowlanej,

obejmują koszty poniesione od dnia zawarcia odpowiedniej umowy do dnia

bilansowego. Koszty poniesione przed zawarciem umowy, związane z realizacją jej

przedmiotu, zaliczane są do aktywów, jeżeli pokrycie w przyszłości tych kosztów

przychodami uzyskanymi od zamawiającego jest prawdopodobne.

2. Jeżeli przychody są ustalane odpowiednio do stopnia zaawansowania

niezakończonej usługi w inny sposób niż określony w art. 34a ust. 2 pkt 1, to koszty

wpływające na wynik finansowy jednostki ustala się w takiej części całkowitych

kosztów umowy, jaka odpowiada stopniowi zaawansowania usługi, po odliczeniu

kosztów, które wpłynęły na wynik finansowy w ubiegłych okresach

sprawozdawczych, po uwzględnieniu straty, o której mowa w art. 34a ust. 5.

Różnicę pomiędzy kosztami faktycznie poniesionymi a kosztami wpływającymi na

wynik finansowy jednostki zalicza się do rozliczeń międzyokresowych.

3. Poprawność przyjętych metod ustalania stopnia zaawansowania usługi,

a także przewidywanych całkowitych kosztów i przychodów z wykonania usługi,

powinna być przez jednostkę, nie później niż na dzień bilansowy, zweryfikowana.

Spowodowane weryfikacją korekty wpływają na wynik finansowy jednostki tego

okresu sprawozdawczego, w którym przeprowadzono weryfikację.

Art. 34d. Przepisów art. 34a i 34c można nie stosować, jeżeli udział

przychodów z niezakończonych usług na dzień bilansowy nie jest istotny w całości

przychodów operacyjnych okresu sprawozdawczego.

Art. 35. 1. Nabyte lub powstałe aktywa finansowe oraz inne inwestycje

ujmuje się w księgach rachunkowych na dzień ich nabycia albo powstania, według

ceny nabycia albo ceny zakupu, jeżeli koszty przeprowadzenia i rozliczenia

transakcji nie są istotne.

2. Odpisu wyrażającego trwałą utratę wartości inwestycji zaliczonych do

aktywów trwałych dokonuje się nie później niż na koniec okresu

sprawozdawczego.

3. Skutki wzrostu lub obniżenia wartości inwestycji krótkoterminowych

wycenionych według cen (wartości) rynkowych zalicza się odpowiednio do

przychodów lub kosztów finansowych. W przypadku stosowania innych, niż

określone w art. 28 ust. 1 pkt 5 zasad wyceny krótkoterminowych inwestycji,

skutki obniżenia ich wartości zalicza się do kosztów finansowych w pełnej

wysokości, natomiast skutki wzrostu ich wartości zalicza się do przychodów

finansowych w wysokości nie wyższej niż kwota różnic uprzednio odpisanych

w koszty finansowe.

4. Skutki przeszacowania inwestycji zaliczonych do aktywów trwałych

innych niż wymienione w art. 28 ust. 1 pkt 1a, powodujące wzrost ich wartości do

poziomu cen rynkowych, zwiększają kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny.

Obniżenie wartości inwestycji uprzednio przeszacowanej do wysokości kwoty,

o którą podwyższono z tego tytułu kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny, jeżeli

kwota różnicy z przeszacowania nie była do dnia wyceny rozliczona, zmniejsza ten

kapitał (fundusz). W pozostałych przypadkach skutki obniżenia wartości inwestycji

zalicza się do kosztów finansowych. Wzrost wartości danej inwestycji

bezpośrednio wiążący się z uprzednim obniżeniem jej wartości, zaliczonym do

kosztów finansowych, ujmuje się do wysokości tych kosztów jako przychody

finansowe.

5. Jeżeli wartość zbytej inwestycji zaliczonej do aktywów trwałych była

uprzednio przeszacowana albo wyceniana w cenie (wartości) rynkowej, lub

w cenie nabycia, w zależności od tego, która z nich była niższa, zaś skutki takiej

wyceny ujęto w sposób określony w ust. 4, to nadwyżkę z tytułu przeszacowania

ustala się i rozlicza z kapitałem (funduszem) z aktualizacji wyceny.

6. Inwestycje zaliczone do aktywów trwałych na dzień ich

przekwalifikowania do inwestycji krótkoterminowych wycenia się:

1) w wartości księgowej albo cenie nabycia, w zależności od tego, która z nich

jest niższa – jeżeli inwestycje krótkoterminowe wycenia się w wartości

rynkowej lub cenie nabycia, zależnie od tego, która z nich jest niższa;

2) według wartości księgowej – jeżeli inwestycje krótkoterminowe wycenia się

w wartości rynkowej.

Jeżeli przekwalifikowana inwestycja długoterminowa była uprzednio

przeszacowana, a skutki przeszacowania ujęte są w kapitale (funduszu)

z aktualizacji wyceny, to nierozliczoną na dzień przekwalifikowania nadwyżkę

z tytułu przeszacowania inwestycji długoterminowej zalicza się do kosztów lub

przychodów finansowych.

 7. Inwestycje krótkoterminowe na dzień ich przekwalifikowania do inwestycji

długoterminowych wycenia się według zasad określonych w ust. 6, z tym że jeżeli

inwestycja krótkoterminowa była wyceniona w wartości rynkowej, to pomimo jej

przekwalifikowania wycena pozostaje bez zmiany.

8. Jeżeli ceny nabycia jednakowych albo uznanych za jednakowe, ze względu

na podobieństwo rodzaju i przeznaczenie, składników inwestycji są różne, to ich

rozchód wycenia się według metody wybranej przez jednostkę spośród metod,

o których mowa w art. 34 ust. 4 pkt 1–3.

Art. 35a. 1. Na dzień zawarcia kontraktu emitent lub wystawca instrumentu

finansowego wprowadza do ksiąg rachunkowych wyemitowany lub wystawiony

przez siebie instrument, a także składniki tego instrumentu, odpowiednio

zakwalifikowane do kapitałów (funduszy) własnych jako instrumenty kapitałowe

bądź do zobowiązań krótkoterminowych lub długoterminowych również wtedy,

gdy składnik mający charakter zobowiązania nie jest zobowiązaniem finansowym.

2. Różnice z przeszacowania wartości instrumentu finansowego, a także

osiągnięte przychody lub poniesione koszty stosownie do kwalifikacji instrumentu

finansowego, o której mowa w ust. 1, wpływają odpowiednio na wynik finansowy

lub kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny.

3. Kontrakty dotyczące instrumentów finansowych uznaje się za służące

ograniczeniu ryzyka związanego z aktywami lub pasywami jednostki, tj.

zabezpieczeniu tych aktywów lub pasywów, jeżeli co najmniej:

1) przed zawarciem kontraktu ustalono jego cel oraz określono, które aktywa lub

pasywa mają zostać za pomocą tego kontraktu zabezpieczone;

2) zabezpieczający instrument finansowy będący przedmiotem kontraktu

i zabezpieczane za jego pomocą aktywa lub pasywa charakteryzują się

podobnymi cechami, a w szczególności wartością nominalną, datą

zapadalności, wpływem zmian stopy procentowej albo kursu waluty;

3) stopień pewności oczekiwań dotyczących przewidywanych w wyniku

kontraktu przepływów środków pieniężnych jest znaczny.

4. Jeżeli warunki, o których mowa w ust. 3, zostały spełnione, to przy wycenie

zabezpieczanych aktywów lub pasywów uwzględnia się wartość nabytych dla ich

zabezpieczenia instrumentów finansowych oraz zmiany ich wartości.

 Art. 35b. 1. Wartość należności aktualizuje się uwzględniając stopień

prawdopodobieństwa ich zapłaty poprzez dokonanie odpisu aktualizującego,

w odniesieniu do:

1) należności od dłużników postawionych w stan likwidacji lub w stan upadłości

oraz w stosunku do których zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne

lub został złożony wniosek o zatwierdzenie układu w postępowaniu

o zatwierdzenie układu – do wysokości należności nieobjętej gwarancją lub

innym zabezpieczeniem należności, zgłoszonej likwidatorowi lub sędziemu-

-komisarzowi w postępowaniu upadłościowym lub umieszczonej w spisie

wierzytelności w postępowaniu restrukturyzacyjnym;

2) należności od dłużników w przypadku oddalenia wniosku o ogłoszenie

upadłości, jeżeli majątek dłużnika nie wystarcza lub jedynie wystarcza na

zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego – w pełnej wysokości

należności;

3) należności kwestionowanych przez dłużników oraz z których zapłatą dłużnik

zalega, a według oceny sytuacji majątkowej i finansowej dłużnika spłata

należności w umownej kwocie nie jest prawdopodobna – do wysokości

niepokrytej gwarancją lub innym zabezpieczeniem należności;

4) należności stanowiących równowartość kwot podwyższających należności,

w stosunku do których uprzednio dokonano odpisu aktualizującego –

w wysokości tych kwot, do czasu ich otrzymania lub odpisania;

5) należności przeterminowanych lub nieprzeterminowanych o znacznym

stopniu prawdopodobieństwa nieściągalności, w przypadkach uzasadnionych

rodzajem prowadzonej działalności lub strukturą odbiorców – w wysokości

wiarygodnie oszacowanej kwoty odpisu, w tym także ogólnego, na

nieściągalne należności.

2. Odpisy aktualizujące wartość należności zalicza się odpowiednio do

pozostałych kosztów operacyjnych lub do kosztów finansowych – zależnie od

rodzaju należności, której dotyczy odpis aktualizacji.

3. Należności umorzone, przedawnione lub nieściągalne zmniejszają

dokonane uprzednio odpisy aktualizujące ich wartość.

 4. Należności, o których mowa w ust. 3, od których nie dokonano odpisów

aktualizujących ich wartość lub dokonano odpisów w niepełnej wysokości, zalicza

się odpowiednio do pozostałych kosztów operacyjnych lub kosztów finansowych.

Art. 35c. W przypadku ustania przyczyny, dla której dokonano odpisu

aktualizującego wartość aktywów, w tym również odpisu z tytułu trwałej utraty

wartości, równowartość całości lub odpowiedniej części uprzednio dokonanego

odpisu aktualizującego zwiększa wartość danego składnika aktywów i podlega

zaliczeniu odpowiednio do pozostałych przychodów operacyjnych lub przychodów

finansowych.

Art. 35d. 1. Rezerwy tworzy się na:

1) pewne lub o dużym stopniu prawdopodobieństwa przyszłe zobowiązania,

których kwotę można w sposób wiarygodny oszacować, a w szczególności na

straty z transakcji gospodarczych w toku, w tym z tytułu udzielonych

gwarancji, poręczeń, operacji kredytowych, skutków toczącego się

postępowania sądowego;

2) przyszłe zobowiązania spowodowane restrukturyzacją, jeżeli na podstawie

odrębnych przepisów jednostka jest zobowiązana do jej przeprowadzenia lub

zawarto w tej sprawie wiążące umowy, a plany restrukturyzacji pozwalają

w sposób wiarygodny oszacować wartość tych przyszłych zobowiązań.

2. Rezerwy, o których mowa w ust. 1, zalicza się odpowiednio do pozostałych

kosztów operacyjnych, kosztów finansowych lub strat nadzwyczajnych, zależnie

od okoliczności, z którymi przyszłe zobowiązania się wiążą.

3. Powstanie zobowiązania, na które uprzednio utworzono rezerwę, zmniejsza

rezerwę.

4. Niewykorzystane rezerwy, wobec zmniejszenia lub ustania ryzyka

uzasadniającego ich utworzenie, zwiększają na dzień, na który okazały się zbędne,

odpowiednio pozostałe przychody operacyjne, przychody finansowe lub zyski

nadzwyczajne.

Art. 36. 1. Kapitały (fundusze) własne ujmuje się w księgach rachunkowych

z podziałem na ich rodzaje i według zasad określonych przepisami prawa,

postanowieniami statutu lub umowy o utworzeniu jednostki.

 2. Kapitał zakładowy spółek kapitałowych, towarzystw ubezpieczeń

wzajemnych, towarzystw reasekuracji wzajemnej, fundusz udziałowy spółdzielni

wykazuje się w wysokości określonej w umowie lub statucie i wpisanej w rejestrze

sądowym. Zadeklarowane lecz niewniesione wkłady kapitałowe ujmuje się jako

należne wkłady na poczet kapitału.

2a. (uchylony)

2b. Koszty emisji akcji poniesione przy powstaniu spółki akcyjnej lub

podwyższeniu kapitału zakładowego zmniejszają kapitał zapasowy spółki do

wysokości nadwyżki wartości emisji nad wartością nominalną akcji, a pozostałą ich

część zalicza się do kosztów finansowych.

2c. Kapitały (fundusze) własne powstałe z zamiany dłużnych papierów

wartościowych, zobowiązań i pożyczek na udziały wykazuje się w wartości

nominalnej tych papierów wartościowych, zobowiązań i pożyczek, po

uwzględnieniu niezamortyzowanego dyskonta lub premii, odsetek naliczonych

i niezapłaconych do dnia zamiany, które nie będą wypłacone, niezrealizowanych

różnic kursowych oraz skapitalizowanych kosztów emisji. Jeżeli dłużne papiery

wartościowe, zobowiązania i pożyczki są wyrażone w walucie obcej, to na dzień

zamiany stosuje się do nich przepisy art. 30.

2d. Do zobowiązań bezwarunkowo umorzonych w wyniku postępowania

restrukturyzacyjnego przepis ust. 2c stosuje się odpowiednio.

2e. W razie powzięcia uchwały wspólników spółki z ograniczoną

odpowiedzialnością określającej termin i wysokość dopłat, równowartość dopłat

ujmuje się w odrębnej pozycji pasywów bilansu (kapitał rezerwowy z dopłat

wspólników) i wykazuje się jako składnik kapitału własnego dopóty, dopóki ten nie

zostanie użyty w sposób uzasadniający jego odpisanie; uchwalone, lecz

niewniesione dopłaty wykazuje się w dodatkowej pozycji kapitałów własnych

„Należne dopłaty na poczet kapitału rezerwowego (wielkość ujemna)”.

3. Składniki kapitału (funduszu) własnego jednostek postawionych w stan

likwidacji lub upadłości należy, na dzień rozpoczęcia likwidacji lub postępowania

upadłościowego, połączyć w jeden kapitał (fundusz) podstawowy, zmniejszając go:

1) (uchylony)

2) w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością, towarzystwach ubezpieczeń

wzajemnych i towarzystwach reasekuracji wzajemnej – o udziały własne;

3) w spółkach akcyjnych – o należne wkłady na poczet kapitału, o ile nie

wezwano zainteresowanych do ich wniesienia, oraz o akcje własne.

4. Przepis ust. 3 może być odpowiednio stosowany przez jednostki objęte

postępowaniem restrukturyzacyjnym.

Art. 36a. 1. W razie zbycia akcji własnych, dodatnią różnicę między ceną

sprzedaży, pomniejszoną o koszty sprzedaży, a ich ceną nabycia, należy odnieść na

kapitał zapasowy. Ujemną różnicę należy ująć jako zmniejszenie kapitału

zapasowego, a pozostałą część ujemnej różnicy, przewyższającą kapitał zapasowy,

jako stratę z lat ubiegłych i opisać w informacji dodatkowej w sprawozdaniu

finansowym za rok, w którym nastąpiła sprzedaż.

2. W przypadku umorzenia akcji własnych, dodatnią różnicę między ich

wartością nominalną a ceną nabycia należy odnieść na kapitał zapasowy. Ujemną

różnicę należy ująć jako zmniejszenie kapitału zapasowego, a pozostałą część

ujemnej różnicy, przewyższającą kapitał zapasowy, jako stratę z lat ubiegłych

i opisać w informacji dodatkowej w sprawozdaniu finansowym za rok, w którym

nastąpiło obniżenie kapitału zakładowego.

3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się do udziałów własnych spółki z ograniczoną

odpowiedzialnością, z wyjątkiem umorzenia udziałów bez obniżenia kapitału

zakładowego. W przypadku umorzenia udziałów własnych nabytych w drodze

egzekucji, bez obniżenia kapitału zakładowego, wartość udziałów własnych

według ceny nabycia należy ująć jako zmniejszenie kapitału rezerwowego

utworzonego w celu ich umorzenia.

Art. 37. 1. W związku z przejściowymi różnicami między wykazywaną

w księgach rachunkowych wartością aktywów i pasywów a ich wartością

podatkową oraz stratą podatkową możliwą do odliczenia w przyszłości, jednostka

tworzy rezerwę i ustala aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego,

którego jest podatnikiem.

2. Wartość podatkowa aktywów jest to kwota wpływająca na pomniejszenie

podstawy obliczenia podatku dochodowego w przypadku uzyskania z nich,

w sposób pośredni lub bezpośredni, korzyści ekonomicznych. Jeżeli uzyskanie

korzyści ekonomicznych z tytułu określonych aktywów nie powoduje

pomniejszenia podstawy obliczenia podatku dochodowego, to wartość podatkowa

aktywów jest ich wartością księgową.

3. Wartością podatkową pasywów jest ich wartość księgowa pomniejszona

o kwoty, które w przyszłości pomniejszą podstawę podatku dochodowego.

4. Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego ustala się

w wysokości kwoty przewidzianej w przyszłości do odliczenia od podatku

dochodowego, w związku z ujemnymi różnicami przejściowymi, które spowodują

w przyszłości zmniejszenie podstawy obliczenia podatku dochodowego oraz straty

podatkowej możliwej do odliczenia, ustalonej przy uwzględnieniu zasady

ostrożności.

5. Rezerwę z tytułu odroczonego podatku dochodowego tworzy się

w wysokości kwoty podatku dochodowego, wymagającej w przyszłości zapłaty,

w związku z występowaniem dodatnich różnic przejściowych, to jest różnic, które

spowodują zwiększenie podstawy obliczenia podatku dochodowego w przyszłości.

6. Wysokość rezerwy i aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego

ustala się przy uwzględnieniu stawek podatku dochodowego obowiązujących

w roku powstania obowiązku podatkowego.

7. Rezerwa i aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego

wykazywane są w bilansie oddzielnie. Rezerwę i aktywa można kompensować,

jeżeli jednostka ma tytuł uprawniający ją do ich jednoczesnego uwzględnienia przy

obliczaniu kwoty zobowiązania podatkowego.

8. Wpływający na wynik finansowy podatek dochodowy za dany okres

sprawozdawczy obejmuje:

1) część bieżącą;

2) część odroczoną.

Wykazywana w rachunku zysków i strat część odroczona stanowi różnicę

pomiędzy stanem rezerw i aktywów z tytułu podatku odroczonego na koniec

i początek okresu sprawozdawczego, z uwzględnieniem przepisów ust. 9.

9. Rezerwy i aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego, dotyczące

operacji rozliczanych z kapitałem (funduszem) własnym, odnosi się również na

kapitał (fundusz) własny.

10. Jednostki, które za poprzedni rok obrotowy nie przekroczyły co najmniej

dwóch z następujących trzech wielkości:

1) 25 500 000 zł – w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku

obrotowego,

2) 51 000 000 zł – w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów

i produktów za rok obrotowy,

3) 50 osób – w przypadku średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na pełne

etaty

– mogą odstąpić od ustalania aktywów i rezerw z tytułu odroczonego podatku

dochodowego.

11. Przepisu ust. 10 nie stosuje się do jednostek, o których mowa w art. 3

ust. 1e pkt 1–6.

Art. 38. 1. Zakłady ubezpieczeń zaliczają do kosztów operacyjnych zmiany

stanu rezerw techniczno-ubezpieczeniowych, które powinny zapewnić pełne

pokrycie bieżących i przyszłych zobowiązań, jakie mogą wynikać z umów

ubezpieczenia i umów reasekuracji.

1a. Zakłady reasekuracji zaliczają do kosztów operacyjnych zmiany stanu

rezerw techniczno-ubezpieczeniowych, które powinny zapewnić pełne pokrycie

bieżących i przyszłych zobowiązań, jakie mogą wynikać z umów reasekuracji.

2. Rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe, z wyjątkiem rezerw na wyrównanie

szkodowości, ustala się nie później niż na dzień bilansowy. Rezerwę na

wyrównanie szkodowości ustala się nie później niż na dzień kończący rok

obrotowy.

Art. 39. 1. Jednostki dokonują czynnych rozliczeń międzyokresowych

kosztów, jeżeli dotyczą one przyszłych okresów sprawozdawczych.

2. Jednostki dokonują biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów

w wysokości prawdopodobnych zobowiązań przypadających na bieżący okres

sprawozdawczy, wynikających w szczególności:

1) ze świadczeń wykonanych na rzecz jednostki przez kontrahentów jednostki,

a kwotę zobowiązania można oszacować w sposób wiarygodny;

2) z obowiązku wykonania, związanych z bieżącą działalnością, przyszłych

świadczeń na rzecz pracowników, w tym świadczeń emerytalnych, a także

przyszłych świadczeń wobec nieznanych osób, których kwotę można

oszacować w sposób wiarygodny, mimo że data powstania zobowiązania nie

 jest jeszcze znana, w tym z tytułu napraw gwarancyjnych i rękojmi za

sprzedane produkty długotrwałego użytku.

Zobowiązania ujęte jako bierne rozliczenia międzyokresowe i zasady ustalania ich

wysokości powinny wynikać z uznanych zwyczajów handlowych.

2a. Zobowiązania, o których mowa w ust. 2 pkt 2, wykazuje się w bilansie

jako rezerwy na zobowiązania.

3. Odpisy czynnych i biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów mogą

następować stosownie do upływu czasu lub wielkości świadczeń. Czas i sposób

rozliczenia powinien być uzasadniony charakterem rozliczanych kosztów, z

zachowaniem zasady ostrożności.

4. Jeżeli zgodnie z umową wartość otrzymanych finansowych składników

aktywów jest niższa od zobowiązania zapłaty za nie, w tym również z tytułu

emitowanych przez jednostkę papierów wartościowych, to różnica stanowi czynne

rozliczenie międzyokresowe kosztów, które odpisuje się w koszty finansowe

w równych ratach, w ciągu okresu, na jaki zaciągnięto zobowiązanie.

5. Zobowiązania ujęte jako bierne rozliczenia międzyokresowe zmniejszają

koszty okresu sprawozdawczego, w którym stwierdzono, że zobowiązania te nie

powstały.

6. Jednostka mikro, jednostka mała oraz jednostka, o której mowa

w art. 3 ust. 2 i ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności

pożytku publicznego i o wolontariacie, która spełnia warunki określone

w art. 3 ust. 1c pkt 1 albo ust. 1d, może nie tworzyć biernych rozliczeń

międzyokresowych kosztów dotyczących przyszłych świadczeń na rzecz

pracowników, w tym świadczeń emerytalnych.

7. Przepisu ust. 6 nie stosuje się do spółek kapitałowych, spółek

komandytowo-akcyjnych i spółek jawnych lub komandytowych, których

wszystkimi wspólnikami ponoszącymi nieograniczoną odpowiedzialność są spółki

kapitałowe, spółki komandytowo-akcyjne lub spółki z innych państw o podobnej

do tych spółek formie prawnej.

Art. 40. (uchylony)

Art. 41. 1. Rozliczenia międzyokresowe przychodów, dokonywane

z zachowaniem zasady ostrożności, obejmują w szczególności:

1) równowartość otrzymanych lub należnych od kontrahentów środków z tytułu

świadczeń, których wykonanie nastąpi w następnych okresach

sprawozdawczych;

2) środki pieniężne otrzymane na sfinansowanie nabycia lub wytworzenia

środków trwałych, w tym także środków trwałych w budowie oraz prac

rozwojowych, jeżeli stosownie do innych ustaw nie zwiększają one kapitałów

(funduszy) własnych. Zaliczone do rozliczeń międzyokresowych przychodów

kwoty zwiększają stopniowo pozostałe przychody operacyjne, równolegle do

odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych od środków trwałych lub

kosztów prac rozwojowych sfinansowanych z tych źródeł;

3) ujemną wartość firmy, o której mowa w art. 33 ust. 4 i art. 44b ust. 11.

2. Przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się odpowiednio do przyjętych nieodpłatnie,

w tym także w drodze darowizny, środków trwałych w budowie, środków trwałych

oraz wartości niematerialnych i prawnych.

3. (uchylony)

Art. 42. 1. W jednostkach innych niż banki, zakłady ubezpieczeń i zakłady

reasekuracji na wynik finansowy netto składają się:

1) wynik działalności operacyjnej, w tym z tytułu pozostałych przychodów

i kosztów operacyjnych;

2) wynik operacji finansowych;

3) (uchylony)

4) obowiązkowe obciążenia wyniku finansowego z tytułu podatku

dochodowego, którego podatnikiem jest jednostka, i płatności z nim

zrównanych, na podstawie odrębnych przepisów.

2. Wynik działalności operacyjnej stanowi różnicę między przychodami netto

ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów, z uwzględnieniem dotacji,

opustów, rabatów i innych zwiększeń lub zmniejszeń, bez podatku od towarów

i usług oraz innych podatków bezpośrednio związanych z obrotem, oraz

pozostałymi przychodami operacyjnymi a wartością sprzedanych produktów,

towarów i materiałów wycenionych w kosztach wytworzenia albo cenach nabycia,

albo zakupu, powiększoną o całość poniesionych od początku roku obrotowego

kosztów ogólnych zarządu, sprzedaży produktów, towarów i materiałów oraz

pozostałych kosztów operacyjnych.

 3. Wynik operacji finansowych stanowi różnicę między przychodami

finansowymi, w szczególności z tytułu dywidend (udziałów w zyskach), odsetek,

zysków ze zbycia oraz aktualizacji wartości inwestycji innych niż wymienione

w art. 28 ust. 1 pkt 1a, nadwyżki dodatnich różnic kursowych nad ujemnymi,

a kosztami finansowymi, w szczególności z tytułu odsetek, strat ze zbycia oraz

aktualizacji wartości inwestycji innych niż wymienione w art. 28 ust. 1 pkt 1a,

nadwyżki ujemnych różnic kursowych nad dodatnimi, z wyjątkiem odsetek,

prowizji, dodatnich i ujemnych różnic kursowych, o których mowa w art. 28 ust. 4

i ust. 8 pkt 2.

4. (uchylony)

Art. 43. 1. W bankach na wynik finansowy netto składają się:

1) wynik działalności operacyjnej (w tym na działalności bankowej);

2) wynik operacji nadzwyczajnych;

3) obowiązkowe obciążenia wyniku finansowego z tytułu podatku

dochodowego, którego podatnikiem jest jednostka, i płatności z nim

zrównanych, na podstawie odrębnych przepisów.

2. Wynik działalności bankowej obejmuje: wynik z tytułu odsetek, prowizji,

przychody z akcji, udziałów i innych papierów wartościowych, wynik operacji

finansowych, wynik z pozycji wymiany.

3. Wynik działalności operacyjnej obejmuje wynik działalności bankowej,

skorygowany o różnicę między pozostałymi przychodami operacyjnymi

a pozostałymi kosztami operacyjnymi, koszty działania banku, amortyzację

środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, wynik na wartości

rezerw z aktualizacji.

4. Wynik operacji nadzwyczajnych stanowi różnicę między zyskami

nadzwyczajnymi a stratami nadzwyczajnymi.

Art. 44. 1. W zakładach ubezpieczeń i zakładach reasekuracji na wynik

finansowy netto składają się:

1) wynik techniczny ubezpieczeń;

2) różnica między przychodami a kosztami z działalności lokacyjnej

niezaliczana do wyniku technicznego ubezpieczeń;

3) różnica między pozostałymi przychodami a pozostałymi kosztami;

4) wynik operacji nadzwyczajnych;

5) obowiązkowe obciążenia wyniku finansowego z tytułu podatku

dochodowego, którego podatnikiem jest jednostka, i płatności z nim

zrównanych na podstawie odrębnych przepisów.

2. Wynik techniczny ubezpieczeń stanowi różnicę między przychodami ze

składek, pozostałymi przychodami technicznymi a wypłaconymi

odszkodowaniami, świadczeniami i zmianami rezerw techniczno-

ubezpieczeniowych, z uwzględnieniem udziału reasekuratorów w składce,

odszkodowaniach, świadczeniach i zmianach stanu rezerw techniczno-

ubezpieczeniowych, oraz kosztami działalności ubezpieczeniowej i pozostałymi

kosztami technicznymi. W przypadku gdy:

1) przychody z lokat przeznaczone są zgodnie z odrębnymi przepisami na

zwiększenie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych,

2) zakład ubezpieczeń prowadzący działalność ubezpieczeniową w dziale

ubezpieczeń na życie lub zakład reasekuracji prowadzący działalność

reasekuracyjną w zakresie reasekuracji ubezpieczeń na życie inwestują

łącznie środki niestanowiące pokrycia rezerw techniczno-ubezpieczeniowych

i środki stanowiące pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych

– to przychody i koszty działalności lokacyjnej wykazuje się w technicznym

rachunku ubezpieczeń.

3. Na różnicę między pozostałymi przychodami a pozostałymi kosztami

składa się w szczególności różnica między:

1) pozostałymi przychodami finansowymi a pozostałymi kosztami

finansowymi;

2) pozostałymi przychodami operacyjnymi a pozostałymi kosztami

operacyjnymi;

3) przychodami a kosztami z tytułu pełnienia czynności komisarza awaryjnego.

4. Do wyniku operacji nadzwyczajnych stosuje się przepis art. 43 ust. 4.

Rozdział 4a

Łączenie się spółek

Art. 44a. 1. Łączenie się spółek handlowych, zwanych dalej „spółkami”,

rozlicza się i ujmuje na dzień połączenia w księgach rachunkowych spółki, na którą

przechodzi majątek łączących się spółek (spółki przejmującej) albo nowej spółki

powstałej w wyniku połączenia (spółki nowo zawiązanej) – metodą nabycia,

o której mowa w art. 44b, z zastrzeżeniem ust. 2.

2. W razie łączenia się spółek, na skutek którego nie następuje utrata kontroli

nad nimi przez ich dotychczasowych udziałowców, można zastosować metodę

łączenia udziałów, o której mowa w art. 44c; w szczególności dotyczy to łączenia

się spółek zależnych w sposób bezpośredni lub pośredni od tej samej jednostki

dominującej, jak również w razie połączenia jednostki dominującej niższego

szczebla z jej jednostką zależną.

3. Za dzień połączenia spółek przyjmuje się dzień wpisania połączenia do

rejestru właściwego dla siedziby odpowiednio spółki przejmującej albo spółki

nowo zawiązanej.

Art. 44b. 1. Rozliczenie połączenia metodą nabycia polega na sumowaniu

poszczególnych pozycji aktywów i pasywów spółki przejmującej, według ich

wartości księgowej, z odpowiednimi pozycjami aktywów i pasywów spółki

przejętej, według ich wartości godziwej ustalonej na dzień ich połączenia.

2. Aktywa i zobowiązania spółki przejętej na dzień połączenia obejmują także

aktywa lub zobowiązania niewykazywane dotychczas w księgach rachunkowych

i sprawozdaniu finansowym spółki przejętej, jeżeli w wyniku połączenia następuje

ich ujawnienie i odpowiadają one definicji aktywów i zobowiązań.

3. Kapitał (fundusz) własny spółki przejętej ustalony na dzień połączenia jako

aktywa netto według wartości godziwej podlega wyłączeniu.

4. Za wartość godziwą określonych aktywów lub zobowiązań przyjmuje się

w szczególności w przypadku:

1) notowanych papierów wartościowych – aktualny kurs notowań pomniejszony

o koszty sprzedaży;

2) nienotowanych papierów wartościowych – wartość oszacowaną,

uwzględniającą takie czynniki, jak współczynnik cena do zysku i stopa

dywidendy porównywalnych papierów wartościowych wyemitowanych przez

spółki o podobnych charakterystykach;

3) należności – wartość bieżącą (zdyskontowaną) kwot wymagających zapłaty,

wyznaczoną przy odpowiednich bieżących stopach procentowych,

pomniejszoną o odpisy na należności zagrożone i nieściągalne oraz

 ewentualne koszty windykacji. Wyznaczanie wartości bieżących

(zdyskontowanych) w odniesieniu do należności krótkoterminowych nie jest

konieczne, jeżeli różnica pomiędzy wartością należności według kwot

wymagających zapłaty a według ich wartością zdyskontowaną nie jest istotna;

4) zapasów produktów gotowych i towarów – cenę sprzedaży netto

pomniejszoną o opust marży zysku wynikający z kosztów doprowadzenia

przez spółkę przejmującą do sprzedaży zapasu lub znalezienia nabywc y;

5) zapasów produktów w toku – cenę sprzedaży netto produktów gotowych

pomniejszoną o koszty zakończenia produkcji i opust marży zysku

wynikający z kosztów doprowadzenia przez spółkę przejmującą zapasów do

sprzedaży lub znalezienia nabywcy;

6) zapasów materiałów – aktualną cenę nabycia;

7) środków trwałych – wartość rynkową lub ich wartość według niezależnej

wyceny. W przypadku gdy nie jest możliwe uzyskanie niezależnej wyceny

środków trwałych – aktualną cenę nabycia albo koszt wytworzenia,

z uwzględnieniem aktualnego stopnia ich zużycia;

8) wartości niematerialnych i prawnych – wartość oszacowaną, wyznaczoną

w oparciu o ceny rynkowe takich samych lub podobnych wartości

niematerialnych i prawnych, a w odniesieniu do wartości firmy lub ujemnej

wartości firmy zawartej w bilansie spółki przejętej – wartość zerową.

W przypadku gdy wartość oszacowana nie może zostać wyznaczona

w oparciu o ceny rynkowe, to przyjmuje się taką wartość, która nie spowoduje

powstania lub zwiększenia ujemnej wartości firmy w wyniku połączenia;

9) zobowiązań – wartość bieżącą (zdyskontowaną) kwot wymagających zapłaty,

wyznaczoną przy odpowiednich bieżących stopach procentowych.

Wyznaczanie wartości bieżących (zdyskontowanych) w odniesieniu do

zobowiązań krótkoterminowych nie jest konieczne, jeżeli różnica pomiędzy

wartością zobowiązań według kwot wymagających zapłaty a według ich

wartością zdyskontowaną nie jest istotna;

10) rezerwy lub aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego – wartość

możliwą do realizacji przez połączone spółki, po uwzględnieniu zmiany

wartości podatkowej i księgowej aktywów netto spółki przejmowanej.

5. Przez cenę przejęcia rozumie się w przypadku:

1) gdy w celu połączenia spółka wydaje (emituje) udziały – cenę rynkową tych

udziałów lub inaczej ustaloną ich wartość godziwą, jeżeli nie jest znana ich

cena rynkowa. W takim przypadku nadwyżkę wartości rynkowej udziałów lub

inaczej ustalonej ich wartości godziwej zalicza się do kapitału zapasowego.

Cenę rynkową wydanych (wyemitowanych) udziałów przyjmuje się z dnia,

w którym wszystkie istotne warunki połączenia, w tym relacja wymienna

udziałów, zostały ogłoszone. Jeżeli cena rynkowa w tym okresie podlegała

istotnym zmianom, wówczas za cenę rynkową można przyjąć średnią cen

rynkowych z miesiąca poprzedzającego i miesiąca następującego po dniu

ogłoszenia wszystkich istotnych warunków połączenia;

2) nabycia własnych udziałów w celu połączenia – cenę nabycia własnych

udziałów;

3) nabycia udziałów spółki przejmowanej – cenę nabycia tych udziałów;

4) gdy w celu połączenia spółka dokonuje zapłaty w innej formie niż określona

w pkt 1–3 – wartość godziwą przedmiotu zapłaty;

5) gdy w celu połączenia spółka dokonuje zapłaty w różnych formach – sumę

odpowiednich wartości, o których mowa w pkt 1–4.

6. Nadwyżka ceny przejęcia, o której mowa w ust. 5, nad wartością godziwą

aktywów netto spółki przejętej wykazywana jest w aktywach spółki, na którą

przeszedł majątek połączonych spółek lub spółki powstałej w wyniku połączenia,

jako wartość firmy.

7. W przypadku gdy połączenie jest wynikiem kilku następujących po sobie

transakcji, cena przejęcia, wartość godziwa aktywów netto spółki przejętej

w procencie odzwierciedlającym procent nabytych praw do aktywów netto oraz

różnica ceny przejęcia wartości godziwej aktywów netto spółki przejętej ustalane

są osobno na dzień każdej istotnej transakcji, przyjmując, iż pierwsza istotna

transakcja została przeprowadzona nie później niż na dzień powstania stosunku

podporządkowania pomiędzy spółką przejmującą a spółką przejmowaną.

Ostateczna cena przejęcia, wartość godziwa aktywów netto spółki przejętej oraz

różnica ceny przejęcia nad wartością godziwą aktywów netto spółki przejętej na

dzień połączenia stanowi sumę odpowiednich wielkości z dnia poszczególnych

istotnych transakcji.

 8. Wartość bilansową aktywów i zobowiązań ustalonych na dzień połączenia

koryguje się w kolejnych okresach sprawozdawczych, jeżeli w wyniku zaistniałych

zdarzeń lub uzyskanych informacji ustalenie wartości godziwej na dzień połączenia

było niewłaściwe. W takich przypadkach należy dokonać odpowiedniej korekty

wartości firmy lub ujemnej wartości firmy, pod warunkiem że jednostka przewiduje

odzyskanie wartości wynikającej z korekty z przyszłych korzyści ekonomicznych

i korekta taka dokonywana jest w ciągu tego roku obrotowego, w którym nastąpiło

połączenie. W przeciwnym przypadku korektę taką zalicza się odpowiednio do

pozostałych przychodów lub kosztów operacyjnych.

9. W przypadku gdy warunki połączenia zakładają możliwość korekty ceny

przejęcia w wyniku zaistnienia w przyszłości określonych zdarzeń, wówczas

korektę taką uwzględnia się przy określaniu ceny przejęcia na dzień połączenia,

jeżeli wystąpienie w przyszłości zdarzeń powodujących korektę ceny jest

prawdopodobne, a kwota korekty ceny może być określona w sposób wiarygodny.

W przypadku gdy w kolejnych okresach sprawozdawczych nie wystąpią zdarzenia

warunkujące zmianę ceny przejęcia lub faktyczna zmiana ceny będzie różniła się

od wartości oszacowanej, wówczas należy dokonać odpowiedniej korekty ceny

przejęcia i wartości firmy lub ujemnej wartości firmy.

10. Od wartości firmy jednostka dokonuje odpisów amortyzacyjnych przez

okres jej ekonomicznej użyteczności. Jeżeli nie można wiarygodnie oszacować

okresu ekonomicznej użyteczności, to okres dokonywania odpisów

amortyzacyjnych wartości firmy nie może być dłuższy niż 5 lat. Odpisów

amortyzacyjnych dokonuje się metodą liniową i zalicza się je do pozostałych

kosztów operacyjnych.

11. Z zastrzeżeniem ust. 12, nadwyżkę wartości godziwej aktywów netto

spółki przejętej nad ceną przejęcia, czyli ujemną wartość firmy, do wysokości

nieprzekraczającej wartości godziwej nabytych aktywów trwałych, z wyłączeniem

długoterminowych aktywów finansowych notowanych na regulowanych rynkach,

jednostka zalicza do rozliczeń międzyokresowych przychodów przez okres będący

średnią ważoną okresu ekonomicznej użyteczności nabytych i podlegających

amortyzacji aktywów. Ujemna wartość firmy w wysokości przekraczającej wartość

godziwą aktywów trwałych, z wyłączeniem długoterminowych aktywów

finansowych notowanych na regulowanych rynkach, zaliczana jest do przychodów

na dzień połączenia.

12. Ujemną wartość firmy odpisuje się w pozostałe przychody operacyjne do

wysokości, w jakiej dotyczy oszacowanych w sposób wiarygodny przyszłych strat

i kosztów, ustalonych przez spółkę przejmującą na dzień połączenia,

niestanowiących jednak zobowiązania, o którym mowa w ust. 2. Odpis ten

następuje w tym okresie sprawozdawczym, w którym straty i koszty wpływają na

wynik finansowy. Jeżeli straty i koszty te nie zostały poniesione w uprzednio

przewidywanych okresach sprawozdawczych, to dotyczącą ich ujemną wartość

firmy odpisuje się w sposób określony w ust. 11.

13. W bilansie połączonych spółek wyłączeniu podlegają wzajemne

należności i zobowiązania oraz inne rozrachunki o podobnym charakterze.

14. W przypadku gdy w wyniku połączenia powstała nowa spółka, włączeniu

do rachunku zysków i strat za rok obrotowy, w którym nastąpiło połączenie,

podlegają przychody i koszty oraz zyski i straty spółki przejętej i spółki

przejmującej od dnia połączenia. W przypadku gdy w wyniku połączenia na spółkę

przejmującą przeszedł majątek spółki przejmowanej, włączeniu do rachunku

zysków i strat za rok obrotowy, w którym nastąpiło połączenie, podlegają

przychody i koszty oraz zyski i straty spółki przejętej od dnia połączenia oraz spółki

przejmującej od początku roku obrotowego. W przypadku gdy przed dniem

połączenia łączące się spółki pozostawały w stosunku podporządkowania,

wówczas zyski lub straty netto spółki przejmowanej, osiągnięte przed dniem

połączenia, wpływają w odpowiednim procencie, ustalonym jako procent

kontrolowanych przez spółkę przejmującą w danym okresie przed dniem

połączenia aktywów netto spółki przejmowanej, na odpowiednie pozycje kapitałów

własnych spółki przejmującej, spółki powstałej w wyniku połączenia,

z uwzględnieniem odpisów wartości firmy albo ujemnej wartości firmy, za okres

od dnia powstania stosunku podporządkowania do dnia połączenia.

15. Koszty poniesione bezpośrednio w związku z połączeniem powiększają

cenę przejęcia. Koszty organizacji poniesione przy założeniu nowej spółki akcyjnej

lub koszty podwyższenia kapitału zakładowego w celu połączenia zmniejszają

kapitał zapasowy spółki przejmującej lub spółki powstałej w wyniku połączenia,

do wysokości nadwyżki wartości emisyjnej nad wartością nominalną akcji,

a pozostałą część zalicza się do kosztów finansowych.

16. Sprawozdanie finansowe sporządzone na koniec okresu

sprawozdawczego, w ciągu którego nastąpiło połączenie, powinno zawierać dane

porównawcze za poprzedni rok obrotowy. Dane porównawcze za poprzedni rok

obrotowy stanowią dane ze sprawozdania finansowego spółki przejmującej.

Art. 44c. 1. Łączenie metodą łączenia udziałów polega na sumowaniu

poszczególnych pozycji odpowiednich aktywów i pasywów oraz przychodów

i kosztów połączonych spółek, według stanu na dzień połączenia, po uprzednim

doprowadzeniu ich wartości do jednolitych metod wyceny i dokonaniu wyłączeń,

o których mowa w ust. 2 i 3.

2. Wyłączeniu podlega wartość kapitału zakładowego spółki, której majątek

został przeniesiony na inną spółkę, lub spółek, które w wyniku połączenia zostały

wykreślone z rejestru. Po dokonaniu tego wyłączenia odpowiednie pozycje kapitału

własnego spółki, na którą przechodzi majątek połączonych spółek lub nowo

powstałej spółki koryguje się o różnicę pomiędzy sumą aktywów i pasywów.

3. Wyłączeniu podlegają również:

1) wzajemne należności i zobowiązania oraz inne rozrachunki o podobnym

charakterze łączących się spółek;

2) przychody i koszty operacji gospodarczych dokonywanych w danym roku

obrotowym przed połączeniem między łączącymi się spółkami;

3) zyski lub straty operacji gospodarczych dokonanych przed połączeniem

między łączącymi się spółkami, zawarte w wartościach podlegających

łączeniu aktywów i pasywów.

4. Można nie dokonywać wyłączeń, o których mowa w ust. 3 pkt 2 i 3, jeżeli

nie wpłynie to na rzetelność i jasność sprawozdania finansowego spółki, na którą

przechodzi majątek połączonych spółek lub nowo powstałej spółki.

5. Koszty poniesione w związku z połączeniem, w tym również koszty

organizacji poniesione przy założeniu nowej spółki lub koszty podwyższenia

kapitału spółki, na którą przechodzi majątek łączących się spółek, zalicza się do

kosztów finansowych.

6. Sprawozdanie finansowe spółki, na którą przechodzi majątek połączonych

spółek lub nowo powstałej spółki, sporządzone na koniec okresu

sprawozdawczego, w ciągu którego nastąpiło połączenie, zawiera dane

porównawcze za poprzedni rok obrotowy, określone w taki sposób, jakby

połączenie miało miejsce na początek poprzedniego roku obrotowego, z tym że

poszczególne składniki kapitałów własnych na koniec poprzedniego roku powinny

zostać wykazane jako suma poszczególnych składników kapitałów własnych.

Art. 44d. Przepisy art. 44a–44c stosuje się odpowiednio w przypadku

nabycia przez jednostkę zorganizowanej części innej jednostki, w tym również

w razie podziału spółek.

Rozdział 5

Sprawozdania finansowe jednostki

Art. 45. 1. Sprawozdanie finansowe sporządza się na dzień zamknięcia ksiąg

rachunkowych, o którym mowa w art. 12 ust. 2, oraz na inny dzień bilansowy,

stosując odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 1a i 1b, zasady wyceny aktywów i

pasywów oraz ustalania wyniku finansowego, określone w rozdziale 4.

1a. Sprawozdania finansowe emitentów papierów wartościowych

dopuszczonych, emitentów zamierzających ubiegać się lub ubiegających się o ich

dopuszczenie do obrotu na jednym z rynków regulowanych krajów Europejskiego

Obszaru Gospodarczego mogą być sporządzane zgodnie z MSR.

1b. Sprawozdania finansowe jednostek wchodzących w skład grupy

kapitałowej, w której jednostka dominująca sporządza skonsolidowane

sprawozdanie finansowe zgodnie z MSR, mogą być sporządzane zgodnie z MSR.

1c. Decyzję w sprawie sporządzania sprawozdań finansowych zgodnie

z MSR, przez jednostki, o których mowa w ust. 1a oraz 1b, podejmuje organ

zatwierdzający.

1d. Organ zatwierdzający może podjąć decyzję w sprawie zaprzestania

stosowania MSR przy sporządzaniu sprawozdań finansowych przez jednostki

w przypadku ustania okoliczności, o których mowa w ust. 1a i 1b.

1e. Sprawozdania finansowe oddziałów przedsiębiorcy zagranicznego mogą

być sporządzane zgodnie z MSR, jeżeli przedsiębiorca ten sporządza sprawozdanie

finansowe zgodnie z MSR.

 1f. Sprawozdanie finansowe sporządza się w postaci elektronicznej oraz

opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub podpisem

potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP.

1g. Sprawozdania finansowe jednostek wpisanych do rejestru

przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego sporządza się w strukturze

logicznej oraz formacie udostępnianych w Biuletynie Informacji Publicznej na

stronie podmiotowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów

publicznych.

1h. Sprawozdania finansowe sporządzane zgodnie z MSR sporządza się

w strukturze logicznej oraz formacie, jeżeli zostaną udostępnione w Biuletynie

Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ministra

właściwego do spraw finansów publicznych.

2. Sprawozdanie finansowe składa się z:

1) bilansu;

2) rachunku zysków i strat;

3) informacji dodatkowej, obejmującej wprowadzenie do sprawozdania

finansowego oraz dodatkowe informacje i objaśnienia.

3. Sprawozdanie finansowe jednostek określonych w art. 64 ust. 1,

podlegające corocznemu badaniu, obejmuje ponadto zestawienie zmian w kapitale

(funduszu) własnym, a w przypadku funduszy inwestycyjnych – zestawienie zmian

w aktywach netto, oraz rachunek przepływów pieniężnych, z zastrzeżeniem ust. 3a.

3a. Sprawozdanie finansowe funduszu inwestycyjnego otwartego oraz

sprawozdanie finansowe specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego nie

obejmuje rachunku przepływów pieniężnych.

3b. Sprawozdanie finansowe funduszu inwestycyjnego oraz alternatywnej

spółki inwestycyjnej obejmuje dodatkowo zestawienie lokat.

3c. Sprawozdanie finansowe alternatywnej spółki inwestycyjnej obejmuje

dodatkowo zestawienie informacji dodatkowych o spółce obejmujące informacje

o strukturze aktywów i kosztach działalności, wartości aktywów netto i informacje

dotyczące wartości aktywów netto na prawo uczestnictwa i sposobu jej ustalania,

informacje o wyemitowanych przez alternatywną spółkę inwestycyjną

instrumentach finansowych lub przyznanych uprawnieniach wpływających na

ustalenie wartości aktywów netto lub na prawa inwestorów oraz informacje

dotyczące uprzywilejowania praw uczestnictwa albo ograniczenia uprawnień

z nich wynikających.

4. Do rocznego sprawozdania finansowego dołącza się sprawozdanie

z działalności jednostki, jeżeli obowiązek jego sporządzania wynika z ustawy lub

odrębnych przepisów.

5. Sprawozdanie finansowe oraz sprawozdanie z działalności jednostki

sporządza się w języku polskim i w walucie polskiej. Dane liczbowe można

wykazywać w zaokrągleniu do tysięcy złotych, jeżeli nie zniekształca to obrazu

jednostki zawartego w sprawozdaniu finansowym oraz w sprawozdaniu

z działalności.

6. Sprawozdania finansowe oraz sprawozdania z działalności emitentów

papierów wartościowych dopuszczonych, emitentów zamierzających ubiegać się

lub ubiegających się o ich dopuszczenie do obrotu na jednym z rynków

regulowanych krajów Europejskiego Obszaru Gospodarczego sporządza się na

podstawie przepisów ustawy, z uwzględnieniem przepisów o obrocie papierami

wartościowymi.

Art. 46. 1. W bilansie wykazuje się stany aktywów i pasywów na dzień

kończący bieżący i poprzedni rok obrotowy.

1a. W przypadku sporządzania bilansu na inny dzień bilansowy niż określony

w ust. 1, w bilansie wykazuje się stany aktywów i pasywów na ten dzień oraz na

dzień kończący rok obrotowy bezpośrednio poprzedzający ten dzień bilansowy.

2. Wykazana w aktywach bilansu, z zastrzeżeniem ust. 2a, wartość

poszczególnych grup składników aktywów wynika z ich wartości księgowej,

skorygowanej o:

1) dotychczas dokonane odpisy amortyzacyjne lub umorzeniowe oraz odpisy

aktualizujące, w tym również z tytułu trwałej utraty wartości składników

aktywów trwałych;

2) odpisy aktualizujące wartość rzeczowych składników aktywów obrotowych;

3) odpisy aktualizujące wartość należności.

2a. Aktywa finansowe i zobowiązania finansowe wykazuje się w bilansie

w kwocie netto po kompensacie, jeżeli jednostka ma bezwarunkowe prawo do

kompensaty aktywów i zobowiązań danego rodzaju i zamierza je rozliczyć

w kwocie netto albo jednocześnie wydać składnik aktywów finansowych

i rozliczyć zobowiązanie finansowe.

3. Jeżeli w myśl odrębnych przepisów w ciągu roku dokonywane są odpisy

z wyniku finansowego bieżącego roku obrotowego, to należy je wykazać ze

znakiem ujemnym w odrębnej pozycji pasywów „Kapitał (fundusz) własny”, w

pozycji „Odpisy z zysku netto w ciągu roku obrotowego (wielkość ujemna)”.

4. Zakładowy fundusz świadczeń socjalnych oraz inne fundusze tworzone na

podstawie odrębnych przepisów, niezaliczone do kapitałów (funduszów) własnych,

wykazuje się w pasywach bilansu w grupie zobowiązań jako fundusze specjalne.

5. Bilans powinien zawierać informacje w zakresie ustalonym:

1) dla jednostek innych niż banki, zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji –

w załączniku nr 1 do ustawy;

2) dla banków – w załączniku nr 2 do ustawy;

3) dla zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji – w załączniku nr 3 do

ustawy;

4) dla jednostek mikro sporządzających uproszczony bilans – w załączniku

nr 4 do ustawy;

5) dla jednostek małych sporządzających uproszczony bilans – w załączniku

nr 5 do ustawy;

6) dla jednostek, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003

r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, z wyjątkiem spółek

kapitałowych, oraz jednostek, o których mowa w art. 3 ust. 3 pkt 1 i 2 tej

ustawy – w załączniku nr 6 do ustawy.

6. Jednostki, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003

r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, z wyjątkiem spółek

kapitałowych, oraz jednostki, o których mowa w art. 3 ust. 3 pkt 1 i 2 tej ustawy,

mogą sporządzać bilans zawierający informacje w zakresie ustalonym w załączniku

nr 1 do ustawy.

Art. 47. 1. W rachunku zysków i strat wykazuje się oddzielnie przychody,

koszty, zyski i straty oraz obowiązkowe obciążenia wyniku finansowego za bieżący

i poprzedni rok obrotowy.

2. W przypadku sporządzania rachunku zysków i strat za inny okres

sprawozdawczy niż określony w ust. 1, w rachunku zysków i strat wykazuje się

oddzielnie przychody, koszty, zyski i straty oraz obowiązkowe obciążenia wyniku

finansowego za bieżący okres sprawozdawczy oraz analogiczny okres

sprawozdawczy poprzedniego roku obrotowego.

3. W przypadku gdy jednostka przewiduje zaprzestanie określonego zakresu

działalności mającego wpływ na przychody i koszty przyszłych okresów

sprawozdawczych, przy zachowaniu zasady kontynuacji – odpowiednie przychody

i koszty z tym związane należy wykazać odrębnie od przychodów i kosztów

działalności kontynuowanej.

3a. Ustalona w rachunku zysków i strat różnica pomiędzy przychodami

a kosztami jednostki mikro, o której mowa w art. 3 ust. 1a pkt 2, zwiększa – po

zatwierdzeniu rocznego sprawozdania finansowego – odpowiednio przychody lub

koszty w następnym roku obrotowym; różnica dodatnia może być zaliczona na

zwiększenie kapitału (funduszu) podstawowego.

4. Rachunek zysków i strat powinien zawierać informacje w zakresie

ustalonym:

1) dla jednostek innych niż banki, zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji –

w załączniku nr 1 do ustawy, w wariancie kalkulacyjnym albo

porównawczym, zależnie od wyboru dokonanego przez kierownika jednostki;

2) dla banków – w załączniku nr 2 do ustawy;

3) dla zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji – w załączniku nr 3 do

ustawy;

4) dla jednostek mikro sporządzających uproszczony rachunek zysków i strat –

w załączniku nr 4 do ustawy;

5) dla jednostek małych sporządzających uproszczony rachunek zysków i strat –

w załączniku nr 5 do ustawy, w wariancie kalkulacyjnym albo

porównawczym, zależnie od wyboru dokonanego przez kierownika jednostki;

6) dla jednostek, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003

r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, z wyjątkiem spółek

kapitałowych, oraz jednostek, o których mowa w art. 3 ust. 3 pkt 1 i 2 tej

ustawy – w załączniku nr 6 do ustawy.

5. Jednostki, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003

r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, z wyjątkiem spółek

kapitałowych, oraz jednostki, o których mowa w art. 3 ust. 3 pkt 1 i 2 tej ustawy,

mogą sporządzać rachunek zysków i strat zawierający informacje w zakresie

ustalonym w załączniku nr 1 do ustawy.

Art. 48. 1. Informacja dodatkowa powinna zawierać istotne dane

i objaśnienia niezbędne do tego, aby sprawozdanie finansowe odpowiadało

warunkom określonym w art. 4 ust. 1, a w szczególności obejmować:

1) wprowadzenie do sprawozdania finansowego, zawierające opis przyjętych

zasad (polityki) rachunkowości, w tym metod wyceny i sporządzenia

sprawozdania finansowego w zakresie, w jakim ustawa pozostawia jednostce

prawo wyboru, oraz przedstawienie przyczyn i skutków ich ewentualnych

zmian w stosunku do roku poprzedzającego;

2) dodatkowe informacje i objaśnienia:

a) do pozycji bilansu, rachunku zysków i strat, zestawienia zmian

w kapitale (funduszu) własnym oraz rachunku przepływów pieniężnych

za okresy sprawozdawcze objęte sprawozdaniem finansowym,

b) proponowany podział zysku lub pokrycia straty,

c) podstawowe informacje dotyczące pracowników i organów jednostki,

d) inne istotne informacje dla zrozumienia sprawozdania finansowego.

2. Zakres informacji dodatkowej, sporządzanej przez jednostki inne niż banki,

zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji, określa załącznik nr 1 do ustawy.

3. Jednostka mikro może nie sporządzać informacji dodatkowej, o której

mowa w ust. 1, pod warunkiem że przedstawi informacje uzupełniające do bilansu

określone w załączniku nr 4 do ustawy.

4. Zakres informacji dodatkowej dla jednostek małych sporządzających

uproszczoną informację dodatkową określa załącznik nr 5 do ustawy. Jednostka

mała, która nie sporządza uproszczonej informacji dodatkowej, sporządza

informację dodatkową w zakresie nie mniejszym niż określony w załączniku

nr 5 do ustawy.

5. Zakres informacji dodatkowej dla jednostek, o których mowa w art. 3 ust.

2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o

wolontariacie, z wyjątkiem spółek kapitałowych, oraz jednostek, o których mowa

w art. 3 ust. 3 pkt 1 i 2 tej ustawy, określa załącznik nr 6 do ustawy.

6. Jednostki, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003

r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, z wyjątkiem spółek

kapitałowych, oraz jednostki, o których mowa w art. 3 ust. 3 pkt 1 i 2 tej ustawy,

mogą sporządzać informację dodatkową w zakresie ustalonym w załączniku nr 1

do ustawy.

Art. 48a. 1. Zestawienie zmian w kapitale (funduszu) własnym obejmuje

informacje o zmianach poszczególnych składników kapitału (funduszu) własnego

za bieżący i poprzedni rok obrotowy określone:

1) dla jednostek innych niż banki, zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji –

w załączniku nr 1 do ustawy;

2) dla banków – w załączniku nr 2 do ustawy;

3) dla zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji – w załączniku nr 3 do

ustawy.

2. W przypadku sporządzania zestawienia zmian w kapitale (funduszu)

własnym za inny okres sprawozdawczy niż określony w ust. 1, w zestawieniu

zmian w kapitale (funduszu) własnym wykazuje się zmiany poszczególnych

pozycji kapitału (funduszu) własnego za bieżący okres sprawozdawczy i poprzedni

rok obrotowy.

3. Jednostka mikro może nie sporządzać zestawienia zmian w kapitale

(funduszu) własnym, o którym mowa w ust. 1.

4. Jednostka mała może nie sporządzać zestawienia zmian w kapitale

(funduszu) własnym, o którym mowa w ust. 1.

Art. 48b. 1. Rachunek przepływów pieniężnych sporządzony metodą

bezpośrednią albo pośrednią, zależnie od wyboru dokonanego przez kierownika

jednostki, wykazuje dane za bieżący i poprzedni rok obrotowy, obejmując

informacje w zakresie ustalonym:

1) dla jednostek innych niż banki, zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji –

w załączniku nr 1 do ustawy;

2) dla banków – w załączniku nr 2 do ustawy;

3) dla zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji – w załączniku nr 3 do

ustawy.

2. W przypadku sporządzania rachunku przepływów pieniężnych za inny

okres sprawozdawczy niż określony w ust. 1, rachunek przepływów pieniężnych

sporządza się za bieżący okres sprawozdawczy i analogiczny okres sprawozdawczy

poprzedniego roku obrotowego.

3. W rachunku przepływów pieniężnych należy uwzględnić wszystkie

wpływy i wydatki z działalności operacyjnej, inwestycyjnej i finansowej jednostki,

z wyjątkiem wpływów i wydatków będących rezultatem zakupu lub sprzedaży

środków pieniężnych, przy czym dla właściwego określenia wartości przepływów

pieniężnych:

1) przez działalność operacyjną rozumie się podstawowy rodzaj działalności

jednostki oraz inne rodzaje działalności, niezaliczone do działalności

inwestycyjnej (lokacyjnej) lub finansowej;

2) przez działalność inwestycyjną (lokacyjną) rozumie się nabywanie lub

zbywanie składników aktywów trwałych i krótkoterminowych aktywów

finansowych oraz wszystkie z nimi związane pieniężne koszty i korzyści;

3) przez działalność finansową rozumie się pozyskiwanie lub utratę źródeł

finansowania [zmiany w rozmiarach i relacjach kapitału (funduszu) własnego

i obcego w jednostce] oraz wszystkie z nimi związane pieniężne koszty

i korzyści.

4. Jednostka mikro może nie sporządzać rachunku przepływów pieniężnych,

o którym mowa w ust. 1.

5. Jednostka mała może nie sporządzać rachunku przepływów pieniężnych,

o którym mowa w ust. 1.

Art. 49. 1. W przypadku spółek kapitałowych, spółek komandytowo-

-akcyjnych, towarzystw ubezpieczeń wzajemnych, towarz ystw reasekuracji

wzajemnej, spółdzielni, przedsiębiorstw państwowych, a także tych spółek

jawnych i komandytowych, których wszystkimi wspólnikami ponoszącymi

nieograniczoną odpowiedzialność są spółki kapitałowe, spółki komandytowo-

-akcyjne lub spółki z innych państw o podobnej do tych spółek formie prawnej,

oraz w przypadku specjalistycznych funduszy inwestycyjnych otwartych, funduszy

inwestycyjnych zamkniętych oraz alternatywnych spółek inwestycyjnych,

kierownik jednostki sporządza, wraz z rocznym sprawozdaniem finansowym,

sprawozdanie z działalności jednostki.

2. Sprawozdanie z działalności jednostki powinno obejmować istotne

informacje o stanie majątkowym i sytuacji finansowej, w tym ocenę uzyskiwanych

efektów oraz wskazanie czynników ryzyka i opis zagrożeń, a w szczególności

informacje o:

1) zdarzeniach istotnie wpływających na działalność jednostki, jakie nastąpiły

w roku obrotowym, a także po jego zakończeniu, do dnia zatwierdzenia

sprawozdania finansowego;

2) przewidywanym rozwoju jednostki;

3) ważniejszych osiągnięciach w dziedzinie badań i rozwoju;

4) aktualnej i przewidywanej sytuacji finansowej;

5) udziałach własnych, w tym:

a) przyczynie nabycia udziałów własnych dokonanego w roku obrotowym,

b) liczbie i wartości nominalnej nabytych oraz zbytych w roku obrotowym

udziałów, a w przypadku braku wartości nominalnej – ich wartości

księgowej, jak też części kapitału podstawowego, którą te udziały

reprezentują,

c) w przypadku nabycia lub zbycia odpłatnego – równowartości tych

udziałów,

d) liczbie i wartości nominalnej wszystkich udziałów nabytych

i zatrzymanych, a w razie braku wartości nominalnej – wartości

księgowej, jak również części kapitału podstawowego, którą te udziały

reprezentują;

6) posiadanych przez jednostkę oddziałach (zakładach);

7) instrumentach finansowych w zakresie:

a) ryzyka: zmiany cen, kredytowego, istotnych zakłóceń przepływów

środków pieniężnych oraz utraty płynności finansowej, na jakie narażona

jest jednostka,

b) przyjętych przez jednostkę celach i metodach zarządzania ryzykiem

finansowym, łącznie z metodami zabezpieczenia istotnych rodzajów

planowanych transakcji, dla których stosowana jest rachunkowość

zabezpieczeń.

8) (uchylony)

2a. Sprawozdanie z działalności emitenta, którego papiery wartościowe

zostały dopuszczone do obrotu na jednym z rynków regulowanych Europejskiego

Obszaru Gospodarczego, powinno zawierać również – jako wyodrębnioną część –

oświadczenie o stosowaniu ładu korporacyjnego, którego zakres określają przepisy

wykonawcze wydane na podstawie art. 60 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r.

o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do

zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. z 2016 r.

poz. 1639 oraz z 2017 r. poz. 452, 724, 791 i 1089) lub regulaminy wydane na

podstawie art. 61 tej ustawy.

2b. Sprawozdanie z działalności specjalistycznych funduszy inwestycyjnych

otwartych, funduszy inwestycyjnych zamkniętych oraz alternatywnych spółek

inwestycyjnych powinno obejmować, z uwzględnieniem art. 105 rozporządzenia

delegowanego Komisji (UE) nr 231/2013 z dnia 19 grudnia 2012 r.

uzupełniającego dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/61/UE

w odniesieniu do zwolnień, ogólnych warunków dotyczących prowadzenia

działalności, depozytariuszy, dźwigni finansowej, przejrzystości i nadzoru

(Dz. Urz. UE L 83 z 22.03.2013, str. 1), istotne informacje o stanie majątkowym

i sytuacji finansowej tych jednostek, w tym ocenę uzyskiwanych efektów oraz

wskazanie czynników ryzyka i opis zagrożeń.

3. Sprawozdanie z działalności jednostki powinno obejmować również – o ile

jest to istotne dla oceny rozwoju, wyników i sytuacji jednostki – co najmniej:

1) kluczowe finansowe wskaźniki efektywności związane z działalnością

jednostki;

2) kluczowe niefinansowe wskaźniki efektywności związane z działalnością

jednostki oraz informacje dotyczące zagadnień pracowniczych i środowiska

naturalnego.

3a. W przypadku gdy istnieje powiązanie pomiędzy wartościami wykazanymi

w rocznym sprawozdaniu finansowym a informacjami zawartymi w sprawozdaniu

z działalności jednostki, sprawozdanie z działalności jednostki powinno zawierać

odniesienia do kwot wykazanych w sprawozdaniu finansowym, a także dodatkowe

wyjaśnienia dotyczące tych kwot.

4. Jednostka mikro, o której mowa w art. 3 ust. 1a pkt 1 i ust. 1b, która ma

obowiązek sporządzania sprawozdania z działalności jednostki zgodnie z ust. 1,

może nie sporządzać tego sprawozdania, pod warunkiem że w informacji

dodatkowej, a w przypadku, o którym mowa w art. 48 ust. 3, jako informacje

uzupełniające do bilansu, przedstawi informacje dotyczące nabycia udziałów

(akcji) własnych określone w załączniku nr 4 do ustawy.

5. Jednostka mała, która ma obowiązek sporządzania sprawozdania

z działalności zgodnie z ust. 1, może nie sporządzać tego sprawozdania, pod

warunkiem że w informacji dodatkowej przedstawi informacje dotyczące nabycia

udziałów własnych, o których mowa w ust. 2 pkt 5.

6. Jednostka mała i jednostka mikro mogą nie wykazywać w sprawozdaniu z

działalności wskaźników oraz informacji, o których mowa w ust. 3 pkt 2.

7. W przypadku podmiotów wpisanych do rejestru przedsiębiorców

Krajowego Rejestru Sądowego sprawozdanie z działalności jednostki sporządza się

w postaci elektronicznej oraz opatruje się kwalifikowanym podpisem

elektronicznym lub podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP.

Art. 49a. Przyjmuje się, że sprawozdanie finansowe sporządzone przez

jednostkę mikro z zastosowaniem art. 46 ust. 5 pkt 4, art. 47 ust. 4 pkt 4, art. 48

ust. 3, art. 48a ust. 3, art. 48b ust. 4 lub art. 49 ust. 4 przedstawia rzetelnie i jasno

sytuację majątkową i finansową oraz wynik finansowy tej jednostki.

Art. 49b. 1. Jednostka, o której mowa w art. 3 ust. 1e pkt 1–6, będąca spółką

kapitałową, spółką komandytowo-akcyjną lub taką spółką jawną lub komandytową,

której wszystkimi wspólnikami ponoszącymi nieograniczoną odpowiedzialność są

spółki kapitałowe, spółki komandytowo-akcyjne lub spółki z innych państw o

podobnej do tych spółek formie prawnej, pod warunkiem że w roku obrotowym, za

który sporządza sprawozdanie finansowe, oraz w roku poprzedzającym ten rok

przekracza następujące wielkości:

1) 500 osób – w przypadku średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na

pełne etaty oraz

2) 85 000 000 zł – w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku

obrotowego lub 170 000 000 zł – w przypadku przychodów netto ze sprzedaży

towarów i produktów za rok obrotowy

– zawiera dodatkowo w sprawozdaniu z działalności – jako wyodrębnioną część –

oświadczenie na temat informacji niefinansowych.

2. Oświadczenie na temat informacji niefinansowych obejmuje co najmniej:

1) zwięzły opis modelu biznesowego jednostki;

2) kluczowe niefinansowe wskaźniki efektywności związane z działalnością

jednostki;

3) opis polityk stosowanych przez jednostkę w odniesieniu do zagadnień

społecznych, pracowniczych, środowiska naturalnego, poszanowania praw

człowieka oraz przeciwdziałania korupcji, a także opis rezultatów stosowania

tych polityk;

4) opis procedur należytej staranności – jeżeli jednostka je stosuje w ramach

polityk, o których mowa w pkt 3;

5) opis istotnych ryzyk związanych z działalnością jednostki mogących

wywierać niekorzystny wpływ na zagadnienia, o których mowa w pkt 3, w

tym ryzyk związanych z produktami jednostki lub jej relacjami z otoczeniem

zewnętrznym, w tym z kontrahentami, a także opis zarządzania tymi

ryzykami.

3. Sporządzając oświadczenie na temat informacji niefinansowych, jednostka

przedstawia informacje niefinansowe w zakresie, w jakim są one niezbędne dla

oceny rozwoju, wyników i sytuacji jednostki oraz wpływu jej działalności na

zagadnienia, o których mowa w ust. 2 pkt 3.

4. W przypadku gdy istnieje powiązanie pomiędzy wartościami wykazanymi

w rocznym sprawozdaniu finansowym a informacjami zawartymi w oświadczeniu

na temat informacji niefinansowych, oświadczenie to powinno zawierać

odniesienia do kwot wykazanych w sprawozdaniu finansowym, a także dodatkowe

wyjaśnienia dotyczące tych kwot.

5. Jeżeli jednostka nie stosuje polityki w odniesieniu do jednego lub kilku

zagadnień, o których mowa w ust. 2 pkt 3, w oświadczeniu na temat informacji

niefinansowych jednostka podaje powody jej niestosowania.

6. Jednostka w wyjątkowych przypadkach może pominąć w oświadczeniu na

temat informacji niefinansowych informacje dotyczące oczekiwanych zdarzeń lub

spraw będących przedmiotem toczących się negocjacji, jeżeli – zgodnie

z uzasadnioną opinią kierownika jednostki oraz członków rady nadzorczej lub

innego organu nadzorującego jednostkę – ujawnienie takich informacji miałoby

istotnie szkodliwy wpływ na sytuację rynkową jednostki. Jednostka nie może

pominąć tych informacji, jeżeli uniemożliwi to prawidłową i obiektywną ocenę

rozwoju, wyników i sytuacji jednostki oraz wpływu jej działalności na zagadnienia,

o których mowa w ust. 2 pkt 3.

7. Jeżeli jednostka pominie w oświadczeniu na temat informacji

niefinansowych informacje, o których mowa w ust. 6, informuje o tym w tym

oświadczeniu.

8. Jednostka przy sporządzaniu oświadczenia na temat informacji

niefinansowych może stosować dowolne zasady, w tym własne zasady, krajowe,

unijne lub międzynarodowe standardy, normy lub wytyczne. W oświadczeniu

jednostka zawiera informację o tym, jakie zasady, standardy, normy lub wytyczne

zastosowała.

9. Jednostka może nie sporządzać oświadczenia na temat informacji

niefinansowych, jeżeli wraz ze sprawozdaniem z działalności sporządzi odrębnie

sprawozdanie na temat informacji niefinansowych oraz zamieści je na swojej

stronie internetowej w terminie 6 miesięcy od dnia bilansowego. Jednostka

zamieszcza w sprawozdaniu z działalności informację o sporządzeniu odrębnego

sprawozdania na temat informacji niefinansowych zgodnie z wymogami

określonymi w ust. 2–8. Do sprawozdania na temat informacji niefinansowych

przepisy ust. 2–8, art. 4a ust. 1, art. 45 ust. 4 i 5, art. 52 ust. 3 pkt 2, art. 68 oraz art.

73 ust. 3 stosuje się odpowiednio.

10. Przyjmuje się, że jednostka sporządzająca oświadczenie na temat

informacji niefinansowych albo sprawozdanie na temat informacji niefinansowych

zgodnie z wymogami ustawy spełnia obowiązek ujawnienia wskaźników oraz

informacji, o których mowa w art. 49 ust. 3 pkt 2.

11. Jednostka będąca jednostką zależną, w tym jednostką dominującą

niższego szczebla, może nie sporządzać oświadczenia na temat informacji

niefinansowych albo sprawozdania na temat informacji niefinansowych, jeżeli jej

jednostka dominująca wyższego szczebla mająca siedzibę lub miejsce sprawowania

zarządu na terytorium Europejskiego Obszaru Gospodarczego sporządza

oświadczenie grupy kapitałowej na temat informacji niefinansowych albo

sprawozdanie grupy kapitałowej na temat informacji niefinansowych zgodnie z

przepisami prawa państwa Europejskiego Obszaru Gospodarczego, któremu

podlega, którym obejmie tę jednostkę i jej jednostki zależne każdego szczebla. W

takim przypadku jednostka ujawnia w sprawozdaniu z działalności nazwę i siedzibę

jej jednostki dominującej wyższego szczebla sporządzającej oświadczenie albo

sprawozdanie grupy kapitałowej na temat informacji niefinansowych, które

obejmie tę jednostkę i jej jednostki zależne każdego szczebla.

Art. 50. 1. Informacje zawarte w sprawozdaniu finansowym mogą być

wykazywane ze szczegółowością większą niż określona w załącznikach do ustawy,

jeżeli wynika to z potrzeb lub specyfiki jednostki.

2. (uchylony)

3. W przypadku gdy informacje dotyczące poszczególnych pozycji

sprawozdania finansowego nie wystąpiły w jednostce zarówno w roku obrotowym,

jak i za rok poprzedzający rok obrotowy, to przy sporządzaniu sprawozdania

finansowego pozycje te pomija się.

4. (uchylony)

Art. 51. 1. Jednostka, w skład której wchodzą jednostki organizacyjne

sporządzające samodzielne sprawozdania finansowe, sporządza łączne

sprawozdanie finansowe, będące sumą sprawozdania finansowego jednostki

i wszystkich jej oddziałów (zakładów), wyłączając odpowiednio:

1) aktywa i fundusze wydzielone;

2) wzajemne należności i zobowiązania oraz inne rozrachunki o podobnym

charakterze;

3) przychody i koszty z tytułu operacji dokonywanych między jednostką a jej

oddziałami (zakładami) lub między jej oddziałami (zakładami);

4) wynik finansowy operacji gospodarczych dokonywanych wewnątrz jednostki,

zawarty w aktywach jednostki lub jej oddziałów (zakładów).

Można nie dokonywać wyłączeń, o których mowa w pkt 2–4, jeżeli nie wpływa to

ujemnie na spełnienie obowiązków określonych w art. 4 ust. 1.

2. Do sprawozdania finansowego jednostki, w której skład wchodzą oddziały

(zakłady) znajdujące się poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i tam

sporządzające sprawozdania finansowe, włącza się odpowiednie dane wynikające

z bilansów tych oddziałów (zakładów), wyrażone w walutach obcych, przeliczone

na walutę polską po obowiązującym na dzień bilansowy średnim kursie

ogłoszonym dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski, natomiast z rachunku

zysków i strat – po kursie stanowiącym średnią arytmetyczną średnich kursów na

dzień kończący każdy miesiąc roku obrotowego, a w uzasadnionych przypadkach

– po kursie będącym średnią arytmetyczną średnich kursów na dzień kończący

poprzedni rok obrotowy i dzień kończący bieżący rok obrotowy, ogłoszonych dla

danej waluty przez Narodowy Bank Polski. Powstałe na skutek tych przeliczeń

różnice wykazuje się w łącznym sprawozdaniu finansowym jednostki, w pozycji

„Różnice kursowe z przeliczenia”, jako składnik kapitału (funduszu) z aktualizacji

wyceny.

Art. 52. 1. Kierownik jednostki zapewnia sporządzenie rocznego

sprawozdania finansowego nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia bilansowego

i przedstawia je właściwym organom, zgodnie z obowiązującymi jednostkę

przepisami prawa, postanowieniami statutu lub umowy.

2. Sprawozdanie finansowe podpisuje – podając zarazem datę podpisu –

osoba, której powierzono prowadzenie ksiąg rachunkowych, i kierownik jednostki,

a jeżeli jednostką kieruje organ wieloosobowy – wszyscy członkowie tego organu.

Odmowa podpisu wymaga pisemnego uzasadnienia dołączonego do sprawozdania

finansowego.

3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio również do:

1) sprawozdania finansowego sporządzonego na dzień określony w art. 12 ust. 2

lub na inny dzień bilansowy;

2) sprawozdania z działalności jednostki określonego w art. 49, z tym że nie

podpisuje go osoba, której powierzono prowadzenie ksiąg rachunkowych.

Art. 53. 1. Roczne sprawozdanie finansowe jednostki, z zastrzeżeniem ust.

2b, podlega zatwierdzeniu przez organ zatwierdzający, nie później niż 6 miesięcy

od dnia bilansowego.

1a. Przed zatwierdzeniem roczne sprawozdanie finansowe jednostek, o

których mowa w art. 64, podlega badaniu zgodnie z wymogami przeprowadzania

badań określonymi w:

1) art. 66–68 oraz

2) ustawie z dnia 11 maja 2017 r. o biegłych rewidentach, firmach audytorskich

oraz nadzorze publicznym (Dz. U. poz. 1089), zwanej dalej „ustawą o

biegłych rewidentach”, oraz

3) rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 537/2014 z dnia 16

kwietnia 2014 r. w sprawie szczegółowych wymogów dotyczących

ustawowych badań sprawozdań finansowych jednostek interesu publicznego,

uchylającym decyzję Komisji 2005/909/WE (Dz. Urz. UE L 158 z

27.05.2014, str. 77 oraz Dz. Urz. UE L 170 z 11.06.2014, str. 66) – w

przypadku jednostek zainteresowania publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 9

ustawy o biegłych rewidentach.

2. (uchylony)

[2a. Przepisy ust. 1 i 1a nie dotyczą jednostek, w stosunku do których Nowe brzmienie

ust. 2a w art. 53

ogłoszona została upadłość.] wejdzie w życie z

dn. 1.12.2020 r.

<2a. Przepisy ust. 1 i 1a nie dotyczą jednostek, w stosunku do których (Dz. U. z 2019 r.

ogłoszona została upadłość lub otwarto postępowanie restrukturyzacyjne, poz. 55).

w którym ustanowiono zarządcę, chyba że dłużnikowi udzielono zezwolenia,

o którym mowa w art. 133 ust. 1 lub art. 288 ust. 3 ustawy z dnia 15 maja

2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1508, z 2018 r.

poz. 149, 398, 1544 i 1629 oraz z 2019 r. poz. 55).>

2aa. Przepis ust. 1 nie dotyczy jednostek kontynuujących działalność

gospodarczą jako przedsiębiorstwo w spadku, działające zgodnie z ustawą z dnia

5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej.

2b. Roczne sprawozdanie finansowe oddziału przedsiębiorcy zagranicznego

uważa się za zatwierdzone, jeżeli zostało zatwierdzone sprawozdanie finansowe

przedsiębiorcy zagranicznego, obejmujące dane sprawozdania finansowego tego

oddziału.

3. Podział lub pokrycie wyniku finansowego netto jednostek zobowiązanych,

zgodnie z art. 64 ust. 1, do poddania badaniu rocznego sprawozdania finansowego

może nastąpić po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego przez organ

zatwierdzający, poprzedzonego wyrażeniem przez biegłego rewidenta opinii o tym

sprawozdaniu bez zastrzeżeń lub z zastrzeżeniami. Podział lub pokrycie wyniku

finansowego netto, dokonany bez spełnienia tego warunku, jest nieważny z mocy

prawa.

4. Podział lub pokrycie wyniku finansowego netto jednostek

niezobowiązanych do poddania badaniu rocznego sprawo-zdania finansowego

może nastąpić po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego przez organ

zatwierdzający.

5. Odpisy z wyniku finansowego bieżącego roku obrotowego, w tym także

wpłaty z zysku, dokonywane na podstawie odrębnych przepisów uznaje się za

podział wyniku finansowego netto jednostek w ciągu roku obrotowego.

Art. 54. 1. Jeżeli po sporządzeniu rocznego sprawozdania finansowego,

a przed jego zatwierdzeniem, jednostka otrzymała informacje o zdarzeniach, które

mają istotny wpływ na to sprawozdanie finansowe, lub powodujących, że założenie

kontynuowania działalności przez jednostkę nie jest uzasadnione, powinna ona

odpowiednio zmienić to sprawozdanie, dokonując jednocześnie odpowiednich

zapisów w księgach rachunkowych roku obrotowego, którego sprawozdanie

finansowe dotyczy, oraz powiadomić biegłego rewidenta, który sprawozdanie to

bada lub zbadał. Jeżeli zdarzenia, które nastąpiły po dniu bilansowym, nie

powodują zmiany stanu istniejącego na dzień bilansowy, to odpowiednie

wyjaśnienia zamieszcza się w informacji dodatkowej.

2. Jeżeli jednostka otrzymała informacje o zdarzeniach, o których mowa

w ust. 1, po zatwierdzeniu rocznego sprawozdania finansowego, to ich skutki

ujmuje w księgach rachunkowych roku obrotowego, w którym informacje te

otrzymała.

3. Jeżeli w danym roku obrotowym lub przed zatwierdzeniem sprawozdania

finansowego za ten rok obrotowy jednostka stwierdziła popełnienie w poprzednich

latach obrotowych błędu, w następstwie którego nie można uznać sprawo-zdania

finansowego za rok lub lata poprzednie za spełniające wymagania określone

w art. 4 ust. 1, to kwotę korekty spowodowanej usunięciem tego błędu odnosi się

na kapitał (fundusz) własny i wykazuje jako „zysk (strata) z lat ubiegłych”.

Rozdział 6

Skonsolidowane sprawozdania finansowe grupy kapitałowej

Art. 55. 1. Jednostka dominująca, mająca siedzibę lub miejsce sprawowania

zarządu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, sporządza roczne skonsolidowane

sprawozdanie finansowe grupy kapitałowej, obejmujące dane jednostki

dominującej i jednostek od niej zależnych wszystkich szczebli, bez względu na ich

siedzibę, zestawione w taki sposób, jakby grupa kapitałowa stanowiła jedną

jednostkę; sprawozdaniem tym obejmuje się również dane pozostałych jednostek

podporządkowanych, zgodnie z zasadami określonymi w niniejszym rozdziale.

2. Skonsolidowane sprawozdanie finansowe składa się z:

1) skonsolidowanego bilansu;

2) skonsolidowanego rachunku zysków i strat;

3) skonsolidowanego rachunku przepływów pieniężnych;

4) skonsolidowanego zestawienia zmian w kapitale (funduszu) własnym;

5) informacji dodatkowej, obejmującej wprowadzenie do skonsolidowanego

sprawozdania finansowego oraz dodatkowe informacje i objaśnienia.

2a. Do rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego dołącza się

sprawozdanie z działalności grupy kapitałowej, sporządzone odpowiednio według

wymogów, o których mowa w art. 49 ust. 2–3a i 7, z tym że w przypadku

informacji określonych w art. 49 ust. 2 pkt 5 należy podać informacje o udziałach

własnych posiadanych przez jednostkę dominującą, jednostki wchodzące w skład

grupy kapitałowej oraz osoby działające w ich imieniu. Sprawozdanie

z działalności grupy kapitałowej można sporządzić łącznie ze sprawozdaniem

z działalności jednostki dominującej jako jedno sprawozdanie.

2b. Jednostka dominująca będąca:

1) jednostką, o której mowa w art. 3 ust. 1e pkt 1–6, oraz

2) spółką kapitałową, spółką komandytowo-akcyjną lub taką spółką jawną lub

komandytową, której wszystkimi wspólnikami ponoszącymi nieograniczoną

odpowiedzialność są spółki kapitałowe, spółki komandytowo-akcyjne lub

spółki z innych państw o podobnej do tych spółek formie prawnej, oraz

3) jednostką dominującą grupy kapitałowej, jeżeli łączne dane jednostki

dominującej oraz wszystkich jednostek zależnych każdego szczebla na dzień

bilansowy roku obrotowego oraz na dzień bilansowy roku poprzedzającego

rok obrotowy:

a) po dokonaniu wyłączeń konsolidacyjnych, o których mowa w art. 60 ust.

2 i 6, przekraczają wielkości, o których mowa w art. 49b ust. 1, albo

b) przed dokonaniem wyłączeń konsolidacyjnych, o których mowa w art.

60 ust. 2 i 6, przekraczają następujące wielkości:

– 500 osób – w przypadku średniorocznego zatrudnienia w

przeliczeniu na pełne etaty oraz

 – 102 000 000 zł – w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku

obrotowego lub 204 000 000 zł – w przypadku przychodów netto ze

sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy

– zawiera dodatkowo w sprawozdaniu z działalności grupy kapitałowej – jako

wyodrębnioną część – oświadczenie grupy kapitałowej na temat informacji

niefinansowych sporządzone odpowiednio według wymogów określonych w art.

49b ust. 2–8.

2c. Jednostka dominująca może nie sporządzać oświadczenia grupy

kapitałowej na temat informacji niefinansowych pod warunkiem, że wraz ze

sprawozdaniem z działalności grupy kapitałowej sporządzi odrębnie sprawozdanie

grupy kapitałowej na temat informacji niefinansowych oraz zamieści je na swojej

stronie internetowej w terminie 6 miesięcy od dnia bilansowego. Jednostka

zamieszcza w sprawozdaniu z działalności grupy kapitałowej informację o

sporządzeniu odrębnego sprawozdania grupy kapitałowej zgodnie z wymogami

określonymi w art. 49b ust. 2–8. Do sprawozdania grupy kapitałowej na temat

informacji niefinansowych przepisy art. 4a ust. 1, art. 45 ust. 4 i 5, art. 49b ust. 2–

8, art. 52 ust. 3 pkt 2, art. 68 oraz art. 73 ust. 3 stosuje się odpowiednio.

2d. Przyjmuje się, że jednostka dominująca, która sporządza oświadczenie

grupy kapitałowej na temat informacji niefinansowych albo sprawozdanie grupy

kapitałowej na temat informacji niefinansowych zgodnie z wymogami ustawy,

spełnia obowiązek ujawnienia wskaźników oraz informacji, o których mowa w art.

49 ust. 3 pkt 2.

2e. Jednostka będąca jednostką dominującą niższego szczebla może nie

sporządzać oświadczenia grupy kapitałowej na temat informacji niefinansowych

albo sprawozdania grupy kapitałowej na temat informacji niefinansowych, jeżeli

jej jednostka dominująca wyższego szczebla mająca siedzibę lub miejsce

sprawowania zarządu na terytorium Europejskiego Obszaru Gospodarczego

sporządza oświadczenie grupy kapitałowej na temat informacji niefinansowych

albo sprawozdanie grupy kapitałowej na temat informacji niefinansowych zgodnie

z przepisami prawa państwa Europejskiego Obszaru Gospodarczego, któremu

podlega, którym obejmie tę jednostkę i jej jednostki zależne każdego szczebla. W

takim przypadku jednostka ujawnia w sprawozdaniu z działalności nazwę i siedzibę

jej jednostki dominującej wyższego szczebla, sporządzającej oświadczenie albo

sprawozdanie grupy kapitałowej na temat informacji niefinansowych, które

obejmie tę jednostkę i jej jednostki zależne każdego szczebla.

3. Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządza się również na inny

dzień bilansowy, jeżeli obowiązek taki wynika z odrębnych przepisów.

4. Jeżeli przepisy niniejszego rozdziału nie stanowią inaczej, to do

sporządzania skonsolidowanego sprawozdania finansowego stosuje się

odpowiednio przepisy rozdziałów 4, 4a i 5.

5. Skonsolidowane sprawozdania finansowe emitentów papierów

wartościowych, o których mowa w art. 4 rozporządzenia (WE)

nr 1606/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 19 lipca 2002 r. w sprawie

stosowania międzynarodowych standardów rachunkowości (Dz. Urz. WE L 243

z 11.09.2002, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 29,

str. 609, z późn. zm.), oraz banków sporządza się zgodnie z MSR.

6. Skonsolidowane sprawozdania finansowe emitentów papierów

wartościowych zamierzających ubiegać się lub ubiegających się o ich dopuszczenie

do obrotu na jednym z rynków regulowanych krajów Europejskiego Obszaru

Gospodarczego mogą być sporządzane zgodnie z MSR.

7. Skonsolidowane sprawozdania finansowe jednostek dominujących

niższego szczebla, wchodzących w skład grupy kapitałowej, w której jednostka

dominująca wyższego szczebla sporządza skonsolidowane sprawozdanie

finansowe zgodnie z MSR, mogą być sporządzane zgodnie z MSR.

8. Decyzję w sprawie sporządzania skonsolidowanych sprawozdań

finansowych zgodnie z MSR, przez jednostki, o których mowa w ust. 6 i 7,

podejmuje organ zatwierdzający jednostki dominującej.

9. Organ zatwierdzający jednostki dominującej może podjąć decyzję

w sprawie zaprzestania stosowania MSR przy sporządzaniu skonsolidowanych

sprawozdań finansowych przez jednostki w przypadku ustania okoliczności,

o których mowa w ust. 6 i 7.

10. Przepisy ust. 9 stosuje się odpowiednio do jednostek niebędących

bankami, o których mowa w ust. 5.

Art. 56. 1. Jednostka dominująca może nie sporządzać skonsolidowanego

sprawozdania finansowego, jeżeli na dzień bilansowy roku obrotowego oraz na

dzień bilansowy roku poprzedzającego rok obrotowy łączne dane jednostki

dominującej oraz wszystkich jednostek zależnych każdego szczebla:

1) przed dokonaniem wyłączeń konsolidacyjnych, o których mowa w art. 60

ust. 2 i 6, nie przekroczyły co najmniej dwóch z następujących trzech

wielkości:

a) 38 400 000 zł – w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku

obrotowego,

b) 76 800 000 zł – w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów

i produktów za rok obrotowy,

c) 250 osób – w przypadku średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na

pełne etaty;

2) po dokonaniu wyłączeń konsolidacyjnych, o których mowa w art. 60 ust. 2

i 6, nie przekroczyły co najmniej dwóch z następujących trzech wielkości:

a) 32 000 000 zł – w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku

obrotowego,

b) 64 000 000 zł – w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów

i produktów za rok obrotowy,

c) 250 osób – w przypadku średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na

pełne etaty.

1a. Jednostka dominująca, która jest zwolniona ze sporządzania

skonsolidowanego sprawozdania finansowego na podstawie ust. 1 pkt 1 lub 2, traci

to prawo, jeżeli na dzień bilansowy roku obrotowego oraz na dzień bilansowy roku

poprzedzającego rok obrotowy przekroczyła dwie z określonych w ust. 1 pkt 1 lub

2 wielkości, ze skutkiem dla bieżącego roku obrotowego.

2. Jednostka dominująca, zależna od innej jednostki, mającej siedzibę lub

miejsce sprawowania zarządu na terytorium Europejskiego Obszaru

Gospodarczego, może nie sporządzać skonsolidowanego sprawozdania

finansowego, jeżeli:

1) jednostka dominująca wyższego szczebla posiada 100% udziałów tej

jednostki, przy czym nie są brane pod uwagę udziały w tej jednostce

posiadane przez członków jej organów administrujących, zarządzających lub

nadzorujących z mocy prawa lub z tytułu zobowiązania określonego w jej

statucie lub umowie, lub

2) jednostka dominująca wyższego szczebla posiada co najmniej 90% udziałów

tej jednostki, a pozostali udziałowcy tej jednostki zatwierdzili decyzję

o niesporządzaniu skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

2a. Przepis ust. 2 stosuje się, jeżeli spełnione zostały łącznie następujące

warunki:

1) jednostka dominująca wyższego szczebla obejmie konsolidacją zarówno

zależną od niej jednostkę dominującą niesporządzającą skonsolidowanego

sprawozdania finansowego, jak i wszystkie jej jednostki zależne, które

podlegałyby konsolidacji przez jednostkę dominującą z uwzględnieniem

przepisów art. 57 i art. 58;

2) kierownik jednostki dominującej niesporządzającej skonsolidowanego

sprawozdania finansowego wypełni obowiązek określony w art. 69 ust. 4;

3) jednostka dominująca niesporządzająca skonsolidowanego sprawozdania

finansowego ujawni w informacji dodatkowej informacje wymienione w

załączniku nr 1 do ustawy w części „Dodatkowe informacje i objaśnienia” w

ust. 7 pkt 4.

2b. W przypadku, o którym mowa w ust. 2a pkt 1, skonsolidowane

sprawozdanie finansowe jednostki dominującej wyższego szczebla sporządzane

jest zgodnie z przepisami prawa państwa Europejskiego Obszaru Gospodarczego,

któremu podlega, lub MSR.

3. Jednostka dominująca może nie sporządzać skonsolidowanego

sprawozdania finansowego także wtedy, gdy wszystkie jednostki od niej zależne

wyłącza się z obowiązku objęcia ich konsolidacją na podstawie art. 57 lub art. 58.

4. Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli jednostka dominująca lub jej jednostka

zależna jest jednostką, o której mowa w art. 3 ust. 1e pkt 1–6.

5. Przepisu ust. 2 nie stosuje się, jeżeli jednostka dominująca jest emitentem

papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu na jednym z rynków

regulowanych Europejskiego Obszaru Gospodarczego.

Art. 57. Konsolidacją można nie obejmować jednostki zależnej, jeżeli:

1) udziały tej jednostki zostały nabyte, zakupione lub pozyskane w innej formie,

z wyłącznym ich przeznaczeniem do późniejszej odprzedaży, w terminie

jednego roku od dnia ich nabycia, zakupu lub pozyskania w innej formie;

2) występują poważne długoterminowe ograniczenia w sprawowaniu kontroli

nad jednostką, które wyłączają swobodne dysponowanie jej aktywami netto,

w tym wypracowanym przez tę jednostkę zyskiem netto, lub które wyłączają

sprawowanie kontroli nad organami kierującymi tą jednostką;

3) bez ponoszenia niewspółmiernie wysokich kosztów lub bez zbędnej zwłoki

nie można uzyskać informacji niezbędnych do sporządzenia

skonsolidowanego sprawozdania finansowego, przy czym może mieć to

zastosowanie w wyjątkowych przypadkach, które zostaną odpowiednio

udokumentowane.

Art. 58. 1. Konsolidacją można nie obejmować jednostki zależnej, jeżeli dane

finansowe tej jednostki są nieistotne dla realizacji obowiązku określonego w art. 4

ust. 1.

2. Jeżeli dwie lub więcej jednostek zależnych spełnia kryt erium, o którym

mowa w ust. 1, ale ich łączne dane są istotne z punktu widzenia realizacji

obowiązku, o którym mowa w art. 4 ust. 1, to jednostki te należy objąć

konsolidacją.

Art. 59. 1. Dane jednostki zależnej konsoliduje się metodą konsolidacji

pełnej, o której mowa w art. 60.

2. Dane jednostek współzależnych wykazuje się w skonsolidowanym

sprawozdaniu finansowym przy zastosowaniu metody proporcjonalnej, o której

mowa w art. 61, lub metody praw własności, o której mowa w art. 63.

2a. Jeżeli wspólnik jednostki współzależnej będący jednostką dominującą

sporządzającą skonsolidowane sprawozdanie finansowe wykazuje jednostki

współzależne przy zastosowaniu metody proporcjonalnej, to przepisy art. 56 ust. 3,

art. 57 i art. 58 stosuje się odpowiednio.

3. Udziały w jednostce stowarzyszonej wykazuje się w skonsolidowanym

sprawozdaniu finansowym metodą praw własności.

4. Jeżeli jednostki grupy kapitałowej, objęte konsolidacją, posiadają udziały

w jednostkach współzależnych, to dane tych jednostek obejmuje się

skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym przy zastosowaniu metody

proporcjonalnej lub metody praw własności.

 5. Jeżeli jednostki grupy kapitałowej, objęte konsolidacją, posiadają udziały

w jednostkach stowarzyszonych, to dane tych jednostek wykazuje się

w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym metodą praw własności.

W przypadku gdy te jednostki stowarzyszone sporządzają skonsolidowane

sprawozdania finansowe, to metodę praw własności stosuje się do aktywów netto

wykazanych w ich skonsolidowanych sprawozdaniach finansowych.

6. Jeżeli zostały spełnione warunki, o których mowa w art. 57 pkt 2,

a jednostka zależna była wcześniej objęta konsolidacją lub jednostka dominująca

wstąpiła w prawa znaczącego inwestora lub wspólnika jednostki współzależnej, to

dane tych jednostek wykazuje się w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym

odpowiednio metodą proporcjonalną lub metodą praw własności.

Art. 60. 1. Metoda konsolidacji pełnej polega na sumowaniu, w pełnej

wartości, poszczególnych pozycji odpowiednich sprawozdań finansowych

jednostki dominującej i jednostek zależnych, dokonaniu wyłączeń, o których mowa

w ust. 2 i 6, oraz innych korekt, o których mowa w ust. 8–9.

2. Wyłączeniu podlega wyrażona w cenie nabycia wartość udziałów

posiadanych przez jednostkę dominującą i inne jednostki objęte konsolidacją

w jednostkach zależnych z tą częścią, wycenionych według wartości godziwej

aktywów netto jednostek zależnych, która odpowiada udziałowi jednostki

dominującej i innych jednostek grupy kapitałowej objętych konsolidacją

w jednostkach zależnych, na dzień rozpoczęcia sprawowania nad nimi kontroli.

Jeżeli wartość posiadanych udziałów i odpowiadająca im część aktywów netto

jednostek zależnych, wycenionych według ich wartości godziwych, różnią się, to,

z zastrzeżeniem ust. 3 i 4:

1) nadwyżkę wartości udziałów nad odpowiadającą im częścią aktywów netto

wycenionych według ich wartości godziwych – wartość firmy, wykazuje się

w aktywach skonsolidowanego bilansu w odrębnej pozycji aktywów trwałych

jako „Wartość firmy jednostek podporządkowanych”;

2) nadwyżkę odpowiedniej części aktywów netto wycenionych według ich

wartości godziwych nad wartością udziałów – ujemną wartość firmy,

wykazuje się w pasywach skonsolidowanego bilansu w odrębnej pozycji jako

„Ujemna wartość firmy jednostek podporządkowanych”.

 3. Jeżeli sprawowanie kontroli nad jednostką zależną powstaje lub zostaje

wzmocnione w wyniku kilku znaczących transakcji lub transakcje te następują

w znacznych odstępach czasu, to różnice, o których mowa w ust. 2, ustala się na

każdy dzień nabycia poszczególnych części udziałów, przy czym po raz pierwszy

ustala się je nie później niż na dzień powstania stosunku podporządkowania

jednostki.

4. W przypadku zmian procentowego udziału jednostki dominującej lub

grupy kapitałowej w aktywach netto jednostki zależnej w wyniku wydania (emisji)

udziałów, powstałą z tego tytułu różnicę, o której mowa w ust. 2, zalicza się

w całości do przychodów lub kosztów finansowych.

5. Dla ustalania podstaw wyceny aktywów netto w wartościach godziwych

oraz rozliczania wartości firmy lub ujemnej wartości firmy stosuje się odpowiednio

zasady określone w art. 28 ust. 5 i w art. 44b ust. 4, 11 i 12.

6. Wyłączeniu podlegają również w całości:

1) wzajemne należności i zobowiązania oraz inne rozrachunki o podobnym

charakterze jednostek objętych konsolidacją;

2) przychody i koszty operacji gospodarczych dokonanych między jednostkami

objętymi konsolidacją;

3) zyski lub straty powstałe w wyniku operacji gospodarczych dokonanych

między jednostkami objętymi konsolidacją, zawarte w wartości aktywów

podlegających konsolidacji;

4) dywidendy naliczone lub wypłacone przez jednostki zależne jednostce

dominującej i innym jednostkom, objętym konsolidacją.

7. Można nie dokonywać wyłączeń, o których mowa w ust. 6, jeżeli nie są one

istotne dla realizacji obowiązku okreś-lonego w art. 4 ust. 1.

8. Jeżeli w ciągu roku obrotowego zbyto udziały w jednostce zależnej, to

w skonsolidowanym rachunku zysków i strat wykazuje się:

1) wyniki działalności osiągnięte przez tę jednostkę zależną do dnia zbycia

udziałów przez jednostkę dominującą lub inną jednostkę objętą konsolidacją;

2) wynik ze zbycia udziałów jednostki zależnej, ustalony jako różnica między

przychodem ze zbycia udziałów a odpowiadającą im częścią aktywów netto

jednostki zależnej, skorygowana o nieodpisaną część wartości firmy lub

ujemnej wartości firmy, dotyczącą zbytych udziałów.

 9. Udziały w kapitale własnym jednostek zależnych, należące do osób lub

jednostek innych niż objęte konsolidacją, wykazuje się w odrębnej pozycji

pasywów skonsolidowanego bilansu, po kapitałach własnych jako „Kapitały

mniejszości”. Wartość początkową tych kapitałów ustala się w wysokości

odpowiadającej im wartości godziwej aktywów netto, ustalonej na dzień

rozpoczęcia sprawowania kontroli. Wartość tę zwiększa się lub zmniejsza

odpowiednio o zmiany w aktywach netto jednostek zależnych. Przypadające na

inne osoby lub jednostki nieobjęte konsolidacją zyski lub straty wykazuje się

w skonsolidowanym rachunku zysków i strat po pozycji „Wynik finansowy netto”

jako „Zyski (straty) mniejszości”, z uwzględnieniem korekty wyniku z tytułu

określonego w ust. 6 pkt 4. Jeżeli straty jednostek zależnych przypadające na

kapitały mniejszości przekraczają kwoty gwarantujące ich pokrycie, to ich

nadwyżka podlega rozliczeniu z kapitałem własnym grupy kapitałowej.

Art. 61. 1. Zastosowanie metody proporcjonalnej w skonsolidowanym

sprawozdaniu finansowym polega na sumowaniu poszczególnych pozycji

sprawozdań finansowych wspólnika jednostki współzależnej, w pełnej wartości,

z częścią wartości poszczególnych pozycji sprawozdań finansowych jednostek

współzależnych, proporcjonalną do posiadanych przez jednostki grupy kapitałowej

objęte konsolidacją udziałów, dokonaniu wyłączeń, o których mowa w ust. 2 i 6

oraz innych korekt, o których mowa w ust. 8.

2. Wyłączeniu podlega wyrażona w cenie nabycia wartość udziałów

posiadanych przez jednostkę dominującą i inne jednostki objęte konsolidacją

w jednostkach współzależnych z tą częścią, wycenionych według wartości

godziwej aktywów netto jednostek współzależnych, która odpowiada udziałowi

jednostki dominującej i innych jednostek grupy kapitałowej, objętych konsolidacją

w jednostkach współzależnych na dzień rozpoczęcia współkontroli. Jeżeli wartość

posiadanych udziałów i odpowiadająca im część wycenionych, według ich wartości

godziwych, aktywów netto jednostek współzależnych różnią się, to,

z zastrzeżeniem ust. 3 i 4:

1) wartość firmy wykazuje się w aktywach skonsolidowanego bilansu,

w odrębnej pozycji aktywów trwałych, jako „Wartość firmy jednostek

podporządkowanych”;

2) ujemną wartość firmy wykazuje się w pasywach skonsolidowanego bilansu,

w odrębnej pozycji, jako „Ujemna wartość firmy jednostek

podporządkowanych”.

3. Jeżeli sprawowanie współkontroli nad jednostką współzależną powstaje lub

zostaje wzmocnione w wyniku kilku znaczących transakcji lub transakcje te

następują w znacznych odstępach czasu, to różnice, o których mowa w ust. 2, ustala

się na każdy dzień nabycia poszczególnych części udziałów, przy czym po raz

pierwszy ustala się je na dzień powstania stosunku podporządkowania.

4. W przypadku zmian procentowego udziału jednostki dominującej lub

grupy kapitałowej w aktywach netto jednostki współzależnej, w wyniku wydania

(emisji) udziałów, powstałą z tego tytułu różnicę, o której mowa w ust. 2, zalicza

się w całości do przychodów lub kosztów finansowych.

5. Dla ustalania podstaw wyceny aktywów netto w wartościach godziwych

oraz rozliczania wartości firmy lub ujemnej wartości firmy stosuje się odpowiednio

zasady określone w art. 28 ust. 5 i w art. 44b ust. 4, 11 i 12.

6. Wyłączeniu podlegają również odpowiednio w pełnych kwotach lub

proporcjonalnie do posiadanych przez wspólnika jednostki współzależnej

udziałów:

1) wzajemne należności i zobowiązania oraz inne rozrachunki o podobnym

charakterze jednostek objętych skonsolidowanym sprawozdaniem

finansowym;

2) przychody i koszty operacji gospodarczych dokonanych między jednostkami

objętymi skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym;

3) zyski lub straty powstałe w wyniku operacji dokonanych między jednostkami

objętymi skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym, zawarte w wartości

aktywów podlegających konsolidacji;

4) dywidendy naliczone lub wypłacone przez jednostki współzależne ich

wspólnikom i innym jednostkom objętym skonsolidowanym sprawozdaniem

finansowym.

7. Można nie dokonywać wyłączeń, o których mowa w ust. 6, jeżeli nie są one

istotne dla realizacji obowiązku określonego w art. 4 ust. 1.

8. Jeżeli w ciągu roku obrotowego zbyto udziały w jednostce współzależnej,

to w skonsolidowanym rachunku zysków i strat wykazuje się:

1) wynik działalności osiągnięty przez tę jednostkę współzależną do dnia zbycia

udziałów przez wspólnika jednostki współzależnej lub inną jednostkę objętą

skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym, proporcjonalnie do zbytych

udziałów;

2) wynik ze zbycia udziałów jednostki współzależnej, ustalony jako różnica

między przychodem ze zbycia udziałów a odpowiadającą im częścią aktywów

netto jednostki współzależnej, skorygowana o nieodpisaną część wartości

firmy lub ujemnej wartości firmy, dotyczącą zbytych udziałów.

9. Nie wykazuje się udziałów w kapitale własnym jednostek współzależnych,

w tym zysków (strat) netto, należących do osób lub jednostek innych niż wspólnik

jednostki współzależnej i jednostek jego grupy kapitałowej.

Art. 62. (uchylony)

Art. 63. 1. Metoda praw własności polega na wykazaniu w aktywach

trwałych bilansu pozycji „Udziały w jednostkach podporządkowanych wyceniane

metodą praw własności”, w cenie ich nabycia powiększonej lub pomniejszonej

o, przypadające na rzecz jednostki dominującej, wspólnika jednostki współzależnej

lub znaczącego inwestora zwiększenia lub zmniejszenia kapitału własnego

jednostki podporządkowanej, jakie nastąpiły od dnia objęcia kontroli, uzyskania

współkontroli lub znaczącego wpływu do dnia bilansowego, w tym zmniejszenia

z tytułu rozliczeń z właścicielami, z tym, że udział w zysku (stracie) netto jednostki

podporządkowanej koryguje się o odpis wartości firmy lub ujemnej wartości firmy,

z zachowaniem zasad, o których mowa w art. 44b ust. 10, 11 i 12, oraz odpis

różnicy w wycenie aktywów netto według ich wartości godziwych i wartości

księgowych, przypadających na dany okres sprawozdawczy.

2. Przy stosowaniu metody praw własności w rachunku zysków i strat

wykazuje się, w oddzielnej pozycji udział w zysku (stracie) netto jednostki

podporządkowanej. Z zysku (straty) netto jednostki podporządkowanej wyłącza się

zawarte w aktywach zyski lub straty z tytułu transakcji dokonanych między

jednostkami objętymi sprawozdaniem finansowym a daną jednostką

podporządkowaną, proporcjonalnie do posiadanych udziałów.

3. Metody praw własności nie stosuje się w przypadkach określonych

w art. 57 oraz można nie stosować w przypadkach określonych w art. 58.

 Art. 63a. W przypadku trwałej utraty wartości udziałów w jednostkach

podporządkowanych, ustalona na dzień nabycia udziałów wartość firmy lub ujemna

wartość firmy podlega odpisaniu na wynik finansowy odpowiednio w kwocie

równej różnicy pomiędzy dotychczasową wartością udziałów a ich wartością

ustaloną po uwzględnieniu trwałej utraty wartości.

Art. 63b. 1. Jednostki, których dane objęte są skonsolidowanym

sprawozdaniem finansowym, a w szczególności jednostki zależne i współzależne,

powinny stosować jednakowe metody wyceny aktywów i pasywów oraz

sporządzania sprawozdań finansowych, zgodne z przyjętymi zasadami (polityką)

rachunkowości jednostki dominującej, z zastrzeżeniem ust. 2.

2. Jeżeli nie jest możliwe z ważnych przyczyn stosowanie jednakowych

metod wyceny i sporządzania sprawozdań finansowych lub jeżeli jednostka

dominująca sporządza sprawozdania finansowe zgodnie z MSR, a jednostki,

których dane objęte są skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym, nie

sporządzają sprawozdań finansowych oraz skonsolidowanych sprawozdań

finansowych zgodnie z MSR, to należy dokonać odpowiednich przekształceń

sprawozdań finansowych tych jednostek, których dane finansowe są istotne dla

realizacji obowiązku określonego w art. 4 ust. 1.

3. (uchylony)

Art. 63c. 1. Sprawozdanie finansowe, o którym mowa w art. 55 ust. 1,

sporządza się na ten sam dzień bilansowy i za ten sam rok obrotowy co

sprawozdanie finansowe jednostki dominującej. Jeżeli ten sam dzień bilansowy nie

może być przyjęty przez poszczególne jednostki grupy kapitałowej to konsolidacją

można objąć sprawozdanie finansowe sporządzone za inny okres roczny niż rok

obrotowy, pod warunkiem, że dzień bilansowy tych sprawozdań finansowych

przypada nie wcześniej niż na 3 miesiące przed dniem bilansowym przyjętym dla

grupy kapitałowej. Dotyczy to również sprawozdań finansowych jednostek, dla

których stosuje się metodę praw własności.

2. Jednostka dominująca sporządza skonsolidowane sprawozdanie finansowe,

nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia bilansowego, na który jednostka

dominująca sporządza roczne sprawozdanie finansowe.

 2a. Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządza się w postaci

elektronicznej oraz opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub

podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP.

2b. Skonsolidowane sprawozdanie finansowe jednostek wpisanych do

rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego sporządza się w strukturze

logicznej oraz formacie udostępnianych w Biuletynie Informacji Publicznej na

stronie podmiotowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów

publicznych. Nie dotyczy to sprawozdań finansowych sporządzanych zgodnie

z MSR.

3. Skonsolidowane sprawozdanie finansowe podpisuje kierownik jednostki

dominującej oraz inne osoby odpowiedzialne za sporządzenie tego sprawozdania.

Przepis art. 52 ust. 2 stosuje się odpowiednio.

4. Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe podlega zatwierdzeniu

przez organ zatwierdzający jednostki dominującej, nie później niż w ciągu

6 miesięcy od dnia bilansowego, na który należy sporządzić roczne sprawozdanie

finansowe jednostki dominującej.

Art. 63d. Skonsolidowane sprawozdania finansowe oraz sprawozdania

z działalności grup kapitałowych, w przypadku gdy jednostkami dominującymi są

emitenci papierów wartościowych dopuszczonych, emitenci zamierzający ubiegać

się lub ubiegający się o ich dopuszczenie do obrotu na rynku regulowanym jednego

z krajów Europejskiego Obszaru Gospodarczego, sporządza się na podstawie

przepisów ustawy, z uwzględnieniem przepisów o obrocie papierami

wartościowymi.

Rozdział 6a

Sprawozdanie z płatności na rzecz administracji publicznej

Art. 63e. Ilekroć w rozdziale jest mowa o:

1) jednostce działającej w przemyśle wydobywczym – rozumie się przez to

jednostkę prowadzącą działalność polegającą na eksploracji, poszukiwaniu,

odkrywaniu, eksploatacji i wydobywaniu złóż minerałów, ropy, gazu

ziemnego lub innych surowców, w ramach rodzajów działalności

gospodarczej wymienionych w sekcji B w działach 05-08 Polskiej

Klasyfikacji Działalności;

2) jednostce zajmującej się wyrębem lasów pierwotnych – rozumie się przez to

jednostkę prowadzącą działalność, o której mowa w sekcji A w dziale 02,

w grupie 02.2 Polskiej Klasyfikacji Działalności, na obszarach lasów

pierwotnych;

3) lesie pierwotnym – rozumie się przez to las z gatunkami rodzimymi, gdzie nie

istnieją wyraźnie widoczne ślady działalności człowieka, a procesy

ekologiczne nie zostały w istotny sposób zaburzone;

4) administracji publicznej – rozumie się przez to organy administracji rządowej

lub samorządowej oraz jednostki nadzorowane lub kontrolowane przez te

organy, a w przypadku pozostałych państw Europejskiego Obszaru

Gospodarczego lub państw spoza Europejskiego Obszaru Gospodarczego –

organy administracji państwowej, regionalnej lub lokalnej państwa

Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub państwa spoza Europejskiego

Obszaru Gospodarczego oraz jednostki nadzorowane lub kontrolowane przez

te organy;

5) projekcie – rozumie się przez to działalność operacyjną prowadzoną na

podstawie umowy, w szczególności najmu, dzierżawy, licencji lub koncesji,

stanowiącej podstawę zobowiązań płatniczych wobec administracji

publicznej poszczególnych państw; jeżeli kilka tego rodzaju umów jest ze

sobą znacząco powiązanych, to działalność operacyjną prowadzoną na ich

podstawie uznaje się je za jeden projekt;

6) płatności – rozumie się przez to zapłaconą kwotę, w gotówce lub w naturze,

z działalności określonej w pkt 1 lub 2, z tytułu:

a) należności z tytułu produkcji,

b) podatków pobieranych od dochodu, produkcji lub zysków spółek,

z wyłączeniem podatku od konsumpcji, takiego jak podatek od towarów

i usług, podatku dochodowego od osób fizycznych lub podatku od

sprzedaży,

c) tantiem,

d) dywidend,

e) opłat koncesyjnych oraz premii za odkrycie i produkcję,

f) opłat licencyjnych, opłat dzierżawnych, opłat za rozpoczęcie działalności

oraz innych świadczeń z tytułu przyznania licencji lub koncesji,

 g) płatności za ulepszenia w zakresie infrastruktury;

7) płatnościach powiązanych – rozumie się przez to przewidziane umową

płatności okresowe lub ratalne;

8) sprawozdaniu z płatności – rozumie się przez to sprawozdanie z płatności na

rzecz administracji publicznej.

Art. 63f. 1. Jednostka działająca w przemyśle wydobywczym lub jednostka

zajmująca się wyrębem lasów pierwotnych sporządza na dzień bilansowy, wraz

z rocznym sprawozdaniem finansowym, sprawozdanie z płatności, jeżeli jest:

1) jednostką, o której mowa w art. 3 ust. 1e pkt 1–6, będącą spółką kapitałową,

spółką komandytowo-akcyjną lub taką spółką jawną lub komandytową, której

wszystkimi wspólnikami ponoszącymi nieograniczoną odpowiedzialność są

spółki kapitałowe, spółki komandytowo-akcyjne lub spółki z innych państw

o podobnej do tych spółek formie prawnej, lub

2) spółką kapitałową, spółką komandytowo-akcyjną lub taką spółką jawną lub

komandytową, której wszystkimi wspólnikami ponoszącymi nieograniczoną

odpowiedzialność są spółki kapitałowe, spółki komandytowo-akcyjne lub

spółki z innych państw o podobnej do tych spółek formie prawnej, pod

warunkiem że w roku obrotowym, za który sporządza sprawozdanie

finansowe, oraz w roku poprzedzającym ten rok przekracza co najmniej dwie

z następujących trzech wielkości:

a) 85 000 000 zł – w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku

obrotowego,

b) 170 000 000 zł – w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów

i produktów za rok obrotowy,

c) 250 osób – w przypadku średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na

pełne etaty

– oraz jeżeli pojedyncza płatność lub suma płatności powiązanych dokonanych

przez tę jednostkę stanowiła w roku obrotowym co najmniej równowartość kwoty

424 700 zł.

2. W sprawozdaniu z płatności wykazuje się, w odniesieniu do danego roku

obrotowego, następujące informacje:

1) łączną kwotę płatności dokonanych na rzecz administracji publicznej danego

państwa, z podziałem na płatności na rzecz odpowiednich szczebli

administracji publicznej;

2) łączną kwotę płatności z podziałem na tytuły wskazane w art. 63e

pkt 6 dokonanych na rzecz odpowiedniego szczebla administracji publicznej

danego państwa;

3) w przypadku gdy płatności zostały przypisane przez jednostkę do określonego

projektu – łączną kwotę dokonanych płatności z tytułu poszczególnych

projektów wraz z podziałem na tytuły płatności wskazane w art. 63e pkt 6.

3. Przepis ust. 2 pkt 3 nie dotyczy płatności dokonywanych przez jednostkę

w związku z wymogami nałożonymi na poziomie tej jednostki. W tym przypadku

płatności te mogą być prezentowane na poziomie jednostki, a nie na poziomie

projektu.

4. W sprawozdaniu z płatności można nie uwzględniać pojedynczych

płatności lub sum płatności powiązanych, niższych od wskazanej w ust. 1 wartości.

Płatności lub rodzaje działalności nie mogą być sztucznie dzielone lub agregowane

w celu uniknięcia ich wykazywania w sprawozdaniu z płatności.

5. W przypadku dokonywania płatności w naturze, w sprawozdaniu

z płatności wykazuje się ich wartość, jeżeli to możliwe – także w jednostkach

naturalnych, wraz z podaniem sposobu jej ustalenia.

Art. 63g. 1. Jednostka, o której mowa w art. 63f ust. 1, będąca jednostką

dominującą określoną w art. 55 ust. 1 sporządza skonsolidowane sprawozdanie

z płatności zgodnie z art. 63f ust. 2–5.

2. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do jednostki dominującej określonej

w art. 55 ust. 1, jeżeli spełnia ona przesłanki z art. 63f ust. 1 pkt 1 lub 2

i którakolwiek z jej jednostek zależnych jest jednostką działającą w przemyśle

wydobywczym lub jednostką zajmującą się wyrębem lasów pierwotnych,

a pojedyncza płatność lub suma płatności powiązanych dokonanych przez jej

jednostkę zależną stanowiła w roku obrotowym co najmniej równowartość kwoty

424 700 zł.

3. Skonsolidowane sprawozdanie z płatności obejmuje dane jednostki

dominującej i jednostek wszystkich szczebli zależnych od niej. Skonsolidowane

sprawozdanie z płatności może nie obejmować danych jednostki, która nie została

objęta konsolidacją na podstawie art. 57.

4. Do skonsolidowanego sprawozdania z płatności stosuje się odpowiednio

przepisy art. 63c ust. 2 i 3.

Art. 63h. 1. Jednostka, o której mowa w art. 63f ust. 1, będąca jednostką

zależną, może nie sporządzać sprawozdania z płatności, jeżeli jej jednostka

dominująca mająca siedzibę lub miejsce sprawowania zarządu na terytorium

Europejskiego Obszaru Gospodarczego sporządza skonsolidowane sprawozdanie

z płatności zgodnie z przepisami prawa państwa Europejskiego Obszaru

Gospodarczego, któremu podlega, a płatności dokonane przez tę jednostkę zależną

na rzecz administracji publicznej są uwzględnione w tym skonsolidowanym

sprawozdaniu z płatności.

2. Jednostka dominująca może nie sporządzać sprawozdania z płatności,

jeżeli sporządza ona skonsolidowane sprawo-zdanie z płatności zgodnie

z zasadami określonymi w art. 63g, a płatności dokonane przez tę jednostkę

dominującą na rzecz administracji publicznej są uwzględnione w tym

skonsolidowanym sprawozdaniu z płatności.

3. Jednostka, o której mowa w art. 63g ust. 1, będąca jednostką dominującą

niższego szczebla, może nie sporządzać skonsolidowanego sprawozdania

z płatności, jeżeli jej jednostka dominująca wyższego szczebla mająca siedzibę lub

miejsce sprawowania zarządu na terytorium Europejskiego Obszaru

Gospodarczego sporządza skonsolidowane sprawozdanie z płatności zgodnie

z przepisami prawa państwa Europejskiego Obszaru Gospodarczego, któremu

podlega, a płatności dokonane przez tę jednostkę dominującą niższego szczebla na

rzecz administracji publicznej są uwzględnione w tym skonsolidowanym

sprawozdaniu z płatności.

Art. 63i. Jednostki określone w art. 63f ust. 1 lub art. 63g ust. 1, które

sporządzają i ogłaszają sprawozdanie z płatności lub skonsolidowane sprawozdanie

z płatności zgodnie z przepisami prawa państwa spoza Europejskiego Obszaru

Gospodarczego uznanych przez Komisję Europejską za równoważne z przepisami

unijnymi, mogą nie stosować przepisów ustawy w zakresie sporządzania tych

sprawozdań, pod warunkiem złożenia sprawozdania z płatności lub

skonsolidowanego sprawozdania z płatności we właściwym rejestrze sądowym.

Art. 63j. Do sprawozdania z płatności i skonsolidowanego sprawozdania

z płatności stosuje się odpowiednio przepisy art. 52 ust. 1 i 2, z tym że nie

podpisuje ich osoba, której powierzono prowadzenie ksiąg rachunkowych.

Art. 63k. Sprawozdanie z płatności i skonsolidowane sprawozdanie

z płatności sporządza się w postaci elektronicznej oraz opatruje się

kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub podpisem potwierdzonym profilem

zaufanym ePUAP.

Rozdział 7

Badanie, składanie do właściwego rejestru sądowego, udostępnianie

i ogłaszanie sprawozdań finansowych

Art. 64. 1. Badaniu podlegają roczne skonsolidowane sprawozdania

finansowe grup kapitałowych oraz roczne sprawo-zdania finansowe –

kontynuujących działalność:

1) banków krajowych, oddziałów instytucji kredytowych, oddziałów banków

zagranicznych, zakładów ubezpieczeń, zakładów reasekuracji, głównych

oddziałów i oddziałów zakładów ubezpieczeń, głównych oddziałów i

oddziałów zakładów reasekuracji oraz oddziałów zagranicznych firm

inwestycyjnych;

1a) spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych;

2) jednostek działających na podstawie przepisów o obrocie papierami

wartościowymi oraz przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu

alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi oraz jednostek, o których mowa

w art. 2 ust. 2b;

2a) jednostek działających na podstawie przepisów o organizacji

i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych;

2b) krajowych instytucji płatniczych i instytucji pieniądza elektronicznego;

3) spółek akcyjnych, z wyjątkiem spółek będących na dzień bilansowy

w organizacji;

4) pozostałych jednostek, które w poprzedzającym roku obrotowym, za który

sporządzono sprawozdania finansowe, spełniły co najmniej dwa

z następujących warunków:

a) średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty wyniosło co

najmniej 50 osób,

b) suma aktywów bilansu na koniec roku obrotowego stanowiła

równowartość w walucie polskiej co najmniej 2 500 000 euro,

c) przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów oraz operacji

finansowych za rok obrotowy stanowiły równo-wartość w walucie

polskiej co najmniej 5 000 000 euro.

2. W jednostkach sporządzających łączne sprawozdania finansowe, o których

mowa w art. 51 ust. 1, warunki określone w ust. 1 stosuje się do łącznego rocznego

sprawozdania finansowego.

3. Badaniu podlegają sprawozdania finansowe spółek przejmujących i spółek

nowo zawiązanych, sporządzone za rok obrotowy, w którym nastąpiło połączenie,

a także roczne sprawozdania finansowe jednostek sporządzone zgodnie z MSR.

4. Badaniu podlegają również roczne połączone sprawozdania finansowe

funduszy inwestycyjnych z wydzielonymi subfunduszami oraz roczne

sprawozdania jednostkowe subfunduszy.

5. (uchylony)

6. (uchylony)

Art. 64a. (uchylony)

Art. 64b. (uchylony)

Art. 65. (uchylony)

Art. 66. 1. (uchylony)

2. (uchylony)

3. (uchylony)

4. Wyboru firmy audytorskiej do przeprowadzenia badania sprawozdania

finansowego dokonuje organ zatwierdzający sprawozdanie finansowe jednostki,

chyba że statut, umowa lub inne wiążące jednostkę przepisy prawa stanowią

inaczej. Kierownik jednostki nie może dokonać takiego wyboru.

 5. Kierownik jednostki zawiera z firmą audytorską umowę o badanie

sprawozdania finansowego w terminie umożliwiającym firmie audytorskiej udział

w inwentaryzacji znaczących składników majątkowych. W przypadku badania

ustawowego w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy o biegłych rewidentach, pierwsza

umowa o badanie sprawozdania finansowego jest zawierana z firmą audytorską na

okres nie krótszy niż dwa lata z możliwością przedłużenia na kolejne co najmniej

dwuletnie okresy. Koszty przeprowadzenia badania sprawozdania finansowego

ponosi badana jednostka.

5a. Za nieważne z mocy prawa uznaje się wszelkie klauzule umowne w

umowach zawartych przez badaną jednostkę, które ograniczałyby możliwość

wyboru firmy audytorskiej przez organ dokonujący wyboru firmy audytorskiej, na

potrzeby przeprowadzenia badania ustawowego sprawozdań finansowych tej

jednostki, do określonych kategorii lub wykazów firm audytorskich.

6. Badanie sprawozdania finansowego przeprowadzone z naruszeniem

przepisów:

1) art. 69 ust. 6, 7 i 9, art. 70, art. 72 ust. 2, art. 134 ust. 1, art. 135 ust. 2 i art.

136 ustawy o biegłych rewidentach,

2) art. 4 i art. 5 oraz art. 17 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i

Rady (UE) nr 537/2014 z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie szczegółowych

wymogów dotyczących ustawowych badań sprawozdań finansowych

jednostek interesu publicznego, uchylającego decyzję Komisji 2005/909/WE,

w przypadku badania ustawowego jednostki zainteresowania publicznego w

rozumieniu art. 2 pkt 9 ustawy o biegłych rewidentach

– jest nieważne z mocy prawa.

7. Rozwiązanie umowy o badanie sprawozdania finansowego jest możliwe

jedynie w sytuacji zaistnienia uzasadnionej podstawy. Za uzasadnioną podstawę

uznaje się w szczególności:

1) wystąpienie zdarzeń uniemożliwiających spełnienie wymagań określonych

przepisami prawa dotyczącymi przeprowadzenia badania, zasadami etyki

zawodowej, niezależności lub krajowymi standardami wykonywania zawodu;

2) niedotrzymanie warunków umowy innych niż skutkujące możliwością

wyrażenia opinii z zastrzeżeniami, opinii negatywnej lub odmowy wyrażenia

opinii;

3) przekształcenia, zmiany właścicielskie, zmiany organizacyjne uzasadniające

zmianę firmy audytorskiej lub nieprzeprowadzenie badania.

8. Różnice poglądów w zakresie stosowania zasad rachunkowości lub

standardów badania nie stanowią uzasadnionej podstawy rozwiązania umowy o

badanie sprawozdania finansowego.

9. O rozwiązaniu umowy o badanie sprawozdania finansowego kierownik

jednostki oraz firma audytorska informują niezwłocznie, wraz z podaniem

stosownego wyjaśnienia przyczyn rozwiązania umowy, Krajową Radę Biegłych

Rewidentów, a w przypadku jednostki zainteresowania publicznego w rozumieniu

art. 2 pkt 9 ustawy o biegłych rewidentach – także Komisję Nadzoru Finansowego.

10. W przypadku badania ustawowego w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy o

biegłych rewidentach, jednostki zainteresowania publicznego w rozumieniu art. 2

pkt 9 tej ustawy, jeżeli zaistnieją ku temu uzasadnione podstawy, prawo wniesienia

do sądu powództwa o rozwiązanie umowy o badanie sprawozdania finansowego

przysługuje:

1) akcjonariuszom, którzy posiadają co najmniej 5% praw głosów lub co

najmniej 5% kapitału zakładowego w badanej jednostce;

2) organom badanej jednostki, które nie dokonywały wyboru firmy audytorskiej;

3) Komisji Nadzoru Finansowego.

Art. 67. 1. Kierownik badanej jednostki zapewnia biegłemu rewidentowi,

przeprowadzającemu badanie sprawozdania finansowego, dostęp do ksiąg

rachunkowych oraz dokumentów stanowiących podstawę dokonanych w nich

zapisów oraz wszelkich innych dokumentów, jak również udziela wyczerpujących

informacji, wyjaśnień i oświadczeń – niezbędnych do sporządzenia sprawozdania

z badania.

2. Biegły rewident jest uprawniony do uzyskania informacji związanych

z przebiegiem badania od kontrahentów badanej jednostki, w tym także od banków

i jej doradców prawnych – z upoważnienia kierownika badanej jednostki.

3. Jeżeli przedmiotem badania jest sprawozdanie finansowe jednostki

dominującej, to uprawnienia biegłego rewidenta, o których mowa w ust. 1 i 2,

przysługują także wobec jednostek zależnych, współzależnych i stowarzyszonych.

3a. Przepisy ust. 1–3 stosuje się odpowiednio do badania skonsolidowanych

sprawozdań finansowych.

 4. (uchylony)

Art. 67a. (uchylony)

Art. 68. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, towarzystwa ubezpieczeń

wzajemnych, towarzystwa reasekuracji wzajemnej, spółki akcyjne oraz

spółdzielnie są obowiązane do udostępnienia wspólnikom, akcjonariuszom lub

członkom rocznego sprawozdania finansowego i sprawozdania z działalności

jednostki, a jeżeli sprawozdanie finansowe podlega obowiązkowi badania – także

sprawozdania z badania – najpóźniej na 15 dni przed zgromadzeniem wspólników,

walnym zgromadzeniem akcjonariuszy lub walnym zgromadzeniem członków albo

przedstawicieli członków spółdzielni. Spółka akcyjna udostępnia ponadto

akcjonariuszom sprawozdanie rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej albo organu

administrującego.

Art. 69. 1. Kierownik jednostki składa we właściwym rejestrze sądowym

roczne sprawozdanie finansowe, sprawozdanie z badania, jeżeli podlegało ono

badaniu, odpis uchwały bądź postanowienia organu zatwierdzającego o

zatwierdzeniu rocznego sprawozdania finansowego i podziale zysku lub pokryciu

straty, a w przypadku jednostek, o których mowa w art. 49 ust. 1 – także

sprawozdanie z działalności – w ciągu 15 dni od dnia zatwierdzenia rocznego

sprawozdania finansowego.

1a. (uchylony)

1b. Kierownik oddziału przedsiębiorcy zagranicznego składa we właściwym

rejestrze sądowym roczne sprawozdanie finansowe oddziału.

1c. Kierownik oddziału, mających siedzibę poza terytorium Rzeczypospolitej

Polskiej zakładu ubezpieczeń, zakładu reasekuracji, banku zagranicznego,

instytucji kredytowej lub instytucji finansowej – w rozumieniu przepisów Prawa

bankowego, zwanych dalej „instytucją kredytową lub finansową”, składa we

właściwym rejestrze sądowym, sporządzone i zbadane zgodnie z przepisami prawa

obowiązującymi w państwie siedziby instytucji kredytowej lub finansowej oraz

przetłumaczone na język polski przez tłumacza przysięgłego, roczne sprawozdanie

finansowe tej instytucji wraz ze sprawo-zdaniem z działalności oraz

sprawozdaniem z badania.

 1d. Przepis ust. 1c stosuje się odpowiednio do skonsolidowanego

sprawozdania finansowego wraz ze skonsolidowanym sprawozdaniem

z działalności oraz sprawozdaniem z badania.

1e. Złożeniu we właściwym rejestrze sądowym nie podlega, z zastrzeżeniem

ust. 1f, roczne sprawozdanie finansowe oddziału instytucji kredytowej lub

finansowej.

1f. Kierownik oddziału instytucji kredytowej lub finansowej mającej siedzibę

w państwie spoza Europejskiego Obszaru Gospodarczego, oprócz dokumentów

wymienionych w ust. 1c, składa również we właściwym rejestrze sądowym

podlegające obowiązkowi badania roczne sprawozdanie finansowe oddziału wraz

ze sprawozdaniem z badania, jeżeli:

1) roczne sprawozdanie finansowe tej instytucji kredytowej lub finansowej nie

jest sporządzone według zasad przyjętych bądź równoważnych z przyjętymi

w Europejskim Obszarze Gospodarczym lub

2) w państwie siedziby tej instytucji kredytowej lub finansowej nie jest spełniony

warunek wzajemności w odniesieniu do instytucji kredytowych lub

finansowych mających siedzibę w państwie z Europejskiego Obszaru

Gospodarczego.

1g. Kierownik jednostki, o której mowa odpowiednio w art. 63f ust. 1 lub

art. 63g ust. 1, składa we właściwym rejestrze sądowym odpowiednio

sprawozdanie z płatności na rzecz administracji publicznej lub skonsolidowane

sprawo-zdanie z płatności na rzecz administracji publicznej, wraz z rocznym

sprawozdaniem finansowym, w terminie określonym w ust. 1.

2. Jeżeli sprawozdanie finansowe nie zostało zatwierdzone w terminie

określonym w art. 53 ust. 1, to należy je złożyć w rejestrze sądowym w ciągu

15 dni po tym terminie, a także 15 dni po jego zatwierdzeniu wraz z dokumentami,

o których mowa w ust. 1.

3. Przepis ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do jednostki dominującej

sporządzającej roczne skonsolidowane sprawo-zdanie finansowe grupy

kapitałowej.

4. Kierownik jednostki dominującej niesporządzającej skonsolidowanego

sprawozdania finansowego zgodnie z art. 56 ust. 2, składa we właściwym rejestrze

sądowym przetłumaczone na język polski przez tłumacza przysięgłego:

1) skonsolidowane sprawozdanie finansowe jednostki dominującej wyższego

szczebla wraz ze sprawozdaniem z badania,

2) skonsolidowane sprawozdanie z działalności jednostki dominującej wyższego

szczebla

– w ciągu 30 dni od dnia zatwierdzenia sprawozdania, o którym mowa w pkt 1, nie

później niż w ciągu 12 miesięcy od dnia bilansowego jednostki dominującej

niesporządzającej skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

5. W przypadkach, o których mowa w art. 49b ust. 11 i art. 55 ust. 2e,

kierownik jednostki zamieszcza na stronie internetowej tej jednostki

przetłumaczone na język polski przez tłumacza przysięgłego oświadczenie grupy

kapitałowej na temat informacji niefinansowych albo sprawozdanie grupy

kapitałowej na temat informacji niefinansowych sporządzone przez jednostkę

dominującą wyższego szczebla, w ciągu 30 dni od dnia jego zatwierdzenia, nie

później niż w ciągu 12 miesięcy od dnia bilansowego tej jednostki dominującej.

Art. 70. 1. Kierownik jednostki, o której mowa w art. 64, do której nie ma

zastosowania art. 69, jest obowiązany złożyć wprowadzenie do sprawozdania

finansowego stanowiące część informacji dodatkowej, bilans, rachunek zysków

i strat, zestawienie zmian w kapitale (funduszu) własnym oraz rachunek

przepływów pieniężnych za rok obrotowy, do ogłoszenia w ciągu 15 dni od dnia

ich zatwierdzenia, wraz ze sprawozdaniem z badania oraz odpisem uchwały bądź

postanowienia organu zatwierdzającego o zatwierdzeniu sprawozdania

finansowego i podziale zysku lub pokryciu straty.

1a. (uchylony)

1b. (uchylony)

1c. (uchylony)

1d. (uchylony)

2. Ogłoszenie, o którym mowa w ust. 1, następuje w „Monitorze Sądowym

i Gospodarczym”.

3. (uchylony)

Art. 70a. Kierownik jednostki będącej spółką jawną osób fizycznych lub

spółką partnerską, której przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów

i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy wyniosły mniej niż

równowartość w walucie polskiej 2 000 000 euro i która nie stosuje zasad

rachunkowości określonych ustawą na podstawie art. 2 ust. 2, składa we

właściwym rejestrze sądowym w terminie 6 miesięcy od dnia kończącego rok

obrotowy, oświadczenie o braku obowiązku sporządzenia i złożenia rocznego

sprawozdania finansowego.

Rozdział 8

Ochrona danych

Art. 71. 1. Dokumentację, o której mowa w art. 10 ust. 1, księgi rachunkowe,

dowody księgowe, dokumenty inwentaryzacyjne i sprawozdania finansowe, zwane

dalej także „zbiorami”, należy przechowywać w należyty sposób i chronić przed

niedozwolonymi zmianami, nieupoważnionym rozpowszechnianiem,

uszkodzeniem lub zniszczeniem.

2. Przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych przy użyciu komputera ochrona

danych powinna polegać na stosowaniu odpornych na zagrożenia nośników

danych, na doborze stosownych środków ochrony zewnętrznej, na systematycznym

tworzeniu rezerwowych kopii zbiorów danych zapisanych na informatycznych

nośnikach danych, pod warunkiem zapewnienia trwałości zapisu informacji

systemu rachunkowości, przez czas nie krótszy od wymaganego do

przechowywania ksiąg rachunkowych, oraz na zapewnieniu ochrony programów

komputerowych i danych systemu informatycznego rachunkowości, poprzez

stosowanie odpowiednich rozwiązań programowych i organizacyjnych,

chroniących przed nie-upoważnionym dostępem lub zniszczeniem.

Art. 72. 1. Księgi rachunkowe mogą mieć formę, z zastrzeżeniem art. 13

ust. 2 i 3, zbiorów utrwalonych na informatycznych nośnikach danych, pod

warunkiem stosowania rozwiązań wymienionych w art. 71 ust. 2.

2. Jeżeli system ochrony zbiorów danych rachunkowości, utrwalonych na

informatycznych nośnikach danych, nie spełnia wymagań określonych w art. 71

ust. 2, zapisy te powinny być wydrukowane w terminach przewidzianych w art. 13

ust. 6.

3. Przechowywanie ksiąg rachunkowych na innym nośniku niż wymieniony

w ust. 2 jest dopuszczalne pod warunkiem zapewnienia odtworzenia ksiąg

w formie wydruków.

 Art. 73. 1. Dowody księgowe i dokumenty inwentaryzacyjne przechowuje się

w jednostce, z zastrzeżeniem ust. 4, w oryginalnej postaci, w ustalonym porządku

dostosowanym do sposobu prowadzenia ksiąg rachunkowych, w podziale na

okresy sprawozdawcze, w sposób pozwalający na ich łatwe odszukanie. Roczne

zbiory dowodów księgowych i dokumentów inwentaryzacyjnych oznacza się

określeniem nazwy ich rodzaju oraz symbolem końcowych lat i końcowych

numerów w zbiorze.

2. Z wyłączeniem dokumentów dotyczących przeniesienia praw majątkowych

do nieruchomości, powierzenia odpowiedzialności za składniki aktywów,

znaczących umów i innych ważnych dokumentów określonych przez kierownika

jednostki, treść dowodów księgowych może być przeniesiona na informatyczne

nośniki danych pozwalające zachować w trwałej i niezmienionej postaci zawartość

dowodów. Warunkiem stosowania tej metody przechowywania danych jest

posiadanie urządzeń pozwalających na odtworzenie dowodów w postaci wydruku,

o ile inne przepisy nie stanowią inaczej. Wydruk jest dowodem równoważnym z

dowodem księgowym, z którego treść została przeniesiona na informatyczny

nośnik danych.

3. Po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego za dany rok obrotowy,

dokumentację przyjętych zasad rachunkowości, księgi rachunkowe oraz

sprawozdania finansowe, w tym również sprawozdanie z działalności jednostki,

przechowuje się odpowiednio w sposób określony w ust. 1.

4. Zbiory, o których mowa w art. 71 ust. 1, mogą być przechowywane,

w sposób określony w ust. 1–3, poza jednostką, w przypadku gdy zostaną

przekazane do przechowania innej jednostce, świadczącej usługi w zakresie

przechowywania dokumentów. Przepis art. 11a stosuje się odpowiednio.

Art. 74. 1. Zatwierdzone roczne sprawozdania finansowe podlegają

przechowywaniu przez okres co najmniej 5 lat, licząc od początku roku

następującego po roku obrotowym, w którym nastąpiło ich zatwierdzenie.

2. Pozostałe zbiory przechowuje się co najmniej przez okres:

1) księgi rachunkowe – 5 lat;

2) karty wynagrodzeń pracowników bądź ich odpowiedniki – przez okres

wymaganego dostępu do tych informacji, wynikający z przepisów

emerytalnych, rentowych oraz podatkowych, nie krócej jednak niż 5 lat;

3) dowody księgowe dotyczące wpływów ze sprzedaży detalicznej – do dnia

zatwierdzenia sprawozdania finansowego za dany rok obrotowy, nie krócej

jednak niż do dnia rozliczenia osób, którym powierzono składniki aktywów

objęte sprzedażą detaliczną;

4) dowody księgowe dotyczące środków trwałych w budowie, pożyczek,

kredytów oraz umów handlowych, roszczeń dochodzonych w postępowaniu

cywilnym lub objętych postępowaniem karnym albo podatkowym – przez

5 lat od początku roku następującego po roku obrotowym, w którym operacje,

transakcje i postępowanie zostały ostatecznie zakończone, spłacone,

rozliczone lub przedawnione;

5) dokumentację przyjętego sposobu prowadzenia rachunkowości – przez okres

nie krótszy od 5 lat od upływu jej ważności;

6) dokumenty dotyczące rękojmi i reklamacji – 1 rok po terminie upływu

rękojmi lub rozliczeniu reklamacji;

7) dokumenty inwentaryzacyjne – 5 lat;

8) pozostałe dowody księgowe i sprawozdania, których obowiązek

sporządzenia wynika z ustawy – 5 lat.

3. Okresy przechowywania ustalone w ust. 2 oblicza się od początku roku

następującego po roku obrotowym, którego dane zbiory dotyczą.

Art. 75. Udostępnienie osobie trzeciej zbiorów lub ich części:

1) do wglądu na terenie jednostki – wymaga zgody kierownika jednostki lub

osoby przez niego upoważnionej,

2) poza siedzibą zarządu (oddziału) jednostki – wymaga pisemnej zgody

kierownika jednostki oraz pozostawienia w jednostce potwierdzonego spisu

przejętych dokumentów,

chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej.

Art. 76. 1. Zbiory jednostek, które:

1) zakończyły swoją działalność w wyniku połączenia z inną jednostką lub

przekształcenia formy prawnej – przechowuje jednostka kontynuująca

działalność;

2) zostały zlikwidowane – przechowuje wyznaczona osoba lub jednostka;

o miejscu przechowywania kierownik, likwidator jednostki lub syndyk masy

 upadłościowej informuje właściwy sąd lub inny organ prowadzący rejestr lub

ewidencję działalności gospodarczej oraz urząd skarbowy.

2. W sprawach, o których mowa w ust. 1, przepisy art. 72–74 stosuje się

odpowiednio.

Rozdział 8a

Usługowe prowadzenie ksiąg rachunkowych

Art. 76a. 1. Usługowe prowadzenie ksiąg rachunkowych jest działalnością

gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo

przedsiębiorców (Dz. U. poz. 646), polegającą na świadczeniu usług w zakresie

czynności, o których mowa w art. 4 ust. 3 pkt 2–6.

2. (uchylony)

3. Działalność, o której mowa w ust. 1, mogą wykonywać przedsiębiorcy, pod

warunkiem, że czynności z tego zakresu będą wykonywane przez osoby, które:

1) mają pełną zdolność do czynności prawnych;

2) nie były skazane prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo przeciwko

wiarygodności dokumentów, mieniu, obrotowi gospodarczemu, obrotowi

pieniędzmi i papierami wartościowymi, za przestępstwo skarbowe oraz za

przestępstwa określone w rozdziale 9.

4. (uchylony)

5. (uchylony)

6. (uchylony)

Art. 76b. (uchylony)

Art. 76c. (uchylony)

Art. 76d. (uchylony)

Art. 76e. (uchylony)

Art. 76f. (uchylony)

Art. 76g. (uchylony)

Art. 76h. 1. Przedsiębiorcy, o których mowa w art. 76a ust. 3, są obowiązani

do zawarcia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej za szkody

wyrządzone w związku z prowadzoną działalnością, o której mowa w art. 76a

ust. 1.

2. Minister właściwy do spraw instytucji finansowych określi, w drodze

rozporządzenia, szczegółowy zakres ubezpieczenia obowiązkowego, o którym

mowa w ust. 1, termin powstania obowiązku ubezpieczenia oraz minimalną sumę

gwarancyjną, biorąc w szczególności pod uwagę specyfikę wykonywanych

czynności oraz zakres realizowanych zadań.

3. Przepisów ust. 1 nie stosuje się do, będących przedsiębiorcami, biegłych

rewidentów oraz doradców podatkowych, jeżeli ubezpieczyli się od

odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone przy wykonywaniu tych

zawodów w zakresie, o którym mowa w ust. 1.

Art. 76i. (uchylony)

Rozdział 9

Odpowiedzialność karna

Art. 77. Kto wbrew przepisom ustawy dopuszcza do:

1) nieprowadzenia ksiąg rachunkowych, prowadzenia ich wbrew przepisom

ustawy lub podawania w tych księgach nierzetelnych danych,

2) niesporządzenia sprawozdania finansowego, skonsolidowanego

sprawozdania finansowego, sprawozdania z działalności, sprawozdania

z działalności grupy kapitałowej, sprawozdania z płatności na rzecz

administracji publicznej, skonsolidowanego sprawozdania z płatności na

rzecz administracji publicznej, sporządzenia ich niezgodnie z przepisami

ustawy lub zawarcia w tych sprawozdaniach nierzetelnych danych

– podlega grzywnie lub karze pozbawienia wolności do lat 2, albo obu tym karom

łącznie.

Art. 78. 1. Biegły rewident, który sporządza niezgodną ze stanem faktycznym

opinię o sprawozdaniu finansowym i stanowiących podstawę jego sporządzenia

księgach rachunkowych jednostki lub sytuacji finansowo-majątkowej tej jednostki,

podlega grzywnie lub karze pozbawienia wolności do lat 2 albo obu tym

karom łącznie.

2. Jeżeli sprawca czynu określonego w ust. 1 działa nieumyślnie,

podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.

 Art. 79. Kto wbrew przepisom ustawy:

1) nie poddaje sprawozdania finansowego badaniu przez biegłego rewidenta,

2) nie udziela lub udziela niezgodnych ze stanem faktycznym informacji,

wyjaśnień, oświadczeń biegłemu rewidentowi albo nie dopuszcza go do

pełnienia obowiązków,

3) nie składa sprawozdania finansowego do ogłoszenia,

4) nie składa sprawozdania finansowego, skonsolidowanego sprawozdania

finansowego, sprawozdania z działalności, sprawozdania z działalności grupy

kapitałowej, sprawozdania z płatności na rzecz administracji publicznej,

skonsolidowanego sprawozdania z płatności na rzecz administracji publicznej

we właściwym rejestrze sądowym,

4a) nie zamieszcza na stronie internetowej jednostki dokumentów, o których

mowa w art. 49b ust. 9, art. 55 ust. 2c oraz art. 69 ust. 5,

5) nie udostępnia sprawozdania finansowego i innych dokumentów, o których

mowa w art. 68,

6) prowadzi działalność gospodarczą w zakresie usługowego prowadzenia ksiąg

rachunkowych bez spełnienia warunków, o których mowa w art. 76a ust. 3,

7) prowadzi działalność gospodarczą w zakresie usługowego prowadzenia ksiąg

rachunkowych bez spełnienia obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia,

o którym mowa w art. 76h ust. 1,

8) rozwiązuje umowę o badanie sprawozdania finansowego, bez uzasadnionej

podstawy lub nie informuje Krajowej Rady Biegłych Rewidentów, a w

odpowiednich przypadkach – Komisji Nadzoru Finansowego, o rozwiązaniu

tej umowy,

9) zawiera z firmą audytorską umowę o badanie ustawowe w rozumieniu art. 2

pkt 1 ustawy o biegłych rewidentach, na okres krótszy niż dwa lata,

10) stosuje klauzule umowne, o których mowa w art. 66 ust. 5a

– podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.

Rozdział 10

Przepisy szczególne i przejściowe

Art. 80. 1. Do jednostek, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4, nie stosuje się

przepisów rozdziałów 5, 6 i 7 ustawy.

 2. Minister właściwy do spraw finansów publicznych może, w drodze

rozporządzenia, wprowadzić obowiązek badania sprawozdań finansowych

jednostek, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4.

3. Do stowarzyszeń, związków zawodowych, organizacji pracodawców, izb

gospodarczych, fundacji, przedstawicielstw przedsiębiorców zagranicznych

w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa

przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie

gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, społeczno-zawodowych

organizacji rolników, organizacji samorządu zawodowego, organizacji samorządu

gospodarczego rzemiosła i Polskiego Biura Ubezpieczycieli Komunikacyjnych,

jeżeli nie prowadzą działalności gospodarczej, nie stosuje się przepisów rozdziałów

6 i 7 ustawy.

Art. 80a. (uchylony)

Art. 81. 1. (uchylony)

2. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi w drodze

rozporządzenia:

1) po zasięgnięciu opinii Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego

szczególne zasady rachunkowości funduszy inwestycyjnych, w tym:

a) zakres informacji wykazywanych w sprawozdaniu finansowym,

połączonym sprawozdaniu finansowym funduszu inwestycyjnego

z wydzielonymi subfunduszami oraz sprawozdaniach jednostkowych

subfunduszy,

b) zasady sporządzania sprawozdania finansowego, połączonego

sprawozdania finansowego funduszu inwestycyjnego z wydzielonymi

subfunduszami oraz sprawozdań jednostkowych subfunduszy,

c) terminy sporządzenia i złożenia do ogłoszenia rocznego sprawozdania

finansowego oraz rocznego połączonego sprawozdania finansowego

funduszu inwestycyjnego oraz rocznych sprawozdań jednostkowych

subfunduszy,

d) terminy sporządzenia i przeglądu półrocznego sprawozdania

finansowego oraz półrocznego połączonego sprawo-zdania finansowego

 funduszu inwestycyjnego oraz półrocznych sprawozdań jednostkowych

subfunduszy,

e) terminy zatwierdzenia rocznego sprawozdania finansowego, rocznego

połączonego sprawozdania finansowego funduszu inwestycyjnego

z wydzielonymi subfunduszami oraz rocznych sprawozdań

jednostkowych subfunduszy;

1a) po zasięgnięciu opinii Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego

zakres informacji wykazywanych w sprawozdaniu finansowym

alternatywnych spółek inwestycyjnych, uwzględniając zapewnienie

inwestorom dostępu do informacji istotnych dla podejmowania decyzji

inwestycyjnych oraz specyfikę działalności alternatywnych spółek

inwestycyjnych;

2) po zasięgnięciu opinii Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego,

szczególne zasady rachunkowości domów maklerskich, w tym zakres

informacji wykazywanych w sprawozdaniach finansowych oraz odpowiednio

w skonsolidowanych sprawozdaniach finansowych grup kapitałowych oraz

w sprawozdaniach z działalności;

3) szczegółowe zasady sporządzania przez jednostki inne niż banki, zakłady

ubezpieczeń i zakłady reasekuracji skon-solidowanych sprawozdań

finansowych grup kapitałowych, w tym zakres informacji wykazywanych

w tych sprawo-zdaniach oraz w sprawozdaniach z działalności;

4) szczegółowe zasady uznawania, metody wyceny, zakres ujawniania i sposób

prezentacji instrumentów finansowych;

5) (uchylony)

6) po zasięgnięciu opinii Komisji Nadzoru Finansowego:

a) szczególne zasady rachunkowości zakładów ubezpieczeń i zakładów

reasekuracji, w tym również tworzenia rezerw techniczno-

-ubezpieczeniowych oraz zakres informacji wykazywanych w informacji

dodatkowej, zasady sporządzania skonsolidowanych sprawozdań

finansowych grup kapitałowych, w tym zakres informacji

wykazywanych w skonsolidowanych sprawozdaniach finansowych grup

kapitałowych oraz w sprawozdaniach z działalności,

 b) szczególne zasady rachunkowości funduszy emerytalnych, w tym zakres

informacji wykazywanych w sprawozdaniu finansowym, terminy

sporządzenia i złożenia do ogłoszenia rocznego sprawozdania

finansowego, zakres ogłaszania rocznego sprawozdania finansowego

oraz termin zatwierdzenia rocznego sprawozdania finansowego;

7) (uchylony)

8) po zasięgnięciu opinii Komisji Nadzoru Finansowego:

a) szczególne zasady rachunkowości banków, w tym zakres informacji

wykazywanych w informacji dodatkowej sprawozdania finansowego,

b) (uchylona)

c) zasady tworzenia rezerw na ryzyko związane z działalnością banków;

d) (uchylona)

8a) po zasięgnięciu opinii Komisji Nadzoru Finansowego oraz Krajowej

Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej szczególne zasady

rachunkowości spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych, w tym:

a) zakres informacji wykazywanych w sprawozdaniu finansowym,

b) zasady wyceny aktywów i pasywów, w tym tworzenia odpisów

aktualizujących

– uwzględniając specyfikę działalności spółdzielczych kas oszczędnościowo-

kredytowych, w tym małych kas;

9) zakres działania, liczbę członków i podmioty uprawnione do ich zgłoszenia

oraz sposób organizacji Komitetu Standardów Rachunkowości, o którym

mowa w art. 10 ust. 3.

10) (uchylony)

Art. 82. Minister właściwy do spraw finansów publicznych może w drodze

rozporządzenia:

1) (uchylony)

2) po zasięgnięciu opinii Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego,

określić szczególne zasady rachunkowości Krajowego Depozytu Papierów

Wartościowych oraz funduszu rozliczeniowego, o którym mowa

w przepisach o obrocie papierami wartościowymi, w tym zakres informacji

wykazywanych w sprawozdaniu finansowym oraz odpowiednio

 w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym grupy kapitałowej, a także

w sprawozdaniach z działalności;

3) po zasięgnięciu opinii Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego,

określić szczególne zasady rachunkowości funduszu gwarancyjnego,

o którym mowa w przepisach o obrocie papierami wartościowymi, w tym

zakres informacji wykazywanych w sprawozdaniu finansowym;

4) po zasięgnięciu opinii Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego,

określić szczególne zasady rachunkowości spółek prowadzących rynek

regulowany, w tym zakres informacji wykazywanych w sprawozdaniu

finansowym, odpowiednio w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym

grupy kapitałowej oraz sprawozdaniach z działalności;

5) po zasięgnięciu opinii Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego,

określić szczególne zasady rachunkowości krajowych instytucji płatniczych,

w tym zakres informacji wykazywanych w sprawozdaniu finansowym,

odpowiednio w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym grupy

kapitałowej oraz sprawozdaniach z działalności.

Art. 83. 1. W celu ujednolicenia zasad grupowania operacji gospodarczych

i ograniczenia nakładu pracy związanego z ustaleniem zakładowych planów kont

mogą być stosowane wzorcowe plany kont.

2. Minister właściwy do spraw finansów publicznych może określić, w drodze

rozporządzenia, wzorcowe plany kont:

1) po zasięgnięciu opinii Komisji Nadzoru Finansowego – dla banków;

2) po zasięgnięciu opinii Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego –

dla jednostek działających na podstawie przepisów o obrocie papierami

wartościowymi;

3) po zasięgnięciu opinii Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego –

dla funduszy inwestycyjnych;

4) po zasięgnięciu opinii Komisji Nadzoru Finansowego – dla zakładów

ubezpieczeń, zakładów reasekuracji lub funduszy emerytalnych;

5) (uchylony)

6) dla pozostałych jednostek;

7) po zasięgnięciu opinii Komisji Nadzoru Finansowego – dla spółdzielczych

kas oszczędnościowo-kredytowych oraz Krajowej Spółdzielczej Kasy

Oszczędnościowo-Kredytowej.

Rozdział 11

Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy końcowe

Art. 84. (pominięty)

Art. 85. 1. Tracą moc, z zastrzeżeniem ust. 2:

1) art. 244–252, 418–420, 422–426 oraz art. 428 rozporządzenia Prezydenta

Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934 r. – Kodeks handlowy;

2) art. 26a ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o zasadach prowadzenia na

terytorium Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej działalności gospodarczej

w zakresie drobnej wytwórczości przez zagraniczne osoby prawne (Dz. U.

z 1989 r. poz. 148 i 442 oraz z 1991 r. poz. 253 i 480);

3) art. 39 i 40 ustawy z dnia 10 lipca 1985 r. o przedsiębiorstwach mieszanych

(Dz. U. poz. 142, z 1986 r. poz. 72 oraz z 1987 r. poz. 181);

4) art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o gospodarce finansowej

przedsiębiorstw państwowych (Dz. U. z 1992 r. poz. 27 oraz z 1993 r.

poz. 82);

5) art. 481 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. – Prawo bankowe (Dz. U. z 1992 r.

poz. 359, z 1993 r. poz. 29, 127 i 646 oraz z 1994 r. poz. 369);

6) art. 14 ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw

państwowych (Dz. U. poz. 298 oraz z 1991 r. poz. 253 i 480);

7) art. 41 ust. 3, art. 47, art. 58 pkt 1 i art. 59 ustawy z dnia 28 lipca 1990 r.

o działalności ubezpieczeniowej;

8) art. 29 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym

(Dz. U. poz. 385, z 1992 r. poz. 254 i 314 oraz z 1994 r. poz. 3, 163 i 509);

9) art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu

i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. poz. 493);

10) art. 32 § 3 i art. 95 ustawy z dnia 22 marca 1991 r. – Prawo o publicznym

obrocie papierami wartościowymi i funduszach powierniczych (Dz. U.

z 1994 r. poz. 239 i 313);

11) art. 61 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki

zdrowotnej (Dz. U. poz. 408 oraz z 1992 r. poz. 315).

2. (pominięty)

Art. 86. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1995 r. i ma

zastosowanie po raz pierwszy do sprawozdań finansowych za rok obrotowy

rozpoczynający się w 1995 r.

 126

164.TO

Załączniki do ustawy

Załącznik nr 1

ZAKRES INFORMACJI WYKAZYWANYCH W SPRAWOZDANIU FINANSOWYM,

O KTÓRYM MOWA W ART. 45 USTAWY, DLA JEDNOSTEK INNYCH NIŻ BANKI,

ZAKŁADY UBEZPIECZEŃ I ZAKŁADY REASEKURACJI

Wprowadzenie do sprawozdania finansowego

obejmuje w szczególności:

1) firmę, siedzibę i adres albo miejsce zamieszkania i adres, podstawowy przedmiot

działalności jednostki oraz numer we właściwym rejestrze sądowym albo

ewidencji;

2) wskazanie czasu trwania działalności jednostki, jeżeli jest ograniczony;

3) wskazanie okresu objętego sprawozdaniem finansowym;

4) wskazanie, że sprawozdanie finansowe zawiera dane łączne, jeżeli w skład

jednostki wchodzą wewnętrzne jednostki organizacyjne sporządzające

samodzielne sprawozdania finansowe;

5) wskazanie, czy sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu

kontynuowania działalności gospodarczej przez jednostkę w dającej się

przewidzieć przyszłości oraz czy nie istnieją okoliczności wskazujące na

zagrożenie kontynuowania przez nią działalności;

6) w przypadku sprawozdania finansowego sporządzonego za okres, w ciągu

którego nastąpiło połączenie, wskazanie, że jest to sprawozdanie finansowe

sporządzone po połączeniu spółek, oraz wskazanie zastosowanej metody

rozliczenia połączenia (nabycia, łączenia udziałów);

7) omówienie przyjętych zasad (polityki) rachunkowości, w tym metod wyceny

aktywów i pasywów (także amortyzacji), ustalenia wyniku finansowego oraz

sposobu sporządzenia sprawozdania finansowego w zakresie, w jakim ustawa

pozostawia jednostce prawo wyboru.

Bilans

Aktywa

A. Aktywa trwałe

I. Wartości niematerialne i prawne

1. Koszty zakończonych prac rozwojowych

2. Wartość firmy

3. Inne wartości niematerialne i prawne

4. Zaliczki na wartości niematerialne i prawne

II. Rzeczowe aktywa trwałe

1. Środki trwałe

a) grunty (w tym prawo użytkowania wieczystego gruntu)

b) budynki, lokale, prawa do lokali i obiekty inżynierii lądowej i wodnej

 127

164.TO

c) urządzenia techniczne i maszyny

d) środki transportu

e) inne środki trwałe

2. Środki trwałe w budowie

3. Zaliczki na środki trwałe w budowie

III. Należności długoterminowe

1. Od jednostek powiązanych

2. Od pozostałych jednostek, w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale

3. Od pozostałych jednostek

IV. Inwestycje długoterminowe

1. Nieruchomości

2. Wartości niematerialne i prawne

3. Długoterminowe aktywa finansowe

a) w jednostkach powiązanych

– udziały lub akcje

– inne papiery wartościowe

– udzielone pożyczki

– inne długoterminowe aktywa finansowe

b) w pozostałych jednostkach, w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale

– udziały lub akcje

– inne papiery wartościowe

– udzielone pożyczki

– inne długoterminowe aktywa finansowe

c) w pozostałych jednostkach

– udziały lub akcje

– inne papiery wartościowe

– udzielone pożyczki

– inne długoterminowe aktywa finansowe

4. Inne inwestycje długoterminowe

V. Długoterminowe rozliczenia międzyokresowe

1. Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego

2. Inne rozliczenia międzyokresowe

B. Aktywa obrotowe

I. Zapasy

1. Materiały

2. Półprodukty i produkty w toku

3. Produkty gotowe

4. Towary

5. Zaliczki na dostawy i usługi

II. Należności krótkoterminowe

1. Należności od jednostek powiązanych

a) z tytułu dostaw i usług, o okresie spłaty:

– do 12 miesięcy

– powyżej 12 miesięcy

b) inne

2. Należności od pozostałych jednostek, w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale

a) z tytułu dostaw i usług, o okresie spłaty:

– do 12 miesięcy

– powyżej 12 miesięcy

b) inne

3. Należności od pozostałych jednostek

a) z tytułu dostaw i usług, o okresie spłaty:

– do 12 miesięcy

– powyżej 12 miesięcy

b) z tytułu podatków, dotacji, ceł, ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych oraz innych tytułów

publicznoprawnych

c) inne

 128

164.TO

d) dochodzone na drodze sądowej

III. Inwestycje krótkoterminowe

1. Krótkoterminowe aktywa finansowe

a) w jednostkach powiązanych

– udziały lub akcje

– inne papiery wartościowe

– udzielone pożyczki

– inne krótkoterminowe aktywa finansowe

b) w pozostałych jednostkach

– udziały lub akcje

– inne papiery wartościowe

– udzielone pożyczki

– inne krótkoterminowe aktywa finansowe

c) środki pieniężne i inne aktywa pieniężne

– środki pieniężne w kasie i na rachunkach

– inne środki pieniężne

– inne aktywa pieniężne

2. Inne inwestycje krótkoterminowe

IV. Krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe

C. Należne wpłaty na kapitał (fundusz) podstawowy

D. Udziały (akcje) własne

Aktywa razem

Pasywa

A. Kapitał (fundusz) własny

I. Kapitał (fundusz) podstawowy

II. Kapitał (fundusz) zapasowy, w tym:

– nadwyżka wartości sprzedaży (wartości emisyjnej) nad wartością nominalną udziałów (akcji)

III. Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny, w tym:

– z tytułu aktualizacji wartości godziwej

IV. Pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe, w tym:

– tworzone zgodnie z umową (statutem) spółki

– na udziały (akcje) własne

V. Zysk (strata) z lat ubiegłych

VI. Zysk (strata) netto

VII. Odpisy z zysku netto w ciągu roku obrotowego (wielkość ujemna)

B. Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania

I. Rezerwy na zobowiązania

1. Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego

2. Rezerwa na świadczenia emerytalne i podobne

– długoterminowa

– krótkoterminowa

3. Pozostałe rezerwy

– długoterminowe

– krótkoterminowe

II. Zobowiązania długoterminowe

1. Wobec jednostek powiązanych

2. Wobec pozostałych jednostek, w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale

3. Wobec pozostałych jednostek

a) kredyty i pożyczki

b) z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych

c) inne zobowiązania finansowe

d) zobowiązania wekslowe

e) inne

III. Zobowiązania krótkoterminowe

1. Zobowiązania wobec jednostek powiązanych

a) z tytułu dostaw i usług, o okresie wymagalności:

– do 12 miesięcy

 129

164.TO

– powyżej 12 miesięcy

b) inne

2. Zobowiązania wobec pozostałych jednostek, w których jednostka posiada zaangażowanie

w kapitale

a) z tytułu dostaw i usług, o okresie wymagalności:

– do 12 miesięcy

– powyżej 12 miesięcy

b) inne

3. Zobowiązania wobec pozostałych jednostek

a) kredyty i pożyczki

b) z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych

c) inne zobowiązania finansowe

d) z tytułu dostaw i usług, o okresie wymagalności:

– do 12 miesięcy

– powyżej 12 miesięcy

e) zaliczki otrzymane na dostawy i usługi

f) zobowiązania wekslowe

g) z tytułu podatków, ceł, ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych oraz innych tytułów

publicznoprawnych

h) z tytułu wynagrodzeń

i) inne

4. Fundusze specjalne

IV. Rozliczenia międzyokresowe

1. Ujemna wartość firmy

2. Inne rozliczenia międzyokresowe

– długoterminowe

– krótkoterminowe

Pasywa razem

Rachunek zysków i strat

(wariant kalkulacyjny)

A. Przychody netto ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów, w tym:

– od jednostek powiązanych

I. Przychody netto ze sprzedaży produktów

II. Przychody netto ze sprzedaży towarów i materiałów

B. Koszty sprzedanych produktów, towarów i materiałów, w tym:

– jednostkom powiązanym

I. Koszt wytworzenia sprzedanych produktów

II. Wartość sprzedanych towarów i materiałów

C. Zysk (strata) brutto ze sprzedaży (A–B)

D. Koszty sprzedaży

E. Koszty ogólnego zarządu

F. Zysk (strata) ze sprzedaży (C–D–E)

G. Pozostałe przychody operacyjne

I. Zysk z tytułu rozchodu niefinansowych aktywów trwałych

II. Dotacje

III. Aktualizacja wartości aktywów niefinansowych

IV. Inne przychody operacyjne

H. Pozostałe koszty operacyjne

I. Strata z tytułu rozchodu niefinansowych aktywów trwałych

II. Aktualizacja wartości aktywów niefinansowych

III. Inne koszty operacyjne

I. Zysk (strata) z działalności operacyjnej (F+G–H)

J. Przychody finansowe

I. Dywidendy i udziały w zyskach, w tym:

a) od jednostek powiązanych, w tym:

– w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale

 130

164.TO

b) od jednostek pozostałych, w tym:

– w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale

II. Odsetki, w tym:

– od jednostek powiązanych

III. Zysk z tytułu rozchodu aktywów finansowych, w tym:

– w jednostkach powiązanych

IV. Aktualizacja wartości aktywów finansowych

V. Inne

K. Koszty finansowe

I. Odsetki, w tym:

– dla jednostek powiązanych

II. Strata z tytułu rozchodu aktywów finansowych, w tym:

– w jednostkach powiązanych

III. Aktualizacja wartości aktywów finansowych

IV. Inne

L. Zysk (strata) brutto (I+J–K)

M. Podatek dochodowy

N. Pozostałe obowiązkowe zmniejszenia zysku (zwiększenia straty)

O. Zysk (strata) netto (L–M–N)

(wariant porównawczy)

A. Przychody netto ze sprzedaży i zrównane z nimi, w tym:

– od jednostek powiązanych

I. Przychody netto ze sprzedaży produktów

II. Zmiana stanu produktów (zwiększenie – wartość dodatnia, zmniejszenie – wartość ujemna)

III. Koszt wytworzenia produktów na własne potrzeby jednostki

IV. Przychody netto ze sprzedaży towarów i materiałów

B. Koszty działalności operacyjnej

I. Amortyzacja

II. Zużycie materiałów i energii

III. Usługi obce

IV. Podatki i opłaty, w tym:

– podatek akcyzowy

V. Wynagrodzenia

VI. Ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia, w tym:

– emerytalne

VII. Pozostałe koszty rodzajowe

VIII. Wartość sprzedanych towarów i materiałów

C. Zysk (strata) ze sprzedaży (A–B)

D. Pozostałe przychody operacyjne

I. Zysk z tytułu rozchodu niefinansowych aktywów trwałych

II. Dotacje

III. Aktualizacja wartości aktywów niefinansowych

IV. Inne przychody operacyjne

E. Pozostałe koszty operacyjne

I. Strata z tytułu rozchodu niefinansowych aktywów trwałych

II. Aktualizacja wartości aktywów niefinansowych

III. Inne koszty operacyjne

F. Zysk (strata) z działalności operacyjnej (C+D–E)

G. Przychody finansowe

I. Dywidendy i udziały w zyskach, w tym:

a) od jednostek powiązanych, w tym:

– w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale

b) od jednostek pozostałych, w tym:

– w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale

II. Odsetki, w tym:

– od jednostek powiązanych

 131

164.TO

III. Zysk z tytułu rozchodu aktywów finansowych, w tym:

– w jednostkach powiązanych

IV. Aktualizacja wartości aktywów finansowych

V. Inne

H. Koszty finansowe

I. Odsetki, w tym:

– dla jednostek powiązanych

II. Strata z tytułu rozchodu aktywów finansowych, w tym:

– w jednostkach powiązanych

III. Aktualizacja wartości aktywów finansowych

IV. Inne

I. Zysk (strata) brutto (F+G–H)

J. Podatek dochodowy

K. Pozostałe obowiązkowe zmniejszenia zysku (zwiększenia straty)

L. Zysk (strata) netto (I–J–K)

Zestawienie zmian w kapitale (funduszu) własnym

I. Kapitał (fundusz) własny na początek okresu (BO)

– zmiany przyjętych zasad (polityki) rachunkowości

– korekty błędów

I.a. Kapitał (fundusz) własny na początek okresu (BO), po korektach

1. Kapitał (fundusz) podstawowy na początek okresu

1.1. Zmiany kapitału (funduszu) podstawowego

a) zwiększenie (z tytułu)

– wydania udziałów (emisji akcji)

...

b) zmniejszenie (z tytułu)

– umorzenia udziałów (akcji)

...

1.2. Kapitał (fundusz) podstawowy na koniec okresu

2. Kapitał (fundusz) zapasowy na początek okresu

2.1. Zmiany kapitału (funduszu) zapasowego

a) zwiększenie (z tytułu)

– emisji akcji powyżej wartości nominalnej

– podziału zysku (ustawowo)

– podziału zysku (ponad wymaganą ustawowo minimalną wartość)

...

b) zmniejszenie (z tytułu)

– pokrycia straty

...

2.2. Stan kapitału (funduszu) zapasowego na koniec okresu

3. Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny na początek okresu – zmiany przyjętych zasad (polityki)

rachunkowości

3.1. Zmiany kapitału (funduszu) z aktualizacji wyceny

a) zwiększenie (z tytułu)

...

b) zmniejszenie (z tytułu)

– zbycia środków trwałych

...

3.2. Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny na koniec okresu

4. Pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe na początek okresu

4.1. Zmiany pozostałych kapitałów (funduszy) rezerwowych

a) zwiększenie (z tytułu)

...

b) zmniejszenie (z tytułu)

...

4.2. Pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe na koniec okresu

 132

164.TO

5. Zysk (strata) z lat ubiegłych na początek okresu

5.1. Zysk z lat ubiegłych na początek okresu

– zmiany przyjętych zasad (polityki) rachunkowości

– korekty błędów

5.2. Zysk z lat ubiegłych na początek okresu, po korektach

a) zwiększenie (z tytułu)

– podziału zysku z lat ubiegłych

...

b) zmniejszenie (z tytułu)

...

5.3. Zysk z lat ubiegłych na koniec okresu

5.4. Strata z lat ubiegłych na początek okresu

– zmiany przyjętych zasad (polityki) rachunkowości

– korekty błędów

5.5. Strata z lat ubiegłych na początek okresu, po korektach

a) zwiększenie (z tytułu)

– przeniesienia straty z lat ubiegłych do pokrycia

...

b) zmniejszenie (z tytułu)

...

5.6. Strata z lat ubiegłych na koniec okresu

5.7. Zysk (strata) z lat ubiegłych na koniec okresu

6. Wynik netto

a) zysk netto

b) strata netto

c) odpisy z zysku

II. Kapitał (fundusz) własny na koniec okresu (BZ)

III. Kapitał (fundusz) własny, po uwzględnieniu proponowanego podziału zysku (pokrycia straty)

Rachunek przepływów pieniężnych

(metoda bezpośrednia)

A. Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej

I. Wpływy

1. Sprzedaż

2. Inne wpływy z działalności operacyjnej

II. Wydatki

1. Dostawy i usługi

2. Wynagrodzenia netto

3. Ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz inne świadczenia

4. Podatki i opłaty o charakterze publicznoprawnym

5. Inne wydatki operacyjne

III. Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej (I–II)

B. Przepływy środków pieniężnych z działalności inwestycyjnej

I. Wpływy

1. Zbycie wartości niematerialnych i prawnych oraz rzeczowych aktywów trwałych

2. Zbycie inwestycji w nieruchomości oraz wartości niematerialne i prawne

3. Z aktywów finansowych, w tym:

a) w jednostkach powiązanych

b) w pozostałych jednostkach

– zbycie aktywów finansowych

– dywidendy i udziały w zyskach

– spłata udzielonych pożyczek długoterminowych

– odsetki

– inne wpływy z aktywów finansowych

4. Inne wpływy inwestycyjne

II. Wydatki

1. Nabycie wartości niematerialnych i prawnych oraz rzeczowych aktywów trwałych

 133

164.TO

2. Inwestycje w nieruchomości oraz wartości niematerialne i prawne

3. Na aktywa finansowe, w tym:

a) w jednostkach powiązanych

b) w pozostałych jednostkach

– nabycie aktywów finansowych

– udzielone pożyczki długoterminowe

4. Inne wydatki inwestycyjne

III. Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej (I–II)

C. Przepływy środków pieniężnych z działalności finansowej

I. Wpływy

1. Wpływy netto z wydania udziałów (emisji akcji) i innych instrumentów kapitałowych oraz dopłat

do kapitału

2. Kredyty i pożyczki

3. Emisja dłużnych papierów wartościowych

4. Inne wpływy finansowe

II. Wydatki

1. Nabycie udziałów (akcji) własnych

2. Dywidendy i inne wypłaty na rzecz właścicieli

3. Inne, niż wypłaty na rzecz właścicieli, wydatki z tytułu podziału zysku

4. Spłaty kredytów i pożyczek

5. Wykup dłużnych papierów wartościowych

6. Z tytułu innych zobowiązań finansowych

7. Płatności zobowiązań z tytułu umów leasingu finansowego

8. Odsetki

9. Inne wydatki finansowe

III. Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej (I–II)

D. Przepływy pieniężne netto, razem (A.III±B.III±C.III)

E. Bilansowa zmiana stanu środków pieniężnych, w tym:

– zmiana stanu środków pieniężnych z tytułu różnic kursowych

F. Środki pieniężne na początek okresu

G. Środki pieniężne na koniec okresu (F±D), w tym:

– o ograniczonej możliwości dysponowania

(metoda pośrednia)

A. Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej

I. Zysk (strata) netto

II. Korekty razem

1. Amortyzacja

2. Zyski (straty) z tytułu różnic kursowych

3. Odsetki i udziały w zyskach (dywidendy)

4. Zysk (strata) z działalności inwestycyjnej

5. Zmiana stanu rezerw

6. Zmiana stanu zapasów

7. Zmiana stanu należności

8. Zmiana stanu zobowiązań krótkoterminowych, z wyjątkiem pożyczek i kredytów

9. Zmiana stanu rozliczeń międzyokresowych

10. Inne korekty

III. Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej (I±II)

B. Przepływy środków pieniężnych z działalności inwestycyjnej

I. Wpływy

1. Zbycie wartości niematerialnych i prawnych oraz rzeczowych aktywów trwałych

2. Zbycie inwestycji w nieruchomości oraz wartości niematerialne i prawne

3. Z aktywów finansowych, w tym:

a) w jednostkach powiązanych

b) w pozostałych jednostkach

– zbycie aktywów finansowych

– dywidendy i udziały w zyskach

– spłata udzielonych pożyczek długoterminowych

 134

164.TO

– odsetki

– inne wpływy z aktywów finansowych

4. Inne wpływy inwestycyjne

II. Wydatki

1. Nabycie wartości niematerialnych i prawnych oraz rzeczowych aktywów trwałych

2. Inwestycje w nieruchomości oraz wartości niematerialne i prawne

3. Na aktywa finansowe, w tym:

a) w jednostkach powiązanych

b) w pozostałych jednostkach

– nabycie aktywów finansowych

– udzielone pożyczki długoterminowe

4. Inne wydatki inwestycyjne

III. Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej (I–II)

C. Przepływy środków pieniężnych z działalności finansowej

I. Wpływy

1. Wpływy netto z wydania udziałów (emisji akcji) i innych instrumentów kapitałowych oraz dopłat

do kapitału

2. Kredyty i pożyczki

3. Emisja dłużnych papierów wartościowych

4. Inne wpływy finansowe

II. Wydatki

1. Nabycie udziałów (akcji) własnych

2. Dywidendy i inne wypłaty na rzecz właścicieli

3. Inne, niż wypłaty na rzecz właścicieli, wydatki z tytułu podziału zysku

4. Spłaty kredytów i pożyczek

5. Wykup dłużnych papierów wartościowych

6. Z tytułu innych zobowiązań finansowych

7. Płatności zobowiązań z tytułu umów leasingu finansowego

8. Odsetki

9. Inne wydatki finansowe

III. Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej (I–II)

D. Przepływy pieniężne netto razem (A.III±B.III±C.III)

E. Bilansowa zmiana stanu środków pieniężnych, w tym:

– zmiana stanu środków pieniężnych z tytułu różnic kursowych

F. Środki pieniężne na początek okresu

G. Środki pieniężne na koniec okresu (F±D), w tym:

– o ograniczonej możliwości dysponowania

Dodatkowe informacje i objaśnienia

obejmują w szczególności:

1.

1) szczegółowy zakres zmian wartości grup rodzajowych środków trwałych,

wartości niematerialnych i prawnych oraz inwestycji długoterminowych,

zawierający stan tych aktywów na początek roku obrotowego, zwiększenia i

zmniejszenia z tytułu: aktualizacji wartości, nabycia, rozchodu, przemieszczenia

wewnętrznego oraz stan końcowy, a dla majątku amortyzowanego – podobne

przedstawienie stanów i tytułów zmian dotychczasowej amortyzacji lub

umorzenia;

 135

164.TO

2) kwotę dokonanych w trakcie roku obrotowego odpisów aktualizujących wartość

aktywów trwałych odrębnie dla długoterminowych aktywów niefinansowych

oraz długoterminowych aktywów finansowych;

3) kwotę kosztów zakończonych prac rozwojowych oraz kwotę wartości firmy,

a także wyjaśnienie okresu ich odpisywania, określonego odpowiednio w art. 33

ust. 3 oraz art. 44b ust. 10;

4) wartość gruntów użytkowanych wieczyście;

5) wartość nieamortyzowanych lub nieumarzanych przez jednostkę środków

trwałych, używanych na podstawie umów najmu, dzierżawy i innych umów,

w tym z tytułu umów leasingu;

6) liczbę oraz wartość posiadanych papierów wartościowych lub praw, w tym

świadectw udziałowych, zamiennych dłużnych papierów wartościowych,

warrantów i opcji, ze wskazaniem praw, jakie przyznają;

7) dane o odpisach aktualizujących wartość należności, ze wskazaniem stanu na

początek roku obrotowego, zwiększeniach, wykorzystaniu, rozwiązaniu i stanie

na koniec roku obrotowego;

8) dane o strukturze własności kapitału podstawowego oraz liczbie i wartości

nominalnej subskrybowanych akcji, w tym uprzywilejowanych;

9) stan na początek roku obrotowego, zwiększenia i wykorzystanie oraz stan

końcowy kapitałów (funduszy) zapasowych, rezerwowych oraz kapitału

(funduszu) z aktualizacji wyceny, o ile jednostka nie sporządza zestawienia

zmian w kapitale (funduszu) własnym;

10) propozycje co do sposobu podziału zysku lub pokrycia straty za rok obrotowy;

11) dane o stanie rezerw według celu ich utworzenia na początek roku ob rotowego,

zwiększeniach, wykorzystaniu, rozwiązaniu i stanie końcowym;

12) podział zobowiązań długoterminowych według pozycji bilansu o pozostałym od

dnia bilansowego, przewidywanym umową, okresie spłaty:

a) do 1 roku,

b) powyżej 1 roku do 3 lat,

c) powyżej 3 do 5 lat,

d) powyżej 5 lat;

13) łączną kwotę zobowiązań zabezpieczonych na majątku jednostki ze wskazaniem

charakteru i formy tych zabezpieczeń;

 136

164.TO

14) wykaz istotnych pozycji czynnych i biernych rozliczeń międzyokresowych,

w tym kwotę czynnych rozliczeń międzyokresowych kosztów stanowiących

różnicę między wartością otrzymanych finansowych składników aktywów

a zobowiązaniem zapłaty za nie;

15) w przypadku gdy składnik aktywów lub pasywów jest wykazywany w więcej niż

jednej pozycji bilansu, jego powiązanie między tymi pozycjami; dotyczy to

w szczególności podziału należności i zobowiązań na część długoterminową

i krótkoterminową;

16) łączną kwotę zobowiązań warunkowych, w tym również udzielonych przez

jednostkę gwarancji i poręczeń, także wekslowych, niewykazanych w bilansie,

ze wskazaniem zobowiązań zabezpieczonych na majątku jednostki oraz

charakteru i formy tych zabezpieczeń; odrębnie należy wykazać informacje

dotyczące zobowiązań warunkowych w zakresie emerytur i podobnych

świadczeń oraz wobec jednostek powiązanych lub stowarzyszonych;

17) w przypadku gdy składniki aktywów niebędące instrumentami finansowymi są

wyceniane według wartości godziwej:

a) istotne założenia przyjęte do ustalenia wartości godziwej, w przypadku gdy

dane przyjęte do ustalenia tej wartości nie pochodzą z aktywnego rynku,

b) dla każdej kategorii składnika aktywów niebędącego instrumentem

finansowym – wartość godziwą wykazaną w bilansie, jak również

odpowiednio skutki przeszacowania zaliczone do przychodów lub kosztów

finansowych lub odniesione na kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny

w okresie sprawozdawczym,

c) tabelę zmian w kapitale (funduszu) z aktualizacji wyceny obejmującą stan

kapitału (funduszu) na początek i koniec okresu sprawozdawczego oraz jego

zwiększenia i zmniejszenia w ciągu roku obrotowego;

18) środki pieniężne zgromadzone na rachunku VAT, o którym mowa w:

a) art. 62a ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (Dz. U. z

2017 r. poz. 1876, 2361 i 2491 oraz z 2018 r. poz. 62, 106 i 138),

b) art. 3b ust. 1 ustawy z dnia 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach

oszczędnościowo-kredytowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2065, 2486 i 2491

oraz z 2018 r. poz. 62, 106 i 138).

2.

 137

164.TO

1) strukturę rzeczową (rodzaje działalności) i terytorialną (rynki geograficzne)

przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów, w zakresie, w jakim te

rodzaje i rynki istotnie różnią się od siebie, z uwzględnieniem zasad organizacji

sprzedaży produktów i świadczenia usług;

2) w przypadku jednostek, które sporządzają rachunek zysków i strat w wariancie

kalkulacyjnym, dane o kosztach wytworzenia produktów na własne potrzeby

oraz o kosztach rodzajowych:

a) amortyzacji,

b) zużycia materiałów i energii,

c) usług obcych,

d) podatków i opłat,

e) wynagrodzeń,

f) ubezpieczeń i innych świadczeń, w tym emerytalnych,

g) pozostałych kosztach rodzajowych;

3) wysokość i wyjaśnienie przyczyn odpisów aktualizujących środki trwałe;

4) wysokość odpisów aktualizujących wartość zapasów;

5) informacje o przychodach, kosztach i wynikach działalności zaniechanej w roku

obrotowym lub przewidzianej do zaniechania w roku następnym;

6) rozliczenie różnicy pomiędzy podstawą opodatkowania podatkiem dochodowym

a wynikiem finansowym (zyskiem, stratą) brutto;

7) koszt wytworzenia środków trwałych w budowie, w tym odsetki oraz różnice

kursowe, które powiększyły koszt wytworzenia środków trwałych w budowie

w roku obrotowym;

8) odsetki oraz różnice kursowe, które powiększyły cenę nabycia towarów lub koszt

wytworzenia produktów w roku obrotowym;

9) poniesione w ostatnim roku i planowane na następny rok nakłady na

niefinansowe aktywa trwałe; odrębnie należy wykazać poniesione i planowane

nakłady na ochronę środowiska;

10) kwotę i charakter poszczególnych pozycji przychodów lub kosztów

o nadzwyczajnej wartości lub które wystąpiły incydentalnie;

11) informacje o kosztach związanych z pracami badawczymi i pracami

rozwojowymi, które nie zostały zakwalifikowane zgodnie z art. 33 ust. 2 do

wartości niematerialnych i prawnych.

 138

164.TO

3. Dla pozycji sprawozdania finansowego, wyrażonych w walutach obcych –

kursy przyjęte do ich wyceny.

4. Objaśnienie struktury środków pieniężnych przyjętych do rachunku

przepływów pieniężnych, a w przypadku gdy rachunek przepływów pieniężnych

sporządzony jest metodą bezpośrednią, dodatkowo należy przedstawić uzgodnienie

przepływów pieniężnych netto z działalności operacyjnej, sporządzone metodą

pośrednią; w przypadku różnic pomiędzy zmianami stanu niektórych pozycji

w bilansie oraz zmianami tych samych pozycji wykazanymi w rachunku przepływów

pieniężnych, należy wyjaśnić ich przyczyny.

5. Informacje o:

1) charakterze i celu gospodarczym zawartych przez jednostkę umów

nieuwzględnionych w bilansie w zakresie niezbędnym do oceny ich wpływu na

sytuację majątkową, finansową i wynik finansowy jednostki;

2) transakcjach (wraz z ich kwotami) zawartych przez jednostkę na innych

warunkach niż rynkowe ze stronami powiązanymi, przez które rozumie się

podmioty powiązane zdefiniowane w międzynarodowych standardach

rachunkowości przyjętych zgodnie z rozporządzeniem (WE)

nr 1606/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 19 lipca 2002 r.

w sprawie stosowania międzynarodowych standardów rachunkowości, wraz

z informacjami określającymi charakter związku ze stronami powiązanymi oraz

innymi informacjami dotyczącymi transakcji niezbędnymi dla zrozumienia ich

wpływu na sytuację majątkową, finansową i wynik finansowy jednostki.

Informacje dotyczące poszczególnych transakcji mogą być zgrupowane według

ich rodzaju, z wyjątkiem przypadku, gdy informacje na temat poszczególnych

transakcji są niezbędne dla oceny ich wpływu na sytuację majątkową, finansową

i wynik finansowy jednostki;

3) przeciętnym w roku obrotowym zatrudnieniu, z podziałem na grupy zawodowe;

4) wynagrodzeniach, łącznie z wynagrodzeniem z zysku, wypłaconych lub

należnych osobom wchodzącym w skład organów zarządzających,

nadzorujących albo administrujących spółek handlowych (dla każdej grupy

osobno) za rok obrotowy oraz wszelkich zobowiązaniach wynikających

z emerytur i świadczeń o podobnym charakterze dla byłych członków tych

 139

164.TO

organów lub zobowiązaniach zaciągniętych w związku z tymi emeryturami, ze

wskazaniem kwoty ogółem dla każdej kategorii organu;

5) kwotach zaliczek, kredytów, pożyczek i świadczeń o podobnym charakterze

udzielonych osobom wchodzącym w skład organów zarządzających,

nadzorujących i administrujących jednostki, ze wskazaniem ich głównych

warunków, wysokości oprocentowania oraz wszelkich kwot spłaconych,

odpisanych lub umorzonych, a także zobowiązań zaciągniętych w ich imieniu

tytułem gwarancji i poręczeń wszelkiego rodzaju, ze wskazaniem kwoty ogółem

dla każdego z tych organów;

6) wynagrodzeniu firmy audytorskiej, wypłaconym lub należnym za rok obrotowy

odrębnie za:

a) badanie ustawowe w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy o biegłych rewidentach,

b) inne usługi atestacyjne,

c) usługi doradztwa podatkowego,

d) pozostałe usługi.

6.

1) informacje o przychodach i kosztach z tytułu błędów popełnionych w latach

ubiegłych odnoszonych w roku obrotowym na kapitał (fundusz) własny

z podaniem ich kwot i rodzaju;

2) informacje o istotnych zdarzeniach, jakie nastąpiły po dniu bilansowym,

a nieuwzględnionych w sprawozdaniu finansowym oraz o ich wpływie na

sytuację majątkową, finansową oraz wynik finansowy jednostki;

3) przedstawienie dokonanych w roku obrotowym zmian zasad (polityki)

rachunkowości, w tym metod wyceny, jeżeli wywierają one istotny wpływ na

sytuację majątkową, finansową i wynik finansowy jednostki, ich przyczyny i

spowodowaną zmianami kwotę wyniku finansowego oraz zmian w kapitale

(funduszu) własnym, oraz przedstawienie zmiany sposobu sporządzania

sprawozdania finansowego wraz z podaniem jej przyczyny;

4) informacje liczbowe, wraz z wyjaśnieniem, zapewniające porównywalność

danych sprawozdania finansowego za rok poprzedzający ze sprawozdaniem za

rok obrotowy.

7.

 140

164.TO

1) informacje o wspólnych przedsięwzięciach, które nie podlegają konsolidacji,

w tym:

a) nazwie, zakresie działalności wspólnego przedsięwzięcia,

b) procentowym udziale,

c) części wspólnie kontrolowanych rzeczowych składników aktywów

trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych,

d) zobowiązaniach zaciągniętych na potrzeby przedsięwzięcia lub zakupu

używanych rzeczowych składników aktywów trwałych,

e) części zobowiązań wspólnie zaciągniętych,

f) przychodach uzyskanych ze wspólnego przedsięwzięcia i kosztach z nimi

związanych,

g) zobowiązaniach warunkowych i inwestycyjnych dotyczących wspólnego

przedsięwzięcia;

2) informacje o transakcjach z jednostkami powiązanymi;

3) wykaz spółek (nazwa, siedziba), w których jednostka posiada zaangażowanie

w kapitale lub 20% w ogólnej liczbie głosów w organie stanowiącym spółki;

wykaz ten powinien zawierać także informacje o procencie posiadanego

zaangażowania w kapitale oraz o kwocie kapitału własnego i zysku lub stracie

netto tych spółek za ostatni rok obrotowy;

4) jeżeli jednostka nie sporządza skonsolidowanego sprawozdania finansowego,

korzystając ze zwolnienia lub wyłączeń, informacje o:

a) podstawie prawnej wraz z danymi uzasadniającymi odstąpienie od

konsolidacji,

b) nazwie i siedzibie jednostki sporządzającej skonsolidowane sprawozdanie

finansowe na wyższym szczeblu grupy kapitałowej oraz miejscu jego

publikacji,

c) podstawowych wskaźnikach ekonomiczno-finansowych,

charakteryzujących działalność jednostek powiązanych w danym

i ubiegłym roku obrotowym, takich jak:

– przychody netto ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów oraz

przychody finansowe,

– wynik finansowy netto oraz kwota kapitału (funduszu) własnego,

z podziałem na grupy,

 141

164.TO

– wartość aktywów,

– przeciętne roczne zatrudnienie,

d) rodzaju stosowanych standardów rachunkowości (krajowych czy

międzynarodowych) przez jednostki powiązane;

5) informacje o:

a) nazwie i siedzibie jednostki sporządzającej skonsolidowane sprawozdanie

finansowe na najwyższym szczeblu grupy kapitałowej, w której skład

wchodzi spółka jako jednostka zależna, oraz miejscu, w którym

sprawozdanie to jest dostępne,

b) nazwie i siedzibie jednostki sporządzającej skonsolidowane sprawozdanie

finansowe na najniższym szczeblu grupy kapitałowej, w skład której

wchodzi spółka jako jednostka zależna, oraz miejscu, w którym

sprawozdanie to jest dostępne;

6) nazwę, adres siedziby zarządu lub siedziby statutowej jednostki oraz formę

prawną każdej z jednostek, których dana jednostka jest wspólnikiem

ponoszącym nieograniczoną odpowiedzialność majątkową.

8. W przypadku sprawozdania finansowego sporządzonego za okres, w ciągu

którego nastąpiło połączenie:

1) jeżeli połączenie zostało rozliczone metodą nabycia:

a) firmę i opis przedmiotu działalności spółki przejętej,

b) liczbę, wartość nominalną i rodzaj udziałów (akcji) wyemitowanych w celu

połączenia,

c) cenę przejęcia, wartość aktywów netto według wartości godziwej spółki

przejętej na dzień połączenia, wartość firmy lub ujemną wartość firmy i opis

zasad jej amortyzacji;

2) jeżeli połączenie zostało rozliczone metodą łączenia udziałów:

a) firmy i opis przedmiotu działalności spółek, które w wyniku połączenia

zostały wykreślone z rejestru,

b) liczbę, wartość nominalną i rodzaj udziałów (akcji) wyemitowanych w celu

połączenia,

c) przychody i koszty, zyski i straty oraz zmiany w kapitałach własnych

połączonych spółek za okres od początku roku obrotowego, w ciągu którego

nastąpiło połączenie, do dnia połączenia.

 142

164.TO

9. W przypadku występowania niepewności co do możliwości kontynuowania

działalności, opis tych niepewności oraz stwierdzenie, że taka niepewność występuje,

oraz wskazanie, czy sprawozdanie finansowe zawiera korekty z tym związane;

informacja powinna zawierać również opis podejmowanych bądź planowanych przez

jednostkę działań mających na celu eliminację niepewności.

10. Inne informacje niż wymienione powyżej, jeżeli mogłyby w istotny sposób

wpłynąć na ocenę sytuacji majątkowej i finansowej oraz wynik finansowy jednostki.

 143

164.TO

Załącznik nr 2

ZAKRES INFORMACJI WYKAZYWANYCH W SPRAWOZDANIU FINANSOWYM,

O KTÓRYM MOWA W ART. 45 USTAWY, DLA BANKÓW

Wprowadzenie do sprawozdania finansowego

obejmuje zakres informacji określony w przepisach wydanych na podstawie art. 81 ust. 2 pkt 8

lit. a ustawy

Bilans

Aktywa

I. Kasa, operacje z Bankiem Centralnym

1. W rachunku bieżącym

2. Rezerwa obowiązkowa

3. Inne środki

II. Dłużne papiery wartościowe uprawnione do redyskontowania w Banku Centralnym

III. Należności od sektora finansowego

1. W rachunku bieżącym

2. Terminowe

IV. Należności od sektora niefinansowego

1. W rachunku bieżącym

2. Terminowe

V. Należności od sektora budżetowego

1. W rachunku bieżącym

2. Terminowe

VI. Należności z tytułu zakupionych papierów wartościowych z otrzymanym przyrzeczeniem odkupu

VII. Dłużne papiery wartościowe

1. Banków

2. Budżetu Państwa i budżetów terenowych

3. Pozostałe

VIII. Udziały lub akcje w jednostkach zależnych

1. W instytucjach finansowych

2. W pozostałych jednostkach

IX. Udziały lub akcje w jednostkach współzależnych

1. W instytucjach finansowych

2. W pozostałych jednostkach

X. Udziały lub akcje w jednostkach stowarzyszonych

1. W instytucjach finansowych

2. W pozostałych jednostkach

XI. Udziały lub akcje w innych jednostkach

1. W instytucjach finansowych

2. W pozostałych jednostkach

XII. Pozostałe papiery wartościowe i inne aktywa finansowe

XIII. Wartości niematerialne i prawne, w tym:

– wartość firmy

XIV. Rzeczowe aktywa trwałe

XV. Inne aktywa

1. Przejęte aktywa – do zbycia

2. Pozostałe

XVI. Rozliczenia międzyokresowe

1. Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego

2. Pozostałe rozliczenia międzyokresowe

XVII. Należne wpłaty na kapitał (fundusz) podstawowy

XVIII. Akcje własne

Aktywa razem

 144

164.TO

Pasywa

I. Zobowiązania wobec Banku Centralnego

II. Zobowiązania wobec sektora finansowego

1. W rachunku bieżącym

2. Terminowe

III. Zobowiązania wobec sektora niefinansowego

1. Rachunki oszczędnościowe, w tym:

a) bieżące

b) terminowe

2. Pozostałe, w tym:

a) bieżące

b) terminowe

IV. Zobowiązania wobec sektora budżetowego

1. Bieżące

2. Terminowe

V. Zobowiązania z tytułu sprzedanych papierów wartościowych z udzielonym przyrzeczeniem

odkupu

VI. Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych

VII. Inne zobowiązania z tytułu instrumentów finansowych

VIII. Fundusze specjalne i inne zobowiązania

IX. Koszty i przychody rozliczane w czasie

1. Rozliczenia międzyokresowe kosztów

2. Ujemna wartość firmy

3. Pozostałe rozliczenia międzyokresowe przychodów

X. Rezerwy

1. Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego

2. Pozostałe rezerwy

XI. Zobowiązania podporządkowane

XII. Kapitał (fundusz) podstawowy

XIII. Kapitał (fundusz) zapasowy

XIV. Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny

XV.Pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe

1. Fundusz ogólnego ryzyka bankowego

2. Pozostałe

XVI. Zysk (strata) z lat ubiegłych

XVII. Zysk (strata) netto

XVIII. Odpisy z zysku netto w ciągu roku obrotowego (wielkość ujemna)

Pasywa razem

Współczynnik wypłacalności

Pozycje pozabilansowe

I. Zobowiązania warunkowe udzielone i otrzymane

1. Zobowiązania udzielone:

a) finansowe

b) gwarancyjne

2. Zobowiązania otrzymane:

a) finansowe

b) gwarancyjne

II. Zobowiązania związane z realizacją operacji kupna/sprzedaży

III. Pozostałe

Rachunek zysków i strat

I. Przychody z tytułu odsetek

1. Od sektora finansowego

2. Od sektora niefinansowego

3. Od sektora budżetowego

 145

164.TO

4. Z papierów wartościowych o stałej kwocie dochodu

II. Koszty odsetek

1. Od sektora finansowego

2. Od sektora niefinansowego

3. Od sektora budżetowego

III. Wynik z tytułu odsetek (I–II)

IV. Przychody z tytułu prowizji

V. Koszty prowizji

VI. Wynik z tytułu prowizji (IV–V)

VII. Przychody z udziałów lub akcji, pozostałych papierów wartościowych i innych instrumentów

finansowych, o zmiennej kwocie dochodu

1. Od jednostek zależnych

2. Od jednostek współzależnych

3. Od jednostek stowarzyszonych

4. Od pozostałych jednostek

VIII. Wynik operacji finansowych

1. Papierami wartościowymi i innymi instrumentami finansowymi

2. Pozostałych

IX. Wynik z pozycji wymiany

X. Wynik działalności bankowej

XI. Pozostałe przychody operacyjne

XII. Pozostałe koszty operacyjne

XIII. Koszty działania banku

1. Wynagrodzenia

2. Ubezpieczenia i inne świadczenia

3. Inne

XIV. Amortyzacja środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych

XV. Odpisy na rezerwy i aktualizacja wartości

1. Odpisy na rezerwy celowe i na ogólne ryzyko bankowe

2. Aktualizacja wartości aktywów finansowych

XVI. Rozwiązanie rezerw i aktualizacja wartości

1. Rozwiązanie rezerw celowych i rezerw na ogólne ryzyko bankowe

2. Aktualizacja wartości aktywów finansowych

XVII. Różnica wartości rezerw i aktualizacji (XV–XVI)

XVIII. Wynik działalności operacyjnej

XIX. Wynik operacji nadzwyczajnych

1. Zyski nadzwyczajne

2. Straty nadzwyczajne

XX. Zysk (strata) brutto

XXI. Podatek dochodowy

XXII. Pozostałe obowiązkowe zmniejszenie zysku (zwiększenie straty)

XXIII. Zysk (strata) netto

Zestawienie zmian w kapitale (funduszu) własnym

I. Kapitał (fundusz) własny na początek okresu (BO)

– korekty błędów podstawowych

II. Kapitał (fundusz) własny na początek okresu (BO), po korektach

1. Kapitał (fundusz) podstawowy na początek okresu

1.1. Zmiany kapitału (funduszu) podstawowego

a) zwiększenia (z tytułu)

– emisji akcji

...

b) zmniejszenia (z tytułu)

– umorzenia akcji

...

1.2. Kapitał (fundusz) podstawowy na koniec okresu

 146

164.TO

2. Kapitał (fundusz) zapasowy na początek okresu

2.1. Zmiany kapitału (funduszu) zapasowego

a) zwiększenia (z tytułu)

– emisji akcji powyżej wartości nominalnej

– podziału zysku (ustawowo)

– podziału zysku (ponad wymaganą ustawowo minimalną wartość)

...

b) zmniejszenia (z tytułu)

– pokrycia straty

...

2.2. Kapitał (fundusz) zapasowy na koniec okresu

3. Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny na początek okresu

3.1. Zmiany kapitału (funduszu) z aktualizacji wyceny

a) zwiększenie (z tytułu)

...

b) zmniejszenie (z tytułu)

– zbycia lub likwidacji środków trwałych

...

3.2. Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny na koniec okresu

4. Fundusz ogólnego ryzyka bankowego na początek okresu

4.1. Zmiany funduszu ogólnego ryzyka bankowego

a) zwiększenie (z tytułu)

...

b) zmniejszenie (z tytułu)

...

4.2. Fundusz ogólnego ryzyka bankowego na koniec okresu

5. Pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe na początek okresu

5.1. Zmiany pozostałych kapitałów (funduszy) rezerwowych

a) zwiększenia (z tytułu)

...

b) zmniejszenia (z tytułu)

...

5.2. Pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe na koniec okresu

6. Zysk (strata) z lat ubiegłych na początek okresu

6.1. Zysk z lat ubiegłych na początek okresu

– korekty błędów podstawowych

6.2. Zysk z lat ubiegłych na początek okresu, po korektach

6.3. Zmiana zysku z lat ubiegłych

a) zwiększenie (z tytułu)

– podziału zysku z lat ubiegłych

...

b) zmniejszenie (z tytułu)

...

6.4. Zysk z lat ubiegłych na koniec okresu

6.5. Strata z lat ubiegłych na początek okresu

– korekty błędów podstawowych

6.6. Strata z lat ubiegłych na początek okresu, po korektach

6.7. Zmiana straty z lat ubiegłych

a) zwiększenie (z tytułu)

– przeniesienia straty z lat ubiegłych do pokrycia

...

b) zmniejszenie (z tytułu)

...

6.8. Strata z lat ubiegłych na koniec okresu

6.9. Zysk (strata) z lat ubiegłych na koniec okresu

7. Wynik netto

a) zysk netto

 147

164.TO

b) strata netto

c) odpisy z zysku

III. Kapitał (fundusz) własny na koniec okresu (BZ)

IV. Kapitał (fundusz) własny po uwzględnieniu proponowanego podziału zysku (pokrycia straty)

Rachunek przepływów pieniężnych

(metoda bezpośrednia)

A. Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej

I. Wpływy

1. Odsetki

2. Prowizje

3. Inne wpływy operacyjne

II. Wydatki

1. Odsetki

2. Prowizje

3. Wynagrodzenia

4. Ubezpieczenia i inne świadczenia

5. Inne koszty działania banku

6. Podatki i opłaty o charakterze publicznoprawnym

7. Inne wydatki operacyjne

III. Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej (I–II)

B. Przepływy środków pieniężnych z działalności inwestycyjnej

I. Wpływy

1. Zbycie udziałów lub akcji w jednostkach zależnych

2. Zbycie udziałów lub akcji w jednostkach współzależnych

3. Zbycie udziałów lub akcji w jednostkach stowarzyszonych

4. Zbycie udziałów lub akcji w innych jednostkach, pozostałych papierów wartościowych (w tym

również handlowych) i innych aktywów finansowych

5. Zbycie wartości niematerialnych i prawnych oraz rzeczowych aktywów trwałych

6. Inne wpływy inwestycyjne

II. Wydatki

1. Nabycie udziałów lub akcji w jednostkach zależnych

2. Nabycie udziałów lub akcji w jednostkach współzależnych

3. Nabycie udziałów lub akcji w jednostkach stowarzyszonych

4. Nabycie udziałów lub akcji w innych jednostkach, pozostałych papierów wartościowych i innych

aktywów finansowych (lokacyjnych)

5. Nabycie wartości niematerialnych i prawnych oraz rzeczowych aktywów trwałych

6. Inne wydatki inwestycyjne

III. Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej (I–II)

C. Przepływy środków pieniężnych z działalności finansowej

I. Wpływy

1. Zaciągnięcie długoterminowych kredytów od innych banków

2. Zaciągnięcie długoterminowych pożyczek od innych niż banki instytucji finansowych

3. Emisja dłużnych papierów wartościowyc h dla innych instytucji finansowych

4. Zwiększenie stanu zobowiązań podporządkowanych

5. Wpływy netto z emisji akcji i dopłat do kapitału

6. Inne wpływy finansowe

II. Wydatki

1. Spłaty długoterminowych kredytów na rzecz innych banków

2. Spłaty długoterminowych pożyczek na rzecz innych niż banki instytucji finansowych

3. Wykup dłużnych papierów wartościowych od innych instytucji finansowych

4. Z tytułu innych zobowiązań finansowych

5. Płatności zobowiązań z tytułu umów leasingu finansowego

6. Zmniejszenie stanu zobowiązań podporządkowanych

7. Dywidendy i inne wypłaty na rzecz właścicieli

8. Inne, niż wypłaty na rzecz właścicieli, wydatki z tytułu podziału zysku

 148

164.TO

9. Nabycie akcji własnych

10. Inne wydatki finansowe

III. Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej (I–II)

D. Przepływy pieniężne netto, razem (A.III±B.III±C.III)

E. Bilansowa zmiana stanu środków pieniężnych, w tym

– zmiana stanu środków pieniężnych z tytułu różnic kursowych

F. Środki pieniężne na początek okresu

G. Środki pieniężne na koniec okresu (F±D), w tym

– o ograniczonej możliwości dysponowania

(metoda pośrednia)

A. Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej

I. Zysk (strata) netto

II. Korekty razem:

1. Amortyzacja

2. Zyski (straty) z tytułu różnic kursowych

3. Odsetki i udziały w zyskach (dywidendy)

4. Zysk (strata) z działalności inwestycyjnej

5. Zmiana stanu rezerw

6. Zmiana stanu dłużnych papierów wartościowych

7. Zmiana stanu należności od sektora finansowego

8. Zmiana stanu należności od sektora niefinansowego i sektora budżetowego

9. Zmiana stanu należności z tytułu zakupionych papierów wartościowych z otrzymanym

przyrzeczeniem odkupu

10. Zmiana stanu udziałów lub akcji, pozostałych papierów wartościowych i innych aktywów

finansowych (handlowych)

11. Zmiana stanu zobowiązań wobec sektora finansowego

12. Zmiana stanu zobowiązań wobec sektora niefinansowego i sektora budżetowego

13. Zmiana stanu zobowiązań z tytułu sprzedanych papierów wartościowych z udzielonym

przyrzeczeniem odkupu

14. Zmiana stanu zobowiązań z tytułu papierów wartościowych

15. Zmiana stanu innych zobowiązań

16. Zmiana stanu rozliczeń międzyokresowych

17. Zmiana stanu rozliczeń międzyokresowych przychodów

18. Inne korekty

III. Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej (I±II)

B. Przepływy środków pieniężnych z działalności inwestycyjnej

I. Wpływy

1. Zbycie udziałów lub akcji w jednostkach zależnych

2. Zbycie udziałów lub akcji w jednostkach współzależnych

3. Zbycie udziałów lub akcji w jednostkach stowarzyszonych

4. Zbycie udziałów lub akcji w innych jednostkach, pozostałych papierów wartościowych i innych

aktywów finansowych (lokacyjnych)

5. Zbycie wartości niematerialnych i prawnych oraz rzeczowych aktywów trwałych

6. Inne wpływy inwestycyjne

II. Wydatki

1. Nabycie udziałów lub akcji w jednostkach zależnych

2. Nabycie udziałów lub akcji w jednostkach współzależnych

3. Nabycie udziałów lub akcji w jednostkach stowarzyszonych

4. Nabycie udziałów lub akcji w innych jednostkach, pozostałych papierów wartościowych i innych

aktywów finansowych (lokacyjnych)

5. Nabycie wartości niematerialnych i prawnych oraz rzeczowych aktywów trwałych

6. Inne wydatki inwestycyjne

III. Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej (I–II)

C. Przepływy środków pieniężnych z działalności finansowej

I. Wpływy

 149

164.TO

1. Zaciągnięcie długoterminowych kredytów od innych banków

2. Zaciągnięcie długoterminowych pożyczek od innych niż banki instytucji finansowych

3. Emisja dłużnych papierów wartościowych dla innych instytucji finansowych

4. Zwiększenie stanu zobowiązań podporządkowanych

5. Wpływy netto z emisji akcji i dopłat do kapitału

6. Inne wpływy finansowe

II. Wydatki

1. Spłaty długoterminowych kredytów na rzecz innych banków

2. Spłaty długoterminowych pożyczek na rzecz innych niż banki instytucji finansowych

3. Wykup dłużnych papierów wartościowych od innych instytucji finansowych

4. Z tytułu innych zobowiązań finansowych

5. Płatności zobowiązań z tytułu umów leasingu finansowego

6. Zmniejszenie stanu zobowiązań podporządkowanych

7. Dywidendy i inne wypłaty na rzecz właścicieli

8. Inne, niż wypłaty na rzecz właścicieli, wydatki z tytułu podziału zysku

9. Nabycie akcji własnych

10. Inne wydatki finansowe

III. Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej (I–II)

D. Przepływy pieniężne netto, razem (A.III±B.III±C.III)

E. Bilansowa zmiana stanu środków pieniężnych, w tym

– zmiana stanu środków pieniężnych z tytułu różnic kursowych

F. Środki pieniężne na początek okresu

G. Środki pieniężne na koniec okresu (F±D), w tym

– o ograniczonej możliwości dysponowania

Dodatkowe informacje i objaśnienia

obejmują zakres informacji określony w przepisach wydanych na podstawie art. 81 ust. 2 pkt 8

lit. a ustawy.

 150

164.TO

Załącznik nr 3

ZAKRES INFORMACJI WYKAZYWANYCH W SPRAWOZDANIU FINANSOWYM,

O KTÓRYM MOWA W ART. 45 USTAWY, DLA ZAKŁADÓW UBEZPIECZEŃ I ZAKŁADÓW

REASEKURACJI

Wstęp

obejmuje zakres informacji określony w przepisach wydanych na podstawie art. 81 ust. 2 pkt 6 ustawy

Bilans

Aktywa

A. Wartości niematerialne i prawne

1. Wartość firmy

2. Inne wartości niematerialne i prawne i zaliczki na poczet wartości niematerialnych i prawnych

B. Lokaty

I. Nieruchomości

1. Grunty własne oraz prawo wieczystego użytkowania gruntu

2. Budynki, budowle oraz spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu

3. Inwestycje budowlane i zaliczki na poczet tych inwestycji

II. Lokaty w jednostkach podporządkowanych

1. Udziały lub akcje w jednostkach podporządkowanych

2. Pożyczki udzielone jednostkom podporządkowanym oraz dłużne papiery wartościowe emitowane

przez te jednostki

3. Pozostałe lokaty

III. Inne lokaty finansowe

1. Udziały, akcje oraz inne papiery wartościowe o zmiennej kwocie dochodu oraz jednostki

uczestnictwa i certyfikaty inwestycyjne w funduszach inwestycyjnych

2. Dłużne papiery wartościowe i inne papiery wartościowe o stałej kwocie dochodu

3. Udziały we wspólnych przedsięwzięciach lokacyjnych

4. Pożyczki zabezpieczone hipotecznie

5. Pozostałe pożyczki

6. Lokaty terminowe w instytucjach kredytowych

7. Pozostałe lokaty

IV. Należności depozytowe od cedentów

C. Aktywa netto ubezpieczeń na życie, gdy ryzyko lokaty (inwestycyjne) ponosi ubezpieczający

D. Należności

I. Należności z tytułu ubezpieczeń bezpośrednich

1. Należności od ubezpieczających, w tym:

1.1. Od jednostek podporządkowanych

1.2. Od pozostałych jednostek

2. Należności od pośredników ubezpieczeniowych, w tym:

2.1. Od jednostek podporządkowanych

2.2. Od pozostałych jednostek

3. Inne należności

3.1. Od jednostek podporządkowanych

3.2. Od pozostałych jednostek

II. Należności z tytułu reasekuracji, w tym:

1. Od jednostek podporządkowanych

2. Od pozostałych jednostek

III. Inne należności

1. Należności od budżetu

2. Pozostałe należności, w tym:

2.1. Od jednostek podporządkowanych

2.2. Od pozostałych jednostek

E. Inne składniki aktywów

 151

164.TO

I. Rzeczowe składniki aktywów

II. Środki pieniężne

III. Pozostałe składniki aktywów

F. Rozliczenia międzyokresowe

I. Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego

II. Aktywowane koszty akwizycji

III. Zarachowane odsetki i czynsze

IV. Inne rozliczenia międzyokresowe

G. Należne wpłaty na kapitał podstawowy

H. Akcje własne

Aktywa razem

Pasywa

A. Kapitał własny

I. Kapitał podstawowy

II. Kapitał zapasowy

III. Kapitał z aktualizacji wyceny

IV. Pozostałe kapitały rezerwowe

V. Zysk (strata) z lat ubiegłych

VI. Zysk (strata) netto

VII. Odpisy z zysku netto w ciągu roku obrotowego (wielkość ujemna)

B. Zobowiązania podporządkowane

C. Rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe

I. Rezerwa składek i rezerwa na pokrycie ryzyka niewygasłego

II. Rezerwa ubezpieczeń na życie

III. Rezerwy na niewypłacone odszkodowania i świadczenia

IV. Rezerwy na premie i rabaty dla ubezpieczonych

V. Rezerwy na wyrównanie szkodowości (ryzyka)

VI. Rezerwy na zwrot składek dla członków

VII. Pozostałe rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe określone w statucie

VIII. Rezerwa ubezpieczeń na życie, gdy ryzyko lokaty (inwestycyjne) ponosi ubezpieczający

D. Udział reasekuratorów w rezerwach techniczno-ubezpieczeniowych (wartość ujemna)

I. Udział reasekuratorów w rezerwie składek i w rezerwie na pokrycie ryzyka niewygasłego

II. Udział reasekuratorów w rezerwie ubezpieczeń na życie

III. Udział reasekuratorów w rezerwie na niewypłacone odszkodowania i świadczenia

IV. Udział reasekuratorów w rezerwie na premie i rabaty dla ubezpieczonych

V. Udział reasekuratorów w pozostałych rezerwach techniczno-ubezpieczeniowych określonych

w statucie

VI. Udział reasekuratorów w rezerwie ubezpieczeń na życie, gdy ryzyko lokaty (inwestycyjne) ponosi

ubezpieczający

E. Oszacowane regresy i odzyski (wielkość ujemna)

1. Oszacowane regresy i odzyski brutto

2. Udział reasekuratorów w oszacowanych regresach i odzyskach

F. Pozostałe rezerwy

I. Rezerwy na świadczenia emerytalne oraz inne obowiązkowe świadczenia pracowników

II. Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego

III. Inne rezerwy

G. Zobowiązania z tytułu depozytów reasekuratorów

H. Pozostałe zobowiązania i fundusze specjalne

I. Zobowiązania z tytułu ubezpieczeń bezpośrednich

1. Zobowiązania wobec ubezpieczających, w tym:

1.1. Wobec jednostek podporządkowanych

1.2. Wobec pozostałych jednostek

2. Zobowiązania wobec pośredników ubezpieczeniowych, w tym:

2.1. Wobec jednostek podporządkowanych

2.2. Wobec pozostałych jednostek

3. Inne zobowiązania z tytułu ubezpieczeń, w tym:

 152

164.TO

3.1. Wobec jednostek podporządkowanych

3.2. Wobec pozostałych jednostek

II. Zobowiązania z tytułu reasekuracji, w tym:

1. Wobec jednostek podporządkowanych

2. Wobec pozostałych jednostek

III. Zobowiązania z tytułu emisji własnych dłużnych papierów wartościowych oraz pobranych

pożyczek, w tym:

1. Zobowiązania zamienne na akcje zakładu ubezpieczeń

2. Pozostałe

IV. Zobowiązania wobec instytucji kredytowych

V. Inne zobowiązania

1. Zobowiązania wobec budżetu

2. Pozostałe zobowiązania

2.1. Wobec jednostek podporządkowanych

2.2. Wobec pozostałych jednostek

VI. Fundusze specjalne

I. Rozliczenia międzyokresowe

1. Rozliczenia międzyokresowe kosztów

2. Ujemna wartość firmy

3. Przychody przyszłych okresów

Pasywa razem

Pozycje pozabilansowe

1. Należności warunkowe, w tym:

1.1. otrzymane gwarancje i poręczenia

1.2. pozostałe

2. Zobowiązania warunkowe, w tym:

2.1. udzielone poręczenia i gwarancje

2.2. weksle akceptowane i indosowane

2.3. aktywa z zobowiązaniem odsprzedaży

2.4. inne zobowiązania zabezpieczone na aktywach lub na przychodach

3. Zabezpieczenia z tytułu reasekuracji ustanowione na rzecz zakładu ubezpieczeń

4. Zabezpieczenia z tytułu reasekuracji ustanowione przez zakład ubezpieczeń na rzecz cedentów

5. Obce składniki aktywów nieujęte w aktywach

Techniczny rachunek ubezpieczeń majątkowych i osobowych

I. Składki (1–2–3+4)

1. Składki przypisane brutto

2. Udział reasekuratorów w składce przypisanej

3. Zmiana stanu rezerw składek i rezerwy na ryzyko niewygasłe brutto

4. Udział reasekuratorów w zmianie stanu rezerw składek

II. Przychody z lokat netto po uwzględnieniu kosztów, przeniesione z ogólnego rachunku zysków

i strat

III. Pozostałe przychody techniczne na udziale własnym

IV. Odszkodowania i świadczenia (1+2)

1. Odszkodowania i świadczenia wypłacone na udziale własnym

1.1. Odszkodowania i świadczenia wypłacone brutto

1.2. Udział reasekuratorów w odszkodowaniach i świadczeniach wypłaconych

2. Zmiana stanu rezerwy na niewypłacone odszkodowania i świadczenia na udziale własnym

2.1. Zmiana stanu rezerw na niewypłacone odszkodowania i świadczenia brutto

2.2. Udział reasekuratorów w zmianie stanu rezerw na niewypłacone odszkodowania i świadczenia

V. Zmiany stanu pozostałych rezerw techniczno-ubezpieczeniowych na udziale własnym

1. Zmiany stanu pozostałych rezerw techniczno-ubezpieczeniowych brutto

2. Udział reasekuratorów w zmianie stanu pozostałych rezerw techniczno-ubezpieczeniowych

VI. Premie i rabaty na udziale własnym łącznie ze zmianą stanu rezerw

VII. Koszty działalności ubezpieczeniowej

1. Koszty akwizycji

 153

164.TO

1.1. W tym zmiana stanu aktywowanych kosztów akwizycji

2. Koszty administracyjne

3. Prowizje reasekuracyjne i udział w zyskach reasekuratorów

VIII. Pozostałe koszty techniczne na udziale własnym

IX. Zmiany stanu rezerw na wyrównanie szkodowości (ryzyka)

X. Wynik techniczny ubezpieczeń majątkowych i osobowych

Techniczny rachunek ubezpieczeń na życie

I. Składki

1. Składki przypisane brutto

2. Udział reasekuratorów w składce przypisanej brutto

3. Zmiana stanu rezerw składek i na ryzyko niewygasłe brutto

4. Udział reasekuratorów w zmianie stanu rezerw składek

II. Przychody z lokat

1. Przychody z lokat w nieruchomości

2. Przychody z lokat w jednostkach podporządkowanych

2.1. z udziałów lub akcji

2.2. z pożyczek i dłużnych papierów wartościowych

2.3. z pozostałych lokat

3. Przychody z innych lokat finansowych

3.1. z udziałów, akcji, innych papierów wartościowych o zmiennej kwocie dochodu oraz jednostek

uczestnictwa i certyfikatów inwestycyjnych w funduszach inwestycyjnych

3.2. z dłużnych papierów wartościowych oraz innych papierów wartościowych o stałej kwocie

dochodu

3.3. z lokat terminowych w instytucjach kredytowych

3.4. z pozostałych lokat

4. Wynik dodatni z rewaloryzacji lokat

5. Wynik dodatni z realizacji lokat

III. Niezrealizowane zyski z lokat

IV. Pozostałe przychody techniczne na udziale własnym

V. Odszkodowania i świadczenia

1. Odszkodowania i świadczenia wypłacone na udziale własnym

1.1. Odszkodowania i świadczenia wypłacone brutto

1.2. Udział reasekuratorów w odszkodowaniach i świadczeniach wypłaconych

2. Zmiana stanu rezerw na niewypłacone odszkodowania i świadczenia na udziale własnym

2.1. Rezerwy brutto

2.2. Udział reasekuratorów

VI. Zmiany stanu innych rezerw techniczno-ubezpieczeniowych na udziale własnym

1. Zmiana stanu rezerw w ubezpieczeniach na życie na udziale własnym

1.1. rezerw brutto

1.2. na udziale reasekuratorów

2. Zmiana stanu rezerw techniczno-ubezpieczeniowych na udziale własnym dla ubezpieczeń na życie,

jeżeli ryzyko lokaty ponosi ubezpieczający

2.1. rezerw brutto

2.2. na udziale reasekuratorów

3. Zmiana stanu pozostałych rezerw techniczno-ubezpieczeniowych przewidzianych w statucie na

udziale własnym

3.1. rezerw brutto

3.2. na udziale reasekuratorów

VII. Premie i rabaty łącznie ze zmianą stanu rezerw na udziale własnym

VIII. Koszty działalności ubezpieczeniowej

1. Koszty akwizycji

1.1. W tym zmiana stanu aktywowanych kosztów akwizycji

2. Koszty administracyjne

3. Prowizje reasekuracyjne i udziały w zyskach

IX. Koszty działalności lokacyjnej

1. Koszty utrzymania nieruchomości

 154

164.TO

2. Pozostałe koszty działalności lokacyjnej

3. Wynik ujemny z rewaloryzacji lokat

4. Wynik ujemny z realizacji lokat

X. Niezrealizowane straty na lokatach

XI. Pozostałe koszty techniczne na udziale własnym

XII. Przychody z lokat netto po uwzględnieniu kosztów, przeniesione do ogólnego rachunku zysków

i strat

XIII. Wynik techniczny ubezpieczeń na życie

Ogólny rachunek zysków i strat

I. Wynik techniczny ubezpieczeń majątkowych i osobowych lub ubezpieczeń na życie

II. Przychody z lokat

1. Przychody z lokat w nieruchomości

2. Przychody z lokat w jednostkach podporządkowanych

2.1. z udziałów i akcji

2.2. z pożyczek i dłużnych papierów wartościowych

2.3. z pozostałych lokat

3. Przychody z innych lokat finansowych

3.1. z udziałów, akcji, innych papierów wartościowych o zmiennej kwocie dochodu oraz jednostek

uczestnictwa i certyfikatów inwestycyjnych w funduszach inwestycyjnych,

3.2. z dłużnych papierów wartościowych oraz innych papierów wartościowych o stałej kwocie

dochodu

3.3. z lokat terminowych w instytucjach kredytowych

3.4. z pozostałych lokat

4. Wynik dodatni z rewaloryzacji lokat

5. Wynik dodatni z realizacji lokat

III. Niezrealizowane zyski z lokat

IV. Przychody z lokat netto po uwzględnieniu kosztów, przeniesione z technicznego rachunku

ubezpieczeń na życie

V. Koszty działalności lokacyjnej

1. Koszty utrzymania nieruchomości

2. Pozostałe koszty działalności lokacyjnej

3. Wynik ujemny z rewaloryzacji lokat

4. Wynik ujemny z realizacji lokat

VI. Niezrealizowane straty na lokatach

VII. Przychody z lokat netto po uwzględnieniu kosztów, przeniesione do technicznego rachunku

ubezpieczeń majątkowych i osobowych

VIII. Pozostałe przychody operacyjne

IX. Pozostałe koszty operacyjne

X. Zysk (strata) z działalności operacyjnej

XI. Zyski nadzwyczajne

XII. Straty nadzwyczajne

XIII. Zysk (strata) brutto

XIV. Podatek dochodowy

XV. Pozostałe obowiązkowe zmniejszenia zysku (zwiększenia straty)

XVI. Zysk (strata) netto

Zestawienie zmian w kapitale własnym

I. Kapitał własny na początek okresu (BO)

– Korekty błędów podstawowych

I.a. Kapitał własny na początek okresu (BO), po korektach

1. Kapitał podstawowy na początek okresu

1.1. Zmiany kapitału podstawowego

a) zwiększenie (z tytułu)

– emisji akcji

– ...

b) zmniejszenie (z tytułu)

– umorzenia akcji

 155

164.TO

– ...

1.2. Kapitał podstawowy na koniec okresu

2. (uchylona)

3. (uchylona)

4. Kapitał zapasowy na początek okresu

4.1. Zmiany kapitału zapasowego

a) zwiększenie (z tytułu)

– emisji akcji powyżej wartości nominalnej

– podziału zysku (ustawowo)

– podziału zysku (ponad wymaganą ustawowo minimalną wartość)

– ...

b) zmniejszenie (z tytułu)

– pokrycia straty

– ...

4.2. Kapitał zapasowy na koniec okresu

5. Kapitał z aktualizacji wyceny na początek okresu

5.1. Zmiany kapitału z aktualizacji wyceny

a) zwiększenie (z tytułu)

– ...

b) zmniejszenie (z tytułu)

– zbycia środków trwałych

– ...

5.2. Kapitał z aktualizacji wyceny na koniec okresu

6. Pozostałe kapitały rezerwowe na początek okresu

6.1. Zmiany pozostałych kapitałów rezerwowych

a) zwiększenie (z tytułu)

– ...

b) zmniejszenie (z tytułu)

– ...

6.2. Pozostałe kapitały rezerwowe na koniec okresu

7. Zysk (strata) z lat ubiegłych na początek okresu

7.1. Zysk z lat ubiegłych na początek okresu

– Korekty błędów podstawowych

7.2. Zysk z lat ubiegłych na początek okresu, po korektach

a) zwiększenie (z tytułu)

– podziału zysku z lat ubiegłych

– ...

b) zmniejszenie (z tytułu)

– ...

7.3. Zysk z lat ubiegłych na koniec okresu

7.4. Strata z lat ubiegłych na początek okresu

– Korekty błędów podstawowych

7.5. Strata z lat ubiegłych na początek okresu, po korektach

a) zwiększenie (z tytułu)

– przeniesienia straty z lat ubiegłych do pokrycia

– ...

b) zmniejszenie (z tytułu)

7.6. Strata z lat ubiegłych na koniec okresu

7.7. Zysk (strata) z lat ubiegłych na koniec okresu

8. Wynik netto

a) zysk netto

b) strata netto

c) odpisy z zysku

II. Kapitał własny na koniec okresu (BZ)

III. Kapitał własny po uwzględnieniu proponowanego podziału zysku (pokrycia straty)

Rachunek przepływów pieniężnych

 156

164.TO

(metoda bezpośrednia)

A. Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej

I. Wpływy

1. Wpływy z działalności bezpośredniej oraz reasekuracji czynnej

1.1. Wpływy z tytułu składek brutto

1.2. Wpływy z tytułu regresów, odzysków i zwrotów odszkodowań

1.3. Pozostałe wpływy z działalności bezpośredniej

2. Wpływy z reasekuracji biernej

2.1. Wpłaty reasekuratorów z tytułu udziału w odszkodowaniach

2.2. Wpływy z tytułu prowizji reasekuracyjnych i udziałów w zyskach reasekuratorów

2.3. Pozostałe wpływy z reasekuracji biernej

3. Wpływy z pozostałej działalności operacyjnej

3.1. Wpływy z tytułu czynności komisarza awaryjnego

3.2. Zbycie wartości niematerialnych i prawnych oraz rzeczowych składników aktywów trwałych

innych niż lokaty

3.3. Pozostałe wpływy

II. Wydatki

1. Wydatki z tytułu działalności bezpośredniej i reasekuracji czynnej

1.1. Zwroty składek brutto

1.2. Odszkodowania i świadczenia wypłacone brutto

1.3. Wydatki z tytułu akwizycji

1.4. Wydatki o charakterze administracyjnym

1.5. Wydatki z tytułu likwidacji szkód i windykacji regresów

1.6. Wypłacone prowizje i udziały w zyskach z tytułu reasekuracji czynnej

1.7. Pozostałe wydatki z działalności bezpośredniej oraz reasekuracji czynnej

2. Wydatki z tytułu reasekuracji biernej

2.1. Składki zapłacone z tytułu reasekuracji

2.2. Pozostałe wydatki z tytułu reasekuracji biernej

3. Wydatki z pozostałej działalności operacyjnej

3.1. Wydatki z tytułu czynności komisarza awaryjnego

3.2. Nabycie wartości niematerialnych i prawnych i rzeczowych składników aktywów trwałych

innych niż lokaty

3.3. Pozostałe wydatki operacyjne

III. Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej (I–II)

B. Przepływy z działalności lokacyjnej

I. Wpływy

1. Zbycie nieruchomości

2. Zbycie udziałów, akcji w jednostkach podporządkowanych

3. Zbycie udziałów, akcji, w pozostałych jednostkach oraz jednostek uczestnictwa i certyfikatów

inwestycyjnych w funduszach inwestycyjnych

4. Realizacja dłużnych papierów wartościowych emitowanych przez jednostki podporządkowane oraz

spłata pożyczek udzielonych tym jednostkom

5. Realizacja dłużnych papierów wartościowych emitowanych przez pozostałe jednostki

6. Likwidacja lokat terminowych w instytucjach kredytowych

7. Realizacja pozostałych lokat

8. Wpływy z nieruchomości

9. Odsetki otrzymane

10. Dywidendy otrzymane

11. Pozostałe wpływy z lokat

II. Wydatki

1. Nabycie nieruchomości

2. Nabycie udziałów, akcji w jednostkach podporządkowanych

3. Nabycie udziałów, akcji w pozostałych jednostkach oraz jednostek uczestnictwa, i certyfikatów

inwestycyjnych w funduszach inwestycyjnych

4. Nabycie dłużnych papierów wartościowych emitowanych przez jednostki podporządkowane oraz

udzielenie pożyczek tym jednostkom

5. Nabycie dłużnych papierów wartościowych emitowanych przez pozostałe jednostki

 157

164.TO

6. Nabycie lokat terminowych w instytucjach kredytowych

7. Nabycie pozostałych lokat

8. Wydatki na utrzymanie nieruchomości

9. Pozostałe wydatki na lokaty

III. Przepływy pieniężne netto z działalności lokacyjnej (I–II)

C. Przepływy środków pieniężnych z działalności finansowej

I. Wpływy

1. Wpływy netto z emisji akcji oraz dopłat do kapitału

2. Kredyty, pożyczki oraz emisja dłużnych papierów wartościowych

3. Pozostałe wpływy finansowe

II. Wydatki

1. Dywidendy

2. Inne niż, wypłata dywidend, wydatki z tytułu podziału zysku

3. Nabycie akcji własnych

4. Spłata kredytów, pożyczek oraz wykup własnych dłużnych papierów wartościowych

5. Odsetki od kredytów, pożyczek oraz wyemitowanych dłużnych papierów wartościowych

6. Pozostałe wydatki finansowe

III. Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej (I–II)

D. Przepływy pieniężne netto, razem (A.III±B.III±C.III)

E. Bilansowa zmiana środków pieniężnych, w tym:

– zmiana stanu środków pieniężnych z tytułu różnic kursowych

F. Środki pieniężne na początek okresu

G. Środki pieniężne na koniec okresu (F±D), w tym:

– o ograniczonej możliwości dysponowania

Dodatkowe informacje i objaśnienia

obejmują zakres informacji określony w przepisach wydanych na podstawie art. 81 ust. 2 pkt 6

ustawy.

 158

164.TO

Załącznik nr 4

ZAKRES INFORMACJI WYKAZYWANYCH W SPRAWOZDANIU FINANSOWYM,

O KTÓRYM MOWA W ART. 45 USTAWY, DLA JEDNOSTEK MIKRO

Informacje ogólne:

1) firma, siedziba i adres albo miejsce zamieszkania i adres oraz numer we

właściwym rejestrze sądowym albo ewidencji,

2) wskazanie czasu trwania działalności jednostki, jeżeli jest ograniczony,

3) wskazanie okresu objętego sprawozdaniem finansowym,

4) wskazanie zastosowanych zasad rachunkowości przewidzianych dla jednostek

mikro z wyszczególnieniem wybranych uproszczeń,

5) wskazanie, czy sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu

kontynuowania działalności gospodarczej przez jednostkę w dającej się

przewidzieć przyszłości oraz czy nie istnieją okoliczności wskazujące na

zagrożenie kontynuowania przez nią działalności,

6) omówienie przyjętych zasad (polityki) rachunkowości, w tym metod wyceny

aktywów i pasywów (także amortyzacji), pomiaru wyniku finansowego oraz

sposobu sporządzenia sprawozdania finansowego w zakresie, w jakim ustawa

pozostawia jednostce prawo wyboru.

Bilans

Aktywa

A. Aktywa trwałe, w tym środki trwałe

B. Aktywa obrotowe, w tym:

– zapasy

– należności krótkoterminowe

C. Należne wpłaty na kapitał (fundusz) podstawowy

D. Udziały (akcje) własne

Aktywa razem

Pasywa

A. Kapitał (fundusz) własny, w tym:

– kapitał (fundusz) podstawowy

– (uchylone)

B. Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania, w tym:

– rezerwy na zobowiązania

– zobowiązania z tytułu kredytów i pożyczek

Pasywa razem

Informacje uzupełniające do bilansu:

1) kwota wszelkich zobowiązań finansowych, w tym z tytułu dłużnych

instrumentów finansowych, gwarancji i poręczeń lub zobowiązań warunkowych

 159

164.TO

nieuwzględnionych w bilansie, ze wskazaniem charakteru i formy

wierzytelności zabezpieczonych rzeczowo; wszelkie zobowiązania dotyczące

emerytur oraz jednostek powiązanych lub stowarzyszonych są ujawniane

odrębnie,

2) kwota zaliczek i kredytów udzielonych członkom organów administrujących,

zarządzających i nadzorujących, ze wskazaniem oprocentowania, głównych

warunków oraz wszelkich kwot spłaconych, odpisanych lub umorzonych, a także

zobowiązań zaciągniętych w ich imieniu tytułem gwarancji i poręczeń

wszelkiego rodzaju, ze wskazaniem kwoty ogółem dla każdej kategorii,

3) o udziałach (akcjach) własnych, w tym:

a) przyczyna nabycia udziałów (akcji) własnych dokonanego w roku

obrotowym,

b) liczba i wartość nominalna nabytych oraz zbytych w roku obrotowym

udziałów (akcji), a w przypadku braku wartości nominalnej, ich wartość

księgowa, jak też część kapitału podstawowego, którą te udziały (akcje)

reprezentują,

c) w przypadku nabycia lub zbycia odpłatnego, równowartość tych udziałów

(akcji),

d) liczba i wartość nominalna lub, w razie braku wartości nominalnej, wartość

księgowa wszystkich udziałów (akcji) nabytych i zatrzymanych, jak

również część kapitału podstawowego, którą te udziały (akcje) reprezentują.

Rachunek zysków i strat

A. Przychody podstawowej działalności operacyjnej i zrównane z nimi, w tym

zmiana stanu produktów (zwiększenie – wartość dodatnia, zmniejszenie –

wartość ujemna)

B. Koszty podstawowej działalności operacyjnej:

I. Amortyzacja

II. Zużycie materiałów i energii

III. Wynagrodzenia, ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia

IV. Pozostałe koszty

C. Pozostałe przychody i zyski, w tym aktualizacja wartości aktywów

D. Pozostałe koszty i straty, w tym aktualizacja wartości aktywów

E. Podatek dochodowy

 160

164.TO

F. Zysk/strata netto (A?B+C?D?E)

(dla jednostek mikro, o których mowa w art. 3 ust. 1a pkt 1, 3 i 4 oraz ust. 1b

ustawy)

lub

G. Wynik finansowy netto ogółem (A?B+C?D?E), w tym:

I. Nadwyżka przychodów nad kosztami (wartość dodatnia)

II. Nadwyżka kosztów nad przychodami (wartość ujemna)

(dla jednostek mikro, o których mowa w art. 3 ust. 1a pkt 2 ustawy).

 161

164.TO

Załącznik nr 5

ZAKRES INFORMACJI WYKAZYWANYCH W SPRAWOZDANIU FINANSOWYM,

O KTÓRYM MOWA W ART. 45 USTAWY, DLA JEDNOSTEK MAŁYCH KORZYSTAJĄCYCH

Z UPROSZCZEŃ ODNOSZĄCYCH SIĘ DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO

Wprowadzenie do sprawozdania finansowego

obejmuje w szczególności:

1) firmę, siedzibę i adres albo miejsce zamieszkania i adres oraz numer we

właściwym rejestrze sądowym albo ewidencji;

2) wskazanie czasu trwania działalności jednostki, jeżeli jest ograniczony;

3) wskazanie okresu objętego sprawozdaniem finansowym;

4) wskazanie zastosowanych uproszczeń przewidzianych dla jednostek małych;

5) wskazanie, czy sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu

kontynuowania działalności gospodarczej przez jednostkę w dającej się

przewidzieć przyszłości oraz czy nie istnieją okoliczności wskazujące na

zagrożenie kontynuowania przez nią działalności;

6) omówienie przyjętych zasad (polityki) rachunkowości, w tym metod wyceny

aktywów i pasywów (także amortyzacji), ustalenia wyniku finansowego oraz

sposobu sporządzenia sprawozdania finansowego w zakresie, w jakim ustawa

pozostawia jednostce prawo wyboru.

Bilans

Aktywa

A. Aktywa trwałe

I. Wartości niematerialne i prawne

II. Rzeczowe aktywa trwałe, w tym:

– środki trwałe

– środki trwałe w budowie

III. Należności długoterminowe

IV. Inwestycje długoterminowe, w tym:

– nieruchomości

– długoterminowe aktywa finansowe

V. Długoterminowe rozliczenia międzyokresowe

B. Aktywa obrotowe

I. Zapasy

II. Należności krótkoterminowe, w tym:

a) z tytułu dostaw i usług, w tym:

– do 12 miesięcy

– powyżej 12 miesięcy

III. Inwestycje krótkoterminowe, w tym:

a) krótkoterminowe aktywa finansowe, w tym:

– środki pieniężne w kasie i na rachunkach

IV. Krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe

C. Należne wpłaty na kapitał (fundusz) podstawowy

D. Udziały (akcje) własne

Aktywa razem

 162

164.TO

Pasywa

A. Kapitał (fundusz) własny

I. Kapitał (fundusz) podstawowy

II. Kapitał (fundusz) zapasowy, w tym:

– nadwyżka wartości sprzedaży (wartości emisyjnej) nad wartością nominalną udziałów (akcji)

III. Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny, w tym:

– z tytułu aktualizacji wartości godziwej

IV. Pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe

V. Zysk (strata) z lat ubiegłych

VI. Zysk (strata) netto

VII. Odpisy z zysku netto w ciągu roku obrotowego (wielkość ujemna)

B. Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania

I. Rezerwy na zobowiązania, w tym:

– rezerwa na świadczenia emerytalne i podobne

II. Zobowiązania długoterminowe, w tym:

– z tytułu kredytów i pożyczek

III. Zobowiązania krótkoterminowe, w tym:

a) z tytułu kredytów i pożyczek

b) z tytułu dostaw i usług, w tym:

– do 12 miesięcy

– powyżej 12 miesięcy

c) fundusze specjalne

IV. Rozliczenia międzyokresowe

Pasywa razem

Rachunek zysków i strat

(wariant kalkulacyjny)

A. Przychody netto ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów

B. Koszty sprzedanych produktów, towarów i materiałów

C. Koszty sprzedaży

D. Koszty ogólnego zarządu

E. Zysk (strata) ze sprzedaży (A–B–C–D)

F. Pozostałe przychody operacyjne, w tym:

– aktualizacja wartości aktywów niefinansowych

G. Pozostałe koszty operacyjne, w tym:

– aktualizacja wartości aktywów niefinansowych

H. Przychody finansowe, w tym:

I. Dywidendy i udziały w zyskach od jednostek, w których jednostka posiada zaangażowanie

w kapitale, w tym:

– od jednostek powiązanych, w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale

II. Odsetki, w tym:

– od jednostek powiązanych

III. Zysk z tytułu rozchodu aktywów finansowych, w tym:

– w jednostkach powiązanych

IV. Aktualizacja wartości aktywów finansowych

I. Koszty finansowe, w tym:

I. Odsetki, w tym:

– dla jednostek powiązanych

II. Strata z tytułu rozchodu aktywów finansowych, w tym:

– w jednostkach powiązanych

III. Aktualizacja wartości aktywów finansowych

J. Zysk (strata) brutto (E+F–G+H–I)

K. Podatek dochodowy

L. Zysk (strata) netto (J–K)

(wariant porównawczy)

A. Przychody netto ze sprzedaży i zrównane z nimi

 163

164.TO

I. Przychody netto ze sprzedaży

II. Zmiana stanu produktów (zwiększenie – wartość dodatnia, zmniejszenie – wartość ujemna)

III. Koszt wytworzenia produktów na własne potrzeby jednostki

B. Koszty działalności operacyjnej

I. Amortyzacja

II. Zużycie materiałów i energii

III. Usługi obce

IV. Wynagrodzenia

V. Ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia, w tym:

– emerytalne

VI. Pozostałe koszty, w tym:

– wartość sprzedanych towarów i materiałów

C. Zysk (strata) ze sprzedaży (A–B)

D. Pozostałe przychody operacyjne, w tym:

– aktualizacja wartości aktywów niefinansowych

E. Pozostałe koszty operacyjne, w tym:

– aktualizacja wartości aktywów niefinansowych

F. Przychody finansowe, w tym:

I. Dywidendy i udziały w zyskach od jednostek, w których jednostka posiada zaangażowanie

w kapitale, w tym:

– od jednostek powiązanych, w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale

II. Odsetki, w tym:

– od jednostek powiązanych

III. Zysk z tytułu rozchodu aktywów finansowych, w tym:

– w jednostkach powiązanych

IV. Aktualizacja wartości aktywów finansowych

G. Koszty finansowe, w tym:

I. Odsetki, w tym:

– dla jednostek powiązanych

II. Strata z tytułu rozchodu aktywów finansowych, w tym:

– w jednostkach powiązanych

III. Aktualizacja wartości aktywów finansowych

H. Zysk (strata) brutto (C+D–E+F–G)

I. Podatek dochodowy

J. Zysk (strata) netto (H–I)

Dodatkowe informacje i objaśnienia

obejmują w szczególności:

1) szczegółowy zakres zmian wartości grup rodzajowych środków trwałych,

wartości niematerialnych i prawnych oraz inwestycji długoterminowych,

zawierający stan tych aktywów na początek roku obrotowego, zwiększenia i

zmniejszenia z tytułu: aktualizacji wartości, nabycia, rozchodu, przemieszczenia

wewnętrznego oraz stan końcowy, a dla majątku amortyzowanego – podobne

przedstawienie stanów i tytułów zmian dotychczasowej amortyzacji lub

umorzenia;

2) kwotę dokonanych w trakcie roku obrotowego odpisów aktualizujących wartość

aktywów trwałych odrębnie dla długo-terminowych aktywów niefinansowych

oraz długoterminowych aktywów finansowych;

3) kwotę wartości firmy i wyjaśnienie okresu jej odpisywania, określonych

w art. 44b ust. 10;

 164

164.TO

4) w przypadku gdy instrumenty finansowe lub składniki aktywów niebędące

instrumentami finansowymi są wyceniane według wartości godziwej:

a) istotne założenia przyjęte do ustalenia wartości godziwej, w przypadku gdy

dane przyjęte do ustalenia tej war-tości nie pochodzą z aktywnego rynku,

b) odrębnie dla długoterminowych i krótkoterminowych instrumentów

finansowych lub składników aktywów nie-będących instrumentami

finansowymi – wartość godziwą wykazaną w bilansie, jak również

odpowiednio skutki przeszacowania wpływające na wynik finansowy lub

odniesione na kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny w okresie

sprawozdawczym,

c) odrębnie dla pochodnych instrumentów finansowych wykazywanych jako

krótkoterminowe aktywa finansowe lub zobowiązania krótkoterminowe –

informacje dotyczące zakresu i charakteru instrumentów, w tym istotnych

warunków mogących wpłynąć na kwotę, termin i pewność przyszłych

przepływów pieniężnych,

d) tabelę zmian w kapitale (funduszu) z aktualizacji wyceny obejmującą stan

kapitału (funduszu) na początek i koniec okresu sprawozdawczego oraz

jego zwiększenia i zmniejszenia w ciągu roku obrotowego;

5) kwotę czynnych rozliczeń międzyokresowych kosztów stanowiących różnicę

między wartością otrzymanych finansowych składników aktywów

a zobowiązaniem zapłaty za nie;

6) podział zobowiązań długoterminowych według pozycji bilansu o pozostałym od

dnia bilansowego, przewidywanym umową, okresie spłaty powyżej 5 lat, jak

również łączną kwotę zobowiązań zabezpieczonych na majątku jednostki ze

wskazaniem charakteru i formy tych zabezpieczeń;

7) w przypadku gdy składnik aktywów lub pasywów jest wykazywany w więcej niż

jednej pozycji bilansu, jego powiązanie między tymi poz ycjami; dotyczy to

w szczególności podziału należności i zobowiązań na część długoterminową

i krótkoterminową;

8) łączną kwotę zobowiązań warunkowych, w tym również udzielonych przez

jednostkę gwarancji i poręczeń, także wekslowych, niewykazanych w bilansie,

ze wskazaniem zobowiązań zabezpieczonych na majątku jednostki oraz

charakteru i formy tych zabezpieczeń; odrębnie należy wykazać informacje

 165

164.TO

dotyczące zobowiązań warunkowych w zakresie emerytur i podobnych

świadczeń oraz wobec jednostek powiązanych lub stowarzyszonych;

9) koszt wytworzenia środków trwałych w budowie, w tym odsetki oraz różnice

kursowe, które powiększyły koszt wytworzenia środków trwałych w budowie

w roku obrotowym;

10) odsetki oraz różnice kursowe, które powiększyły cenę nabycia towarów lub koszt

wytworzenia produktów w roku obrotowym;

11) kwotę i charakter poszczególnych pozycji przychodów lub kosztów

o nadzwyczajnej wartości lub które wystąpiły incydentalnie;

12) informację o przeciętnym w roku obrotowym zatrudnieniu;

13) kwoty zaliczek i pożyczek, udzielonych osobom wchodzącym w skład organów

zarządzających, nadzorujących i administrujących jednostki, ze wskazaniem ich

głównych warunków, wysokości oprocentowania oraz wszelkich kwot

spłaconych, odpisanych lub umorzonych, a także zobowiązań zaciągniętych

w ich imieniu tytułem gwarancji i poręczeń wszelkiego rodzaju, ze wskazaniem

kwoty ogółem dla każdej kategorii;

14) informację o istotnych zdarzeniach, jakie nastąpiły po dniu bilansowym,

a nieuwzględnionych w sprawozdaniu finansowym oraz ich wpływie na sytuację

majątkową, finansową oraz wynik finansowy jednostki;

15) przedstawienie dokonanych w roku obrotowym zmian zasad (polityki)

rachunkowości, jeżeli wywierają one istotny wpływ na sytuację majątkową,

finansową i wynik finansowy jednostki oraz przedstawienie zmiany sposobu

sporządzania sprawozdania finansowego wraz z podaniem jej przyczyny;

16) informacje liczbowe, wraz z wyjaśnieniem, zapewniające porównywalność

danych sprawozdania finansowego za rok poprzedzający ze sprawozdaniem za

rok obrotowy;

17) informacje o nazwie i siedzibie jednostki sporządzającej skonsolidowane

sprawozdanie finansowe na najniższym szczeblu grupy kapitałowej, w skład

której wchodzi spółka jako jednostka zależna;

18) w przypadku gdy jednostka mała nie sporządza sprawozdania z działalności

zgodnie z art. 49 ust. 5 ustawy dodatkowo przedstawia informacje o udziałach

(akcjach) własnych:

 166

164.TO

a) przyczynę nabycia udziałów (akcji) własnych dokonanego w roku

obrotowym,

b) liczbę i wartość nominalną nabytych oraz zbytych w roku obrotowym

udziałów (akcji), a w przypadku braku wartości nominalnej, ich wartość

księgową, jak też część kapitału podstawowego, którą te udziały (akcje)

reprezentują,

c) w przypadku nabycia lub zbycia odpłatnego, równowartość tych udziałów

(akcji),

d) liczbę i wartość nominalną lub, w razie braku wartości nominalnej, wartość

księgową wszystkich udziałów (akcji) nabytych i zatrzymanych, jak

również część kapitału podstawowego, którą te udziały (akcje) reprezentują.

 167

164.TO

Załącznik nr 6

ZAKRES INFORMACJI WYKAZYWANYCH W SPRAWOZDANIU FINANSOWYM,

O KTÓRYM MOWA W ART. 45 USTAWY, DLA JEDNOSTEK,

O KTÓRYCH MOWA W ART. 3 UST. 2 USTAWY

Z DNIA 24 KWIETNIA 2003 R. O DZIAŁALNOŚCI POŻYTKU PUBLICZNEGO

I O WOLONTARIACIE, Z WYJĄTKIEM SPÓŁEK KAPITAŁOWYCH, ORAZ JEDNOSTEK,

O KTÓRYCH MOWA W ART. 3 UST. 3 PKT 1 I 2 TEJ USTAWY

Wprowadzenie do sprawozdania finansowego

obejmuje w szczególności:

1)nazwę, siedzibę i adres oraz numer we właściwym rejestrze sądowym albo ewidencji;

2)wskazanie czasu trwania działalności jednostki, jeżeli jest ograniczony;

3)wskazanie okresu objętego sprawozdaniem finansowym;

4)wskazanie, czy sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania

działalności przez jednostkę w dającej się przewidzieć przyszłości oraz czy nie istnieją okoliczności

wskazujące na zagrożenie kontynuowania przez nią działalności;

5)omówienie przyjętych zasad (polityki) rachunkowości, w tym metod wyceny aktywów i pasywów

(także amortyzacji), ustalenia wyniku finansowego oraz sposobu sporządzenia sprawozdania

finansowego w zakresie, w jakim ustawa pozostawia jednostce prawo wyboru.

Bilans

Aktywa

A. Aktywa trwałe

I. Wartości niematerialne i prawne

II. Rzeczowe aktywa trwałe

III. Należności długoterminowe

IV. Inwestycje długoterminowe

V. Długoterminowe rozliczenia międzyokresowe

B. Aktywa obrotowe

I. Zapasy

II. Należności krótkoterminowe

III. Inwestycje krótkoterminowe

IV. Krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe

C. Należne wpłaty na fundusz statutowy

Aktywa razem

Pasywa

A. Fundusz własny

I. Fundusz statutowy

II. Pozostałe fundusze

III. Zysk (strata) z lat ubiegłych

IV. Zysk (strata) netto

B. Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania

I. Rezerwy na zobowiązania

II. Zobowiązania długoterminowe

III. Zobowiązania krótkoterminowe

IV. Rozliczenia międzyokresowe

Pasywa razem

Rachunek zysków i strat

A. Przychody z działalności statutowej

I. Przychody z nieodpłatnej działalności pożytku publicznego

 168

164.TO

II. Przychody z odpłatnej działalności pożytku publicznego

III. Przychody z pozostałej działalności statutowej

B. Koszty działalności statutowej

I. Koszty nieodpłatnej działalności pożytku publicznego

II. Koszty odpłatnej działalności pożytku publicznego

III. Koszty pozostałej działalności statutowej

C. Zysk (strata) z działalności statutowej (A-B)

D. Przychody z działalności gospodarczej

E. Koszty działalności gospodarczej

F. Zysk (strata) z działalności gospodarczej (D-E)

G. Koszty ogólnego zarządu

H. Zysk (strata) z działalności operacyjnej (C+F -G)

I. Pozostałe przychody operacyjne

J. Pozostałe koszty operacyjne

K. Przychody finansowe

L. Koszty finansowe

M. Zysk (strata) brutto (H+I-J+K-L)

N. Podatek dochodowy

O. Zysk (strata) netto (M-N)

 169

164.TO

Informacja dodatkowa:

Informacja dodatkowa powinna zawierać nieobjęte bilansem oraz rachunkiem zysków i strat informacje

i wyjaśnienia niezbędne do oceny gospodarki finansowej jednostki, a w szczególności:

1) informacje o wszelkich zobowiązaniach finansowych, w tym z tytułu dłużnych instrumentów

finansowych, gwarancji i poręczeń lub zobowiązań warunkowych nieuwzględnionych w

bilansie, ze wskazaniem charakteru i formy wierzytelności zabezpieczonych rzeczowo;

2) informacje o kwotach zaliczek i kredytów udzielonych członkom organów administrujących,

zarządzających i nadzorujących, ze wskazaniem oprocentowania, głównych warunków oraz

wszelkich kwot spłaconych, odpisanych lub umorzonych, a także zobowiązań zaciągniętych w

ich imieniu tytułem gwarancji i poręczeń wszelkiego rodzaju, ze wskazaniem kwoty ogółem dla

każdej kategorii;

3) uzupełniające dane o aktywach i pasywach;

4) informacje o strukturze zrealizowanych przychodów ze wskazaniem ich źródeł, w tym w

szczególności informacje o przychodach wyodrębnionych zgodnie z przepisami ustawy z dnia 24

kwietnia 2003 r. o działalności pożytku pub licznego i o wolontariacie, oraz informacje o

przychodach z tytułu składek członkowskich i dotacji pochodzących ze środków publicznych;

5) informacje o strukturze poniesionych kosztów;

6) dane o źródłach zwiększenia i sposobie wykorzystania funduszu statutowe go;

7) jeżeli jednostka posiada status organizacji pożytku publicznego, zamieszcza w informacji

dodatkowej dane na temat uzyskanych przychodów i poniesionych kosztów z tytułu 1% podatku

dochodowego od osób fizycznych oraz sposobu wydatkowania środków pochodzących z 1%

podatku dochodowego od osób fizycznych;

8) inne informacje niż wymienione w pkt 1–7, jeżeli mogłyby w istotny sposób wpłynąć na ocenę

sytuacji majątkowej i finansowej oraz wynik finansowy jednostki, w tym dodatkowe informacje

i objaśnienia wymienione w załączniku nr 1 do ustawy, o ile mają zastosowanie do jednostki.