Wyszukiwarka ustaw

2018 Pozycja 217

©Telksinoe s. 1/50

Opracowano na podstawie: t.j.

Dz. U. z 2018 r.

poz. 217, 357, 398, 650,

Dz. U. z 2019 r.

poz. 55.

U S T A W A

z dnia 14 lipca 1983 r.

o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach

Rozdział 1

Przepisy ogólne

Art. 1. Materiałami archiwalnymi wchodzącymi do narodowego zasobu

archiwalnego, zwanymi dalej „materiałami archiwalnymi”, są wszelkiego rodzaju akta

i dokumenty, korespondencja, dokumentacja finansowa, techniczna i statystyczna,

mapy i plany, fotografie, filmy i mikrofilmy, nagrania dźwiękowe i wideofonowe,

dokumenty elektroniczne w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 lutego 2005 r.

o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U.

z 2017 r. poz. 570) oraz inna dokumentacja, bez względu na sposób jej wytworzenia,

mająca znaczenie jako źródło informacji o wartości historycznej o działalności

Państwa Polskiego, jego poszczególnych organów i innych państwowych jednostek

organizacyjnych oraz o jego stosunkach z innymi państwami, o rozwoju życia

społecznego i gospodarczego, o działalności organizacji o charakterze politycznym,

społecznym i gospodarczym, zawodowym i wyznaniowym, o organizacji i rozwoju

nauki, kultury i sztuki, a także o działalności jednostek samorządu terytorialnego

i innych samorządowych jednostek organizacyjnych – powstała w przeszłości

i powstająca współcześnie.

Art. 2. 1. Narodowy zasób archiwalny służy nauce, kulturze, gospodarce

narodowej oraz potrzebom obywateli.

2. Narodowy zasób archiwalny, w zależności od stosunku własności materiałów

archiwalnych, dzieli się na:

1) państwowy zasób archiwalny;

2) niepaństwowy zasób archiwalny.

Art. 3. Materiały archiwalne stanowiące narodowy zasób archiwalny

przechowuje się wieczyście.

31.01.2019

©Telksinoe s. 2/50

Art. 4. 1. Nadzór nad narodowym zasobem archiwalnym sprawuje minister

właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego za pośrednictwem

Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych.

2. Zadania, o których mowa w art. 51b, art. 51f ust. 2, art. 51g ust. 1, 2, 4 i 5,

art. 51h ust. 1 oraz art. 51j ust. 1 i 2, są zadaniami z zakresu administracji rządowej.

Rozdział 2

Postępowanie z materiałami archiwalnymi i inną dokumentacją

Art. 5. 1. Dokumentacja powstająca w organach państwowych i państwowych

jednostkach organizacyjnych oraz w organach jednostek samorządu terytorialnego

i samorządowych jednostkach organizacyjnych, a także napływająca do nich, jest

przechowywana przez te organy i jednostki organizacyjne, a następnie:

1) dokumentacja stanowiąca materiały archiwalne jest przekazywana niezwłocznie

po upływie 25 lat od jej wytworzenia do właściwego archiwum państwowego,

o ile organ lub jednostka organizacyjna nie przekazały wcześniej materiałów

archiwalnych do archiwum państwowego;

2) dokumentacja inna niż wymieniona w pkt 1, zwana dalej „dokumentacją

niearchiwalną”, może ulec brakowaniu, za zgodą dyrektora właściwego

archiwum państwowego, chyba że zgoda ta nie jest wymagana, albo właściwego

organu określonego w art. 19; dokumentacja niearchiwalna może być brakowana

po upływie okresu jej przechowywania, określonego w jednolitym rzeczowym

wykazie akt lub kwalifikatorze dokumentacji, o których mowa w art. 6 ust. 2

pkt 2, oraz po uznaniu przez organ lub jednostkę organizacyjną, że dokumentacja

niearchiwalna utraciła dla nich znaczenie, w tym wartość dowodową.

1a. W przypadku gdy trwale zaprzestają działalności organ lub jednostka

organizacyjna, o których mowa w ust. 1, organ lub jednostka organizacyjna

przekazuje:

1) niezwłocznie materiały archiwalne do właściwego archiwum państwowego;

2) dokumentację niearchiwalną organowi lub jednostce organizacyjnej

przejmującym ich zadania i kompetencje; do organu lub jednostki organizacyjnej

przejmujących dokumentację niearchiwalną, w zakresie jej ewidencjonowania,

przechowywania, zabezpieczania, udostępniania, brakowania i przekazywania

31.01.2019

©Telksinoe s. 3/50

do archiwum państwowego, stosuje się przepisy, jakim podlegał organ lub

jednostka organizacyjna przekazujący dokumentację.

1b. Jeżeli organ lub jednostka organizacyjna, o których mowa w ust. 1, które

trwale zaprzestają działalności, nie przekazały materiałów archiwalnych do archiwum

państwowego, materiały te przejmuje i przekazuje do właściwego archiwum

państwowego organ nadrzędny nad organem lub jednostką organizacyjną, które trwale

zaprzestają działalności, a w przypadku braku takiego organu – organ sprawujący nad

nimi nadzór.

1c. Koszty związane z przygotowaniem do przekazania i konserwacją

materiałów archiwalnych oraz ich przekazaniem do archiwum państwowego ponosi

organ lub jednostka organizacyjna przekazująca materiały archiwalne do archiwum

państwowego.

1d. W przypadku braku organu lub jednostki organizacyjnej przejmujących

zadania i kompetencje organu lub jednostki organizacyjnej, o których mowa w ust. 1,

które trwale zaprzestają działalności, dokumentację niearchiwalną tego organu lub

jednostki przekazuje się organowi nadrzędnemu nad organem lub jednostką

organizacyjną, które trwale zaprzestają działalności, w przypadku braku organu

nadrzędnego – organowi sprawującemu nadzór nad organem lub jednostką

organizacyjną, które trwale zaprzestają działalności, a w przypadku braku takiego

organu – podmiotowi wykonującemu działalność, o której mowa w art. 51a, po

zapewnieniu przez podmiot likwidujący działalność organu lub jednostki

organizacyjnej podmiotowi wykonującemu działalność, o której mowa w art. 51a,

środków finansowych na dalsze przechowywanie tej dokumentacji.

1e. Podlegające przejęciu przez archiwum państwowe materiały archiwalne

organu lub jednostki organizacyjnej, o których mowa w ust. 1, które trwale zaprzestały

działalności, niezbędne do działalności:

1) organu państwowego lub państwowej jednostki organizacyjnej nieposiadającej

osobowości prawnej przejmujących zadania i kompetencje organu lub jednostki

organizacyjnej, które trwale zaprzestały działalności, archiwum państwowe

pozostawia temu organowi lub jednostce, na ich pisemny wniosek, w tym

złożony w postaci elektronicznej, na podstawie porozumienia zawartego

pomiędzy archiwum państwowym a tym organem lub jednostką;

31.01.2019

©Telksinoe s. 4/50

2) państwowej osoby prawnej, organu jednostki samorządu terytorialnego lub

samorządowej jednostki organizacyjnej przejmujących zadania i kompetencje

organu lub jednostki organizacyjnej, które trwale zaprzestały działalności,

archiwum państwowe, na ich pisemny wniosek, w tym złożony w postaci

elektronicznej, pozostawia do używania na podstawie umowy użyczenia tej

osobie, organowi lub jednostce;

3) jednostki organizacyjnej niebędącej państwową lub samorządową jednostką

organizacyjną, przejmującej zadania i kompetencje organu lub jednostki

organizacyjnej, które trwale zaprzestały działalności, archiwum państwowe, na

jej pisemny wniosek, w tym złożony w postaci elektronicznej, może pozostawić

do używania na podstawie umowy uż yczenia tej jednostce.

1f. Porozumienie lub umowa użyczenia, o których mowa w ust. 1e, określają

w szczególności czas dysponowania materiałami archiwalnymi oraz obowiązki

biorącego do używania materiały archiwalne.

1g. Jeżeli z dokumentacji organu lub jednostki organizacyjnej, o których mowa

w ust. 1, które trwale zaprzestały działalności, nie wydzielono materiałów

archiwalnych, do postępowania z tą dokumentacją, do czasu wydzielenia tych

materiałów, stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące postępowania z materiałami

archiwalnymi.

2. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, po

zasięgnięciu opinii Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych, w drodze

rozporządzenia:

1) określi:

a) metody kwalifikowania i metodę klasyfikowania dokumentacji,

b) rodzaje oznaczeń kategorii archiwalnych,

c) elementy jednolitego rzeczowego wykazu akt,

d) wzór budowy jednolitego rzeczowego wykazu akt,

e) wzór budowy kwalifikatora dokumentacji,

f) standardy porządkowania, ewidencjonowania i technicznego

zabezpieczania materiałów archiwalnych przed ich przekazaniem do

archiwów państwowych,

g) szczegółowy tryb przekazywania materiałów archiwalnych do archiwów

państwowych,

31.01.2019

©Telksinoe s. 5/50

h) szczegółowy tryb brakowania dokumentacji niearchiwalnej,

i) właściwość archiwów państwowych w sprawach, o których mowa w lit. g

i h, w tym właściwość archiwów państwowych dla naczelnych i centralnych

organów władzy i administracji rządowej oraz innych centralnych jednostek

organizacyjnych, a także dla rodzajów przejmowanych materiałów

archiwalnych

– mając na uwadze wartość historyczną dokumentacji lub utratę jej znaczenia

i potrzebę ochrony dokumentacji przed uszkodzeniem, zniszczeniem lub utratą

oraz kierując się zakresem stosowania systemów teleinformatycznych

w załatwianiu i rozstrzyganiu spraw;

2) może określić rodzaje lub typy dokumentacji niearchiwalnej, której brakowanie

nie wymaga zgody dyrektora właściwego archiwum państwowego, kierując się

krótkotrwałym znaczeniem tej dokumentacji oraz tym, że nie stanowiła ona

dotychczas materiałów archiwalnych.

2a. Minister właściwy do spraw informatyzacji, po zasięgnięciu opinii

Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych, określi, w drodze rozporządzenia,

niezbędne elementy struktury dokumentów elektronicznych powstałych i groma-

dzonych w podmiotach, o których mowa w ust. 1, uwzględniając minimalne

wymagania dla rejestrów publicznych i wymiany informacji w formie elektronicznej,

a także potrzebę zapewnienia integralności dokumentów elektronicznych.

2b. Minister właściwy do spraw informatyzacji, po zasięgnięciu opinii

Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych, określi, w drodze rozporządzenia,

szczegółowy sposób postępowania z dokumentami elektronicznymi w podmiotach,

o których mowa w ust. 1, w szczególności zasady ewidencjonowania, klasyfikowania

i kwalifikowania dokumentów elektronicznych oraz zasady i tryb ich brakowania,

uwzględniając potrzebę zapewnienia integralności dokumentów elektronicznych

i długotrwałego ich przechowywania.

2c. Minister właściwy do spraw informatyzacji, w porozumieniu z ministrem

właściwym do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, na wniosek

Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych, określi, w drodze rozporządzenia,

wymagania techniczne, jakim powinny odpowiadać formaty zapisu i informatyczne

nośniki danych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 lutego 2005 r.

o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne,

31.01.2019

©Telksinoe s. 6/50

przekazywanych do archiwów państwowych materiałów archiwalnych utrwalonych

na informatycznych nośnikach danych.

3. Tryb brakowania dokumentacji niearchiwalnej oraz sposób postępowania

z materiałami archiwalnymi i dokumentacją niearchiwalną w przypadku trwałego

zaprzestania działalności przez organy lub jednostki organizacyjne, w tym podległych

i nadzorowanych, określają, w drodze zarządzenia, w odniesieniu do:

1) Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej – Szef Kancelarii Prezydenta

Rzeczypospolitej Polskiej;

2) Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej – Szef Kancelarii Sejmu Rzeczypospolitej

Polskiej;

3) Senatu Rzeczypospolitej Polskiej – Szef Kancelarii Senatu Rzeczypospolitej

Polskiej;

4) Rady Ministrów – Szef Kancelarii Prezesa Rady Ministrów;

4a) Biura Bezpieczeństwa Narodowego – Szef Biura Bezpieczeństwa Narodowego;

5) organów i jednostek organizacyjnych podległych i nadzorowanych przez

Ministra Obrony Narodowej, ministra właściwego do spraw wewnętrznych,

ministra właściwego do spraw zagranicznych oraz wyodrębnionych komórek

organizacyjnych urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów

publicznych i urzędów celno-skarbowych, w których funkcjonariusze Służby

Celno-Skarbowej wykonują czynności operacyjno-rozpoznawcze, a także w

odniesieniu do wyodrębnionej komórki organizacyjnej w urzędzie obsługującym

ministra właściwego do spraw finansów publicznych wykonującej zadania w

zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu –

ministrowie, którym podlegają oraz przez których są nadzorowane te organy i

jednostki organizacyjne;

6) Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego – Prezes Rady Ministrów na wniosek

Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego;

6a) Agencji Wywiadu – Prezes Rady Ministrów na wniosek Szefa Agencji

Wywiadu;

6b) Centralnego Biura Antykorupcyjnego – Prezes Rady Ministrów na wniosek

Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego;

31.01.2019

©Telksinoe s. 7/50

7) Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi

Polskiemu – Prezes Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni

przeciwko Narodowi Polskiemu.

4. (uchylony)

5. Zarządzenia dotyczące określenia sposobu kwalifikowania dokumentacji ze

względu na okresy jej przechowywania w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego

oraz w Agencji Wywiadu podlegają ochronie zgodnie z przepisami o ochronie

informacji niejawnych.

Art. 6. 1. Organy państwowe oraz państwowe jednostki organizacyjne, organy

jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządowe jednostki organizacyjne

obowiązane są zapewnić odpowiednią ewidencję, przechowywanie oraz ochronę

przed uszkodzeniem, zniszczeniem bądź utratą:

1) powstającej w nich dokumentacji, w sposób odzwierciedlający przebieg

załatwiania i rozstrzygania spraw;

2) nadsyłanej i składanej do nich dokumentacji, w sposób, o którym mowa w pkt 1.

1a. Zadania, o których mowa w ust. 1, mogą być realizowane w ramach

elektronicznego zarządzania dokumentacją, będącego systemem wykonywania

czynności kancelaryjnych, dokumentowania przebiegu załatwiania i rozstrzygania

spraw, gromadzenia i tworzenia dokumentacji w postaci elektronicznej

z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego, o którym mowa w przepisach

wydanych na podstawie art. 5 ust. 2b.

2. Organy i kierownicy jednostek organizacyjnych, o których mowa w ust. 1,

w porozumieniu z Naczelnym Dyrektorem Archiwów Państwowych, określają:

1) instrukcję kancelaryjną określającą szczegółowe zasady i tryb wykonywania

czynności kancelaryjnych;

2) sposób klasyfikowania i kwalifikowania dokumentacji w formie jednolitego

rzeczowego wykazu akt, który określa klasy, według których w organie lub

jednostce organizacyjnej, o których mowa w ust. 1, grupuje się jednolicie,

w systemie dziesiętnym, dokumentację powstającą i gromadzoną w tych

organach i jednostkach oraz ustala dla dokumentacji kwalifikację archiwalną;

jednolity rzeczowy wykaz akt stanowi podstawę oznaczania, rejestracji i gru-

powania dokumentacji w organie lub jednostce organizacyjnej w chwili

wszczynania spraw oraz może być uzupełniony przez kwalifikator dokumentacji,

31.01.2019

©Telksinoe s. 8/50

który określa kwalifikację archiwalną jednorodnego rodzaju lub typu

dokumentacji;

3) instrukcję w sprawie organizacji i zakresu działania archiwum zakładowego lub

składnicy akt.

2a. Przepisów ust. 2 nie stosuje się do:

1) organów gminy i związków międzygminnych oraz urzędów obsługujących te

organy i związki;

2) organów powiatu i starostw powiatowych;

3) organów samorządu województwa i urzędów marszałkowskich;

4) organów zespolonej administracji rządowej w województwie i urzędów

obsługujących te organy.

2b. Prezes Rady Ministrów, na wniosek ministra właściwego do spraw

administracji publicznej oraz ministra właściwego do spraw kultury i ochrony

dziedzictwa narodowego, określi, w drodze rozporządzenia, dla organów i związków

międzygminnych, o których mowa w ust. 2a:

1) instrukcję kancelaryjną określającą szczegółowe zasady i tryb wykonywania

czynności kancelaryjnych w urzędach obsługujących te organy i związki;

2) sposób klasyfikowania i kwalifikowania dokumentacji w formie jednolitych

rzeczowych wykazów akt;

3) instrukcję w sprawie organizacji i zakresu działania archiwów zakładowych

określającą w szczególności zasady i tryb postępowania z dokumentacją

w archiwum.

2c. W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 2b, należy uwzględnić potrzebę

zapewnienia jednolitego sposobu tworzenia, ewidencjonowania i przechowywania

dokumentacji w różnej postaci, w tym elektronicznej, oraz jej ochrony przed

uszkodzeniem, zniszczeniem lub utratą.

2d. Wójt (burmistrz, prezydent miasta), starosta, marszałek województwa lub

wojewoda, w porozumieniu z dyrektorem właściwego dla ich siedziby archiwum

państwowego, w drodze zarządzenia, mogą dokonać uzupełnienia jednolitych

rzeczowych wykazów akt, o których mowa w ust. 2b pkt 2, jeżeli jest to niezbędne dla

klasyfikacji nowych zadań i nie narusza konstrukcji klasyfikacji; w przypadku

organów zespolonej administracji rządowej w województwie uzupełnienia jednolitych

rzeczowych wykazów akt wojewoda dokonuje na wniosek tych organów.

31.01.2019

©Telksinoe s. 9/50

2e. Organ państwowy może określić, w trybie określonym w ust. 2, instrukcję

kancelaryjną, jednolity rzeczowy wykaz akt, instrukcję w sprawie organizacji

i zakresu działania archiwum zakładowego lub składnicy akt oraz w miarę potrzeby

kwalifikator dokumentacji, wspólne dla:

1) urzędu obsługującego ten organ oraz nadzorowanych i podległych jednostek

organizacyjnych albo

2) nadzorowanych i podległych jednostek organizacyjnych.

2f. Wójt (burmistrz, prezydent miasta), starosta lub marszałek województwa

mogą określić, w trybie określonym w ust. 2, instrukcję kancelaryjną, jednolity

rzeczowy wykaz akt, instrukcję w sprawie organizacji i zakresu działania archiwum

zakładowego lub składnicy akt oraz w miarę potrzeby kwalifikator dokumentacji,

wspólne dla jednostek nadzorowanych i podległych, których przedmiot działalności

jest zbliżony.

2g. Z dniem wejścia w życie instrukcji kancelaryjnej, jednolitego rzeczowego

wykazu akt, instrukcji w sprawie organizacji i zakresu działania archiwum

zakładowego lub składnicy akt lub kwalifikatora dokumentacji, o których mowa

w ust. 2e i 2f, tracą moc odpowiednio instrukcje, jednolity rzeczowy wykaz akt

i kwalifikator dokumentacji określone na podstawie ust. 2 przez kierownika jednostki

organizacyjnej.

2h. Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych może upoważnić dyrektorów

archiwów państwowych do występowania w jego imieniu w sprawach, o których

mowa w ust. 2, 2e i 2f.

2i. Organy właściwe w sprawach archiwów wyodrębnionych określają instrukcję

w sprawie zarządzania dokumentacją w archiwum wyodrębnionym, określającą

zasady i tryb postępowania z dokumentacją w tym archiwum.

3. Do organów właściwych w sprawach archiwów wyodrębnionych nie stosuje

się wymogu porozumienia z Naczelnym Dyrektorem Archiwów Państwowych

w sprawach, o których mowa w ust. 2, 2e i 2i.

Art. 7. Materiały archiwalne wchodzące do państwowego zasobu archiwalnego

nie mogą być zbywane; nie mogą być też, poza wypadkami określonymi w ustawie,

przekazywane innym jednostkom organizacyjnym niż określone w art. 22.

31.01.2019

©Telksinoe s. 10/50

Art. 8. Materiały archiwalne wchodzące do ewidencjonowanego

niepaństwowego zasobu archiwalnego nie mogą być zbywane; ich przejście na

własność Państwa następuje zgodnie z art. 44.

Art. 9. 1. Materiały archiwalne wchodzące do nieewidencjonowanego

niepaństwowego zasobu archiwalnego mogą być zbywane. W razie ich zbywania

w drodze umowy sprzedaży, archiwom państwowym oraz archiwom wyodrębnionym

przysługuje prawo pierwokupu tych materiałów, w zależności od właściwości tych

archiwów. Do pierwokupu tych materiałów stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego.

2. Prawo pierwokupu, o którym mowa w ust. 1, nie ma zastosowania, jeżeli

materiały archiwalne wchodzące do nieewidencjonowanego niepaństwowego zasobu

archiwalnego są oferowane do nabycia jednostkom organizacyjnym, o których mowa

w art. 22 ust. 2, jeżeli materiały te uzupełniają aktualnie posiadany archiwalny zasób

historyczny tych jednostek.

Art. 10. (uchylony)

Art. 11. Jednostki organizacyjne państwowej sieci archiwalnej mogą

przyjmować na przechowanie materiały archiwalne będące własnością bądź na

podstawie innego tytułu pozostające w posiadaniu niepaństwowych jednostek

organizacyjnych oraz osób fizycznych.

Art. 12. Organy państwowe i państwowe jednostki organizacyjne, organy

jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządowe jednostki organizacyjne, partie

polityczne, organizacje polityczne, spółdzielcze i inne organizacje społeczne oraz inne

niepaństwowe jednostki organizacyjne, a także kościoły i związki wyznaniowe,

u których powstają bądź które przechowują materiały archiwalne, są obowiązane

zapewnić należyte warunki ich przechowywania, chronić je przed uszkodzeniem,

zniszczeniem bądź utratą oraz zapewnić konieczną konserwację tych materiałów.

Art. 12a. Dyrektor właściwego archiwum państwowego może wydać decyzję

o zabezpieczeniu materiałów archiwalnych wchodzących do narodowego zasobu

archiwalnego przez przeniesienie ich do tego archiwum w celu przechowania, aż do

czasu ustania zagrożenia, jeżeli istnieje uzasadniona obawa ich zniszczenia,

uszkodzenia lub utraty, w szczególności przez wywiezienie za granicę bez zezwolenia,

o którym mowa w art. 14.

31.01.2019

©Telksinoe s. 11/50

Art. 13. Sprawy, o których mowa w art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 1 oraz w art. 12,

w odniesieniu do partii politycznych, organizacji politycznych, spółdzielczych

i innych organizacji społecznych oraz innych niepaństwowych jednostek

organizacyjnych, a także kościołów i związków wyznaniowych, regulują we własnym

zakresie partie polityczne, organizacje i jednostki organizacyjne oraz kościoły

i związki wyznaniowe.

Art. 14. 1. Wywóz za granicę materiałów archiwalnych stanowiących narodowy

zasób archiwalny jest zabroniony.

2. Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych może zezwolić na czasowy

wywóz za granicę materiałów archiwalnych, jeżeli za udzieleniem zezwolenia

przemawia ważny interes społeczny lub indywidualny.

3. Wywóz za granicę materiałów archiwalnych niewchodzących do narodowego

zasobu archiwalnego w rozumieniu ustawy jest dopuszczalny pod warunkiem

stwierdzenia jego charakteru przez Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych.

4. Przepisy ust. 1–3 nie mają zastosowania do materiałów archiwalnych

przywiezionych do kraju z zastrzeżeniem ich zwrotu oraz do materiałów archiwalnych

podlegających zwrotowi z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie art. 26 i

art. 43 ustawy z dnia 25 maja 2017 r. o restytucji narodowych dóbr kultury (Dz. U.

poz. 1086).

Art. 14a. (uchylony)

Art. 14b. Prowadzenie spraw o zwrot materiałów archiwalnych

wyprowadzonych z naruszeniem prawa z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

reguluje ustawa z dnia 25 maja 2017 r. o restytucji narodowych dóbr kultury.

Rozdział 3

Państwowy zasób archiwalny

Art. 15. 1. Państwowy zasób archiwalny tworzą materiały archiwalne powstałe

i powstające w wyniku działalności:

1) organów państwowych oraz innych państwowych jednostek organizacyjnych;

1a) organów jednostek samorządu terytorialnego oraz innych samorządowych

jednostek organizacyjnych;

31.01.2019

©Telksinoe s. 12/50

2) obcych organów władzy i administracji państwowej i innych organów, jednostek

organizacyjnych i organizacji, związków wyznaniowych, a także okupacyjnych

jednostek wojskowych, jeżeli materiały te znajdują się w Rzeczypospolitej

Polskiej.

2. Państwowy zasób archiwalny tworzą również materiały archiwalne powstałe

w wyniku działalności:

1) partii politycznych oraz innych organizacji o charakterze politycznym,

społecznym, zawodowym i gospodarczym,

2) kościołów i związków wyznaniowych,

3) innych niepaństwowych organizacji i jednostek organizacyjnych,

4) działaczy politycznych, społecznych i gospodarczych, twórców w dziedzinie

nauki i techniki, kultury i sztuki oraz innych osób, które wniosły swój

historyczny wkład do rozwoju Państwa Polskiego, życia politycznego,

społecznego i gospodarczego oraz do rozwoju nauki i techniki oraz kultury

i sztuki,

5) rodzin i rodów, które wywierały historyczny wpływ na sprawy państwowe,

stosunki polityczne, gospodarcze i społeczne, a także dotyczące ich majątków,

przedsiębiorstw i innej aktywności gospodarczej,

jeżeli materiały te stały się własnością Państwa w wyniku zakupu, darowizny lub

w innej drodze.

3. Materiały archiwalne, o których mowa w ust. 1 i 2, znajdujące się poza

granicami Państwa w posiadaniu obcych organów lub organizacji są uważane za

państwowy zasób archiwalny, jeżeli na podstawie prawa lub zwyczajów między-

narodowych powinny być przekazane Rzeczypospolitej Polskiej.

Art. 16. 1. (uchylony)

2. (uchylony)

2a. Archiwa państwowe wykonują usługi archiwalne w zakresie wyszukiwania

informacji i danych zawartych w materiałach archiwalnych, przetwarzania tych

informacji i danych, a także sporządzania wyciągów, wypisów, odpisów albo

odwzorowań wizualnych bądź dźwiękowych tych materiałów, włącznie z metadanymi

odwzorowań cyfrowych.

2b. (uchylony)

2c. (uchylony)

31.01.2019

©Telksinoe s. 13/50

2d. (uchylony)

2e. (uchylony)

3. (uchylony)

4. (uchylony)

Art. 16a. 1. Każdemu przysługuje prawo dostępu do materiałów archiwalnych.

2. Podmioty, o których mowa w art. 22 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2, zwane dalej

„podmiotami zobowiązanymi”, są obowiązane udostępniać:

1) materiały archiwalne w oryginale, w szczególności w ich pierwotnej wersji

językowej lub w pierwotnym formacie plików cyfrowych, bądź w postaci lub

w formacie nadanych przez podmiot zobowiązany w celu długotrwałego

przechowywania i odczytu treści tych materiałów;

2) reprodukcje materiałów archiwalnych.

3. Podmioty zobowiązane mogą również udostępniać materiały archiwalne

niestanowiące państwowego zasobu archiwalnego, jeżeli możliwość ich udostępniania

nie została wyłączona.

4. Korzystanie z materiałów archiwalnych służy w szczególności:

1) celom poznawczym, w tym związanym z badaniami naukowymi albo

zaspokajaniem osobistych potrzeb informacyjnych;

2) ponownemu wykorzystaniu treści lub odwzorowań tych materiałów, do celów

innych niż te, dla których je wytworzono lub pierwotnie zgromadzono, w tym do

celów zarobkowych;

3) uzyskiwaniu, w trybie przepisów odrębnych, które regulują zasady wydawania

zaświadczeń, urzędowego potwierdzenia treści przechowywanych materiałów

archiwalnych, w postaci ich uwierzytelnionych odwzorowań (odpisów,

wypisów, wyciągów i reprodukcji) w oryginalnej wersji językowej, a także

w postaci wtórnych dokumentów opisowo prezentujących tę treść lub jej

składniki wyróżnione przez wnioskodawcę.

Art. 16b. 1. Dostęp do materiałów archiwalnych podlega ograniczeniu:

1) w zakresie i na zasadach określonych w przepisach:

a) o ochronie informacji niejawnych,

b) o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych;

2) ze względu na ochronę:

31.01.2019

©Telksinoe s. 14/50

a) dóbr osobistych,

b) danych osobowych;

3) ze względu na potrzebę zachowania integralności składników państwowego

zasobu archiwalnego zagrożonego uszkodzeniem, zniszczeniem lub utratą.

2. Materiały archiwalne podlegają udostępnianiu nie wcześniej niż w przypadku:

1) aktów stanu cywilnego lub ksiąg stanu cywilnego, od końca roku

kalendarzowego, w którym nastąpiło odpowiednio sporządzenie aktu lub

zamknięcie księgi, dotyczących:

a) urodzeń – po 100 latach,

b) małżeństw i zgonów – po 80 latach;

2) indywidualnej dokumentacji medycznej – po 100 latach od sporządzenia

ostatniego wpisu;

3) aktów notarialnych i dokumentacji ksiąg wieczystych wraz z urządzeniami

ewidencyjnymi – po 70 latach od sporządzenia aktu lub składnika dokumentacji;

4) dokumentacji spraw sądowych i postępowań dochodzeniowych – po 70 latach od

uprawomocnienia się orzeczenia lub zakończenia postępowania;

5) ewidencji ludności – po 30 latach od jej wytworzenia;

6) dokumentacji osobowej i płacowej pracodawców – po 50 latach od ustania

stosunku pracy.

3. Ograniczeń określonych:

1) w ust. 1 pkt 2 i 3 nie stosuje się, jeżeli zainteresowany posiada szczególne

uprawnienia albo realizuje cele korzystające ze szczególnej ochrony prawnej,

które to uprawnienia lub cele są nadrzędne w stosunku do tych ograniczeń;

2) w ust. 2 nie stosuje się do udostępnienia uprawnionym do dostępu do danych

zawartych w tych materiałach.

Art. 16c. 1. Udostępnianie materiałów archiwalnych jest bezpłatne.

2. Podmioty zobowiązane nie wykonują autorskich praw majątkowych, które

przysługują Skarbowi Państwa, w stosunku do podmiotów, którym udostępniono te

materiały.

3. Podmioty zobowiązane nie powinny ograniczać dostępu do materiałów

archiwalnych, ponad ograniczenia stosowane w związku z pierwotnym celem ich

wytworzenia.

31.01.2019

©Telksinoe s. 15/50

4. Jeśli przepisy odrębne zapewniają szerszy dostęp do materiałów archiwalnych

niż wynika z ustawy, zastosowanie mają te przepisy.

Art. 16d. 1. Podmioty zobowiązane udostępniają zainteresowanym lub ich

upoważnionym przedstawicielom materiały archiwalne przez:

1) umożliwienie osobistego:

a) zapoznania się z tymi materiałami,

b) utrwalenia ich treści w postaci notatek, wyciągów, wypisów, odpisów albo

odwzorowań wizualnych, dźwiękowych lub cyfrowych wraz z ich

metadanymi;

2) przekazanie informacji w nich zawartych w postaci reprodukcji tych materiałów

albo pisemnej odpowiedzi na zapytanie.

2. Podmioty zobowiązane udostępniają materiały archiwalne w oryginale albo

reprodukcje tych materiałów:

1) w dostosowanych do tego celu pomieszczeniach, po pisemnym zgłoszeniu

w postaci papierowej lub elektronicznej;

2) za pośrednictwem systemów teleinformatycznych wraz z metadanymi

reprodukcji.

3. Jeżeli czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b, mogłyby zakłócić

innym zainteresowanym dostęp do materiałów archiwalnych, ich wykonywanie

odbywa się na podstawie porozumienia między zainteresowanym i podmiotem

zobowiązanym.

Art. 16e. 1. W przypadku uzasadnionego przypuszczenia, że występują

ograniczenia dostępu do materiałów archiwalnych, podmiot zobowiązany wszczyna

postępowanie w sprawie odmowy dostępu do tych materiałów.

2. Podmiot zobowiązany wydaje decyzję w sprawie:

1) całkowitej albo częściowej odmowy dostępu do materiałów archiwalnych albo

2) umorzenia postępowania w przypadku:

a) o którym mowa w art. 16b ust. 3 pkt 1,

b) gdy nie zachodzą ograniczenia dostępu do materiałów archiwalnych.

3. Do postępowania w sprawie odmowy dostępu do materiałów archiwalnych

stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania

31.01.2019

©Telksinoe s. 16/50

administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257), z tym że decyzje wydaje się nie

później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania zgłoszenia.

Art. 17. 1. (uchylony)

1a. (uchylony)

2. (uchylony)

3. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, sposób i tryb udostępniania

materiałów archiwalnych znajdujących się w archiwach wyodrębnionych,

z wyłączeniem archiwum wyodrębnionego Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji

Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, w tym:

1) sposób postępowania z materiałami archiwalnymi zawierającymi informacje

stanowiące tajemnice prawnie chronione, w szczególności informacje niejawne

albo dane osobowe podlegające ochronie,

2) zakres udostępniania dokumentacji dotyczącej osób fizycznych tym osobom dla

celów własnych,

3) szczególne wypadki wcześniejszego udostępniania materiałów archiwalnych,

4) odpłatność za udostępnianie materiałów archiwalnych w przypadku ponoszenia

przez archiwum dodatkowych kosztów z tego tytułu,

5) odpłatność za sporządzenie reprodukcji materiałów archiwalnych

– uwzględniając szczególny charakter dokumentacji i potrzebę jej ochrony przed

nieuprawnionym ujawnieniem oraz wysokość wydatków ponoszonych w związku

z udostępnieniem materiałów archiwalnych.

4. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego po

zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji ustali, w drodze

rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb gromadzenia, ewidencjonowania,

kwalifikowania, klasyfikacji oraz udostępniania materiałów archiwalnych tworzących

zasób jednostek publicznej radiofonii i telewizji, uwzględniając:

1) szczególny zakres i sposób działania radia i telewizji;

2) potrzebę szczególnej ochrony materiałów archiwalnych przed utratą lub

zniszczeniem.

Art. 18. 1. Centralnym organem administracji rządowej w sprawach

państwowego zasobu archiwalnego jest Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych.

31.01.2019

©Telksinoe s. 17/50

2. Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych powołuje Prezes Rady

Ministrów, na wniosek ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa

narodowego, spośród osób wyłonionych w drodze otwartego i konkurencyjnego

naboru.

3. Prezes Rady Ministrów odwołuje Naczelnego Dyrektora Archiwów

Państwowych.

4. Zastępców Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych powołuje, spośród

osób wyłonionych w drodze otwartego i konkurencyjnego naboru, minister właściwy

do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, na wniosek

Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych. Minister właściwy do spraw kultury

i ochrony dziedzictwa narodowego odwołuje, na wniosek Naczelnego Dyrektora

Archiwów Państwowych, jego zastępców.

5. Nadzór nad Naczelnym Dyrektorem Archiwów Państwowych sprawuje

minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego.

Art. 18a. 1. Stanowisko Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych może

zajmować osoba, która:

1) jest obywatelem polskim;

2) korzysta z pełni praw publicznych;

3) nie była skazana prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne

przestępstwo skarbowe;

4) posiada kompetencje kierownicze.

2. Osoba, o której mowa w ust. 1, powinna ponadto posiadać:

1) tytuł zawodowy magistra lub równorzędny i co najmniej 5-letni okres

zatrudnienia na stanowiskach kierowniczych w Naczelnej Dyrekcji Archiwów

Państwowych lub archiwach państwowych lub

2) stopień naukowy doktora habilitowanego w zakresie nauk związanych

z działalnością archiwów, lub

3) tytuł naukowy w zakresie nauk związanych z działalnością archiwów.

Art. 18b. 1. Informację o naborze na stanowisko Naczelnego Dyrektora

Archiwów Państwowych, ogłasza się przez umieszczenie ogłoszenia w miejscu

powszechnie dostępnym w siedzibie urzędu obsługującego Naczelnego Dyrektora

Archiwów Państwowych oraz Biuletynie Informacji Publicznej urzędu i Biuletynie

31.01.2019

©Telksinoe s. 18/50

Informacji Publicznej Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Ogłoszenie powinno

zawierać:

1) nazwę i adres urzędu;

2) określenie stanowiska;

3) wymagania związane ze stanowiskiem wynikające z przepisów prawa;

4) zakres zadań wykonywanych na stanowisku;

5) wskazanie wymaganych dokumentów;

6) termin i miejsce składania dokumentów;

7) informację o metodach i technikach naboru.

2. Termin, o którym mowa w ust. 1 pkt 6, nie może być krótszy niż 10 dni od

dnia opublikowania ogłoszenia w Biuletynie Informacji Publicznej Kancelarii Prezesa

Rady Ministrów.

Art. 18c. 1. Nabór na stanowisko Naczelnego Dyrektora Archiwów

Państwowych przeprowadza zespół, powołany przez ministra właściwego do spraw

kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, liczący co najmniej 3 osoby, których

wiedza i doświadczenie dają rękojmię wyłonienia najlepszych kandydatów.

2. W toku naboru ocenia się doświadczenie zawodowe kandydata, wiedzę

niezbędną do wykonywania zadań na stanowisku, na które jest przeprowadzany nabór,

oraz kompetencje kierownicze.

3. Ocena wiedzy i kompetencji kierowniczych, o których mowa w ust. 2, może

być dokonana na zlecenie zespołu przez osobę niebędącą członkiem zespołu, która

posiada odpowiednie kwalifikacje do dokonania tej oceny.

4. Członek zespołu oraz osoba, o której mowa w ust. 3, mają obowiązek

zachowania w tajemnicy informacji dotyczących osób ubiegających się o stanowisko,

uzyskanych w trakcie naboru.

5. W toku naboru zespół wyłania nie więcej niż 3 kandydatów, których

przedstawia ministrowi właściwemu do spraw kultury i ochrony dziedzictwa

narodowego.

Art. 18d. 1. Z przeprowadzonego naboru zespół sporządza protokół

zawierający:

1) nazwę i adres urzędu;

2) określenie stanowiska, na które był prowadzony nabór, oraz liczbę kandydatów;

31.01.2019

©Telksinoe s. 19/50

3) imiona, nazwiska i adresy nie więcej niż 3 najlepszych kandydatów

uszeregowanych według poziomu spełniania przez nich wymagań

określonych w ogłoszeniu o naborze;

4) informację o zastosowanych metodach i technikach naboru;

5) uzasadnienie dokonanego wyboru albo powody niewyłonienia kandydata;

6) skład zespołu.

2. Wynik naboru ogłasza się niezwłocznie przez umieszczenie informacji

w Biuletynie Informacji Publicznej urzędu i Biuletynie Informacji Publicznej

Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.

3. Informacja o wyniku naboru zawiera:

1) nazwę i adres urzędu;

2) określenie stanowiska, na które był prowadzony nabór;

3) imiona, nazwiska wybranych kandydatów oraz ich miejsca zamieszkania

w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego albo informację o niewyłonieniu

kandydata.

4. Umieszczenie w Biuletynie Informacji Publicznej Kancelarii Prezesa Rady

Ministrów ogłoszenia o naborze oraz o wyniku tego naboru jest bezpłatne.

Art. 18e. 1. Zespół przeprowadzający nabór na stanowiska, o których mowa

w art. 18 ust. 4, powołuje Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych.

2. Do sposobu przeprowadzania naboru na stanowiska, o których mowa w art. 18

ust. 4, stosuje się odpowiednio przepisy art. 18a–18d.

Art. 19. 1. Właściwymi organami w sprawach archiwów wyodrębnionych

w zakresie określonym przepisami ustawy są odpowiednio:

1) Minister Obrony Narodowej, minister właściwy do spraw wewnętrznych,

minister właściwy do spraw zagranicznych, minister właściwy do spraw

finansów publicznych i minister właściwy do spraw instytucji finansowych;

2) Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Szef Agencji Wywiadu;

3) Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego;

4) Szefowie: Kancelarii Sejmu, Kancelarii Senatu, Kancelarii Prezydenta

Rzeczypospolitej Polskiej i Kancelarii Prezesa Rady Ministrów;

5) Szef Biura Bezpieczeństwa Narodowego.

31.01.2019

©Telksinoe s. 20/50

2. Właściwym organem w sprawach archiwum wyodrębnionego Instytutu

Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu

w zakresie określonym przepisami ustawy jest Prezes Instytutu Pamięci Narodowej –

Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu.

3. (uchylony)

4. Minister Obrony Narodowej może upoważnić Szefa Służby Wywiadu

Wojskowego i Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego lub osoby przez nich

wskazane do wyrażania zgody na brakowanie dokumentacji niearchiwalnej powstałej

w wyniku działalności jednostek organizacyjnych odpowiednio Służby Wywiadu

Wojskowego i Służby Kontrwywiadu Wojskowego.

Art. 20. 1. Przy Naczelnym Dyrektorze Archiwów Państwowych działa Rada

Archiwalna jako organ doradczy i opiniodawczy.

2. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego

powołuje członków Rady Archiwalnej na wniosek Naczelnego Dyrektora Archiwów

Państwowych, przedstawiony w porozumieniu ze Stowarzyszeniem Archiwistów

Polskich.

3. Kadencja Rady Archiwalnej trwa trzy lata.

Art. 21. 1. Do zakresu działania Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych

należy:

1) koordynowanie działalności archiwalnej na terenie Państwa;

2) (uchylony)

3) wydawanie zezwoleń na czasowy wywóz określonych materiałów archiwalnych;

4) nadzór nad gromadzeniem, ewidencjonowaniem, przechowywaniem,

opracowywaniem, udostępnianiem i zabezpieczaniem materiałów archiwalnych

oraz brakowaniem dokumentacji niearchiwalnej;

5) nadzór nad działalnością naukową i wydawniczą prowadzoną w archiwach

państwowych;

6) prowadzenie współpracy międzynarodowej w zakresie spraw archiwalnych;

7) (uchylony)

8) prowadzenie ewidencji przechowawców akt osobowych i płacowych;

9) popularyzacja wiedzy o materiałach archiwalnych i archiwach oraz prowadzenie

działalności informacyjnej i wydawniczej;

31.01.2019

©Telksinoe s. 21/50

10) wykonywanie zadań z zakresu informatyzacji podległych mu archiwów

państwowych, polegających na projektowaniu, wdrażaniu, eksploatacji,

integracji, rozwoju i udostępnianiu im systemów teleinformatycznych

obsługujących działalność archiwalną, zabezpieczaniu danych osobowych

przetwarzanych w tych systemach, koordynowaniu tych działań oraz

zapewnieniu możliwości wymiany danych pomiędzy tymi systemami;

11) wykonywanie zadań określonych w przepisach ustawy z dnia 25 maja 2017 r. o

restytucji narodowych dóbr kultury.

1a. Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych w sprawach, o których mowa

w ust. 1 pkt 1 i 4, dotyczących podległych mu archiwów państwowych, może

wydawać zarządzenia.

1b. Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych może powierzyć podległemu

mu archiwum wykonywanie zadań, o których mowa w ust. 1 pkt 10.

2. Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych uprawniony jest do kontroli

przestrzegania przepisów o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach przez

podmioty wymienione w art. 22.

3. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego,

w drodze rozporządzenia, określi szczegółowy zakres działania Naczelnego Dyrektora

Archiwów Państwowych.

4. Przepisów ust. 1–3 nie stosuje się do archiwów wyodrębnionych.

Art. 21a. 1. Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych zawiadamia

kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej, zwanej dalej „jednostką

kontrolowaną”, o kontroli, o której mowa w art. 21 ust. 2, nie później niż w terminie

7 dni przed dniem rozpoczęcia kontroli; od zawiadomienia można odstąpić

w przypadku zagrożenia dokumentacji zniszczeniem, uszkodzeniem lub utratą.

2. Kontrolę przeprowadza wyznaczony przez Naczelnego Dyrektora Archiwów

Państwowych pracownik Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych lub archiwum

państwowego, zwany dalej „kontrolerem”, na podstawie imiennego upoważnienia do

przeprowadzenia kontroli, po okazaniu dokumentu potwierdzającego tożsamość oraz,

w razie potrzeby, odpowiedniego poświadczenia bezpieczeństwa.

3. Upoważnienie do przeprowadzenia kontroli zawiera:

1) oznaczenie wydającego upoważnienie oraz datę wydania upoważnienia;

2) podstawę prawną kontroli;

31.01.2019

©Telksinoe s. 22/50

3) imię, nazwisko i stanowisko służbowe kontrolera;

4) nazwę i adres jednostki kontrolowanej;

5) zakres i przedmiot kontroli;

6) okres ważności upoważnienia;

7) podpis wydającego upoważnienie.

4. Kontrolerowi przysługuje prawo do:

1) swobodnego poruszania się na terenie siedziby jednostki kontrolowanej oraz

w miejscu wykonywania jej zadań w strefach ogólnie dostępnych,

a w przypadku stref zamkniętych – do poruszania się wyłącznie pod nadzorem

pracownika wyznaczonego przez kierownika jednostki kontrolowanej;

2) wglądu do dokumentacji dotyczącej zakresu i przedmiotu kontroli lub mającej

znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego, z zachowaniem przepisów

o tajemnicy prawnie chronionej;

3) żądania udzielenia ustnych lub pisemnych wyjaśnień;

4) korzystania z pomocy biegłych.

5. Jeżeli w toku kontroli konieczne jest zbadanie zagadnień wymagających

wiadomości specjalnych, Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych, z własnej

inicjatywy lub na wniosek kontrolera, powołuje biegłego, określając zakres i przed-

miot opinii, termin jej wydania oraz wysokość wynagrodzenia.

6. Kierownik jednostki kontrolowanej jest obowiązany do:

1) zapewnienia warunków i środków niezbędnych do sprawnego przeprowadzenia

kontroli;

2) przedstawienia, na żądanie kontrolera, dokumentacji dotyczącej zakresu

i przedmiotu kontroli lub mającej znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego;

3) pisemnego wskazania imienia i nazwiska osoby upoważnionej do

reprezentowania go podczas kontroli w czasie jego nieobecności.

7. Kontroler jest obowiązany do zachowania w tajemnicy informacji, które

uzyskał w związku z wykonywaniem czynności służbowych; obowiązek ten trwa

również po ustaniu zatrudnienia.

Art. 21b. 1. Wyniki kontroli kontroler przedstawia w protokole kontroli.

2. Protokół kontroli zawiera:

1) nazwę i adres jednostki kontrolowanej;

31.01.2019

©Telksinoe s. 23/50

2) określenie aktu prawnego stanowiącego podstawę prawną działania jednostki

kontrolowanej;

3) nazwę organu, któremu jednostka kontrolowana jest podległa lub który sprawuje

nad nią nadzór, i jego adres;

4) imię i nazwisko kierownika jednostki kontrolowanej;

5) imię, nazwisko i stanowisko służbowe kontrolera oraz datę wydania

upoważnienia do przeprowadzenia kontroli;

6) datę rozpoczęcia i zakończenia kontroli, ze wskazaniem dni będących przerwami

w kontroli;

7) zakres i przedmiot kontroli;

8) informację o statucie i regulaminie organizacyjnym jednostki kontrolowanej

wraz z opisem jej struktury organizacyjnej;

9) w przypadku jednostki kontrolowanej w stanie likwidacji, której upadłość

ogłoszono, w toku przekształcenia lub innych zmian organizacyjnych –

informację o terminie wszczęcia likwidacji, ogłoszenia upadłości lub

wprowadzenia zmian organizacyjnych oraz przewidywanym terminie ich

zakończenia;

10) informację o dokonanych w przeszłości zmianach organizacyjnych, które mają

wpływ na sposób realizacji przez jednostkę kontrolowaną zadań określonych

w przepisach o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach;

11) informację o instrukcji kancelaryjnej, jednolitym rzeczowym wykazie akt,

kwalifikatorze dokumentacji i instrukcji w sprawie organizacji i zakresu

działania archiwum zakładowego lub składnicy akt obowiązujących w jednostce

kontrolowanej;

12) informację o kontrolach dotyczących przestrzegania przepisów o narodowym

zasobie archiwalnym i archiwach przeprowadzonych przez inne podmioty;

13) opis ustalonego w wyniku kontroli stanu faktycznego, w tym stwierdzonych

nieprawidłowości, przyczyn ich powstania, zakresu i skutków oraz imiona,

nazwiska i funkcję (stanowisko) osób odpowiedzialnych za nieprawidłowości;

14) wskazanie podstaw dokonanych ustaleń;

15) informację o realizacji zaleceń pokontrolnych wydanych w wyniku ostatniej

kontroli;

31.01.2019

©Telksinoe s. 24/50

16) pouczenie o prawie, sposobie i terminie zgłoszenia zastrzeżeń do ustaleń

zawartych w protokole kontroli oraz o prawie do odmowy podpisania tego

protokołu;

17) wzmiankę o zgłoszeniu zastrzeżeń do ustaleń zawartych w protokole kontroli

oraz o stanowisku zajętym wobec nich przez kontrolera;

18) omówienie dokonanych w protokole kontroli poprawek, skreśleń i uzupełnień;

19) podpis kontrolera oraz wskazanie miejsca i daty podpisania protokołu kontroli;

20) podpis kierownika jednostki kontrolowanej oraz wskazanie miejsca i daty

podpisania protokołu kontroli albo w przypadku odmowy podpisania protokołu

kontroli – wzmiankę o tym fakcie.

3. Kierownik jednostki kontrolowanej, przed podpisaniem protokołu kontroli,

może zgłosić pisemne umotywowane zastrzeżenia do ustaleń zawartych w protokole

kontroli, w terminie 14 dni od dnia jego otrzymania.

4. Kontroler w przypadku zgłoszenia zastrzeżeń do ustaleń zawartych

w protokole kontroli, w terminie 14 dni od dnia ich otrzymania, dokonuje analizy

zastrzeżeń i w miarę potrzeby podejmuje dodatkowe czynności kontrolne.

5. W przypadku stwierdzenia, że zastrzeżenia do ustaleń zawartych w protokole

kontroli są zasadne w całości lub w części, kontroler zmienia lub uzupełnia protokół

kontroli.

6. W przypadku nieuwzględnienia zastrzeżeń do ustaleń zawartych w protokole

kontroli w całości kontroler pozostawia protokół kontroli bez zmian.

7. Kierownik jednostki kontrolowanej może odmówić podpisania protokołu

kontroli, składając w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania pisemne wyjaśnienie

przyczyn odmowy.

8. W przypadku odmowy podpisania protokołu kontroli kontroler dołącza do

niego pisemne wyjaśnienie przyczyn odmowy.

9. Odmowa podpisania protokołu kontroli przez kierownika jednostki

kontrolowanej nie stanowi przeszkody do podpisania protokołu przez kontrolera.

Art. 21c. 1. Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych, w terminie 2 miesięcy

od dnia otrzymania protokołu kontroli, przekazuje kierownikowi jednostki

kontrolowanej wystąpienie pokontrolne.

2. Wystąpienie pokontrolne zawiera:

1) oznaczenie wydającego wystąpienie;

31.01.2019

©Telksinoe s. 25/50

2) nazwę i adres jednostki kontrolowanej;

3) podstawę prawną kontroli;

4) imię, nazwisko i stanowisko służbowe kontrolera;

5) datę rozpoczęcia i zakończenia kontroli;

6) zakres i przedmiot kontroli;

7) ocenę działalności jednostki kontrolowanej w zakresie objętym kontrolą, w tym

stwierdzone nieprawidłowości;

8) zalecenia dotyczące sposobu usunięcia nieprawidłowości;

9) termin usunięcia nieprawidłowości lub termin opracowania harmonogramu

realizacji zaleceń i jego wdrożenia;

10) podpis wydającego wystąpienie;

11) datę podpisania wystąpienia.

3. Wystąpienie pokontrolne jest przekazywane kierownikowi jednostki

kontrolowanej także w przypadku, gdy odmówił on podpisania protokołu kontroli.

4. Kierownik jednostki kontrolowanej, w terminie 21 dni od dnia otrzymania

wystąpienia pokontrolnego, może zgłosić pisemne umotywowane zastrzeżenia do

oceny i zaleceń zawartych w wystąpieniu pokontrolnym oraz złożyć dodatkowe

wyjaśnienia i przedstawić dodatkową dokumentację.

5. Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych, w terminie 21 dni od dnia

otrzymania zastrzeżeń:

1) zmienia wystąpienie pokontrolne i zmienione wystąpienie wraz z uzasadnieniem

przekazuje kierownikowi jednostki kontrolowanej – w przypadku stwierdzenia

zasadności całości lub części zastrzeżeń albo

2) odmawia zmiany wystąpienia pokontrolnego i swoje stanowisko wraz

z uzasadnieniem przekazuje kierownikowi jednostki kontrolowanej –

w przypadku nieuwzględnienia zastrzeżeń w całości.

6. Kierownik jednostki kontrolowanej jest obowiązany wykonać zalecenia

zawarte w wystąpieniu pokontrolnym.

7. Kierownik jednostki kontrolowanej, w terminie określonym w wystąpieniu

pokontrolnym, informuje Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych o sposobie

wykonania zaleceń zawartych w tym wystąpieniu i działaniach podjętych w celu

usunięcia nieprawidłowości lub przyczynach niepodjęcia takich działań.

31.01.2019

©Telksinoe s. 26/50

8. Jeżeli jednostka kontrolowana nie wykonuje zaleceń zawartych w wystąpieniu

pokontrolnym, Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych występuje do organu

nadrzędnego nad jednostką kontrolowaną albo organu sprawującego nad nią nadzór

z wnioskiem o zastosowanie środków nadzoru zmierzających do usunięcia

stwierdzonych w trakcie kontroli nieprawidłowości.

Art. 21d. 1. Łączny czas trwania kontroli jednostki kontrolowanej, w tym

obejmujący również dodatkowe czynności kontrolne, o których mowa w art. 21b

ust. 4, nie może w roku kalendarzowym przekraczać 30 dni roboczych.

2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do kontroli przeprowadzanej w archiwach

państwowych podległych Naczelnemu Dyrektorowi Archiwów Państwowych.

Art. 22. 1. Działalność archiwalną w zakresie państwowego zasobu

archiwalnego prowadzi państwowa sieć archiwalna, którą tworzą:

1) archiwa państwowe;

2) archiwa wyodrębnione;

3) archiwa zakładowe organów państwowych i innych państwowych jednostek

organizacyjnych;

3a) archiwa zakładowe organów jednostek samorządu terytorialnego

i samorządowych jednostek organizacyjnych.

4) (uchylony)

2. Działalność archiwalną w zakresie państwowego zasobu archiwalnego

prowadzą ponadto:

1) jednostki organizacyjne, które posiadają powierzony zasób archiwalny;

2) biblioteki i muzea, przechowujące materiały archiwalne, które wchodzą do

państwowego zasobu archiwalnego, oraz gromadzące określone w art. 15

ust. 2 materiały archiwalne stanowiące państwowy zasób archiwalny:

a) których organizatorem jest:

– minister lub kierownik urzędu centralnego,

– jednostka samorządu terytorialnego,

– państwowa jednostka organizacyjna,

b) działające w państwowych jednostkach organizacyjnych

i w samorządowych jednostkach organizacyjnych.

31.01.2019

©Telksinoe s. 27/50

Art. 22a. Podmioty, o których mowa w art. 22 ust. 1 pkt 2–3a oraz ust. 2,

w zakresie prowadzonej działalności archiwalnej mogą, na podstawie umowy albo

porozumienia zawartych z Naczelnym Dyrektorem Archiwów Państwowych lub

właściwym archiwum państwowym, nieodpłatnie korzystać z systemów

teleinformatycznych, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 10.

Art. 23. Działalność archiwalna obejmuje gromadzenie, ewidencjonowanie,

przechowywanie, opracowanie, zabezpieczenie i udostępnianie materiałów

archiwalnych oraz prowadzenie działalności informacyjnej.

Art. 23a. Podmiot prowadzący działalność archiwalną, udzielając zamówienia,

o którym mowa w art. 4d ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo

zamówień publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1579 i 2018), którego wartość

przekracza wyrażoną w złotych równowartość kwoty 30 000 euro, zamieszcza

ogłoszenie o zamówieniu na swojej stronie podmiotowej Biuletynu Informacji

Publicznej.

Art. 23b. Zamówienie, o którym mowa w art. 23a, jest udzielane w sposób

zapewniający przejrzystość, równe traktowanie podmiotów zainteresowanych

wykonaniem zamówienia oraz z uwzględnieniem okoliczności mogących mieć wpływ

na jego udzielenie.

Art. 23c. Podmiot prowadzący działalność archiwalną nie udostępnia informacji

związanych z zamówieniem, o którym mowa w art. 23a, stanowiących tajemnicę

przedsiębiorstwa w rozumieniu ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu

nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r. poz. 1503, z późn. zm.1)), jeżeli podmiot

zainteresowany wykonaniem zamówienia, nie później niż przed podpisaniem umowy

o wykonanie tego zamówienia, zastrzegł, że nie mogą być one udostępniane.

Art. 23d. Podmiot prowadzący działalność archiwalną zamieszcza niezwłocznie

na swojej stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej informację

o udzieleniu zamówienia, o którym mowa w art. 23a, podając nazwę albo imię

i nazwisko podmiotu, z którym zawarł umowę o wykonanie zamówienia, albo

informację o nieudzieleniu tego zamówienia.

1)

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2004 r. poz. 959, 1693

i 1804, z 2005 r. poz. 68, z 2007 r. poz. 1206, z 2009 r. poz. 1540 oraz z 2017 r. poz. 933 i 1132.

31.01.2019

©Telksinoe s. 28/50

Art. 24. 1. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa

narodowego, w drodze rozporządzenia, tworzy lub łączy archiwa państwowe oraz

ustala ich siedziby i zasięg działania albo likwiduje archiwa państwowe, kierując się

potrzebą zapewnienia prawidłowej organizacji archiwów państwowych przez

dostosowanie ich liczby, charakteru, wielkości i właściwości miejscowej do ilości

przechowywanych materiałów archiwalnych, a także racjonalnego gospodarowania

środkami finansowymi oraz mieniem archiwów państwowych.

2. Archiwa państwowe podlegają Naczelnemu Dyrektorowi Archiwów

Państwowych.

3. Działalnością archiwów państwowych kierują dyrektorzy powoływani przez

Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych.

4. Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych przy archiwach państwowych

może powołać radę naukowo-programową jako organ doradczy i opiniodawczy.

Dyrektor archiwum państwowego, w razie powołania rady naukowo-programowej,

ustala jej skład osobowy.

Art. 25. 1. Archiwa państwowe o charakterze centralnym obejmują zasięgiem

działania obszar całego Państwa.

2. Zasób archiwalny archiwów określonych w ust. 1 stanowią materiały

archiwalne powstałe w wyniku działalności naczelnych i centralnych organów władzy

i administracji rządowej oraz innych centralnych jednostek organizacyjnych, a także

materiały archiwalne zgromadzone przez te archiwa w przeszłości (zasób

historyczny).

Art. 26. 1. Archiwa państwowe niemające charakteru centralnego obejmują

zasięgiem działania obszar jednego lub kilku województw.

2. Zasób archiwalny archiwów państwowych określonych w ust. 1 stanowią

materiały archiwalne powstałe na terenie ich działania, a także ich zasób historyczny,

z wyłączeniem materiałów archiwalnych wchodzących do zasobu archiwalnego

archiwów państwowych o charakterze centralnym.

Art. 27. 1. Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych w uzasadnionych

wypadkach, z uwagi na potrzeby nauki, kultury i gospodarki narodowej oraz w celu

zabezpieczenia zasobów archiwalnych, może po zasięgnięciu opinii Rady Archiwalnej

wprowadzić odstępstwa od zasad ich rozmieszczenia określonych w art. 25 i 26.

31.01.2019

©Telksinoe s. 29/50

2. Przepis ust. 1 nie ma zastosowania do zasobów archiwalnych archiwów

wyodrębnionych.

Art. 28. 1. Do zakresu działania archiwów państwowych należy

w szczególności:

1) kształtowanie państwowego zasobu archiwalnego;

2) gromadzenie, ewidencjonowanie, przechowywanie, opracowanie,

zabezpieczenie i udostępnianie materiałów archiwalnych należących do ich

zasobu archiwalnego;

3) kontrola postępowania z materiałami archiwalnymi wchodzącymi do

państwowego zasobu archiwalnego i dokumentacją niearchiwalną powstałą

i zgromadzoną w organach i jednostkach organizacyjnych, o których mowa

w art. 5 ust. 1, bez względu na miejsce i tytuł prawny przechowywania tych

materiałów lub dokumentacji, z wyłączeniem organów posiadających archiwa

wyodrębnione;

4) wydawanie uwierzytelnionych odpisów, wypisów, wyciągów i reprodukcji

przechowywanych materiałów, a także wydawanie zaświadczeń na podstawie

tych materiałów;

5) prowadzenie prac naukowych oraz wydawniczych w dziedzinie archiwistyki

i dziedzin pokrewnych;

6) popularyzacja wiedzy o materiałach archiwalnych i archiwach oraz prowadzenie

działalności informacyjnej;

7) wykonywanie zadań określonych w przepisach o narodowym zasobie

archiwalnym i archiwach.

2. Archiwum państwowe, za zgodą Naczelnego Dyrektora Archiwów

Państwowych, może powierzyć innemu archiwum państwowemu przeprowadzenie

kontroli, o której mowa w ust. 1 pkt 3.

3. Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych w sprawach, o których mowa

w ust. 1 pkt 1 i 3 oraz ust. 2, dotyczących podległych mu archiwów państwowych,

może wydawać zarządzenia.

4. Do kontroli, o której mowa w ust. 1 pkt 3, przepisy art. 21a–21d stosuje się

odpowiednio.

Art. 29. 1. Archiwami wyodrębnionymi są:

31.01.2019

©Telksinoe s. 30/50

1) archiwum Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej;

2) archiwum Senatu Rzeczypospolitej Polskiej;

3) archiwum Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej;

4) archiwum Rady Ministrów;

5) archiwum Biura Bezpieczeństwa Narodowego;

6) archiwa:

a) urzędu obsługującego Ministra Obrony Narodowej oraz organów

i jednostek organizacyjnych podległych i nadzorowanych przez tego

Ministra – w zakresie działu administracji rządowej obrona narodowa,

b) urzędów obsługujących ministra właściwego do spraw wewnętrznych

i ministra właściwego do spraw zagranicznych oraz organów i jednostek

organizacyjnych podległych i nadzorowanych przez tych ministrów –

w zakresie działów administracji rządowej sprawy wewnętrzne i sprawy

zagraniczne,

c) wyodrębnionych komórek organizacyjnych urzędu obsługującego ministra

właściwego do spraw finansów publicznych i urzędów celno-skarbowych,

w których funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej wykonują czynności

operacyjno-rozpoznawcze – w zakresie tych czynności,

d) (uchylona)

e) wyodrębnionej komórki organizacyjnej w urzędzie obsługującym ministra

właściwego do spraw finansów publicznych wykonującej zadania w

zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu –

w zakresie tych zadań;

7) archiwa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu;

8) archiwum Centralnego Biura Antykorupcyjnego;

9) archiwum Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko

Narodowi Polskiemu.

2. Archiwa wyodrębnione obejmują zasięgiem działania obszar całego Państwa

lub jego część.

3. Minister Obrony Narodowej, minister właściwy do spraw wewnętrznych,

minister właściwy do spraw zagranicznych, minister właściwy do spraw finansów

publicznych, Szef Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, Szef Agencji Bezpieczeństwa

Wewnętrznego, Szef Agencji Wywiadu i Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego

31.01.2019

©Telksinoe s. 31/50

w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw kultury i ochrony dziedzictwa

narodowego określą, w drodze zarządzeń, organizację podległych im i przez nich

nadzorowanych archiwów wyodrębnionych, uwzględniając w szczególności zakres

ich działania.

4. Szef Kancelarii Sejmu, Szef Kancelarii Senatu, Szef Kancelarii Prezydenta

Rzeczypospolitej Polskiej, Szef Biura Bezpieczeństwa Narodowego oraz Prezes

Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi

Polskiemu, po zasięgnięciu opinii ministra właściwego do spraw kultury i ochrony

dziedzictwa narodowego, określą, w drodze zarządzeń, organizację podległych im

i przez nich nadzorowanych archiwów wyodrębnionych, uwzględniając

w szczególności zakres ich działania.

5. Do spraw nieuregulowanych w przepisach wydanych na podstawie ust. 3

i 4 stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące archiwów państwowych.

6. (uchylony)

Art. 30. 1. Zasób archiwalny archiwów: Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej,

Senatu Rzeczypospolitej Polskiej i Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej stanowią

materiały archiwalne powstałe i powstające w toku ich działalności, a także ich zasób

historyczny.

2. Zasób archiwalny archiwum Rady Ministrów stanowią materiały archiwalne

Prezesa Rady Ministrów, Rady Ministrów oraz Kancelarii Prezesa Rady Ministrów,

powstałe i powstające w toku ich działalności, a także zasób historyczny Rady

Ministrów.

Art. 31. 1. Zasób archiwalny archiwów wyodrębnionych, o których mowa

w art. 29 ust. 1 pkt 5–8, stanowią materiały archiwalne powstałe i powstające w toku

działalności:

1) (uchylony)

2) organów i jednostek organizacyjnych podległych i nadzorowanych przez

Ministra Obrony Narodowej, ministra właściwego do spraw wewnętrznych,

ministra właściwego do spraw zagranicznych, Szefa Agencji Bezpieczeństwa

Wewnętrznego, Szefa Agencji Wywiadu, Szefa Centralnego Biura

Antykorupcyjnego i Szefa Biura Bezpieczeństwa Narodowego;

31.01.2019

©Telksinoe s. 32/50

3) urzędów obsługujących Ministra Obrony Narodowej, ministra właściwego do

spraw wewnętrznych i ministra właściwego do spraw zagranicznych;

4) wyodrębnionych komórek organizacyjnych urzędu obsługującego ministra

właściwego do spraw finansów publicznych i urzędów celno-skarbowych, w

których funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej wykonują czynności

operacyjno-rozpoznawcze;

5) (uchylony)

6) wyodrębnionej komórki organizacyjnej wykonującej zadania w zakresie

przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu w urzędzie

obsługującym ministra właściwego do spraw finansów publicznych.

2. Zasób archiwalny archiwum wyodrębnionego, podległego ministrowi

właściwemu do spraw zagranicznych, obejmuje również dokumenty przesyłane

i składane przez obce podmioty prawa międzynarodowego.

3. Zasób archiwalny archiwum wyodrębnionego, podległego Prezesowi Instytutu

Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu,

stanowią materiały archiwalne określone w ustawie z dnia 18 grudnia 1998 r.

o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi

Polskiemu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1575 oraz z 2018 r. poz. 5), a także powstałe w toku

działalności tego Instytutu.

Art. 32. 1. Archiwa wyodrębnione przekazują do archiwów państwowych

o charakterze centralnym materiały archiwalne, znajdujące się dotychczas w ich

zasobie, po ustaniu okoliczności uzasadniających ich przechowywanie w archiwach

wyodrębnionych, nie później jednak niż po upływie 50 lat od daty ich wytworzenia,

o ile nie narusza to prawnie chronionych interesów Państwa i obywateli.

2. (uchylony)

3. (uchylony)

Art. 33. 1. Archiwa zakładowe tworzy się w państwowych jednostkach

organizacyjnych oraz w jednostkach samorządu terytorialnego i innych

samorządowych jednostkach organizacyjnych, w których powstają materiały

archiwalne. W razie potrzeby w jednostkach tych można utworzyć więcej niż jedno

archiwum zakładowe.

31.01.2019

©Telksinoe s. 33/50

2. Jeżeli jednostką, o której mowa w ust. 1, jest ministerstwo, archiwum

zakładowe tworzy się odrębnie dla każdego działu administracji rządowej,

określonego w przepisach odrębnych.

3. Jednostki, w których tworzy się archiwa zakładowe, ustala:

1) w odniesieniu do jednostek obejmujących działalnością obszar całego Państwa –

Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych;

2) w odniesieniu do innych jednostek – dyrektor właściwego archiwum

państwowego.

Art. 34. 1. Kierownicy jednostek organizacyjnych, o których mowa w art. 33, są

obowiązani zapewnić:

1) gromadzenie, przechowywanie, ewidencjonowanie i odpowiednie

zabezpieczenie materiałów archiwalnych i dokumentacji niearchiwalnej,

tworzących zasób podległych im archiwów zakładowych;

2) klasyfikowanie i kwalifikowanie materiałów archiwalnych i dokumentacji

niearchiwalnej, a także przekazywanie materiałów archiwalnych właściwym

archiwom państwowym oraz brakowanie dokumentacji niearchiwalnej.

2. Kierownicy tych jednostek obowiązani są ponadto przed zlecaniem prac

projektowych wykorzystać odpowiedni materiał archiwalny.

3. Jeżeli jednostką organizacyjną jest urząd administracji rządowej, kierownik

jednostki wykonuje zadania określone w ust. 1 i 2 poprzez dyrektora generalnego tego

urzędu, powołanego na podstawie przepisów odrębnych.

Art. 35. 1. Archiwa zakładowe obejmują zasięg działania jednostki

organizacyjnej, w której zostały utworzone.

2. Zasób archiwalny archiwów zakładowych stanowią materiały archiwalne

powstałe i powstające w związku z działalnością jednostek organizacyjnych,

w których zostały utworzone. Archiwa zakładowe nie mogą posiadać zasobu

historycznego; nie dotyczy to archiwów szkół wyższych.

3. Zasób archiwalny archiwów zakładowych służy potrzebom jednostek,

w których archiwa te zostały utworzone. Do korzystania z tego zasobu przez osoby

trzecie konieczne jest zezwolenie kierownika jednostki organizacyjnej, w której

istnieje archiwum zakładowe.

31.01.2019

©Telksinoe s. 34/50

Art. 36. 1. W państwowych i samorządowych jednostkach organizacyjnych

innych niż określone w art. 33 powstałą w nich i powstającą dokumentację, niemającą

już zastosowania w ich działalności, gromadzi się w składnicach akt.

2. Kierownicy jednostek określonych w ust. 1 obowiązani są:

1) zapewnić ochronę przed zniszczeniem lub utratą dokumentacji gromadzonej

w składnicach akt;

2) umożliwić właściwemu archiwum państwowemu nadzór nad brakowaniem

dokumentacji niearchiwalnej;

3) zapewnić prowadzenie ewidencji dokumentacji przechowywanej w składnicach

akt.

3. Dokumentacja przechowywana w składnicach akt służy potrzebom jednostek,

w których składnice te zostały utworzone. W wyjątkowych wypadkach jest ona

udostępniana osobom trzecim za zezwoleniem kierownika jednostki organizacyjnej,

w której istnieje składnica akt.

Art. 36a. Jeżeli jednostka, o której mowa w art. 33 i art. 36, posiada struktury

terenowe, archiwum zakładowe lub składnicę akt można utworzyć odrębnie dla każdej

takiej struktury, o ile spełnia ona co najmniej jedno z następujących kryteriów:

1) jest zorganizowaną, wyodrębnioną i samodzielną całością położoną w miejscu

zidentyfikowanym odrębnym adresem, pod którym lub z którego prowadzona

jest działalność;

2) prowadzi działalność o zasięgu regionalnym i dla potrzeb regionalnych;

3) posiada dokumentację przydatną dla potrzeb określonych w art. 16 ust. 1 na

terenie, na którym jest ona wytwarzana i gromadzona.

Art. 37. (uchylony)

Art. 38. Jednostkom organizacyjnym, z uwagi na ich szczególny charakter lub

zadania, na ich wniosek, Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych może powierzyć

na stałe lub na czas określony gromadzenie i przechowywanie materiałów

archiwalnych, określając przy tym warunki powierzenia.

Art. 39. 1. Biblioteki i muzea wymienione w art. 22 ust. 2 pkt 2, które gromadzą

i przechowują materiały archiwalne wchodzące do państwowego zasobu

archiwalnego, w zakresie tych materiałów pełnią funkcje jednostek państwowej sieci

archiwalnej.

31.01.2019

©Telksinoe s. 35/50

2. Jednostki organizacyjne określone w ust. 1 w zakresie posiadanego zasobu

archiwalnego podlegają przepisom ustawy.

Art. 40. 1. Prawa i obowiązki pracowników Naczelnej Dyrekcji Archiwów

Państwowych i archiwów państwowych, do których nie mają zastosowania przepisy

ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1889 i

2203), określają przepisy ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów

państwowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2142 i 2203).

2. W Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych i archiwach państwowych

można zatrudniać pracowników naukowych. Do pracowników naukowych stosuje się

przepisy art. 39 ust. 2, art. 41, art. 42, art. 43 ust. 1 pkt 1, 2, 4 i 5 oraz ust. 2, 3, 5 i 6,

art. 44 ust. 1 i ust. 5 pkt 1–4 i 6, art. 47 ust. 5, art. 59 i art. 60 ustawy z dnia

30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1158, 1452 i

2201), a w zakresie zasad wynagradzania – przepisy ustawy z dnia 16 września

1982 r. o pracownikach urzędów państwowych, z wyjątkiem art. 11 i art. 12 tej

ustawy.

Rozdział 4

Niepaństwowy zasób archiwalny

Art. 41. 1. Niepaństwowy zasób archiwalny tworzą materiały archiwalne, które

nie wchodzą do państwowego zasobu archiwalnego.

2. Zasób ten jest:

1) ewidencjonowany;

2) nieewidencjonowany.

3. (uchylony)

Art. 42. Ewidencjonowany niepaństwowy zasób archiwalny tworzą materiały

archiwalne powstałe i powstające w wyniku działalności:

1) partii politycznych,

2) organizacji politycznych, spółdzielczych i innych organizacji społecznych,

3) kościołów i związków wyznaniowych,

4) innych niż wymienione w pkt 2 niepaństwowych jednostek organizacyjnych

oraz stanowiące ich własność.

31.01.2019

©Telksinoe s. 36/50

Art. 43. 1. Własność materiałów archiwalnych, o których mowa w art. 42, nie

może być przedmiotem obrotu; jest ona ponadto ograniczona przepisami art. 6 oraz

art. 8.

2. (uchylony)

3. (uchylony)

Art. 43a. Na zasadach określonych w ustawie z dnia 24 kwietnia 2003 r.

o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2016 r. poz. 1817 i

1948 oraz z 2017 r. poz. 60, 573 i 1909) Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych

może zlecać realizację zadań publicznych w zakresie ewidencjonowania,

przechowywania, opracowania, udostępniania lub zabezpieczenia materiałów

archiwalnych, o których mowa w art. 42.

Art. 44. 1. Z chwilą trwałego zaprzestania działalności przez jednostkę

organizacyjną, o której mowa w art. 42, jej materiały archiwalne stają się własnością

Państwa, wchodzą do państwowego zasobu archiwalnego i podlegają przekazaniu do

właściwej jednostki państwowej sieci archiwalnej wskazanej decyzją Naczelnego

Dyrektora Archiwów Państwowych.

1a. Jeżeli ewidencjonowanie, przechowywanie, opracowanie, udostępnianie lub

zabezpieczenie materiałów archiwalnych, o których mowa w art. 42, było realizowane

na zasadach określonych w art. 43a, materiały te:

1) z dniem wszczęcia likwidacji lub ogłoszenia upadłości jednostki organizacyjnej

przechowującej je stają się własnością Państwa i wchodzą do państwowego

zasobu archiwalnego;

2) podlegają przekazaniu do archiwum państwowego wskazanego decyzją

Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych niezwłocznie po wszczęciu

likwidacji lub ogłoszeniu upadłości jednostki organizacyjnej, o której mowa

w pkt 1.

2. Materiały archiwalne, o których mowa w art. 42, mogą stać się własnością

Państwa, z następstwami określonymi w ust. 1, decyzją właściwych organów

niepaństwowych jednostek organizacyjnych.

3. Materiały archiwalne, o których mowa w art. 42, mogą być przekazywane

w depozyt archiwom państwowym.

31.01.2019

©Telksinoe s. 37/50

4. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, po

zasięgnięciu opinii Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych, w drodze

rozporządzenia, określi warunki i tryb przekazywania do archiwów państwowych

materiałów archiwalnych, o których mowa w art. 42, w przypadkach określonych

w ust. 1–3, uwzględniając wartość historyczną dokumentacji, stan jej uporządkowania

i zewidencjonowania oraz ochronę przed uszkodzeniem, zniszczeniem lub utratą.

Art. 45. 1. Organy niepaństwowych jednostek organizacyjnych obowiązane są

do ewidencjonowania, przechowywania i zabezpieczenia materiałów archiwalnych

wchodzących w skład niepaństwowego zasobu archiwalnego.

2. Organy, o których mowa w ust. 1, określają zasady i tryb udostępniania

materiałów archiwalnych wchodzących w skład niepaństwowego zasobu

archiwalnego.

3. Archiwa niepaństwowych jednostek organizacyjnych mogą obejmować

również zasób historyczny w rozumieniu art. 25 ust. 2.

4. Współpracę archiwów niepaństwowych jednostek organizacyjnych, o których

mowa w art. 42, z państwową siecią archiwalną określają porozumienia zawarte

między ich właściwymi organami a ministrem właściwym do spraw kultury i ochrony

dziedzictwa narodowego.

Art. 46. Nieewidencjonowany niepaństwowy zasób archiwalny tworzą

materiały powstałe i powstające w wyniku działalności osób fizycznych, stanowiące

własność tych osób lub ich prawnych następców.

Art. 47. 1. Prawo własności przysługujące osobom, o których mowa w art. 46,

jest ograniczone tylko przepisami art. 14.

2. Materiały archiwalne określone w art. 46 mogą być przedmiotem obrotu

odpłatnie i nieodpłatnie, z zastrzeżeniem ograniczenia, o którym mowa w ust. 1 oraz

w art. 9.

3. Przeniesienie własności w drodze umowy sprzedaży materiałów, o których

mowa w art. 46, na rzecz Państwa jest zwolnione od opłat notarialnych.

4. Przeniesienie własności materiałów, o których mowa w art. 46, w drodze

spadku lub zapisu jest zwolnione od podatku od spadków oraz od opłat notarialnych.

5. Przepis art. 44 ust. 3 stosuje się odpowiednio.

Art. 48. (uchylony)

31.01.2019

©Telksinoe s. 38/50

Art. 49. (uchylony)

Art. 50. (uchylony)

Art. 51. (uchylony)

Rozdział 4a

Działalność gospodarcza w zakresie przechowywania dokumentacji osobowej

i płacowej pracodawców o czasowym okresie przechowywania

Art. 51a. 1. Działalność gospodarcza w zakresie przechowywania dokumentacji

osobowej i płacowej pracodawców o czasowym okresie przechowywania, zwanej

dalej „dokumentacją”, jest działalnością regulowaną w rozumieniu przepisów ustawy

z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. poz. 646), wykonywaną

przez przedsiębiorcę, i wymaga uzyskania wpisu do rejestru przechowawców akt

osobowych i płacowych, zwanego dalej „rejestrem”.

2. Działalność, o której mowa w ust. 1, może być wykonywana także przez:

1) archiwa państwowe;

2) Stowarzyszenie Archiwistów Polskich.

3. Działalność, o której mowa w ust. 1, może być wykonywana tylko przez

przedsiębiorcę będącego osobą prawną lub jednostką organizacyjną nieposiadającą

osobowości prawnej.

Art. 51aa. (uchylony)

Art. 51ab. Związki rewizyjne zrzeszające spółdzielnie oraz Krajowa Rada

Spółdzielcza przechowują dokumentację wytworzoną przez zlikwidowane

spółdzielnie i organizacje spółdzielcze w sposób określony w przepisach wydanych na

podstawie art. 129 ustawy z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze (Dz. U.

z 2017 r. poz. 1560 i 1596).

Art. 51b. Organem prowadzącym rejestr jest marszałek województwa właściwy

ze względu na miejsce wykonywania działalności objętej wpisem. Rejestr może być

prowadzony w systemie informatycznym.

Art. 51c. 1. Wpisu do rejestru dokonuje się na podstawie wniosku przedsiębiorcy

zawierającego następujące dane:

1) firmę przedsiębiorcy oraz jego siedzibę i adres;

31.01.2019

©Telksinoe s. 39/50

2) numer w rejestrze przedsiębiorców;

3) numer identyfikacji podatkowej (NIP);

4) imiona i nazwiska osób uprawnionych do reprezentowania przedsiębiorcy;

5) określenie zakresu działalności, która ma być objęta wpisem;

6) określenie miejsca lub miejsc, w których będzie wykonywana działalność objęta

wpisem i daty jej rozpoczęcia;

7) oświadczenie, że przedsiębiorca w dniu złożenia wniosku:

a) nie ma zaległości podatkowych,

b) nie ma zaległości w zakresie zobowiązań wobec Zakładu Ubezpieczeń

Społecznych,

[c) nie figuruje w rejestrze dłużników niewypłacalnych Krajowego Rejestru

Sądowego.]

Nowe brzmienie

ust. 1 w art. 51c

Rejestru Sądowego i Krajowym Rejestrze Zadłużonych.> wejdzie w życie z

dn. 1.12.2020 r.

2. Wraz z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1, przedsiębiorca składa (Dz. U. z 2018 r.

oświadczenie następującej treści: poz. 398 oraz z

2019 r. poz. 55).

„Oświadczam, że:

1) dane zawarte we wniosku o wpis do rejestru przechowawców akt

osobowych i płacowych są kompletne i zgodne z prawdą;

2) znane mi są i spełniam warunki wykonywania działalności gospodarczej

w zakresie przechowywania dokumentacji osobowej i płacowej

pracodawców o czasowym okresie przechowywania, określone w rozdziale

4a ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym

i archiwach.”.

3. Oświadczenie powinno również zawierać:

1) firmę przedsiębiorcy oraz jego siedzibę i adres;

2) oznaczenie miejsca i datę złożenia oświadczenia;

3) podpis osoby uprawnionej do reprezentowania przedsiębiorcy, ze wskazaniem

imienia i nazwiska oraz pełnionej funkcji.

4. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego

określi wzór wniosku, o którym mowa w ust. 1, zawierającego oświadczenie,

o którym mowa w ust. 2, w formie dokumentu elektronicznego w rozumieniu ustawy

31.01.2019

©Telksinoe s. 40/50

z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących

zadania publiczne.

Art. 51ca. 1. Marszałek województwa jest obowiązany dokonać wpisu

przedsiębiorcy do rejestru w terminie 7 dni od dnia wpływu wniosku o wpis wraz

z oświadczeniem, o którym mowa w art. 51c ust. 2.

2. Jeżeli marszałek województwa nie dokona wpisu w terminie, o którym mowa

w ust. 1, a od dnia wpływu wniosku upłynęło 14 dni, przedsiębiorca może rozpocząć

działalność. Nie dotyczy to przypadku, gdy marszałek województwa wezwał

przedsiębiorcę do uzupełnienia wniosku o wpis nie później niż przed upływem 7 dni

od dnia jego otrzymania. W takiej sytuacji termin, o którym mowa w zdaniu

pierwszym, biegnie odpowiednio od dnia wpływu uzupełnienia wniosku o wpis.

Art. 51d. 1. Warunkami wykonywania działalności, o której mowa w art. 51a

ust. 1, są:

1) posiadanie przez przedsiębiorcę bazy organizacyjno-technicznej zapewniającej

warunki przechowywania dokumentacji określone w art. 51n oraz właściwe

warunki jej udostępniania;

2) posiadanie przez przedsiębiorcę regulaminu usług, które będą świadczone

w ramach działalności objętej wpisem;

3) zatrudnianie przez przedsiębiorcę do wykonywania czynności związanych

z obsługą dokumentacji osoby posiadającej specjalistyczne wykształcenie

i praktykę zawodową.

2. W skład zarządu przedsiębiorcy nie mogą wchodzić osoby, które były karane

za przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów lub mieniu.

Art. 51e. Wpisowi do rejestru podlegają dane określone w art. 51c ust. 1 pkt 1–

6 oraz informacja o postawieniu przedsiębiorcy w stan likwidacji lub ogłoszeniu jego

upadłości.

Art. 51ea. Marszałek województwa prostuje z urzędu wpis do rejestru

zawierający oczywiste błędy lub niezgodności ze stanem faktycznym.

Art. 51f. 1. Przedsiębiorcy wpisanemu do rejestru z urzędu jest wydawane

zaświadczenie o wpisie zawierające następujące dane:

1) firmę przedsiębiorcy oraz jego siedzibę i adres;

2) zakres działalności gospodarczej objętej wpisem;

31.01.2019

©Telksinoe s. 41/50

3) miejsce wykonywania działalności gospodarczej objętej wpisem;

4) datę rozpoczęcia działalności gospodarczej.

2. Przedsiębiorca jest obowiązany niezwłocznie zgłaszać marszałkowi

województwa wszelkie zmiany danych, o których mowa w art. 51c ust. 1 pkt 1–6,

a także informacje o postawieniu przedsiębiorcy w stan likwidacji lub ogłoszeniu jego

upadłości.

3. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego

określi wzór zaświadczenia, o którym mowa w ust. 1, w formie dokumentu

elektronicznego w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji

działalności podmiotów realizujących zadania publiczne.

Art. 51g. 1. O wpisaniu przedsiębiorcy do rejestru marszałek województwa

zawiadamia Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych w terminie miesiąca od

dnia dokonania wpisu, podając dane, o których mowa w ust. 4 pkt 1–4.

2. Na podstawie informacji uzyskanych od marszałków województw

i przedsiębiorców Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych prowadzi ewidencję

przechowawców akt osobowych i płacowych, zwaną dalej „ewidencją”.

3. Ewidencja jest jawna.

4. Do ewidencji wpisuje się:

1) firmę przedsiębiorcy oraz jego siedzibę i adres;

2) zakres i miejsce (miejsca) wykonywania działalności;

3) informacje o wykreśleniu wpisu z rejestru oraz o zawieszeniu lub zakończeniu

wykonywania działalności objętej wpisem;

4) informacje o postawieniu przedsiębiorcy w stan likwidacji lub ogłoszeniu jego

upadłości;

5) oznaczenie marszałka województwa, który dokonał wpisu do rejestru;

6) informacje, o których mowa w ust. 6.

5. Marszałek województwa zawiadamia Naczelnego Dyrektora Archiwów

Państwowych o zmianie danych wymienionych w ust. 4 pkt 1–4 w terminie miesiąca

od dnia powzięcia o nich wiadomości.

6. Przedsiębiorca przekazuje do centrali Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz

Naczelnemu Dyrektorowi Archiwów Państwowych wykaz pracodawców, których

dokumentację przedsiębiorca przejął w danym miesiącu kalendarzowym, oraz okres,

31.01.2019

©Telksinoe s. 42/50

z jakiego ta dokumentacja pochodzi, w terminie do końca następnego miesiąca

kalendarzowego.

Art. 51ga. 1. Marszałek województwa wydaje decyzję o zakazie wykonywania

przez przedsiębiorcę działalności objętej wpisem, w przypadku gdy:

1) przedsiębiorca złożył oświadczenie, o którym mowa w art. 51c ust. 2, niezgodne

ze stanem faktycznym;

2) przedsiębiorca nie usunął naruszeń warunków wymaganych prawem do

wykonywania działalności regulowanej w wyznaczonym przez marszałka

województwa terminie;

3) stwierdzi rażące naruszenie warunków wymaganych prawem do wykonywania

działalności regulowanej przez przedsiębiorcę.

2. Decyzja, o której mowa w ust. 1, podlega natychmiastowemu wykonaniu.

3. Przed wydaniem decyzji na podstawie ust. 1 pkt 2 marszałek województwa

wzywa przedsiębiorcę do usunięcia naruszeń warunków wymagan ych prawem do

wykonywania działalności regulowanej w wyznaczonym terminie.

Art. 51h. 1. Marszałek województwa wykreśla z urzędu, w drodze decyzji, wpis

w rejestrze w przypadku:

1) wydania decyzji, o której mowa w art. 51ga ust. 1;

2) wydania prawomocnego orzeczenia zakazującego przedsiębiorcy wykonywania

działalności objętej wpisem;

3) gdy wobec przedsiębiorcy ukończono postępowanie likwidacyjne albo

upadłościowe obejmujące likwidację majątku upadłego.

1a. Przepis ust. 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio, w przypadku gdy przedsiębiorca

wykonuje działalność gospodarczą objętą wpisem także na podstawie wpisów do

innych rejestrów działalności regulowanej w tym samym zakresie działalności

gospodarczej.

1b. Marszałek województwa wykreśla przedsiębiorcę z rejestru na jego wniosek,

a także po uzyskaniu informacji z Krajowego Rejestru Sądowego o wykreśleniu

przedsiębiorcy.

2. Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych może wydać decyzję nakazującą

złożenie dokumentacji osobowej i płacowej zgromadzonej przez przedsiębiorcę,

wobec którego wydano decyzję, o której mowa w ust. 1 pkt 1, lub orzeczenie,

31.01.2019

©Telksinoe s. 43/50

o którym mowa w ust. 1 pkt 2, na odpłatne przechowywanie we wskazanym archiwum

państwowym, jeżeli przedsiębiorca został wykreślony z Krajowego Rejestru

Sądowego lub z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej,

a ponadto istnieje zagrożenie zniszczenia zgromadzonej przez przedsiębiorcę

dokumentacji, w szczególności na skutek oddziaływania czynników atmosferycznych

lub bezprawnego działania osób trzecich, a brak jest podstaw prawnych do jej

przekazania innemu podmiotowi do dalszego przechowywania.

3. Przed wydaniem decyzji, o których mowa w ust. 2, Naczelny Dyrektor

Archiwów Państwowych dokonuje oceny dokumentacji w miejscu, w którym się ona

znajduje.

4. Decyzji, o której mowa w ust. 2, nadaje się rygor natychmiastowej

wykonalności.

5. Przy określaniu kosztów przejęcia, ewidencjonowania, przechowywania

i konserwacji dokumentacji przepisy art. 51p ust. 7–9 oraz art. 51z ust. 4 i 5 stosuje się

odpowiednio.

Art. 51ha. 1. Przedsiębiorca, którego wykreślono z rejestru, może uzyskać

ponowny wpis do rejestru w tym samym zakresie działalności gospodarczej nie

wcześniej niż po upływie 3 lat od dnia wydania decyzji, o której mowa w art. 51ga

ust. 1.

2. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy, który wykonywał

działalność gospodarczą bez wpisu do rejestru. Nie dotyczy to sytuacji określonej

w art. 51ca ust. 2.

Art. 51i. Uprawnienia wynikające z wpisu do rejestru:

1) są niezbywalne;

2) spółki przejmowanej albo którejkolwiek ze spółek łączących się przez

zawiązanie nowej spółki, a także spółki podlegającej podziałowi, nie przechodzą

na spółkę przejmującą lub nowo zawiązaną;

3) spółdzielni podlegającej podziałowi lub połączeniu z inną spółdzielnią, nie

przechodzą na spółdzielnie powstałe w wyniku podziału lub połączenia;

4) przedsiębiorcy niewymienionego w pkt 2 lub 3 podlegającego podziałowi lub

połączeniu, nie przechodzą na podmiot powstały w wyniku podziału lub

połączenia.

31.01.2019

©Telksinoe s. 44/50

Art. 51j. 1. Kontrolę działalności gospodarczej w zakresie objętym wpisem do

rejestru przeprowadza marszałek województwa.

2. Do przeprowadzania kontroli działalności przedsiębiorcy wpisanego do

rejestru marszałek województwa może upoważnić inny organ państwowy lub

państwową jednostkę organizacyjną wyspecjalizowaną w kontroli danego rodzaju

działalności, zawierając z takim organem lub jednostką porozumienie określające

zasady przeprowadzenia kontroli, w tym zasady jej finansowania.

3. Pierwszą kontrolę przedsiębiorcy wpisanego do rejestru przeprowadza się nie

później niż przed upływem roku od dnia dokonania wpisu.

Art. 51k. 1. Przedsiębiorca wykonuje działalność na podstawie regulaminu

świadczenia usług, określającego w szczególności:

1) zakres świadczonych usług;

2) zasady przyjmowania dokumentacji na przechowanie, jej ewidencjonowania

i przechowywania;

3) ogólne zasady zabezpieczenia dokumentacji przed osobami nieuprawnionymi;

4) miejsce świadczenia usług oraz terminy ich wykonywania;

5) tryb przyjmowania interesantów;

6) sposób i terminy udostępniania dokumentacji;

7) wysokość opłat pobieranych za usługi;

8) procedury dotyczące brakowania i niszczenia dokumentacji.

2. Regulamin, o którym mowa w ust. 1, przedsiębiorca udostępnia w lokalu,

w którym przyjmowani są interesanci.

Art. 51l. Do wykonywania działalności objętej wpisem do rejestru stosuje się

przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące przechowania, z wyłączeniem art. 844 § 2.

Art. 51m. 1. Jeżeli w związku z działalnością gospodarczą objętą wpisem do

rejestru są wykonywane czynności polegające na gromadzeniu, ewidencjonowaniu,

opracowaniu i zabezpieczeniu dokumentacji oraz na wydawaniu z niej odpisów

i kopii, przedsiębiorca jest obowiązany zatrudniać przy tych czynnościach osoby

posiadające specjalistyczne wykształcenie i praktykę zawodową.

2. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego

określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje wykształcenia uznanego za specjalistyczne

w rozumieniu ust. 1 oraz dokumenty potwierdzające posiadanie praktyki zawodowej,

31.01.2019

©Telksinoe s. 45/50

z uwzględnieniem w szczególności przydatności poszczególnych rodzajów

wykształcenia do wykonywanych czynności, a także sposobu dokumentowania

posiadania praktyki zawodowej, w tym rodzaje dokumentów.

Art. 51n. 1. Dokumentacja powinna być przechowywana w warunkach

zapewniających jej należytą ochronę przed zniszczeniem i kradzieżą.

2. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego

określi, w drodze rozporządzenia, warunki, w jakich dokumentacja może być

przechowywana, z uwzględnieniem w szczególności jej ochrony przed wilgocią,

zmianami temperatury oraz szkodliwym oddziaływaniem światła.

Art. 51na. Na żądanie osoby, której dokumentacja dotyczy, przedsiębiorca:

1) przekaże kopie lub odpisy tej dokumentacji drogą pocztową lub w inny wskazany

przez żądającego sposób, pod wskazany przez niego adres, powiększając kwotę

należności za usługę o poniesione koszty tego przekazania, albo

2) zapewni żądającemu wgląd w dotyczącą go dokumentację w miejscu

znajdującym się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Art. 51o. 1. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa

narodowego określi, w drodze rozporządzenia, maksymalną wysokość opłat

pobieranych przez podmioty, o których mowa w art. 51a ust. 1 i 2, za sporządzenie

odpisu lub kopii przechowywanej dokumentacji, uwzględniając ponoszone przez te

podmioty koszty związane z przechowywaniem dokumentacji i sporządzaniem jej

odpisów lub kopii, w szczególności koszty:

1) wyszukania dokumentów;

2) przygotowania dokumentów do sporządzenia odpisu lub skopiowania;

3) sporządzenia odpisu lub kopii;

4) zapewnienia odpowiednich warunków przechowywania dokumentacji.

2. Przepisy wydane na podstawie upoważnienia zawartego w ust. 1 stosuje się

także do podmiotów innych niż wymienione w art. 51a ust. 1 i 2 przechowujących

dokumentację.

Art. 51p. 1. W przypadku postawienia przedsiębiorcy w stan likwidacji lub

ogłoszenia jego upadłości, odpowiednio, likwidator lub syndyk masy upadłości

wskazuje przechowawcę, któremu dokumentacja zostanie przekazana do dalszego

przechowywania, zapewniając na ten cel środki finansowe na okres, jaki pozostał do

31.01.2019

©Telksinoe s. 46/50

wygaśnięcia umów przechowania tej dokumentacji zawartych przez przedsiębiorcę.

W braku takiego wskazania przechowawcę wyznacza sąd rejestrowy, po zapewnieniu

przez likwidatora lub syndyka masy upadłości środków finansowych, o których mowa

w zdaniu poprzedzającym.

2. Przechowawca, o którym mowa w ust. 1, powinien przed przejęciem

dokumentacji uzyskać wpis do rejestru.

3. W przypadku stwierdzenia przez sąd rejestrowy, na wniosek likwidatora lub

syndyka masy upadłości, niemożności zapewnienia środków na koszty dalszego

przechowywania, dokumentację przejmuje podmiot nadzorujący jednostkę

organizacyjną, do której dokumentacja należała, a w razie braku takiego podmiotu –

archiwum państwowe właściwe miejscowo lub wskazane przez Naczelnego Dyrektora

Archiwów Państwowych. Przed wydaniem postanowienia sąd zasięga opinii

naczelnika urzędu skarbowego właściwego miejscowo dla siedziby przedsiębiorcy

o jego stanie majątkowym.

4. Przepisy ust. 1–3 stosuje się odpowiednio, jeżeli przed upływem okresu

przechowywania dokumentacji znajdującej się u przedsiębiorcy nastąpi wykreślenie

przedsiębiorcy z rejestru.

5. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio, jeżeli przed upływem okresu

przechowywania dokumentacji znajdującej się u przedsiębiorcy zaprzestanie on

wykonywania działalności objętej wpisem do rejestru.

6. (uchylony)

7. Do środków na pokrycie kosztów przechowywania dokumentacji przez

archiwum państwowe, które przejęło ją w trybie określonym w ust. 3, stosuje się

odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja

podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, z późn. zm.2)), z tym że uprawnienia organu

podatkowego, przewidziane w tych przepisach, przysługują dyrektorowi archiwum

państwowego. Jeżeli egzekucja kosztów przechowywania dokumentacji przejętej

przez archiwum państwowe okaże się bezskuteczna, wówczas koszty te są pokrywane

ze środków będących w dyspozycji Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych.

2)

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2017 r. poz. 648, 768,

935, 1428, 1537, 2169 i 2491.

31.01.2019

©Telksinoe s. 47/50

8. Wysokość środków finansowych na pokrycie kosztów, o których mowa

w ust. 7, ustala dyrektor archiwum państwowego, w drodze decyzji, uwzględniając

konieczne wydatki związane z przechowywaniem dokumentacji.

9. Do postępowania w sprawie ustalenia kosztów, o których mowa w ust. 7,

stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania

administracyjnego.

Art. 51r. W przypadkach, o których mowa w art. 51p ust. 1 i 3–5, wraz

z dokumentacją jest przekazywana pozostała dokumentacja o czasowym okresie

przechowywania.

Art. 51s. Dokumentacja przekazywana do dalszego przechowywania w trybie

określonym w art. 51p ust. 1 lub 3–5 powinna być przed przekazaniem

uporządkowana; do porządkowania dokumentacji stosuje się odpowiednio przepisy

wydane na podstawie art. 5 ust. 2, z wyłączeniem obowiązku opatrywania

poszczególnych stron dokumentacji kolejnym numerem.

Art. 51sa. Marszałek województwa, o którym mowa w art. 51b, przeprowadza

kontrolę u przedsiębiorcy, który wykonuje działalność gospodarczą w zakresie

przechowywania dokumentacji bez uzyskania wpisu do rejestru.

Art. 51sb. 1. Przedsiębiorca, który wykonuje działalność gospodarczą

w zakresie przechowywania dokumentacji bez uzyskania wpisu do rejestru, podlega

administracyjnej karze pieniężnej w wysokości do 100 000 zł.

2. Karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada, w drodze decyzji, marszałek

województwa, o którym mowa w art. 51b, na podstawie wyników kontroli.

Art. 51t. W sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale stosuje się

przepisy ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców.

Rozdział 4b

Postępowanie z dokumentacją osobową i płacową w przypadku likwidacji lub

upadłości pracodawcy

Art. 51u. 1. W przypadku postawienia pracodawcy w stan likwidacji lub

ogłoszenia jego upadłości odpowiednio likwidator lub syndyk wskazuje podmiot

prowadzący działalność w dziedzinie przechowywania dokumentacji, któremu

zostanie ona przekazana do dalszego przechowywania, zapewniając na ten cel środki

31.01.2019

©Telksinoe s. 48/50

finansowe na czas, jaki pozostał do końca okresu przechowywania dokumentacji

ustalonego na podstawie odrębnych przepisów.

2. Określony w ust. 1 obowiązek wskazania podmiotu przejmującego

dokumentację oraz zapewnienia środków na jej przechowywanie nie dotyczy

pracodawców, do których mają zastosowanie przepisy art. 5.

3. W przypadku stwierdzenia przez sąd rejestrowy, na wniosek pracodawcy lub

syndyka masy upadłości podlegającego wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego

lub do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, niemożności

zapewnienia środków na koszty dalszego przechowywania, dokumentację przejmuje

archiwum państwowe, utworzone w tym celu przez ministra właściwego do spraw

kultury i ochrony dziedzictwa narodowego.

4. Przed wydaniem postanowienia w sprawie wniosku, o którym mowa w ust. 3,

sąd zasięga opinii naczelnika urzędu skarbowego właściwego miejscowo dla siedziby

pracodawcy o jego stanie majątkowym.

5. Przepisy art. 51p ust. 7–9 stosuje się odpowiednio.

6. Likwidator lub syndyk masy upadłości porządkuje dokumentację przed jej

przekazaniem do dalszego przechowywania. Do porządkowania dokumentacji stosuje

się odpowiednio przepisy wydane na podstawie art. 5 ust. 2, z wyłączeniem

obowiązku opatrywania poszczególnych stron dokumentacji kolejnym numerem.

7. Likwidator lub syndyk masy upadłości przekazuje dokumentację do dalszego

przechowywania przed wykreśleniem pracodawcy z Krajowego Rejestru Sądowego

lub Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej.

Art. 51w. Do zadań archiwum państwowego, o którym mowa w art. 51u ust. 3,

należy w szczególności ewidencjonowanie, przechowywanie, zabezpieczanie

i udostępnianie przejętej dokumentacji oraz wydawanie z niej odpisów i kopii;

archiwum może wykonywać także inne zadania przewidziane w ustawie dla archiwów

państwowych.

Art. 51z. 1. Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych może wydać decyzję

nakazującą złożenie dokumentacji, która należała do pracodawcy wykreślonego

z Krajowego Rejestru Sądowego lub z Centralnej Ewidencji i Informacji

o Działalności Gospodarczej, na odpłatne przechowywanie we wskazanym archiwum

państwowym, jeżeli istnieje zagrożenie jej zniszczenia, w szczególności na skutek

31.01.2019

©Telksinoe s. 49/50

oddziaływania czynników atmosferycznych lub bezprawnego działania osób trzecich,

a brak jest podstaw prawnych do jej przekazania innemu podmiotowi do dalszego

przechowywania.

2. Przed wydaniem decyzji Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych

dokonuje oceny dokumentacji w miejscu, w którym się ona znajduje.

3. Decyzji, o której mowa w ust. 1, nadaje się rygor natychmiastowej

wykonalności.

4. Do wykonania przez Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych

czynności związanych z oceną, o której mowa w ust. 2, stosuje się odpowiednio

przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1201, 1475, 1954 i 2491), dotyczące

zabezpieczenia wykonania obowiązków o charakterze niepieniężnym.

5. Koszty przejęcia, zewidencjonowania, przechowania i konserwacji

dokumentacji przez archiwa państwowe ponoszą solidarnie osoby zarządzające lub

pełniące funkcje organu zarządzającego pracodawcy w dniu jego wykreślenia

z Krajowego Rejestru Sądowego lub Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności

Gospodarczej.

6. Przepisy art. 51p ust. 7–9 stosuje się odpowiednio.

Rozdział 5

Przepisy karne

Art. 52. 1. Kto, posiadając szczególny obowiązek ochrony materiałów

archiwalnych, uszkadza je lub niszczy,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

2. Jeżeli sprawca działa nieumyślnie,

podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.

Art. 53. 1. Kto bez zezwolenia wywozi materiały archiwalne za granicę lub po

wywiezieniu za granicę nie sprowadza ich do kraju w terminie ustalonym

w zezwoleniu,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

2. Jeżeli sprawca działa nieumyślnie,

podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.

31.01.2019

©Telksinoe s. 50/50

3. Sąd może orzec przepadek materiałów archiwalnych stanowiących przedmiot

przestępstwa.

Art. 54. 1. Kto zbywa, pomaga w zbyciu lub nabyciu materiałów archiwalnych

wchodzących w skład narodowego zasobu archiwalnego, jeżeli wiedział, że nabywca

chce je wywieźć za granicę bez zezwolenia,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

2. Jeżeli sprawca działał nieumyślnie,

podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.

Art. 55. (uchylony)

Rozdział 6

Zmiany w przepisach obowiązujących

Art. 56. (pominięty)

Rozdział 7

Przepisy przejściowe i końcowe

Art. 57. (pominięty)

Art. 58. 1. Działające dotychczas na podstawie aktów wykonawczych do dekretu

z dnia 29 marca 1951 r. o archiwach państwowych (Dz. U. poz. 149 oraz z 1975 r.

poz. 91) centralne i wojewódzkie archiwa państwowe stają się z dniem wejścia

w życie ustawy archiwami państwowymi w rozumieniu ustawy.

2. (pominięty)

3. (pominięty)

Art. 59. Traci moc dekret z dnia 29 marca 1951 r. o archiwach państwowych

(Dz. U. poz. 149 oraz z 1975 r. poz. 91).

Art. 60. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1984 r.

31.01.2019