Wyszukiwarka ustaw

2018 Pozycja 130

©Telksinoe s. 1/81

Opracowano na podstawie:

Dz. U. z 2018 r.

poz. 130, 1349.

U S T A W A

z dnia 11 stycznia 2018 r.

o zmianie niektórych ustaw w celu zwiększenia udziału obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania niektórych organów publicznych 1)

Art. 1. W ustawie z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U.

z 2017 r. poz. 1875 i 2232) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 5a:

a) ust. 2 otrzymuje brzmienie:

„2. Zasady i tryb przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami gminy

określa uchwała rady gminy, z zastrzeżeniem ust. 7.”,

b) dodaje się ust. 3–7 w brzmieniu:

„3. Szczególną formą konsultacji społecznych jest budżet obywatelski.

4. W ramach budżetu obywatelskiego mieszkańcy w bezpośrednim

głosowaniu decydują corocznie o części wydatków budżetu gminy. Zadania

wybrane w ramach budżetu obywatelskiego zostają uwzględnione

w uchwale budżetowej gminy. Rada gminy w toku prac nad projektem

uchwały budżetowej nie może usuwać lub zmieniać w stopniu istotnym

zadań wybranych w ramach budżetu obywatelskiego.

5. W gminach będących miastami na prawach powiatu utworzenie

budżetu obywatelskiego jest obowiązkowe, z tym że wysokość budżetu

obywatelskiego wynosi co najmniej 0,5% wydatków gminy zawartych

w ostatnim przedłożonym sprawozdaniu z wykonania budżetu.

6. Środki wydatkowane w ramach budżetu obywatelskiego mogą być

dzielone na pule obejmujące całość gminy i jej części w postaci jednostek

pomocniczych lub grup jednostek pomocniczych.

1)

Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym,

ustawę z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym, ustawę z dnia 5 czerwca 1998 r.

o samorządzie województwa, ustawę z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego

Warszawy, ustawę z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy oraz ustawę z dnia 11 lipca 2014 r.

o petycjach.

17.04.2019

©Telksinoe s. 2/81

7. Rada gminy określa w drodze uchwały wymagania, jakie powinien

spełniać projekt budżetu obywatelskiego, w szczególności:

1) wymogi formalne, jakim powinny odpowiadać zgłaszane projekty;

2) wymaganą liczbę podpisów mieszkańców popierających projekt, przy

czym nie może być ona większa niż 0,1% mieszkańców terenu

objętego pulą budżetu obywatelskiego, w którym zgłaszany jest

projekt;

3) zasady oceny zgłoszonych projektów co do ich zgodności z prawem,

wykonalności technicznej, spełniania przez nie wymogów formalnych

oraz tryb odwołania od decyzji o niedopuszczeniu projektu do

głosowania;

4) zasady przeprowadzania głosowania, ustalania wyników i podawania

ich do publicznej wiadomości, biorąc pod uwagę, że zasady

przeprowadzania głosowania muszą zapewniać równość

i bezpośredniość głosowania.”;

2) w art. 14 dotychczasową treść oznacza się jako ust. 1 i dodaje się ust. 2–4

w brzmieniu:

„2. Głosowania jawne na sesjach rady odbywają się za pomocą urządzeń

umożliwiających sporządzenie i utrwalenie imiennego wykazu głosowań

radnych.

3. W przypadku gdy przeprowadzenie głosowania w sposób określony

w ust. 2 nie jest możliwe z przyczyn technicznych przeprowadza się głosowanie

imienne.

4. Imienne wykazy głosowań radnych podaje się niezwłocznie do

publicznej wiadomości w Biuletynie Informacji Publicznej i na stronie

internetowej gminy oraz w inny sposób zwyczajowo przyjęty na obszarze

gminy.”;

3) art. 16 otrzymuje brzmienie:

„Art. 16. Kadencja rady gminy trwa 5 lat licząc od dnia wyboru.”;

4) w art. 18 w ust. 2 po pkt 4 dodaje się pkt 4a w brzmieniu:

„4a) rozpatrywanie raportu o stanie gminy oraz podejmowanie uchwały

w sprawie udzielenia lub nieudzielenia wotum zaufania z tego tytułu;”;

5) po art. 18a dodaje się art. 18b w brzmieniu:

17.04.2019

©Telksinoe s. 3/81

„Art. 18b. 1. Rada gminy rozpatruje skargi na działania wójta i gminnych

jednostek organizacyjnych; wnioski oraz petycje składane przez obywateli;

w tym celu powołuje komisję skarg, wniosków i petycji.

2. W skład komisji skarg, wniosków i petycji wchodzą radni, w tym

przedstawiciele wszystkich klubów, z wyjątkiem radnych pełniących funkcje,

o których mowa w art. 19 ust. 1.

3. Zasady i tryb działania komisji skarg, wniosków i petycji określa statut

gminy.”;

6) w art. 20:

a) po ust. 1a dodaje się ust. 1b i 1c w brzmieniu:

„1b. Obrady rady gminy są transmitowane i utrwalane za pomocą

urządzeń rejestrujących obraz i dźwięk. Nagrania obrad są udostępniane

w Biuletynie Informacji Publicznej i na stronie internetowej gminy oraz

w inny sposób zwyczajowo przyjęty.

1c. Do transmisji i utrwalania obrad rady gminy mogą być

wykorzystywane urządzenia służące do transmisji lub rejestracji czynności

obwodowej komisji wyborczej, o których mowa w ustawie z dnia 5 stycznia

2011 r. – Kodeks wyborczy. W tym celu rada gminy zawiera z Szefem

Krajowego Biura Wyborczego porozumienie określające zasady

korzystania z urządzeń, o których mowa w zdaniu pierwszym.”,

b) dodaje się ust. 6 w brzmieniu:

„6. Na wniosek klubu radnych przewodniczący rady gminy jest

obowiązany wprowadzić do porządku obrad najbliższej sesji rady gminy

projekt uchwały, zgłoszony przez klub radnych, jeżeli wpłynął on do rady

gminy co najmniej 7 dni przed dniem rozpoczęcia sesji rady. W trybie,

o którym mowa w zdaniu pierwszym, każdy klub radnych może zgłosić nie

więcej niż jeden projekt uchwały na każdą kolejną sesję rady gminy.”;

7) po art. 21 dodaje się art. 21a w brzmieniu:

„Art. 21a. Przewodniczący rady gminy w związku z realizacją swoich

obowiązków może wydawać polecenia służbowe pracownikom urzędu gminy

wykonującym zadania organizacyjne, prawne oraz inne zadania związane

z funkcjonowaniem rady gminy, komisji i radnych. W tym przypadku

17.04.2019

©Telksinoe s. 4/81

przewodniczący rady gminy wykonuje uprawnienia zwierzchnika służbowego

w stosunku do pracowników, o których mowa w zdaniu pierwszym.”;

8) w art. 23:

a) ust. 2 otrzymuje brzmienie:

„2. Radni mogą tworzyć kluby radnych.”,

b) dodaje się ust. 3 i 4 w brzmieniu:

„3. Klub radnych tworzy co najmniej 3 radnych.

4. Zasady działania klubów radnych określa statut gminy.”;

9) w art. 24 dotychczasową treść oznacza się jako ust. 1 i dodaje się ust. 2–7

w brzmieniu:

„2. W wykonywaniu mandatu radnego radny ma prawo, jeżeli nie narusza

to dóbr osobistych innych osób, do uzyskiwania informacji i materiałów, wstępu

do pomieszczeń, w których znajdują się te informacje i materiały, oraz wglądu

w działalność urzędu gminy, a także spółek z udziałem gminy, spółek

handlowych z udziałem gminnych osób prawnych, gminnych osób prawnych,

oraz zakładów, przedsiębiorstw i innych gminnych jednostek organizacyjnych,

z zachowaniem przepisów o tajemnicy prawnie chronionej.

3. W sprawach dotyczących gminy radni mogą kierować interpelacje

i zapytania do wójta.

4. Interpelacja dotyczy spraw o istotnym znaczeniu dla gminy. Interpelacja

powinna zawierać krótkie przedstawienie stanu faktycznego będącego jej

przedmiotem oraz wynikające z niej pytania.

5. Zapytania składa się w sprawach aktualnych problemów gminy, a także

w celu uzyskania informacji o konkretnym stanie faktycznym. Przepis ust. 4

zdanie drugie stosuje się odpowiednio.

6. Interpelacje i zapytania składane są na piśmie do przewodniczącego rady,

który przekazuje je niezwłocznie wójtowi. Wójt, lub osoba przez niego

wyznaczona, jest zobowiązana udzielić odpowiedzi na piśmie nie później niż

w terminie 14 dni od dnia otrzymania interpelacji lub zapytania.

7. Treść interpelacji i zapytań oraz udzielonych odpowiedzi podawana jest

do publicznej wiadomości poprzez niezwłoczną publikację

w Biuletynie Informacji Publicznej i na stronie internetowej gminy, oraz w inny

sposób zwyczajowo przyjęty.”;

17.04.2019

©Telksinoe s. 5/81

10) w art. 24f ust. 2 otrzymuje brzmienie:

„2. Wójtowie, radni, małżonkowie wójtów, zastępców wójtów, radnych,

sekretarzy gminy, skarbników gminy, kierowników jednostek organizacyjnych

gminy, osób zarządzających i członków organów zarządzających gminnymi

osobami prawnymi, a także osoby pozostające we wspólnym pożyciu z wójtami,

zastępcami wójtów, radnymi, sekretarzami gminy, skarbnikami gminy,

kierownikami jednostek organizacyjnych gminy, osobami zarządzającymi

i członkami organów zarządzających gminnymi osobami prawnymi, nie mogą

być członkami władz zarządzających lub kontrolnych i rewizyjnych ani

pełnomocnikami spółek handlowych z udziałem gminnych osób prawnych lub

przedsiębiorców, w których uczestniczą takie osoby. Wybór lub powołanie tych

osób na te funkcje są z mocy prawa nieważne.”;

11) po art. 28a dodaje się art. 28aa w brzmieniu:

„Art. 28aa. 1. Wójt co roku do dnia 31 maja przedstawia radzie gminy

raport o stanie gminy.

2. Raport obejmuje podsumowanie działalności wójta w roku poprzednim,

w szczególności realizację polityk, programów i strategii, uchwał rady gminy

i budżetu obywatelskiego.

3. Rada gminy może określić w drodze uchwały szczegółowe wymogi

dotyczące raportu.

4. Rada gminy rozpatruje raport, o którym mowa w ust. 1, podczas sesji, na

której podejmowana jest uchwała rady gminy w sprawie udzielenia lub

nieudzielenia absolutorium wójtowi. Raport rozpatrywany jest w pierwszej

kolejności. Nad przedstawionym raportem o stanie gminy przeprowadza się

debatę.

5. W debacie nad raportem o stanie gminy radni zabierają głos bez

ograniczeń czasowych.

6. W debacie nad raportem o stanie gminy mieszkańcy gminy mogą

zabierać głos.

7. Mieszkaniec, który chciałby zabrać głos w trybie określonym w ust. 6,

składa do przewodniczącego rady pisemne zgłoszenie, poparte podpisami:

1) w gminie do 20 000 mieszkańców – co najmniej 20 osób;

2) w gminie powyżej 20 000 mieszkańców – co najmniej 50 osób.

17.04.2019

©Telksinoe s. 6/81

8. Zgłoszenie składa się najpóźniej w dniu poprzedzającym dzień, na który

zwołana została sesja, podczas której ma być przedstawiany raport o stanie

gminy. Mieszkańcy są dopuszczani do głosu według kolejności otrzymania przez

przewodniczącego rady zgłoszenia. Liczba mieszkańców mogących zabrać głos

w debacie wynosi 15, chyba że rada postanowi o zwiększeniu tej liczby.

9. Po zakończeniu debaty nad raportem o stanie gminy rada gminy

przeprowadza głosowanie nad udzieleniem wójtowi wotum zaufania. Uchwałę

o udzieleniu wójtowi wotum zaufania rada gminy podejmuje bezwzględną

większością głosów ustawowego składu rady gminy. Niepodjęcie uchwały

o udzieleniu wójtowi wotum zaufania jest równoznaczne z podjęciem uchwały

o nieudzieleniu wójtowi wotum zaufania.

10. W przypadku nieudzielenia wójtowi wotum zaufania w dwóch

kolejnych latach rada gminy może podjąć uchwałę o przeprowadzeniu

referendum w sprawie odwołania wójta. Przepisy art. 28a ust. 3 i 5 stosuje się

odpowiednio.”;

12) w art. 28b ust. 1 otrzymuje brzmienie:

„1. Rada gminy, po upływie 9 miesięcy od dnia wyboru wójta i nie później

niż na 9 miesięcy przed zakończeniem kadencji, może podjąć uchwałę

o przeprowadzeniu referendum w sprawie odwołania wójta z przyczyny innej niż

nieudzielenie wójtowi absolutorium lub nieudzielenie wójtowi wotum zaufania

jedynie na wniosek co najmniej 1/4 ustawowego składu rady.”;

13) po art. 41 dodaje się art. 41a w brzmieniu:

„Art. 41a. 1. Grupa mieszkańców gminy, posiadających czynne prawa

wyborcze do organu stanowiącego, może wystąpić z obywatelską inicjatywą

uchwałodawczą.

2. Grupa mieszkańców, o której mowa w ust. 1, musi liczyć:

1) w gminie do 5000 mieszkańców – co najmniej 100 osób;

2) w gminie do 20 000 mieszkańców – co najmniej 200 osób;

3) w gminie powyżej 20 000 mieszkańców – co najmniej 300 osób.

3. Projekt uchwały zgłoszony w ramach obywatelskiej inicjatywy

uchwałodawczej staje się przedmiotem obrad rady gminy na najbliższej sesji po

złożeniu projektu, jednak nie później niż po upływie 3 miesięcy od dnia złożenia

projektu.

17.04.2019

©Telksinoe s. 7/81

4. Komitet inicjatywy uchwałodawczej ma prawo wskazywać osoby

uprawnione do reprezentowania komitetu podczas prac rady gminy.

5. Rada gminy określi w drodze uchwały: szczegółowe zasady wnoszenia

inicjatyw obywatelskich, zasady tworzenia komitetów inicjatyw

uchwałodawczych, zasady promocji obywatelskich inicjatyw uchwałodawczych,

formalne wymogi, jakim muszą odpowiadać składane projekty, z zastrzeżeniem

przepisów niniejszej ustawy.”.

Art. 2. W ustawie z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U.

z 2017 r. poz. 1868) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 3d:

a) ust. 2 otrzymuje brzmienie:

„2. Zasady i tryb przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami

powiatu określa uchwała rady powiatu, z zastrzeżeniem ust. 6.”,

b) dodaje się ust. 3–6 w brzmieniu:

„3. Szczególną formą konsultacji społecznych jest budżet obywatelski.

4. W ramach budżetu obywatelskiego mieszkańcy w bezpośrednim

głosowaniu decydują corocznie o części wydatków budżetu powiatu.

Zadania wybrane w ramach budżetu obywatelskiego zostają uwzględnione

w uchwale budżetowej powiatu. Rada powiatu w toku prac nad projektem

uchwały budżetowej nie może usuwać lub zmieniać w stopniu istotnym

zadań wybranych w ramach budżetu obywatelskiego.

5. Środki wydatkowane w ramach budżetu obywatelskiego mogą być

dzielone na pule obejmujące całość powiatu i jego części w postaci gmin

lub grup gmin.

6. Rada powiatu określa w drodze uchwały wymagania, jakie

powinien spełniać projekt budżetu obywatelskiego, w szczególności:

1) wymogi formalne, jakim powinny odpowiadać zgłaszane projekty;

2) wymaganą liczbę podpisów mieszkańców popierających projekt, przy

czym nie może być ona większa niż 0,1% mieszkańców terenu

objętego pulą budżetu obywatelskiego, w której zgłaszany jest projekt;

3) zasady oceny zgłoszonych projektów co do zgodności z prawem,

wykonalności technicznej, spełniania przez nie wymogów formalnych

17.04.2019

©Telksinoe s. 8/81

oraz tryb odwołania od decyzji o niedopuszczeniu projektu do

głosowania;

4) zasady przeprowadzania głosowania, ustalania wyników i podawania

ich do publicznej wiadomości, biorąc pod uwagę, że zasady

przeprowadzenia głosowania muszą zapewniać równość

i bezpośredniość głosowania.”;

2) w art. 9 ust. 2 otrzymuje brzmienie:

„2. Kadencja rady trwa 5 lat, licząc od dnia wyborów.”;

3) w art. 12 po pkt 6 dodaje się pkt 6a w brzmieniu:

„6a) rozpatrywanie raportu o stanie powiatu oraz podejmowanie uchwały

w sprawie udzielenia lub nieudzielenia wotum zaufania dla zarządu z tego

tytułu;”;

4) w art. 13 po ust. 1 dodaje się 1a–1c w brzmieniu:

„1a. Głosowania jawne na sesjach rady odbywają się za pomocą urządzeń

umożliwiających sporządzenie i utrwalenie imiennego wykazu głosowań

radnych.

1b. W przypadku gdy przeprowadzenie głosowania w sposób określony

w ust. 1a nie jest możliwe z przyczyn technicznych przeprowadza się głosowanie

imienne.

1c. Imienne wykazy głosowań radnych podaje się niezwłocznie do

publicznej wiadomości w Biuletynie Informacji Publicznej i na stronie

internetowej powiatu oraz w inny sposób zwyczajowo przyjęty na obszarze

powiatu.”;

5) w art. 15:

a) po ust. 1 dodaje się ust. 1a i 1b w brzmieniu:

„1a. Obrady rady powiatu są transmitowane i utrwalane za pomocą

urządzeń rejestrujących obraz i dźwięk. Nagrania obrad są udostępniane

w Biuletynie Informacji Publicznej i na stronie internetowej powiatu oraz

w inny sposób zwyczajowo przyjęty.

1b. Do transmisji i utrwalania obrad rady powiatu mogą być

wykorzystywane urządzenia służące do transmisji lub rejestracji czynności

obwodowej komisji wyborczej, o których mowa w ustawie z dnia 5 stycznia

2011 r. – Kodeks wyborczy. W tym celu rada powiatu zawiera z Szefem

17.04.2019

©Telksinoe s. 9/81

Krajowego Biura Wyborczego porozumienie określające zasady

korzystania z urządzeń, o których mowa w zdaniu pierwszym.”,

b) dodaje się ust. 11 w brzmieniu:

„11. Na wniosek klubu radnych przewodniczący rady powiatu jest

obowiązany wprowadzić do porządku obrad najbliższej sesji rady powiatu

projekt uchwały, zgłoszony przez klub radnych, jeżeli wpłynął on do rady

powiatu co najmniej 7 dni przed dniem rozpoczęcia sesji rady. W trybie,

o którym mowa w zdaniu pierwszym, każdy klub radnych może zgłosić nie

więcej niż jeden projekt uchwały na każdą kolejną sesję rady powiatu.”;

6) po art. 16 dodaje się art. 16a w brzmieniu:

„Art. 16a. 1. Rada powiatu rozpatruje: skargi na działania zarządu powiatu

i powiatowych jednostek organizacyjnych; wnioski oraz petycje składane przez

obywateli; w tym celu powołuje komisję skarg, wniosków i petycji.

2. W skład komisji skarg, wniosków i petycji wchodzą radni, w tym

przedstawiciele wszystkich klubów, z wyjątkiem radnych pełniących funkcje,

o których mowa w art. 14 ust. 1, oraz będących członkami zarządu.

3. Zasady i tryb działania komisji skarg, wniosków i petycji określa statut

powiatu.”;

7) w art. 18 dotychczasową treść oznacza się jako ust. 1 i dodaje się ust. 2 i 3

w brzmieniu:

„2. Klub radnych tworzy co najmniej 3 radnych.

3. Zasady działania klubów radnych określa statut powiatu.”;

8) po art. 19 dodaje się art. 19a w brzmieniu:

„Art. 19a. Przewodniczący rady powiatu w związku z realizacją swoich

obowiązków może wydawać polecenia służbowe pracownikom starostwa

wykonującym zadania organizacyjne, prawne oraz inne zadania związane

z funkcjonowaniem rady powiatu, komisji i radnych. W tym przypadku

przewodniczący rady powiatu wykonuje uprawnienia zwierzchnika służbowego

w stosunku do pracowników, o których mowa w zdaniu pierwszym.”;

9) w art. 21:

a) po ust. 2 dodaje się ust. 2a w brzmieniu:

„2a. W wykonywaniu mandatu radnego radny ma prawo, jeżeli nie

narusza to dóbr osobistych innych osób, do uzyskiwania informacji

17.04.2019

©Telksinoe s. 10/81

i materiałów, wstępu do pomieszczeń, w których znajdują się te informacje

i materiały, oraz wglądu w działalność starostwa powiatowego, a także

spółek z udziałem powiatu, spółek handlowych z udziałem powiatowych

osób prawnych, powiatowych osób prawnych, powiatowej jednostki

organizacyjnej oraz zakładów i przedsiębiorstw samorządowych,

z zachowaniem przepisów o tajemnicy prawnie chronionej.”,

b) dodaje się ust. 9–13 w brzmieniu:

„9. W sprawach dotyczących powiatu radni mogą kierować

interpelacje i zapytania do starosty.

10. Interpelacja dotyczy spraw o istotnym znaczeniu dla powiatu.

Interpelacja powinna zawierać krótkie przedstawienie stanu faktycznego

będącego jej przedmiotem oraz wynikające z niej pytania.

11. Zapytania składa się w sprawach aktualnych problemów powiatu,

a także w celu uzyskania informacji o konkretnym stanie faktycznym.

Przepis ust. 10 zdanie drugie stosuje się odpowiednio.

12. Interpelacje i zapytania składane są na piśmie do

przewodniczącego rady, który przekazuje je niezwłocznie staroście.

Starosta, lub osoba przez niego wyznaczona, jest zobowiązana udzielić

odpowiedzi na piśmie nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania

interpelacji lub zapytania.

13. Treść interpelacji i zapytań oraz udzielonych odpowiedzi

podawana jest do publicznej wiadomości poprzez niezwłoczną publikację

w Biuletynie Informacji Publicznej i na stronie internetowej powiatu, oraz

w inny sposób zwyczajowo przyjęty.”;

10) po art. 30 dodaje się art. 30a w brzmieniu:

„Art. 30a. 1. Zarząd powiatu co roku do dnia 31 maja przedstawia radzie

powiatu raport o stanie powiatu.

2. Raport obejmuje podsumowanie działalności zarządu powiatu w roku

poprzednim, w szczególności realizację polityk, programów i strategii, uchwał

rady powiatu i budżetu obywatelskiego.

3. Rada powiatu może określić w drodze uchwały szczegółowe wymogi

dotyczące raportu.

17.04.2019

©Telksinoe s. 11/81

4. Rada powiatu rozpatruje raport, o którym mowa w ust. 1, podczas sesji,

na której podejmowana jest uchwała rady powiatu w sprawie udzielenia lub

nieudzielenia zarządowi absolutorium. Raport jest rozpatrywany w pierwszej

kolejności. Nad przedstawionym raportem o stanie powiatu przeprowadza się

debatę.

5. W debacie nad raportem o stanie powiatu radni zabierają głos bez

ograniczeń czasowych.

6. W debacie nad raportem o stanie powiatu mieszkańcy powiatu mogą

zabierać głos.

7. Mieszkaniec, który chciałby zabrać głos w trybie określonym w ust. 6,

składa do przewodniczącego rady pisemne zgłoszenie, poparte podpisami:

1) w powiecie do 100 000 mieszkańców – co najmniej 150 osób;

2) w powiecie powyżej 100 000 mieszkańców – co najmniej 300 osób.

8. Zgłoszenie składa się najpóźniej w dniu poprzedzającym dzień, na który

zwołana została sesja, podczas której ma być przedstawiany raport o stanie

powiatu. Mieszkańcy są dopuszczani do głosu według kolejności otrzymania

przez przewodniczącego rady zgłoszenia. Liczba mieszkańców mogących zabrać

głos w debacie wynosi 15, chyba że rada postanowi o zwiększeniu tej liczby.

9. Po zakończeniu debaty nad raportem o stanie powiatu rada powiatu

przeprowadza głosowanie nad udzieleniem zarządowi powiatu wotum zaufania.

Uchwałę o udzieleniu zarządowi powiatu wotum zaufania rada powiatu

podejmuje bezwzględną większością głosów ustawowego składu rady powiatu.

Niepodjęcie uchwały o udzieleniu zarządowi powiatu wotum zaufania jest

równoznaczne z podjęciem uchwały o nieudzieleniu zarządowi powiatu wotum

zaufania.

10. Nieudzielenie przez radę powiatu wotum zaufania zarządowi powiatu

jest równoznaczne ze złożeniem wniosku o odwołanie zarządu.

11. Rada powiatu rozpoznaje sprawę odwołania zarządu z przyczyny,

o której mowa w ust. 10, na sesji zwołanej nie wcześniej niż po upływie 14 dni

od podjęcia uchwały w sprawie nieudzielenia zarządowi wotum zaufania.

Rada powiatu może odwołać zarząd większością co najmniej 3/5 głosów

ustawowego składu rady.”;

11) w art. 31 ust. 1 otrzymuje brzmienie:

17.04.2019

©Telksinoe s. 12/81

„1. Rada powiatu może odwołać starostę z innej przyczyny niż

nieudzielenie absolutorium lub nieudzielenie wotum zaufania zarządowi jedynie

na wniosek co najmniej 1/4 ustawowego składu rady.”;

12) po art. 42 dodaje się art. 42a w brzmieniu:

„Art. 42a. 1. Grupa mieszkańców powiatu, posiadających czynne prawa

wyborcze do organu stanowiącego, może wystąpić z obywatelską inicjatywą

uchwałodawczą.

2. Grupa mieszkańców, o której mowa w ust. 1, musi liczyć:

1) w powiecie do 100 000 mieszkańców – co najmniej 300 osób;

2) w powiecie powyżej 100 000 mieszkańców – co najmniej 500 osób.

3. Projekt uchwały zgłoszony w ramach obywatelskiej inicjatywy

uchwałodawczej staje się przedmiotem obrad rady powiatu na najbliższej sesji

po złożeniu projektu, jednak nie później niż po upływie 3 miesięcy od dnia

złożenia projektu.

4. Komitet inicjatywy uchwałodawczej ma prawo wskazywać osoby

uprawnione do reprezentowania komitetu podczas prac rady.

5. Rada powiatu określi w drodze uchwały: szczegółowe zasady wnoszenia

inicjatyw obywatelskich, zasady tworzenia komitetów inicjatyw

uchwałodawczych, zasady promocji obywatelskich inicjatyw uchwałodawczych,

formalne wymogi, jakim muszą odpowiadać składane projekty, z zastrzeżeniem

przepisów niniejszej ustawy.”.

Art. 3. W ustawie z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U.

z 2017 r. poz. 2096) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 10a:

a) ust. 2 otrzymuje brzmienie:

„2. Zasady i tryb przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami

województwa określa uchwała sejmiku województwa, z zastrzeżeniem

ust. 6.”,

b) dodaje się ust. 3–6 w brzmieniu:

„3. Szczególną formą konsultacji społecznych jest budżet obywatelski.

4. W ramach budżetu obywatelskiego mieszkańcy w bezpośrednim

głosowaniu decydują corocznie o części wydatków budżetu województwa.

17.04.2019

©Telksinoe s. 13/81

Zadania wybrane w ramach budżetu obywatelskiego zostają uwzględnione

w uchwale budżetowej województwa. Sejmik województwa w toku prac

nad projektem uchwały budżetowej nie może usuwać lub zmieniać

w stopniu istotnym zadań wybranych w ramach budżetu obywatelskiego.

5. Środki wydatkowane w ramach budżetu obywatelskiego mogą być

dzielone na pule obejmujące całość województwa i jego części w postaci

powiatów lub grup powiatów.

6. Sejmik województwa określa w drodze uchwały wymagania, jakie

powinien spełniać projekt budżetu obywatelskiego, w szczególności:

1) wymogi formalne, jakim powinny odpowiadać zgłaszane projekty;

2) wymaganą liczbę podpisów popierających projekt, przy czym nie

może być ona większa niż 0,1% mieszkańców terenu objętego pulą

budżetu obywatelskiego, w której zgłaszany jest projekt;

3) zasady oceny zgłoszonych projektów co do zgodności z prawem,

wykonalności technicznej, spełniania przez nie wymogów formalnych

oraz tryb odwołania od decyzji o niedopuszczeniu projektu do

głosowania;

4) zasady przeprowadzania głosowania, ustalania wyników i podawania

ich do publicznej wiadomości, biorąc po uwagę, że zasady

przeprowadzania głosowania muszą zapewniać równość

i bezpośredniość głosowania.”;

2) w art. 16 ust. 2 otrzymuje brzmienie:

„2. Kadencja sejmiku województwa trwa 5 lat, licząc od dnia wyborów.”;

3) w art. 18 po pkt 10 dodaje się pkt 10a w brzmieniu:

„10a) rozpatrywanie raportu o stanie województwa oraz podejmowanie

uchwały w sprawie udzielenia lub nieudzielenia zarządowi województwa

wotum zaufania z tego tytułu;”;

4) w art. 19 po ust. 1 dodaje się ust. 1a–1c w brzmieniu:

„1a. Głosowania jawne na sesjach sejmiku województwa odbywają się za

pomocą urządzeń umożliwiających sporządzenie i utrwalenie imiennego wykazu

głosowań radnych.

17.04.2019

©Telksinoe s. 14/81

1b. W przypadku gdy przeprowadzenie głosowania w sposób określony

w ust. 1a nie jest możliwe z przyczyn technicznych przeprowadza się głosowanie

imienne.

1c. Imienne wykazy głosowań radnych podaje się niezwłocznie do

publicznej wiadomości w Biuletynie Informacji Publicznej i na stronie

internetowej województwa oraz w inny sposób zwyczajowo przyjęty na obszarze

województwa.”;

5) w art. 21:

a) po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu:

„1a. Obrady sejmiku województwa są transmitowane i utrwalane za

pomocą urządzeń rejestrujących obraz i dźwięk. Nagrania obrad są

udostępniane w Biuletynie Informacji Publicznej i na stronie internetowej

samorządu województwa oraz w sposób zwyczajowo przyjęty.”,

b) dodaje się ust. 10 w brzmieniu:

„10. Na wniosek klubu radnych przewodniczący sejmiku

województwa jest obowiązany wprowadzić do porządku obrad najbliższej

sesji sejmiku projekt uchwały zgłoszony przez klub radnych, jeżeli wpłynął

on do sejmiku co najmniej 7 dni przed dniem rozpoczęcia sesji sejmiku.

W trybie, o którym mowa w zdaniu pierwszym, każdy klub radnych może

zgłosić nie więcej niż jeden projekt uchwały na każdą kolejną sesję

sejmiku.”;

6) po art. 21 dodaje się art. 21a w brzmieniu:

„Art. 21a. Przewodniczący sejmiku województwa w związku z realizacją

swoich obowiązków może wydawać polecenia służbowe pracownikom urzędu

marszałkowskiego wykonującym zadania organizacyjne, prawne oraz inne

zadania związane z funkcjonowaniem sejmiku województwa, komisji i radnych.

W tym przypadku przewodniczący sejmiku województwa wykonuje

uprawnienia zwierzchnika służbowego w stosunku do pracowników, o których

mowa w zdaniu pierwszym.”;

7) w art. 23:

a) po ust. 3 dodaje się ust. 3a i 3b w brzmieniu:

„3a. Niezwłocznie po utworzeniu klubu radnych i wyborze zarządu

województwa klub przekazuje przewodniczącemu sejmiku oświadczenie

17.04.2019

©Telksinoe s. 15/81

o udzieleniu albo odmowie udzielenia poparcia zarządowi województwa.

Informacja o oświadczeniu klubu, o którym mowa w zdaniu pierwszym,

oraz o zmianie oświadczenia są podawane do publicznej wiadomości.

3b. W wykonywaniu mandatu radnego radny ma prawo, jeżeli nie

narusza to dóbr osobistych innych osób, do uzyskiwania informacji

i materiałów, wstępu do pomieszczeń, w których znajdują się te informacje

i materiały, oraz wglądu w działalność urzędu marszałkowskiego, a także

spółek z udziałem samorządu województwa, spółek handlowych z udziałem

wojewódzkich osób prawnych, wojewódzkich osób prawnych,

wojewódzkich

samorządowych jednostek organizacyjnych oraz zakładów

i przedsiębiorstw samorządowych, z zachowaniem przepisów o tajemnicy

prawnie chronionej.”,

b) dodaje się ust. 5–9 w brzmieniu:

„5. W sprawach dotyczących województwa radni mogą kierować

interpelacje i zapytania do marszałka województwa.

6. Interpelacja dotyczy spraw o istotnym znaczeniu dla województwa.

Interpelacja powinna zawierać krótkie przedstawienie stanu faktycznego

będącego jej przedmiotem oraz wynikające z niej pytania.

7. Zapytania składa się w sprawach aktualnych problemów

województwa, a także w celu uzyskania informacji o konkretnym stanie

faktycznym. Przepis ust. 6 zdanie drugie stosuje się odpowiednio.

8. Interpelacje i zapytania składane są na piśmie do przewodniczącego

sejmiku, który przekazuje je niezwłocznie marszałkowi województwa.

Marszałek, lub osoba przez niego wyznaczona, jest zobowiązana udzielić

odpowiedzi na piśmie nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania

interpelacji lub zapytania.

9. Treść interpelacji i zapytań oraz udzielonych odpowiedzi podawana

jest do publicznej wiadomości poprzez niezwłoczną publikację

w Biuletynie Informacji Publicznej i na stronie internetowej samorządu

województwa oraz w inny sposób zwyczajowo przyjęty.”;

8) art. 29 otrzymuje brzmienie:

„Art. 29. 1. Radni mogą tworzyć kluby radnych.

17.04.2019

©Telksinoe s. 16/81

2. Klub radnych tworzy co najmniej 3 radnych.

3. Zasady działania klubów radnych określa statut województwa.”;

9) w art. 30 dodaje się ust. 4 w brzmieniu:

„4. Przewodniczącym komisji rewizyjnej jest radny największego klubu

radnych, który złożył oświadczenie o odmowie udzielenia poparcia zarządowi

województwa. W wypadku gdy dwa lub więcej klubów radnych, o których mowa

w zdaniu pierwszym, składają się z równej liczby radnych, przewodniczącym

może zostać radny każdego z takich klubów.”;

10) po art. 30 dodaje się art. 30a w brzmieniu:

„Art. 30a. 1. Sejmik województwa rozpatruje: skargi na działania zarządu

województwa i wojewódzkich samorządowych jednostek organizacyjnych;

wnioski oraz petycje składane przez obywateli; w tym celu powołuje komisję

skarg, wniosków i petycji.

2. W skład komisji skarg, wniosków i petycji wchodzą radni, w tym

przedstawiciele wszystkich klubów. Członkostwa w komisji skarg, wniosków

i petycji nie można łączyć z funkcjami marszałka województwa,

przewodniczącego i wiceprzewodniczących sejmiku województwa oraz radnych

będących członkami zarządu województwa.

3. Zasady i tryb działania komisji skarg, wniosków i petycji określa statut

województwa.”;

11) po art. 34 dodaje się art. 34a w brzmieniu:

„Art. 34a. 1. Zarząd województwa co roku do dnia 31 maja przedstawia

sejmikowi województwa raport o stanie województwa.

2. Raport obejmuje podsumowanie działalności zarządu województwa

w roku poprzednim, w szczególności realizację polityk, programów i strategii,

uchwał sejmiku województwa i budżetu obywatelskiego.

3. Sejmik województwa może określić w drodze uchwały szczegółowe

wymogi dotyczące raportu.

4. Sejmik województwa rozpatruje raport, o którym mowa w ust. 1,

podczas sesji, na której podejmowana jest uchwała sejmiku województwa

w sprawie udzielenia lub nieudzielenia zarządowi absolutorium. Raport jest

rozpatrywany w pierwszej kolejności. Nad przedstawionym raportem o stanie

województwa przeprowadza się debatę.

17.04.2019

©Telksinoe s. 17/81

5. W debacie nad raportem o stanie województwa radni zabierają głos bez

ograniczeń czasowych.

6. W debacie nad raportem o stanie województwa mieszkańcy

województwa mogą zabierać głos.

7. Mieszkaniec, który chciałby zabrać głos w trybie określonym w ust. 6,

składa do przewodniczącego sejmiku pisemne zgłoszenie, poparte podpisami:

a) w województwie do 2 000 000 mieszkańców – co najmniej 500 osób;

b) w województwie powyżej 2 000 000 mieszkańców – co najmniej

1000 osób.

8. Zgłoszenie składa się najpóźniej w dniu poprzedzającym dzień, na który

zwołana została sesja, podczas której ma być przedstawiany raport o stanie

województwa. Mieszkańcy są dopuszczani do głosu według kolejności

otrzymania przez przewodniczącego sejmiku zgłoszenia. Liczba mieszkańców

mogących zabrać głos w debacie wynosi 15, chyba że sejmik postanowi

o zwiększeniu tej liczby.

9. Po zakończeniu debaty nad raportem o stanie województwa sejmik

województwa przeprowadza głosowanie nad udzieleniem zarządowi

województwa wotum zaufania. Uchwałę o udzieleniu zarządowi województwa

wotum zaufania sejmik województwa podejmuje bezwzględną większością

głosów ustawowego składu sejmiku województwa. Niepodjęcie uchwały

o udzieleniu zarządowi województwa wotum zaufania jest równoznaczne

z podjęciem uchwały o nieudzieleniu zarządowi województwa wotum zaufania.

10. Nieudzielenie przez sejmik województwa wotum zaufania zarządowi

województwa jest równoznaczne ze złożeniem wniosku o odwołanie zarządu.

11. Sejmik województwa rozpoznaje sprawę odwołania zarządu

województwa z przyczyny określonej w ust. 10 na sesji zwołanej nie wcześniej

niż po upływie 14 dni od podjęcia uchwały w sprawie nieudzielenia zarządowi

województwa wotum zaufania. Sejmik województwa może odwołać zarząd

województwa większością co najmniej 3/5 głosów ustawowego składu sejmiku,

w głosowaniu jawnym.”;

12) w art. 37 ust. 1 otrzymuje brzmienie:

17.04.2019

©Telksinoe s. 18/81

„1. Sejmik województwa może odwołać marszałka województwa z innej

przyczyny niż nieudzielenie absolutorium lub nieudzielenie wotum zaufania

jedynie na wniosek co najmniej 1/4 ustawowego składu sejmiku.”;

13) po art. 89 dodaje się art. 89a w brzmieniu:

„Art. 89a. 1. Grupa mieszkańców województwa, posiadających czynne

prawa wyborcze do organu stanowiącego, może wystąpić z obywatelską

inicjatywą uchwałodawczą.

2. Grupa mieszkańców, o której mowa w ust. 1, musi liczyć co najmniej

1000 osób.

3. Projekt uchwały zgłoszony w ramach obywatelskiej inicjatywy

uchwałodawczej staje się przedmiotem obrad sejmiku województwa na

najbliższej sesji po złożeniu projektu, jednak nie później niż po upływie

3 miesięcy od dnia złożenia projektu.

4. Komitet inicjatywy uchwałodawczej ma prawo wskazywać osoby

uprawnione do reprezentowania komitetu podczas prac sejmiku województwa.

5. Sejmik województwa określi w drodze uchwały: szczegółowe zasady

wnoszenia inicjatyw obywatelskich, zasady tworzenia komitetów inicjatyw

uchwałodawczych, zasady promocji obywatelskich inicjatyw uchwałodawczych,

formalne wymogi, jakim muszą odpowiadać składane projekty, z zastrzeżeniem

przepisów niniejszej ustawy.”.

Art. 4. W ustawie z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego

Warszawy (Dz. U. z 2015 r. poz. 1438) w art. 7 ust. 2 i 3 otrzymują brzmienie:

„2. Do wyborów do rady dzielnicy stosuje się odpowiednio przepisy ustawy

z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2017 r. poz. 15 i 1089

oraz z 2018 r. poz. 4) dotyczące wyboru radnych do rady gminy w gminie

liczącej powyżej 20 000 mieszkańców, z tym że komitetom wyborczym

zgłaszającym kandydatów do rady dzielnicy nie przysługuje prawo do

bezpłatnego rozpowszechniania audycji wyborczych w publicznym radiu

i publicznej telewizji z tytułu tego zgłoszenia.

3. Wybory do rad dzielnic przeprowadzają dzielnicowe komisje wyborcze

powołane w trybie i na zasadach przewidzianych dla gminnych komisji

wyborczych w gminach liczących do 20 000 mieszkańców.”.

17.04.2019

©Telksinoe s. 19/81

Art. 5. W ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2017 r.

poz. 15 i 1089 oraz z 2018 r. poz. 4) wprowadza się następujące zmiany:

1) art. 4 otrzymuje brzmienie:

„Art. 4. Wybory odbywają się w dniu wolnym od pracy.”;

2) w art. 5 w pkt 11 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 12 i 13

w brzmieniu:

„12) znaku „x” – rozumie się przez to co najmniej dwie linie, które przecinają

się w obrębie kratki;

13) obwodowej komisji wyborczej – należy przez to rozumieć obwodową

komisję wyborczą ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie

i obwodową komisję wyborczą ds. ustalenia wyników głosowania

w obwodzie.”;

3) w art. 8 po § 1 dodaje się § 1a w brzmieniu:

„§ 1a. Dokumenty z wyborów są przechowywane przez okres co najmniej

5 lat.”;

4) w art. 11 dodaje się § 4 w brzmieniu:

„§ 4. Nie ma prawa wybieralności w wyborach wójta w danej gminie

osoba, która została uprzednio dwukrotnie wybrana na wójta w tej gminie

w wyborach wójta zarządzonych na podstawie art. 474 § 1.”;

5) w art. 12:

a) § 2–4 otrzymują brzmienie:

„§ 2. Podziału gminy na stałe obwody głosowania dokonuje komisarz

wyborczy.

§ 3. Stały obwód głosowania powinien obejmować od 500 do

4000 mieszkańców. W przypadkach uzasadnionych miejscowymi

warunkami obwód może obejmować mniejszą liczbę mieszkańców.

§ 4. Komisarz wyborczy tworzy odrębny obwód głosowania

w zakładzie leczniczym, domu pomocy społecznej, zakładzie karnym

i areszcie śledczym oraz w oddziale zewnętrznym takiego zakładu i aresztu,

jeżeli w dniu wyborów będzie w nim przebywać co najmniej 15 wyborców.

Nieutworzenie obwodu jest możliwe wyłącznie w uzasadnionych

przypadkach na wniosek osoby kierującej daną jednostką.”,

b) § 9 otrzymuje brzmienie:

17.04.2019

©Telksinoe s. 20/81

㤠9. Komisarz wyborczy po uzyskaniu zgody rektora uczelni, tworzy

obwody głosowania, o których mowa w § 7.”,

c) § 11–13 otrzymują brzmienie:

„§ 11. Komisarz wyborczy, tworząc obwody głosowania, ustala ich

numery, granice oraz siedziby obwodowych komisji wyborczych.

§ 12. Postanowienie komisarza wyborczego o utworzeniu obwodów

głosowania ogłasza się w wojewódzkim dzienniku urzędowym oraz podaje

do publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty. Po jednym

egzemplarzu postanowienia przekazuje się niezwłocznie wojewodzie

i Państwowej Komisji Wyborczej.

§ 13. Na postanowienia komisarza wyborczego, o których mowa

w § 2, 4 i 9, wyborcom w liczbie co najmniej 15 przysługuje prawo

wniesienia skargi do Państwowej Komisji Wyborczej, w terminie 3 dni od

daty podania ich do publicznej wiadomości. Państwowa Komisja Wyborcza

rozpoznaje sprawę w ciągu 5 dni i wydaje postanowienie.”,

d) dodaje się § 14 w brzmieniu:

„§ 14. Na postanowienie Państwowej Komisji Wyborczej dotyczące

skarg na postanowienie komisarza wyborczego, o którym mowa w § 2,

wyborcom w liczbie co najmniej 15 przysługuje prawo wniesienia skargi do

Naczelnego Sądu Administracyjnego, w terminie 3 dni od daty podania tego

postanowienia do publicznej wiadomości. Naczelny Sąd Administracyjny

rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów nie

później niż w ciągu 5 dni od dnia jej wniesienia. Od orzeczenia Naczelnego

Sądu Administracyjnego nie przysługuje środek prawny. Przepis

art. 420 § 3 stosuje się.”;

6) art. 12a otrzymuje brzmienie:

„Art. 12a. Obwodowe komisje wyborcze, które mają siedziby w lokalach

dostosowanych do potrzeb wyborców niepełnosprawnych, są komisjami

właściwymi dla celów głosowania korespondencyjnego przez wyborców

niepełnosprawnych.”;

7) w art. 13:

a) § 1 otrzymuje brzmienie:

17.04.2019

©Telksinoe s. 21/81

„§ 1. Komisarz wyborczy dokonuje zmian w podziale na stałe obwody

głosowania, jeżeli jest to konieczne ze względu na zmianę granic gminy,

zmianę liczby wybieranych radnych gminy lub zmianę liczby mieszkańców

w obwodzie głosowania w stosunku do określonej w art. 12 § 3, zmianę

granic okręgów wyborczych.”,

b) po § 1 dodaje się § 1a i 1b w brzmieniu:

„§ 1a. Zmiana w podziale na stałe obwody głosowania dokonywana

z powodu zmiany granic gminy może nastąpić wyłącznie w odniesieniu do

obszaru, którego dotyczy nowy przebieg granicy gminy.

§ 1b. O wystąpieniu okoliczności, o których mowa w § 1, wójt

informuje niezwłocznie komisarza wyborczego.”,

c) § 3 otrzymuje brzmienie:

„§ 3. Do zmian w podziale na stałe obwody głosowania przepisy

art. 12 § 11–14 stosuje się odpowiednio.”;

8) w art. 13a:

a) § 1 otrzymuje brzmienie:

„§ 1. Wójt lub rada gminy może przedłożyć komisarzowi wyborczemu

wnioski w sprawie zmian siedzib obwodowych komisji wyborczych.”,

b) § 2a–4 otrzymują brzmienie:

„§ 2a. Jeżeli po terminie, o którym mowa w § 2, wskutek

nadzwyczajnych wydarzeń głosowanie w ustalonej przez komisarza

wyborczego siedzibie obwodowej komisji wyborczej byłoby niemożliwe,

może on zarządzić, na czas określonych wyborów, zmianę siedziby

obwodowej komisji wyborczej.

§ 3. Do zmian siedzib obwodowych komisji wyborczych przepisy

art. 12 § 11–14 stosuje się odpowiednio, przy czym w przypadku, o którym

mowa w § 2a, nie stosuje się przepisów art. 12 § 13 i 14.

§ 4. Propozycje zmian siedzib obwodowych komisji wyborczych,

w tym siedzib znajdujących się w lokalach, o których mowa

w art. 16 § 1 pkt 3, zainteresowani mogą przedkładać komisarzowi

wyborczemu na piśmie na co najmniej 55 dni przed dniem wyborów.

Przedłożone propozycje zmian siedzib obwodowych komisji wyborczych

komisarz wyborczy niezwłocznie umieszcza w Biuletynie Informacji

17.04.2019

©Telksinoe s. 22/81

Publicznej, o którym mowa w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie

do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764 oraz z 2017 r.

poz. 933).”;

9) po art. 13a dodaje się art. 13b w brzmieniu:

„Art. 13b. Jeżeli w lokalu, w którym w okresie 5 lat poprzedzających dzień

wyborów przeprowadzano głosowanie w wyborach, w dniu wyborów nie

przeprowadza się głosowania lub ma w nim siedzibę obwodowa komisja

wyborcza ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie właściwa dla obwodu

głosowania o zmienionych granicach, w dniu wyborów komisarz wyborczy

podaje do publicznej wiadomości, poprzez wywieszenie w miejscu łatwo

dostępnym przy wejściu do tego lokalu, informację umożliwiającą wyborcom

dotarcie do lokalu właściwej obwodowej komisji wyborczej ds. przeprowadzenia

głosowania w obwodzie.”;

10) w art. 14 w § 2 uchyla się zdanie drugie;

11) w art. 16 § 1 otrzymuje brzmienie:

„§ 1. Wójt podaje, w formie obwieszczenia, do wiadomości wyborców

najpóźniej w 30 dniu przed dniem wyborów informację przekazaną przez

komisarza wyborczego o:

1) numerach oraz granicach stałych i odrębnych obwodów głosowania;

2) wyznaczonych siedzibach obwodowych komisji wyborczych dla danych

wyborów;

3) lokalach obwodowych komisji wyborczych ds. przeprowadzenia

głosowania w obwodzie dostosowanych do potrzeb wyborców

niepełnosprawnych;

4) możliwości głosowania korespondencyjnego przez wyborców

niepełnosprawnych i głosowania przez pełnomocnika.

Jeden egzemplarz obwieszczenia przekazywany jest niezwłocznie komisarzowi

wyborczemu i Państwowej Komisji Wyborczej.”;

12) art. 17 otrzymuje brzmienie:

„Art. 17. § 1. Jeżeli właściwi komisarze wyborczy nie wykonują w terminie

lub w sposób zgodny z prawem, zadań dotyczących utworzenia obwodów

głosowania lub ich zmiany, powołania lub zmian w składach komisji

terytorialnych i obwodowych, Państwowa Komisja Wyborcza wzywa ich do

17.04.2019

©Telksinoe s. 23/81

wykonania zadań w sposób zgodny z prawem w wyznaczonym terminie,

a w razie bezskutecznego upływu terminu niezwłocznie wykonuje te zadania.

§ 2. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio, jeżeli właściwy komisarz

wyborczy nie dokonał podziału gminy, powiatu lub województwa na okręgi

wyborcze w terminie lub w sposób zgodny z prawem.”;

13) w art. 26 uchyla się § 3;

14) użyte w art. 26 w § 12, w art. 37c w § 2, w art. 39 w § 1 i w § 4 w zdaniu

pierwszym, w art. 40 w § 4, w art. 42 w § 1, w art. 44 w § 1 i 3, w art. 47 w § 1,

w § 2 we wprowadzeniu do wyliczenia, w § 3 w zdaniu pierwszym, w § 4 i 6,

w art. 49 w § 1–3, w art. 51 w § 2 we wprowadzeniu do wyliczenia i w § 3,

w art. 52 w § 1 i w § 3 w zdaniu pierwszym, w art. 53g w § 1a, w art. 53h w § 6,

w art. 58 w § 1 i 3, w art. 59 w § 2, 3 i 5, w art. 73, w art. 223, w art. 266,

w art. 307, w art. 452 w § 1, w art. 461 w § 1 w pkt 1 w różnej liczbie

i w różnych przypadkach wyrazy „obwodowa komisja wyborcza” zastępuje się

użytymi w odpowiedniej liczbie i odpowiednich przypadkach wyrazami

„obwodowa komisja wyborcza ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie”;

15) art. 37d otrzymuje brzmienie:

„Art. 37d. § 1. Komisarz wyborczy, najpóźniej w 21 dniu przed dniem

wyborów, przekazuje wyborcom w stałych obwodach głosowania, w formie

druku bezadresowego umieszczanego w oddawczych skrzynkach pocztowych,

informację o terminie wyborów, godzinach głosowania, sposobie głosowania

oraz warunkach ważności głosu w danych wyborach, a także o możliwości

głosowania korespondencyjnego przez wyborców niepełnosprawnych

i głosowania przez pełnomocnika.

§ 2. Działania informacyjne, o których mowa w § 1, komisarz wyborczy

wykonuje za pośrednictwem operatora wyznaczonego

w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (Dz. U.

z 2017 r. poz. 1481 oraz z 2018 r. poz. 106).

§ 3. Wzór informacji, o której mowa w § 1, w odniesieniu do danych

wyborów określa Państwowa Komisja Wyborcza i przesyła do komisarzy

wyborczych na 40 dni przed dniem wyborów.”;

16) w art. 38 § 2 otrzymuje brzmienie:

17.04.2019

©Telksinoe s. 24/81

„§ 2. Głosowaniem osobistym jest również głosowanie korespondencyjne

przez wyborców niepełnosprawnych.”;

17) w art. 39:

a) § 2 otrzymuje brzmienie:

„§ 2. Głosowanie odbywa się bez przerwy od godziny 700 do godziny

2100.”,

b) po § 2 dodaje się § 2a w brzmieniu:

„§ 2a. W jednym pomieszczeniu może znajdować się jeden lokal

wyborczy.”,

c) uchyla się § 3,

d) § 7 otrzymuje brzmienie:

„§ 7. Obwodowa komisja wyborcza ds. przeprowadzenia głosowania

w obwodzie może zarządzić wcześniejsze zakończenie głosowania

w odrębnych obwodach głosowania oraz w obwodach głosowania

utworzonych na polskich statkach morskich, jeżeli wszyscy wyborcy

wpisani do spisu wyborców oddali swe głosy. Zarządzenie wcześniejszego

zakończenia głosowania może nastąpić nie wcześniej niż o godzinie 1800.

O zarządzeniu zakończenia głosowania przewodniczący obwodowej

komisji wyborczej ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie

niezwłocznie zawiadamia osobę kierującą jednostką, o której mowa

w art. 12 § 4 i 7, wójta oraz właściwą komisję wyborczą wyższego

stopnia.”;

18) po art. 39 dodaje się art. 39a w brzmieniu:

„Art. 39a. W lokalu wyborczym umieszcza się w miejscu widocznym dla

wyborców godło państwowe.”;

19) w art. 40:

a) § 3a otrzymuje brzmienie:

„§ 3a. Karta do głosowania w wyborach do Sejmu, wyborach do

Parlamentu Europejskiego, wyborach do rady gminy w gminie liczącej

powyżej 20 000 mieszkańców, wyborach do rady dzielnicy miasta

stołecznego Warszawy, wyborach do rady powiatu, wyborach do sejmiku

województwa może w razie potrzeby składać się z odpowiedniej liczby

zadrukowanych jednostronnie, trwale połączonych kartek przy czym:

17.04.2019

©Telksinoe s. 25/81

1) na pierwszej kartce karty do głosowania umieszcza się odpowiedni

tytuł („Karta do głosowania w wyborach…”) oraz czytelną informację

o sposobie głosowania i warunkach ważności głosu;

2) na drugiej kartce karty do głosowania umieszcza się spis treści

zawierający nazwy zarejestrowanych komitetów wyborczych

w kolejności wylosowanych numerów, ze wskazaniem numeru kartki

karty do głosowania, na której znajduje się lista kandydatów danego

komitetu wyborczego, oraz symbol graficzny komitetu wyborczego;

3) na trzeciej i kolejnych kartkach karty do głosowania umieszcza się

poszczególne listy kandydatów każdego z komitetów wyborczych,

z uwzględnieniem wymagań określonych w § 3 zdanie drugie oraz

symbol graficzny komitetu wyborczego.”,

b) uchyla się § 3b,

c) dodaje się § 6 w brzmieniu:

„§ 6. Karty do głosowania są dokumentami z wyborów w rozumieniu

art. 8.”;

20) art. 41 otrzymuje brzmienie:

„Art. 41. Dopisanie na karcie do głosowania dodatkowych numerów list

i nazw lub nazwisk albo poczynienie innych znaków lub dopisków na karcie do

głosowania, w tym w kratce lub poza nią, nie wpływa na ważność oddanego na

niej głosu.”;

21) w art. 42:

a) § 3 otrzymuje brzmienie:

„§ 3. Od chwili rozpoczęcia głosowania aż do jego zakończenia

w lokalu wyborczym muszą być równocześnie obecni członkowie

obwodowej komisji wyborczej ds. przeprowadzenia głosowania

w obwodzie w liczbie stanowiącej co najmniej 2/3 jej pełnego składu,

w tym przewodniczący komisji lub jego zastępca.”,

b) uchyla się § 4,

c) § 5 i 6 otrzymują brzmienie:

„§ 5. Od podjęcia przez obwodową komisję wyborczą ds.

przeprowadzenia głosowania w obwodzie czynności, o których mowa

w § 1, do rozpoczęcia głosowania oraz od zamknięcia lokalu wyborczego

17.04.2019

©Telksinoe s. 26/81

do podpisania protokołu, o którym mowa w art. 75 § 1, czynności

obwodowej komisji wyborczej ds. przeprowadzenia głosowania

w obwodzie i obwodowej komisji wyborczej ds. ustalenia wyników

głosowania w obwodzie w obwodach głosowania na obszarze kraju mogą

być rejestrowane przez mężów zaufania z wykorzystaniem własnych

urządzeń rejestrujących.

§ 6. Materiały zawierające zarejestrowany przebieg czynności,

o których mowa w § 5, na wniosek męża zaufania, rejestrującego te

czynności, mogą zostać zakwalifikowane jako dokumenty z wyborów

w rozumieniu art. 8.”,

d) uchyla się § 7;

22) uchyla się art. 43;

23) w art. 52:

a) po § 2 dodaje się § 2a w brzmieniu:

„§ 2a. Jeżeli otrzymujący kartę do głosowania, o której mowa w § 2,

będący osobą niepełnosprawną o znacznym lub umiarkowanym stopniu

niepełnosprawności w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r.

o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób

niepełnosprawnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2046 i 1948 oraz z 2017 r.

poz. 777, 935, 1428 i 2494) nie może w związku z tym potwierdzić

otrzymania karty do głosowania członek obwodowej komisji wyborczej ds.

przeprowadzenia głosowania w obwodzie wydający kartę do głosowania

wraz z przewodniczącym lub zastępcą przewodniczącego stwierdza fakt

wydania oraz przyczynę braku podpisu osoby otrzymującej kartę.”,

b) po § 5 dodaje się § 5a w brzmieniu:

„§ 5a. Tajność głosowania zapewnia się w szczególności przez

przygotowanie w lokalu wyborczym odpowiedniej liczby łatwo dostępnych

miejsc umożliwiających każdemu wyborcy nieskrępowane zapoznanie się

z kartą do głosowania oraz jej wypełnienie w sposób niewidoczny dla

innych osób.”,

c) § 6 otrzymuje brzmienie:

17.04.2019

©Telksinoe s. 27/81

„§ 6. Wyborca wrzuca kartę do urny znajdującej się w dostępnym

i widocznym miejscu lokalu wyborczego, w taki sposób, aby strona

zadrukowana była niewidoczna.”,

d) po § 6 dodaje się § 6a w brzmieniu:

„§ 6a. Przewodniczący obwodowej komisji wyborczej ds.

przeprowadzenia głosowania w obwodzie wyznacza członka komisji, który

przebywając w bezpośredniej bliskości urny zapewnia jej nienaruszalność

oraz przestrzeganie przez wyborców zasad, o których mowa w § 6.”,

e) § 7 otrzymuje brzmienie:

„§ 7. Od podjęcia przez obwodową komisję wyborczą ds.

przeprowadzenia głosowania w obwodzie czynności, o których mowa

w art. 42 § 1, do podpisania protokołu, o którym mowa w art. 75 § 1,

prowadzi się transmisję z lokalu wyborczego za pośrednictwem publicznie

dostępnej sieci elektronicznego przekazywania danych. Szczegółowe

informacje o dostępie do transmisji podaje się co najmniej na 24 godziny

przed rozpoczęciem głosowania na stronie internetowej Państwowej

Komisji Wyborczej.”,

f) po § 7 dodaje się § 7a w brzmieniu:

„§ 7a. W przypadku gdy transmisja, o której mowa w § 7, nie jest

możliwa z przyczyn technicznych w trakcie pracy obwodowej komisji

wyborczej w lokalu wyborczym, czynności podejmowane przez komisję są

rejestrowane za pomocą urządzeń rejestrujących obraz i dźwięk, a następnie

udostępnia na stronie internetowej Państwowej Komisji Wyborczej.”,

g) § 8 otrzymuje brzmienie:

„§ 8. Materiały zawierające transmitowany lub zarejestrowany

przebieg czynności, o których mowa w § 7, są dokumentami z wyborów

w rozumieniu art. 8.”,

h) uchyla się § 9,

i) dodaje się § 10 w brzmieniu:

„§ 10. Państwowa Komisja Wyborcza określa warunki techniczne

transmisji, o której mowa w § 7, oraz rejestracji, o której mowa w § 7a.”;

24) w dziale I tytuł rozdziału 6a otrzymuje brzmienie:

„Głosowanie korespondencyjne przez wyborców niepełnosprawnych”;

17.04.2019

©Telksinoe s. 28/81

25) w art. 53a:

a) § 1 otrzymuje brzmienie:

„§ 1. Wyborca niepełnosprawny o znacznym lub umiarkowanym

stopniu niepełnosprawności w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r.

o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób

niepełnosprawnych może głosować korespondencyjnie.”,

b) uchyla się § 2 i 3,

c) § 4 otrzymuje brzmienie:

„§ 4. Głosowanie korespondencyjne jest wyłączone w przypadku

głosowania w obwodach głosowania utworzonych w jednostkach,

o których mowa w art. 12 § 4 i 7, oraz w obwodach głosowania

utworzonych za granicą i na polskich statkach morskich, a także

w przypadku udzielenia przez wyborcę niepełnosprawnego

pełnomocnictwa do głosowania.”;

26) w art. 53b:

a) § 1 otrzymuje brzmienie:

„§ 1. Zamiar głosowania korespondencyjnego wyborca

niepełnosprawny zgłasza komisarzowi wyborczemu do 15 dnia przed dniem

wyborów.”,

b) po § 2 dodaje się § 2a w brzmieniu:

„§ 2a. Zgłoszenie, o którym mowa w § 1, komisarz wyborczy

niezwłocznie przekazuje właściwemu urzędnikowi wyborczemu.”,

c) § 3 otrzymuje brzmienie:

„§ 3. Zgłoszenie, o którym mowa w § 1, powinno zawierać nazwisko

i imię (imiona), imię ojca, datę urodzenia, numer ewidencyjny PESEL

wyborcy niepełnosprawnego, oświadczenie o wpisaniu tego wyborcy do

rejestru wyborców w danej gminie, oznaczenie wyborów, których dotyczy

zgłoszenie, a także wskazanie adresu, na który ma być wysłany pakiet

wyborczy.”,

d) po § 3 dodaje się § 3a w brzmieniu:

„§ 3a. Do zgłoszenia, o którym mowa w § 1, dołącza się kopię

aktualnego orzeczenia właściwego organu orzekającego o ustaleniu stopnia

niepełnosprawności.”,

17.04.2019

©Telksinoe s. 29/81

e) uchyla się § 4–6,

f) § 7 otrzymuje brzmienie:

„§ 7. W zgłoszeniu, o którym mowa w § 1, wyborca niepełnosprawny

może zażądać dołączenia do pakietu wyborczego nakładki na kartę do

głosowania sporządzonej w alfabecie Braille’a.”,

g) § 10 otrzymuje brzmienie:

„§ 10. W przypadku gdy wyborca niepełnosprawny zgłosił zamiar

głosowania korespondencyjnego, zaświadczenia o prawie do głosowania

w miejscu pobytu w dniu wyborów nie wydaje się po wysłaniu do wyborcy

pakietu wyborczego, chyba że wyborca zwrócił pakiet wyborczy w stanie

nienaruszonym.”;

27) art. 53c otrzymuje brzmienie:

„Art. 53c. § 1. Jeżeli zgłoszenie, o którym mowa w art. 53b § 1, nie spełnia

wymogów, o których mowa w art. 53b § 2–3a, urzędnik wyborczy wzywa

wyborcę niepełnosprawnego do uzupełnienia zgłoszenia w terminie 1 dnia od

dnia doręczenia wezwania.

§ 2. Zgłoszenie złożone po terminie, o którym mowa w art. 53b § 1,

niespełniające wymogów, o których mowa w art. 53b § 2–3a, lub nieuzupełnione

w terminie, o którym mowa w § 1, a także złożone przez wyborcę

niepełnosprawnego, który wystąpił z wnioskiem o sporządzenie aktu

pełnomocnictwa do głosowania lub otrzymał zaświadczenie o prawie do

głosowania w miejscu pobytu w dniu wyborów, pozostawia się bez rozpoznania,

o czym informuje się wyborcę.”;

28) w art. 53d:

a) § 1 otrzymuje brzmienie:

„§ 1. Wyborcę niepełnosprawnego, który zgłosił zamiar głosowania

korespondencyjnego, umieszcza się w spisie wyborców w obwodzie

głosowania właściwym dla obwodowej komisji wyborczej, o której mowa

w art. 12a, na terenie gminy, w której wyborca jest wpisany do rejestru

wyborców.”,

b) uchyla się § 2;

29) w art. 53e:

a) § 1 i 2 otrzymują brzmienie:

17.04.2019

©Telksinoe s. 30/81

„§ 1. Wyborca niepełnosprawny, który zgłosił zamiar głosowania

korespondencyjnego, otrzymuje, nie później niż 7 dni przed dniem

wyborów, pakiet wyborczy.

§ 2. W przypadkach, o których mowa w art. 295 § 1 i 2, wyborca

niepełnosprawny, który zgłosił zamiar głosowania korespondencyjnego ,

otrzymuje pakiety wyborcze odrębne dla danych wyborów.”,

b) uchyla się § 3,

c) w § 4 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie:

„Pakiet wyborczy doręcza wyborcy niepełnosprawnemu urzędnik wyborczy

za pośrednictwem operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia

23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe.”,

d) uchyla się § 5,

e) § 6–9 otrzymują brzmienie:

„§ 6. Pakiet wyborczy doręcza się wyłącznie do rąk własnych wyborcy

niepełnosprawnego, po okazaniu dokumentu potwierdzającego tożsamość

i pisemnym pokwitowaniu odbioru.

§ 7. Jeżeli odbierający nie może potwierdzić odbioru, osoba

doręczająca pakiet wyborczy sama stwierdza datę doręczenia oraz wskazuje

odbierającego i przyczynę braku jego podpisu.

§ 8. W przypadku nieobecności wyborcy niepełnosprawnego pod

wskazanym adresem doręczający umieszcza zawiadomienie o terminie

powtórnego doręczenia w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest

to możliwe, na drzwiach mieszkania wyborcy. Termin powtórnego

doręczenia nie może być dłuższy niż 1 dzień od dnia pierwszego doręczenia.

§ 9. Pakiety wyborcze niedoręczone w trybie określonym w § 4 i 6–

8 są przekazywane obwodowej komisji wyborczej ds. przeprowadzenia

głosowania w obwodzie do zakończenia głosowania. Jeżeli przekazanie

pakietów wyborczych obwodowej komisji wyborczej ds. przeprowadzenia

głosowania w obwodzie do zakończenia głosowania nie było możliwe

pakiety takie przekazywane są właściwemu dyrektorowi delegatury

Krajowego Biura Wyborczego.”,

f) po § 9 dodaje się § 9a w brzmieniu:

17.04.2019

©Telksinoe s. 31/81

„§ 9a. Urzędnik wyborczy niezwłocznie informuje wójta o wysłanych

pakietach wyborczych.”,

g) § 10 i 11 otrzymują brzmienie:

„§ 10. Informację o wysłaniu pakietu wyborczego umieszcza się

w rubryce spisu wyborców „uwagi” odpowiadającej pozycji, pod którą

umieszczono nazwisko wyborcy niepełnosprawnego, który zgłosił zamiar

głosowania korespondencyjnego.

§ 11. Urzędnik wyborczy prowadzi wykaz pakietów wyborczych,

w którym odnotowuje się fakt przygotowania oraz wysłania danego pakietu

wyborczego.”;

30) uchyla się art. 53f;

31) w art. 53g:

a) § 2–4 otrzymują brzmienie:

„§ 2. Na formularzu oświadczenia, o którym mowa w § 1 pkt 6,

umieszcza się imię (imiona), nazwisko oraz numer ewidencyjny PESEL

wyborcy niepełnosprawnego.

§ 3. Na kopercie na pakiet wyborczy oraz na kopercie zwrotnej

umieszcza się oznaczenie „przesyłka wyborcza”.

§ 4. Na kopercie zwrotnej umieszcza się adres właściwej obwodowej

komisji wyborczej ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie.”,

b) po § 6 dodaje się § 6a w brzmieniu:

„§ 6a. Czynności, o których mowa w § 1a–6, wykonuje obwodowa

komisja wyborcza ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie

w obecności urzędnika wyborczego.”;

32) w art. 53h:

a) § 1 i 2 otrzymują brzmienie:

„§ 1. Wyborca niepełnosprawny głosujący korespondencyjnie po

wypełnieniu karty do głosowania wkłada ją do koperty na kartę do

głosowania, którą zakleja, a następnie kopertę tę wkłada do koperty

zwrotnej łącznie z podpisanym oświadczeniem, o którym mowa w art. 53g

§ 1 pkt 6, i przesyła ją do właściwej obwodowej komisji wyborczej

ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie.

17.04.2019

©Telksinoe s. 32/81

§ 2. Wyborca niepełnosprawny może przekazać kopertę zwrotną

przedstawicielowi operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia

23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe.”,

b) uchyla się § 3,

c) § 4 i 5 otrzymują brzmienie:

„§ 4. Koperty zwrotne dostarczane są do właściwych obwodowych

komisji wyborczych ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie

w godzinach głosowania.

§ 5. Wyborca niepełnosprawny może w godzinach głosowania

osobiście dostarczyć kopertę zwrotną do obwodowej komisji wyborczej

ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie, w obwodzie głosowania,

w którym jest wpisany do spisu wyborców.”;

33) w art. 53i:

a) § 1 otrzymuje brzmienie:

㤠1. Koperty zwrotne niedostarczone do obwodowej komisji

wyborczej ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie do zakończenia

głosowania przekazywane są właściwemu dyrektorowi delegatury

Krajowego Biura Wyborczego.”,

b) uchyla się § 2;

34) w art. 53j:

a) w § 1:

– wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie:

„Minister właściwy do spraw łączności, po zasięgnięciu opinii ministra

właściwego do spraw administracji publicznej oraz Państwowej

Komisji Wyborczej, określi, w drodze rozporządzenia:”,

– pkt 1 otrzymuje brzmienie:

„1) tryb odbierania kopert zwrotnych od wyborców

niepełnosprawnych oraz dostarczania ich do obwodowych komisji

wyborczych ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie,”,

b) uchyla się § 2,

c) w § 3:

– wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie:

„Państwowa Komisja Wyborcza określi, w drodze uchwały:”,

17.04.2019

©Telksinoe s. 33/81

– pkt 1 i 2 otrzymują brzmienie:

„1) sposób postępowania z kopertami zwrotnymi dostarczonymi

do obwodowej komisji wyborczej ds. przeprowadzenia

głosowania w obwodzie do zakończenia głosowania,

2) sposób postępowania z kopertami zwrotnymi dostarczonymi

do obwodowej komisji wyborczej ds. przeprowadzenia

głosowania w obwodzie po zakończeniu głosowania,”,

– pkt 5 otrzymuje brzmienie:

„5) sposób postępowania z pakietami wyborczymi nieodebranymi

przez wyborcę niepełnosprawnego”,

d) uchyla się § 4 i 5;

35) w art. 53k § 1 otrzymuje brzmienie:

„§ 1. Zadania polegające na przyjmowaniu, przemieszczaniu i doręczaniu

przesyłek pakietów wyborczych oraz przesyłek kopert zwrotnych wykonuje,

z wyjątkiem określonym w art. 53h § 5, operator wyznaczony w rozumieniu

ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe.”;

36) art. 53l otrzymuje brzmienie:

„Art. 53l. W ponownym głosowaniu w wyborach Prezydenta

Rzeczypospolitej oraz ponownych wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej

termin, o którym mowa w art. 53b § 1, ulega skróceniu do 10 dnia przed dniem

wyborów.”;

37) w art. 54 § 4 otrzymuje brzmienie:

„§ 4. Głosowanie za pośrednictwem pełnomocnika jest wyłączone

w przypadku głosowania w obwodach głosowania utworzonych w jednostkach,

o których mowa w art. 12 § 4 i 7, oraz w obwodach głosowania utworzonych za

granicą i na polskich statkach morskich, a także w przypadku zgłoszenia przez

wyborcę niepełnosprawnego zamiaru głosowania korespondencyjnego.”;

38) w art. 55 w § 4 wyrazy „komisji obwodowej” zastępuje się wyrazami

„obwodowej komisji wyborczej”;

39) użyte w art. 69 w § 1, 3 i 3a, w art. 76 w § 2 i 3, w art. 228 w § 1 we

wprowadzeniu do wyliczenia, w art. 270 w § 1 we wprowadzeniu do wyliczenia,

w art. 271, w art. 313, w art. 314 w § 1 w zdaniu drugim, w art. 349 w § 2,

w art. 350 w zdaniu drugim, w art. 441, w art. 452 w § 2, w art. 468 w § 1

17.04.2019

©Telksinoe s. 34/81

w różnej liczbie i różnych przypadkach wyrazy „obwodowa komisja wyborcza”

zastępuje się użytymi w odpowiedniej liczbie i odpowiednich przypadkach

wyrazami „obwodowa komisja wyborcza ds. ustalenia wyników głosowania

w obwodzie”;

40) w art. 69 uchyla się § 2;

41) w art. 70:

a) § 1 otrzymuje brzmienie:

„§ 1. Niezwłocznie po zakończeniu głosowania przewodniczący

obwodowej komisji wyborczej ds. przeprowadzenia głosowania

w obwodzie wspólnie z przewodniczącym obwodowej komisji wyborczej

ds. ustalenia wyników głosowania w obwodzie zapieczętowuje otwór urny

wyborczej.”,

b) po § 1 dodaje się § 1a i 1b w brzmieniu:

„§ 1a. Po wykonaniu czynności, o której mowa w § 1, przewodniczący

obwodowej komisji wyborczej ds. przeprowadzenia głosowania

w obwodzie przekazuje przewodniczącemu obwodowej komisji wyborczej

ds. ustalenia wyników głosowania w obwodzie w obecności członków

każdej z komisji obwodowej spis wyborców, urnę wyborczą wraz ze

znajdującymi się w niej kartami do głosowania, egzemplarze protokołu

głosowania w obwodzie, niewykorzystane karty do głosowania, otrzymane

w trakcie głosowania zaświadczenia o prawie do głosowania, akty

pełnomocnictwa do głosowania oraz pieczęć komisji. Członkowie

obwodowej komisji wyborczej ds. przeprowadzenia głosowania

w obwodzie wraz z członkami obwodowej komisji wyborczej ds. ustalenia

wyników głosowania w obwodzie w obecności przewodniczącego każdej

z komisji obwodowej ustalają liczbę niewykorzystanych kart do

głosowania, zaświadczeń o prawie do głosowania oraz aktów

pełnomocnictwa do głosowania.

§ 1b. Z przekazania, o którym mowa w § 1a, sporządza się protokół

przekazania, w którym wymienia się nazwę komisji oraz miejsce, datę

i godzinę wydania, a także liczbę niewykorzystanych kart do głosowania,

zaświadczeń o prawie do głosowania oraz aktów pełnomocnictwa do

głosowania oraz inne istotne informacje. Protokół podpisują wszyscy obecni

17.04.2019

©Telksinoe s. 35/81

przy przekazaniu członkowie każdej z komisji obwodowej, w tym

obowiązkowo przewodniczący obwodowej komisji wyborczej ds.

przeprowadzenia głosowania w obwodzie oraz przewodniczący obwodowej

komisji wyborczej ds. ustalenia wyników głosowania w obwodzie. Każdy

członek komisji i mąż zaufania może zażądać otrzymania kopii protokołu,

o którym mowa w zdaniu pierwszym. Z chwilą podpisania protokołu,

o którym mowa w zdaniu pierwszym, obwodowa komisja wyborcza ds.

przeprowadzenia głosowania w obwodzie kończy pracę. Protokół, o którym

mowa w zdaniu pierwszym, przekazuje się właściwej komisji wyborczej

wyższego stopnia wraz z protokołem, o którym mowa w art. 75 § 1.”,

c) § 2 i 3 otrzymują brzmienie:

„§ 2. Obwodowa komisja wyborcza ds. ustalenia wyników głosowania

w obwodzie ustala, na podstawie spisu wyborców, liczbę osób

uprawnionych do głosowania oraz liczbę wyborców, którym wydano karty

do głosowania.

§ 3. Obwodowa komisja wyborcza ds. ustalenia wyników głosowania

w obwodzie umieszcza niewykorzystane karty do głosowania

w zapieczętowanych pakietach.”;

42) w art. 71:

a) § 1 otrzymuje brzmienie:

„§ 1. Po wykonaniu czynności, o których mowa w art. 70,

przewodniczący obwodowej komisji wyborczej ds. ustalenia wyników

głosowania w obwodzie otwiera urnę wyborczą, po czym komisja liczy

wyjęte z urny karty do głosowania i ustala liczbę kart ważnych i liczbę kart

nieważnych oraz, odpowiednio do przeprowadzonych wyborów, liczbę

głosów ważnych oddanych na poszczególnych kandydatów albo na

poszczególne listy kandydatów i każdego kandydata z tych list, a także

liczbę głosów nieważnych.”,

b) po § 1 dodaje się § 1a w brzmieniu:

„§ 1a. Wszystkie czynności obwodowej komisji wyborczej ds.

ustalenia wyników głosowania w obwodzie wykonywane są wspólnie przez

członków komisji w liczbie stanowiącej co najmniej 2/3 jej pełnego składu,

w tym przewodniczącego lub jego zastępcy.”;

17.04.2019

©Telksinoe s. 36/81

43) w art. 72 § 1 i 2 otrzymują brzmienie:

„§ 1. Obwodowa komisja wyborcza ds. ustalenia wyników głosowania

w obwodzie, o której mowa w art. 12a, ustalając wyniki głosowania w obwodzie

uwzględnia również głosy oddane korespondencyjnie wyjęte z kopert

zwrotnych.

§ 2. Obwodowa komisja wyborcza ds. ustalenia wyników głosowania

w obwodzie ustala również liczbę wysłanych pakietów wyborczych, a także

liczbę kart do głosowania wyjętych z kopert zwrotnych dostarczonych do

obwodowej komisji wyborczej ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie do

zakończenia głosowania i podaje je w protokole głosowania w obwodzie

właściwym dla przeprowadzanych wyborów.”;

44) w art. 75:

a) § 1 i 2 otrzymują brzmienie:

„§ 1. Obwodowa komisja wyborcza ds. ustalenia wyników głosowania

w obwodzie sporządza, w dwóch egzemplarzach, protokół głosowania

w obwodzie właściwy dla przeprowadzanych wyborów.

§ 2. W protokole, o którym mowa w § 1, wymienia się odpowiednio

dane, o których mowa w art. 70 § 2, oraz, odpowiednio do

przeprowadzanych wyborów, liczbę głosów nieważnych

z wyszczególnieniem przyczyn nieważności i liczby głosów

odpowiadających każdej z tych przyczyn, liczbę głosów ważnych ogółem z

wyszczególnieniem liczby głosów oddanych na poszczególnych

kandydatów albo na poszczególne listy kandydatów i każdego kandydata

z tych list.”,

b) po § 2 dodaje się § 2a w brzmieniu:

„§ 2a. Protokół, o którym mowa w § 1, sporządza się przed

wprowadzeniem danych do sieci elektronicznego przekazywania danych.

Dane wpisane do protokołu po jego podpisaniu przez osoby wchodzące

w skład

obwodowej komisji wyborczej ds. ustalenia wyników głosowania

w obwodzie obecne przy jego sporządzaniu i opatrzeniu pieczęcią komisji

są następnie wprowadzane do sieci elektronicznego przekazywania

danych.”,

17.04.2019

©Telksinoe s. 37/81

c) § 5 otrzymuje brzmienie:

„§ 5. Protokół podpisują wszystkie osoby wchodzące w skład

obwodowej komisji wyborczej ds. ustalenia wyników głosowania

w obwodzie obecne przy jego sporządzaniu. Protokół opatruje się pieczęcią

komisji.”,

d) uchyla się § 6,

e) § 7 otrzymuje brzmienie:

„§ 7. Członkom obwodowej komisji wyborczej ds. ustalenia wyników

głosowania w obwodzie przysługuje prawo wniesienia do protokołu uwag

z wymienieniem konkretnych zarzutów, z tym że nie zwalnia to ich

z obowiązku podpisania protokołu głosowania w obwodzie. Adnotację

o wniesieniu uwag zamieszcza się w protokole.”;

45) art. 77–80 otrzymują brzmienie:

„Art. 77. § 1. Niezwłocznie po sporządzeniu protokołu głosowania

w obwodzie, przed jego przekazaniem właściwej komisji wyborczej wyższego

stopnia, obwodowa komisja wyborcza ds. ustalenia wyników głosowania

w obwodzie podaje do publicznej wiadomości wyniki głosowania w obwodzie

poprzez wywieszenie w lokalu wyborczym, w miejscu łatwo dostępnym dla

wyborców, kopii tego protokołu. Kopię protokołu otrzymuje każdy członek

komisji i mąż zaufania. Protokół, o którym mowa w zdaniu pierwszym,

umieszcza się na stronie internetowej Państwowej Komisji Wyborczej.

§ 2. Dane o wynikach głosowania w obwodzie wprowadza się do sieci

elektronicznego przekazywania danych dopiero po sporządzeniu protokołu

zgodnie z wymaganiami art. 75.

§ 3. Przewodniczący obwodowej komisji wyborczej ds. ustalenia wyników

głosowania w obwodzie lub jego zastępca przekazuje niezwłocznie wójtowi

kopię protokołu głosowania w obwodzie. Wyborcom, w ciągu 30 dni od dnia

przekazania, przysługuje wgląd do kopii protokołu, o którym mowa w zdaniu

pierwszym, w siedzibie gminy, do której przekazano kopię protokołu.

Art. 78. § 1. Przewodniczący obwodowej komisji wyborczej ds. ustalenia

wyników głosowania w obwodzie lub jego zastępca niezwłocznie po dokonaniu

czynności określonych w art. 77 przekazuje właściwej komisji wyborczej

wyższego stopnia, w zapieczętowanej kopercie, jeden egzemplarz protokołu

17.04.2019

©Telksinoe s. 38/81

głosowania w obwodzie wraz z wyjaśnieniami komisji do zgłoszonych zarzutów,

o których mowa w art. 75 § 7 i art. 103b § 1 pkt 3. W tym celu przewodniczący

obwodowej komisji wyborczej ds. ustalenia wyników głosowania w obwodzie

lub jego zastępca osobiście transportuje te dokumenty do siedziby właściwej

komisji wyborczej wyższego stopnia albo wydaje je w siedzibie

obwodowej komisji wyborczej osobie upoważnionej w formie pisemnej do

odbioru protokołów przez przewodniczącego właściwej komisji wyborczej

wyższego stopnia.

§ 2. Osoba przekazująca kopertę z dokumentami, o których mowa w § 1,

oraz osoba upoważniona do jej odebrania sporządzają protokół przekazania,

w którym wymienia się nazwę komisji, od której pochodzą te dokumenty, oraz

miejsce, datę i godzinę wydania.

§ 3. Koperta nie może zostać otwarta na żadnym etapie czynności

określonych w § 2 ani nie może być przetrzymywana w jakimkolwiek miejscu

poza siedzibą obwodowej komisji wyborczej lub siedzibą właściwej komisji

wyborczej wyższego stopnia.

§ 4. Wyniki głosowania z obwodów utworzonych za granicą przekazuje się

okręgowej komisji wyborczej właściwej dla dzielnicy Śródmieście miasta

stołecznego Warszawy, a wyniki głosowania z obwodów utworzonych na

polskich statkach morskich – okręgowej komisji wyborczej właściwej dla

siedziby armatora.

§ 5. Zasady i tryb przekazywania komisji wyborczej wyższego stopnia

wyników głosowania i protokołów głosowania z obwodów głosowania,

o których mowa w § 4, określa Państwowa Komisja Wyborcza po zasięgnięciu

opinii odpowiednio ministra właściwego do spraw zagranicznych oraz ministra

właściwego do spraw gospodarki morskiej.

Art. 79. § 1. Po sporządzeniu protokołu głosowania obwodowa komisja

wyborcza ds. ustalenia wyników głosowania w obwodzie składa do opakowań

zbiorczych osobno: ważne, nieważne i niewykorzystane karty do głosowania. Po

dokładnym zamknięciu opakowanie zbiorcze zapieczętowuje się, przy użyciu

pieczęci komisji, w sposób uniemożliwiający jego otwarcie bez naruszenia

odcisku pieczęci.

17.04.2019

©Telksinoe s. 39/81

§ 2. Po dokonaniu czynności, o których mowa w art. 78, przewodniczący

obwodowej komisji wyborczej ds. ustalenia wyników głosowania w obwodzie

niezwłocznie, w sposób ustalony przez Państwową Komisję Wyborczą,

przekazuje w depozyt odpowiednio urzędnikowi wyborczemu, konsulowi albo

kapitanowi statku dokumenty z głosowania, opakowania zbiorcze zawierające

karty do głosowania, o których mowa w § 1, oraz pieczęć komisji. Należyte

przechowanie dokumentów z głosowania, opakowań zbiorczych zawierających

karty do głosowania, o których mowa w § 1, oraz pieczęć komisji, gwarantujące

właściwe ich zabezpieczenie, zapewnia odpowiednio urzędnik wyborczy,

konsul, kapitan statku w sposób ustalony przez Państwową Komisję Wyborczą.

§ 3. Dokumenty, o których mowa w § 2, oraz opakowania zbiorcze

zawierające karty do głosowania, o których mowa w § 1, są udostępniane

właściwemu sądowi w związku z postępowaniami w sprawach protestów

wyborczych oraz na żądanie sądów, prokuratury lub Policji, prowadzących

postępowanie karne.

§ 4. Otwarcie opakowania zbiorczego, o którym mowa w § 1, i wyjęcie

z niego kart do głosowania może nastąpić jedynie w przypadku, gdy jest to

konieczne w związku ze stosowaniem niniejszego kodeksu lub innej ustawy,

a o otwarciu postanowił właściwy organ wyborczy, sąd lub prokurator.

Z czynności otwarcia opakowania zbiorczego i wyjęcia z niego kart do

głosowania sporządza się protokół, w którym wymienia się datę, miejsce

i podstawę tej czynności oraz osoby biorące w niej udział; osoby te podpisują

protokół.

Art. 80. § 1. Państwowa Komisja Wyborcza oraz obwodowe komisje

wyborcze ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie podają w trakcie

głosowania liczbę osób ujętych w spisach wyborców oraz liczbę wyborców,

którym wydano karty do głosowania.

§ 2. Obwodowe komisje wyborcze ds. przeprowadzenia głosowania

w obwodzie przekazują Państwowej Komisji Wyborczej w trakcie głosowania

dane liczbowe, o których mowa w art. 70 § 2.

§ 3. Państwowa Komisja Wyborcza ustala tryb i sposób udostępniania oraz

przekazywania danych, o których mowa w § 1 i 2.”;

46) uchyla się art. 103;

17.04.2019

©Telksinoe s. 40/81

47) w dziale I po rozdziale 11 dodaje się rozdział 11a w brzmieniu:

„Rozdział 11a

Mężowie zaufania i obserwatorzy społeczni

Art. 103a. § 1. Pełnomocnik wyborczy lub osoba przez niego upoważniona

ma prawo wyznaczyć po jednym mężu zaufania do komisji wyborczych,

o których mowa w art. 152 § 2. Jeżeli jednak komitet wyborczy nie zarejestrował

kandydatów lub list kandydatów we wszystkich okręgach wyborczych, mężów

zaufania reprezentujących ten komitet można wyznaczyć tylko do obwodowych

komisji wyborczych na obszarze okręgu, w którym komitet ten zarejestrował

kandydata lub listę kandydatów.

§ 2. Pełnomocnik wyborczy lub osoba przez niego upoważniona może

wyznaczyć jednego męża zaufania przy Państwowej Komisji Wyborczej.

§ 3. Mężem zaufania może być osoba mająca czynne prawo wyborcze do

Sejmu, która nie kandyduje w wyborach ani nie jest komisarzem wyborczym,

pełnomocnikiem wyborczym, pełnomocnikiem finansowym, urzędnikiem

wyborczym lub członkiem komisji wyborczej.

§ 4. Pełnomocnik wyborczy lub osoba przez niego upoważniona wydaje

mężowi zaufania zaświadczenie, którego wzór określa Państwowa Komisja

Wyborcza. Mężowi zaufania wyznaczonemu do obwodowej komisji wyborczej

w obwodzie głosowania utworzonym za granicą zaświadczenie może być także

przekazane, najpóźniej w dniu wyborów, telefaksem lub w formie elektronicznej

za pośrednictwem konsula.

§ 5. Funkcja męża zaufania wygasa w przypadku:

1) zrzeczenia się funkcji;

2) śmierci;

3) podpisania zgody na zgłoszenie do komisji wyborczej, kandydowanie

w wyborach bądź objęcie funkcji pełnomocnika, komisarza wyborczego,

urzędnika wyborczego;

4) odwołania.

Art. 103b. § 1. Mąż zaufania ma prawo:

1) być obecny podczas wszystkich czynności komisji, do której został

wyznaczony, w szczególności być obecny przy przekazywaniu protokołu

17.04.2019

©Telksinoe s. 41/81

przez obwodową komisję wyborczą, przekazywaniu danych z protokołu

przez rejonową komisję wyborczą, sprawdzaniu pod względem

arytmetycznej poprawności ustalenia wyników głosowania przez

pełnomocników, o których mowa w art. 173, oraz sprawdzaniu

prawidłowości ustalenia wyników głosowania i wprowadzania danych do

sieci elektronicznego przesyłania danych;

2) być obecnym w lokalu wyborczym w czasie przygotowania do głosowania,

głosowania, ustalania wyników głosowania i sporządzania protokołu;

3) wnosić do protokołu uwagi, z wymienieniem konkretnych zarzutów;

4) być obecnym przy przewożeniu i przekazywaniu protokołu do właściwej

komisji wyborczej wyższego stopnia.

§ 2. O wniesieniu uwag, o których mowa w § 1 pkt 3, zamieszcza się

w protokole adnotację.

Art. 103c. § 1. Zarejestrowane w Rzeczypospolitej Polskiej stowarzyszenie

i fundacja, do których celów statutowych należy troska o demokrację, prawa

obywatelskie i rozwój społeczeństwa obywatelskiego, ma prawo wyznaczyć po

jednym obserwatorze społecznym do komisji wyborczych, o których mowa

w art. 152 § 2.

§ 2. Do obserwatorów społecznych stosuje się odpowiednio przepisy

kodeksu o mężach zaufania, z wyjątkiem art. 103b § 1 pkt 3 i 4.”;

48) w art. 105 § 1 otrzymuje brzmienie:

„§ 1. Agitacją wyborczą jest publiczne nakłanianie lub zachęcanie do

głosowania w określony sposób, w tym w szczególności do głosowania na

kandydata określonego komitetu wyborczego.”;

49) w art. 106 § 1 otrzymuje brzmienie:

„§ 1. Agitację wyborczą może prowadzić każdy komitet wyborczy i każdy

wyborca, w tym zbierać podpisy popierające zgłoszenia kandydatów po

uzyskaniu pisemnej zgody pełnomocnika wyborczego.”;

50) art. 108 otrzymuje brzmienie:

„Art. 108. § 1. Zabrania się prowadzenia agitacji wyborczej:

1) na terenie urzędów administracji rządowej i administracji samorządu

terytorialnego oraz sądów;

17.04.2019

©Telksinoe s. 42/81

2) na terenie zakładów pracy w sposób i formach zakłócających normalne

funkcjonowanie;

3) na terenie jednostek wojskowych i innych jednostek organizacyjnych

podległych Ministrowi Obrony Narodowej oraz oddziałów obrony

cywilnej, a także skoszarowanych jednostek podległych ministrowi

właściwemu do spraw wewnętrznych.

§ 2. Zabroniona jest agitacja wyborcza na terenie szkół wobec uczniów.

§ 3. Za agitację wyborczą nie uznaje się prowadzonych przez szkołę zajęć

z zakresu edukacji obywatelskiej polegającej na upowszechnianiu wśród

uczniów wiedzy o prawach i obowiązkach obywateli, znaczeniu wyborów

w funkcjonowaniu demokratycznego państwa prawnego oraz zasadach

organizacji wyborów.

§ 4. Na podmiotach wymienionych w § 1 i 3 spoczywa obowiązek

właściwego oznaczenia terenu i znajdujących się na nim budynków.”;

51) po art. 108 dodaje się art. 108a w brzmieniu:

„Art. 108a. § 1. Zabrania się komitetom wyborczym, kandydatom oraz

wyborcom prowadzącym agitację wyborczą na rzecz komitetów wyborczych lub

kandydatów organizowania loterii fantowych, innego rodzaju gier losowych oraz

konkursów, w których wygranymi są nagrody pieniężne lub przedmioty

o wartości wyższej niż wartość przedmiotów zwyczajowo używanych w celach

reklamowych lub promocyjnych.

§ 2. Zabrania się podawania lub dostarczania, w ramach prowadzonej

agitacji wyborczej, napojów alkoholowych nieodpłatnie lub po cenach sprzedaży

netto możliwych do uzyskania, nie wyższych od ceny nabycia lub kosztów

wytworzenia.

§ 3. Zabrania się w ramach prowadzonej agitacji wyborczej, nieodpłatnego

rozdawania przedmiotów o wartości wyższej niż wartość przedmiotów

zwyczajowo używanych w celach reklamowych lub promocyjnych.”;

52) w art. 110 po § 6 dodaje się § 6a w brzmieniu:

„§ 6a. Obowiązek, o którym mowa w § 6, nie dotyczy sytuacji, w której

plakaty i hasła wyborcze oraz urządzenia ogłoszeniowe ustawione w celu

prowadzenia agitacji wyborczej znajdują się na nieruchomościach, obiektach lub

urządzeniach niebędących własnością Skarbu Państwa, państwowych osób

17.04.2019

©Telksinoe s. 43/81

prawnych, jednostek samorządu terytorialnego, ich związków lub stowarzyszeń,

komunalnych osób prawnych oraz spółek, w których większość akcji lub

udziałów ma Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub ich związki,

oraz fundacji utworzonych przez organy władzy publicznej, a pozostawienie

plakatów i haseł wyborczych oraz urządzeń ogłoszeniowych po upływie terminu,

o którym mowa w § 6, nastąpi za zgodą właściciela.”;

53) w art. 124 w § 1 w pkt 5 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 6 i 7

w brzmieniu:

„6) zadaniami zleconymi archiwom państwowym;

7) zadaniami urzędników wyborczych.”;

54) w art. 132 § 5 otrzymuje brzmienie:

„§ 5. Komitetom wyborczym nie wolno przyjmować korzyści

majątkowych o charakterze niepieniężnym, z wyjątkiem:

1) nieodpłatnego rozpowszechniania plakatów i ulotek wyborczych przez

osoby fizyczne;

2) pomocy w pracach biurowych udzielanej przez osoby fizyczne;

3) wykorzystania przedmiotów i urządzeń, w tym pojazdów mechanicznych,

udostępnianych nieodpłatnie przez osoby fizyczne;

4) nieodpłatnego udostępniania miejsc do ekspozycji materiałów wyborczych

przez osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej w zakresie

reklamy.”;

55) art. 153 otrzymuje brzmienie:

„Art. 153. § 1. Można być członkiem tylko jednej komisji wyborczej. Nie

mogą być członkami komisji kandydaci w wyborach, komisarze wyborczy,

pełnomocnicy wyborczy, pełnomocnicy finansowi, urzędnicy wyborczy oraz

mężowie zaufania.

§ 2. Członkostwo w komisji wyborczej wygasa z dniem podpisania zgody

na kandydowanie w wyborach bądź objęcia funkcji komisarza wyborczego,

pełnomocnika, urzędnika wyborczego lub męża zaufania, o których mowa w § 1.

§ 3. Komisarze wyborczy, członkowie Państwowej Komisji Wyborczej,

okręgowej, rejonowej i terytorialnej komisji wyborczej nie mogą prowadzić

agitacji wyborczej na rzecz poszczególnych kandydatów lub list kandydatów.

17.04.2019

©Telksinoe s. 44/81

Urzędnicy wyborczy nie mogą prowadzić agitacji wyborczej, o której mowa

w zdaniu pierwszym, z wyjątkiem agitacji na rzecz własnej kandydatury.

§ 4. Członkowie obwodowej komisji wyborczej nie mogą prowadzić

agitacji wyborczej na rzecz poszczególnych kandydatów oraz list kandydatów:

1) w lokalu wyborczym;

2) w trakcie czynności podejmowanych przez obwodową komisję wyborczą;

3) w trakcie przygotowań do prac obwodowej komisji wyborczej.”;

56) w art. 154:

a) w § 1 pkt 2 otrzymuje brzmienie:

„2) zryczałtowane diety za czas związany z wykonywaniem zadań członka

komisji w przypadku członków okręgowych, rejonowych

i terytorialnych komisji wyborczych oraz za czas związany

z przeprowadzeniem głosowania oraz ustaleniem wyników

głosowania w przypadku członków obwodowych komisji

wyborczych.”,

b) § 3 otrzymuje brzmienie:

„§ 3. Członkom Państwowej Komisji Wyborczej, a także

przewodniczącym okręgowych, rejonowych i terytorialnych komisji

wyborczych, którzy pełnią funkcje z urzędu jako komisarze wyborczy, nie

przysługują zryczałtowane diety, o których mowa w § 1 pkt 2.”,

c) § 5 otrzymuje brzmienie:

„§ 5. Komisarze wyborczy, członkowie Państwowej Komisji

Wyborczej, okręgowych, rejonowych i terytorialnych komisji wyborczych

oraz urzędnicy wyborczy korzystają z ochrony prawnej przewidzianej dla

funkcjonariuszy publicznych i ponoszą odpowiedzialność jak

funkcjonariusze publiczni.”,

d) po § 5 dodaje się § 5a w brzmieniu:

„§ 5a. Członkowie obwodowych komisji wyborczych w trakcie:

1) przebywania w lokalu wyborczym,

2) czynności podejmowanych przez obwodową komisję wyborczą,

3) przygotowań do prac obwodowej komisji wyborczej

– korzystają z ochrony prawnej przewidzianej dla funkcjonariuszy

publicznych i ponoszą odpowiedzialność jak funkcjonariusze publiczni.”;

17.04.2019

©Telksinoe s. 45/81

57) uchyla się art. 155;

58) w art. 156 w § 1 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie:

„Obsługę i techniczno-materialne warunki pracy obwodowych i terytorialnych

komisji wyborczych oraz wykonania zadań związanych z organizacją

i przeprowadzeniem wyborów na obszarze gminy, powiatu lub województwa,

zapewnia odpowiednio wójt, starosta lub marszałek województwa

z zastrzeżeniem art. 191e § 1, art. 437, art. 458a, art. 467a i art. 484.”;

59) w art. 157:

a) § 2 i 2a otrzymują brzmienie:

„§ 2. W skład Państwowej Komisji Wyborczej wchodzą:

1) jeden sędzia Trybunału Konstytucyjnego, wskazany przez Prezesa

Trybunału Konstytucyjnego;

2) jeden sędzia Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazany przez

Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego;

3) 7 osób mających kwalifikacje do zajmowania stanowiska sędziego,

wskazanych przez Sejm.

§ 2a. Wymaganie, o którym mowa w § 2 pkt 3, nie dotyczy osoby,

która:

1) ma co najmniej trzyletni staż pracy na stanowisku prokuratora, Prezesa

Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, jej wiceprezesa lub

radcy albo wykonywania w Polsce zawodu adwokata, radcy prawnego

lub notariusza;

2) pracowała w polskiej szkole wyższej, w Polskiej Akademii Nauk,

w instytucie badawczym lub innej placówce naukowej, mając tytuł

naukowy profesora albo stopień naukowy doktora habilitowanego

nauk prawnych.”,

b) po § 2a dodaje się § 2b i 2c w brzmieniu:

„§ 2b. Kadencja członków Państwowej Komisji Wyborczej, o których

mowa w § 2 pkt 1 i 2, wynosi 9 lat.

§ 2c. Kadencja członka Państwowej Komisji Wyborczej, o którym

mowa w § 2 pkt 3, odpowiada kadencji Sejmu, z zastrzeżeniem

art. 158 § 1a.”,

c) § 3 otrzymuje brzmienie:

17.04.2019

©Telksinoe s. 46/81

„§ 3. Członków Państwowej Komisji Wyborczej powołuje Prezydent

Rzeczypospolitej w drodze postanowienia.”,

d) po § 4 dodaje się § 4a–4e w brzmieniu:

„§ 4a. Kandydatów na członków Państwowej Komisji Wyborczej

powoływanych na podstawie § 2 pkt 3 wskazują kluby parlamentarne lub

poselskie, z tym że liczba tych członków musi odzwierciedlać

proporcjonalnie reprezentację w Sejmie klubów parlamentarnych lub

poselskich.

§ 4b. Liczba członków powołanych w skład Państwowej Komisji

Wyborczej, spośród wskazanych przez jeden klub parlamentarny lub

poselski, nie może być większa niż 3, z zastrzeżeniem § 4c.

§ 4c. W przypadku gdy w danej kadencji Sejmu są dwa kluby

parlamentarne lub poselskie, pozostałego kandydata do części Państwowej

Komisji Wyborczej, o której mowa w § 2 pkt 3, wyłania się w drodze

losowania przeprowadzonego przez Prezydium Sejmu spośród osób

zgłoszonych przez kluby parlamentarne lub poselskie; każdy z nich może

zgłosić do losowania jedną osobę.

§ 4d. Po powołaniu członków Państwowej Komisji Wyborczej,

o których mowa w § 2 pkt 3, zmiany w liczbie i składzie klubów

parlamentarnych lub poselskich zachodzące w trakcie tej samej kadencji

Sejmu nie mają wpływu na skład Komisji.

§ 4e. Członkowie Państwowej Komisji Wyborczej, o których mowa

w § 2 pkt 3, nie mogą należeć do partii politycznych ani prowadzić

działalności publicznej niedającej się pogodzić z pełnioną funkcją.”,

e) w § 5 dodaje się zdanie drugie w brzmieniu:

„Funkcję przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej może pełnić

wyłącznie osoba powołana w trybie § 2 pkt 1 lub 2.”;

60) w art. 158:

a) w § 1 pkt 5 otrzymuje brzmienie:

„5) odwołania członka Komisji przez Prezydenta Rzeczypospolitej na

uzasadniony wniosek podmiotu wskazującego.”,

b) po § 1 dodaje się § 1a w brzmieniu:

17.04.2019

©Telksinoe s. 47/81

„§ 1a. Członkostwo osób powołanych w myśl

art. 157 § 2 pkt 3 wygasa z mocy prawa po upływie 150 dni od dnia

wyborów do Sejmu.”,

c) w § 2 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie:

„Uzupełnienie składu Państwowej Komisji Wyborczej następuje w trybie

i na zasadach określonych w przepisach o jej powołaniu, jednak nie później

niż w terminie 5 dni od dnia wygaśnięcia członkostwa w Państwowej

Komisji Wyborczej.”,

d) dodaje się § 3 w brzmieniu:

„§ 3. Jeżeli członkostwo osoby powołanej w myśl

art. 157 § 2 pkt 3 wygasło przed upływem kadencji Sejmu, pierwszeństwo

wskazania innej osoby na jej miejsce przysługuje temu samemu klubowi

parlamentarnemu lub poselskiemu.”;

61) w art. 159:

a) § 1 otrzymuje brzmienie:

„§ 1. Członkowie Państwowej Komisji Wyborczej pełnią swoje

funkcje w Komisji niezależnie od swoich obowiązków służbowych.”,

b) § 3 otrzymuje brzmienie:

„§ 3. Wynagrodzenie, o którym mowa w § 2, przysługuje niezależnie

od uposażenia lub wynagrodzenia wypłacanego z innego tytułu.”;

62) w art. 160 w § 1:

a) po pkt 8 dodaje się pkt 8a w brzmieniu:

„8a) przeprowadzenie sprawdzenia wybranych kart do głosowania i innych

dokumentów z wyborów w celu wykluczania podejrzenia

nieprawidłowości w przebiegu wyborów w razie powzięcia

uzasadnionego podejrzenia o możliwości wystąpienia

nieprawidłowości;”,

b) po pkt 9 dodaje się pkt 9a w brzmieniu:

„9a) skierowanie, w okresie 14 dni przed dniem wyborów, przystępnej

informacji o sposobie głosowania i warunkach ważności głosu do

możliwie największej liczby wyborców z wykorzystaniem strony

internetowej Komisji i za pośrednictwem środków masowego

przekazu;”;

17.04.2019

©Telksinoe s. 48/81

63) w art. 161:

a) § 1 otrzymuje brzmienie:

„§ 1. Państwowa Komisja Wyborcza wydaje wytyczne wiążące

komisarzy wyborczych, urzędników wyborczych i komisje wyborcze

niższego stopnia oraz wyjaśnienia dla organów administracji rządowej

i organów jednostek samorządu terytorialnego, a także podległych im

jednostek organizacyjnych wykonujących zadania związane

z przeprowadzeniem wyborów, jak i dla komitetów wyborczych oraz

nadawców radiowych i telewizyjnych.”,

b) § 3 i 4 otrzymują brzmienie:

„§ 3. Państwowa Komisja Wyborcza podejmuje uchwały w zakresie

swoich ustawowych uprawnień, w szczególności w przypadkach

określonych w § 1 i 2.

§ 4. Uchwały Państwowej Komisji Wyborczej zapadają większością

głosów w obecności co najmniej 2/3 jej pełnego składu, w tym

przewodniczącego Komisji lub jednego z jego zastępców, na posiedzeniu

jawnym.”;

64) po art. 161 dodaje się art. 161a w brzmieniu:

„Art. 161a. § 1. Pełnomocnikowi wyborczemu służy prawo wniesienia

skargi do Sądu Najwyższego na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej

w sprawach, o których mowa w art. 161 § 1. Skargę wnosi się w terminie 7 dni

od dnia ogłoszenia uchwały.

§ 2. Wniesienie skargi wstrzymuje wykonanie uchwały Państwowej

Komisji Wyborczej w zakresie, którego dotyczy skarga, z zastrzeżeniem § 4.

§ 3. Sąd Najwyższy rozpoznaje skargę w postępowaniu nieprocesowym

w terminie 7 dni.

§ 4. Jeśli do dnia wyborów pozostało mniej niż 7 dni, wniesienie skargi nie

powoduje wstrzymania wykonania uchwały, chyba że Sąd Najwyższy postanowi

inaczej.

§ 5. Uczestnikami postępowania są skarżący oraz Przewodniczący

Państwowej Komisji Wyborczej albo jego zastępca.

§ 6. Od orzeczenia Sądu Najwyższego nie przysługuje środek prawny.

17.04.2019

©Telksinoe s. 49/81

§ 7. Orzeczenie doręcza się pełnomocnikowi wyborczemu i Państwowej

Komisji Wyborczej.

§ 8. Jeżeli Sąd Najwyższy uzna skargę za zasadną, Państwowa Komisja

Wyborcza niezwłocznie uchyla zaskarżoną uchwałę albo zmienia w zakresie

wskazanym w orzeczeniu.”;

65) w art. 162:

a) w § 1:

– w pkt 1:

– – wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie:

„warunki i sposób pomocniczego wykorzystania techniki

elektronicznej przy:”,

– – lit. b otrzymuje brzmienie:

„b) sporządzaniu protokołów przez obwodowe komisje wyborcze

ds. ustalenia wyników głosowania w obwodzie, terytorialne,

rejonowe i okręgowe komisje wyborcze oraz Państwową

Komisję Wyborczą,”,

– pkt 2 i 3 otrzymują brzmienie:

„2) tryb pomocniczego przekazywania danych z protokołów,

o których mowa w pkt 1, za pośrednictwem sieci elektronicznego

przekazywania danych,

3) tryb przekazywania przez obwodowe komisje wyborcze ds.

przeprowadzenia głosowania w obwodzie w trakcie głosowania

danych o liczbie osób uprawnionych do głosowania i liczbie

wyborców, którym wydano karty do głosowania, oraz sposób

podawania tych danych do publicznej wiadomości, jeżeli przepisy

szczególne to przewidują”,

b) § 2 otrzymuje brzmienie:

„§ 2. Oprogramowanie służące elektronicznej obsłudze czynności,

o których mowa w § 1, tworzy się zgodnie z wymaganiami ustalonymi

przez Państwową Komisję Wyborczą i pod jej nadzorem.”,

c) dodaje się § 3 w brzmieniu:

„§ 3. Do obsługi czynności, o których mowa w § 1, można stosować

jedynie oprogramowanie, do którego prawa majątkowe przysługują

17.04.2019

©Telksinoe s. 50/81

wyłącznie Skarbowi Państwa, oraz urządzenia techniczne, do których prawa

majątkowe przysługują wyłącznie Skarbowi Państwa, jednostkom

samorządu terytorialnego lub podmiotom im podległym. Muszą one być

usytuowane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i być w wyłącznej

dyspozycji Państwowej Komisji Wyborczej oraz Krajowego Biura

Wyborczego. Tworzenie i eksploatacja oprogramowania nie mogą być

powierzane podmiotom zewnętrznym w stosunku do Krajowego Biura

Wyborczego.”;

66) w dziale II tytuł rozdziału 3 otrzymuje brzmienie:

„Komisarze wyborczy”;

67) w art. 166:

a) § 2 otrzymuje brzmienie:

„§ 2. Państwowa Komisja Wyborcza określa właściwość rzeczową

komisarzy wyborczych, w tym w zakresie wykonywania czynności

o charakterze ogólnowojewódzkim, z uwzględnieniem zadań związanych

z wyborami do organów jednostek samorządu terytorialnego oraz zadań,

o których mowa w art. 167 § 1 pkt 8 i 9, a także właściwość terytorialną

komisarzy wyborczych i ich siedzibę.”,

b) w § 3 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie:

„Komisarzy wyborczych w liczbie 100, z uwzględnieniem § 2, powołuje na

okres 5 lat Państwowa Komisja Wyborcza na wniosek ministra właściwego

do spraw wewnętrznych, spośród osób mających wykształcenie wyższe

prawnicze oraz dających rękojmię należytego pełnienia tej funkcji.”,

c) po § 3 dodaje się § 3a w brzmieniu:

„§ 3a. W przypadku uzasadnionych zastrzeżeń do kandydatów na

komisarzy wyborczych, wskazanych w trybie, o którym mowa w § 3,

Państwowa Komisja Wyborcza niezwłocznie informuje o tym ministra

właściwego do spraw wewnętrznych, który wskazuje nowych

kandydatów.”,

d) § 4 i 5 otrzymują brzmienie:

„§ 4. Komisarz wyborczy nie może należeć do partii politycznych ani

prowadzić działalności publicznej niedającej się pogodzić z pełnioną

funkcją. Komisarzem wyborczym nie może być osoba skazana

17.04.2019

©Telksinoe s. 51/81

prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia

publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe.

§ 5. Nie mogą być komisarzami wyborczymi kandydaci w wyborach,

pełnomocnicy wyborczy, pełnomocnicy finansowi, mężowie zaufania,

urzędnicy wyborczy, członkowie komisji wyborczej.”,

e) w § 7 pkt 3 i 4 otrzymują brzmienie:

„3) podpisania zgody na zgłoszenie do komisji wyborczej, kandydowanie

w wyborach bądź objęcia funkcji pełnomocnika wyborczego,

pełnomocnika finansowego, męża zaufania, urzędnika wyborczego;

4) o którym mowa w § 4;”,

f) § 8 otrzymuje brzmienie:

„§ 8. Państwowa Komisja Wyborcza odwołuje komisarza wyborczego

przed upływem okresu, na jaki został powołany, w przypadku

niewykonywania lub nienależytego wykonywania obowiązków komisarza

wyborczego.”;

68) w art. 167:

a) w § 1:

– pkt 2 i 3 otrzymują brzmienie:

„2) zapewnianie, we współdziałaniu z organami jednostek samorządu

terytorialnego oraz urzędnikami wyborczymi, organizacji

wyborów do rad na obszarze województwa;

3) powoływanie terytorialnych komisji wyborczych oraz

rozwiązywanie terytorialnych komisji wyborczych w wyborach

organów jednostek samorządu terytorialnego po wykonaniu ich

ustawowych zadań;”,

– po pkt 3 dodaje się pkt 3a–3d w brzmieniu:

„3a) powoływanie obwodowych komisji wyborczych oraz

rozwiązywanie obwodowych komisji wyborczych po wykonaniu

ich ustawowych zadań;

3b) tworzenie i zmiana obwodów głosowania, w szczególności

ustalenie ich numerów, granic oraz siedzib obwodowych komisji

wyborczych;

17.04.2019

©Telksinoe s. 52/81

3c) zarządzanie wydrukowania kart do głosowania w wyborach

organów jednostek samorządu terytorialnego oraz zapewnienie ich

przekazania właściwym komisjom wyborczym;

3d) dokonywanie podziału odpowiednio gminy, powiatu,

województwa na okręgi wyborcze, ustalenie ich granic, numerów,

liczby radnych wybieranych w każdym okręgu, w wyborach

organów jednostek samorządu terytorialnego;”,

– pkt 7 otrzymuje brzmienie:

„7) udzielanie, w miarę potrzeby, terytorialnym, obwodowym

komisjom wyborczym oraz urzędnikom wyborczym wyjaśnień;”,

b) po § 2 dodaje się § 2a w brzmieniu:

„§ 2a. Komisarz wyborczy jest zwierzchnikiem urzędników

wyborczych.”;

69) w art. 178:

a) § 1–4 otrzymują brzmienie:

„§ 1. Terytorialne komisje wyborcze powołuje, najpóźniej w 40 dniu

przed dniem wyborów:

1) w przypadku wojewódzkiej komisji wyborczej – komisarz wyborczy

wykonujący czynności o charakterze ogólnowojewódzkim,

2) w przypadku powiatowej i gminnej komisji wyborczej – komisarz

wyborczy

– spośród wyborców zgłoszonych przez pełnomocników wyborczych,

z zastrzeżeniem § 6.

Zgłoszenia kandydatów na członków terytorialnej komisji wyborczej

dokonuje się najpóźniej w 45 dniu przed dniem wyborów.

§ 2. W skład terytorialnej komisji wyborczej wchodzi 9 osób,

z zastrzeżeniem § 6, które mają bierne prawo wyborcze do Sejmu:

1) w liczbie nieprzekraczającej 6 – po jednej osobie zgłoszonej przez

każdego z pełnomocników wyborczych reprezentujących komitety

wyborcze utworzone przez partie polityczne bądź koalicje partii

politycznych, z których list odpowiednio w ostatnich wyborach:

wybrano radnych do sejmiku województwa, z tym że kandydatów

można zgłaszać tylko na obszarze województwa, na terenie którego

17.04.2019

©Telksinoe s. 53/81

komitet wyborczy wprowadził w ostatnich wyborach radnych do

sejmiku województwa; albo wybrano posłów do Sejmu; jeżeli liczba

takich komitetów wyborczych jest mniejsza niż 6, prawo wskazania

dodatkowej osoby mają pełnomocnicy komitetów wyborczych,

o których mowa w pkt 2,

2) po jednej osobie zgłoszonej przez każdego z pełnomocników

wyborczych reprezentujących pozostałe komitety wyborcze

– z zastrzeżeniem § 3.

§ 3. Gdyby liczba członków komisji powołanych na podstawie § 2:

1) okazała się mniejsza niż 9 – pozostałych kandydatów do składu

komisji wyłania się w drodze publicznego losowania spośród osób

zgłoszonych przez wszystkich pełnomocników wyborczych; każdy

z nich może zgłosić do losowania tyle osób, ile brakuje do liczby 9;

2) miała być większa niż 9 – kandydatów do składu komisji, w liczbie

stanowiącej różnicę między liczbą 9 a liczbą członków powoływanych

na podstawie § 2 pkt 1, wyłania się w drodze publicznego losowania

spośród osób zgłoszonych przez pełnomocników wyborczych,

o których mowa w § 2 pkt 2; każdy z nich może zgłosić do losowania

tylko jedną osobę.

§ 4. Losowanie, o którym mowa w § 3, przeprowadza:

1) w przypadku wojewódzkiej komisji wyborczej – komisarz wyborczy

wykonujący czynności o charakterze ogólnowojewódzkim;

2) w przypadku powiatowej i gminnej komisji wyborczej – komisarz

wyborczy.”,

b) uchyla się § 5,

c) § 6 i 7 otrzymują brzmienie:

„§ 6. W skład wojewódzkiej i powiatowej komisji wyborczej oraz

komisji wyborczej w mieście na prawach powiatu wchodzi z urzędu, jako

jej przewodniczący, osoba wskazana przez komisarza wyborczego.

§ 7. Pierwsze posiedzenie:

1) wojewódzkiej komisji wyborczej – zwołuje niezwłocznie po jej

powołaniu komisarz wyborczy wykonujący czynności o charakterze

ogólnowojewódzkim;

17.04.2019

©Telksinoe s. 54/81

2) powiatowej i gminnej komisji wyborczej – zwołuje niezwłocznie po

jej powołaniu komisarz wyborczy.”,

d) uchyla się § 8,

e) § 11 otrzymuje brzmienie:

„§ 11. Państwowa Komisja Wyborcza określa sposób zgłaszania

kandydatów na członków terytorialnych komisji wyborczych, wzór

zgłoszenia oraz zasady powoływania tych komisji, w tym tryb

przeprowadzenia losowania, o którym mowa w § 3.”;

70) w art. 179:

a) w § 1 uchyla się pkt 5,

b) § 2 i 3 otrzymują brzmienie:

„§ 2. Przepis § 1 pkt 4 nie dotyczy członka komisji, o którym mowa

w art. 178 § 6.

§ 3. Właściwy komisarz wyborczy odwołuje członka terytorialnej

komisji wyborczej w przypadku niewykonywania lub nienależytego

wykonywania obowiązków członka komisji.”;

71) w art. 180 w § 1 uchyla się pkt 3;

72) uchyla się art. 181;

73) w dziale II tytuł rozdziału 7 otrzymuje brzmienie:

„Obwodowe komisje wyborcze”;

74) w dziale II w rozdziale 7 dodaje się art. 181a w brzmieniu:

„Art. 181a. W każdym obwodzie głosowania w wyborach powołuje się

obwodową komisję wyborczą ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie

i obwodową komisję wyborczą ds. ustalenia wyników głosowania w obwodzie.”;

75) w art. 182:

a) § 1 i 2 otrzymują brzmienie:

„§ 1. Obwodową komisję wyborczą powołuje spośród wyborców,

najpóźniej w 21 dniu przed dniem wyborów, komisarz wyborczy,

z zastrzeżeniem przepisów art. 183.

§ 2. W skład każdej obwodowej komisji wyborczej ds.

przeprowadzenia głosowania w obwodzie i obwodowej komisji wyborczej

ds. ustalenia wyników głosowania w obwodzie powołuje się 9 osób spośród

17.04.2019

©Telksinoe s. 55/81

kandydatów zgłoszonych przez pełnomocników wyborczych lub

upoważnione przez nich osoby:

1) w liczbie nie mniejszej niż 6 – po jednej osobie zgłoszonej przez

każdego z pełnomocników wyborczych reprezentujących komitety

wyborcze utworzone przez partie polityczne bądź koalicje partii

politycznych, z których list odpowiednio w ostatnich wyborach:

wybrano radnych do sejmiku województwa, z tym że kandydatów

można zgłaszać tylko na obszarze województwa, na terenie którego

komitet wyborczy wprowadził w ostatnich wyborach radnych do

sejmiku województwa; albo wybrano posłów do Sejmu; jeżeli liczba

takich komitetów wyborczych jest mniejsza niż 6, prawo wskazania

dodatkowej osoby mają pełnomocnicy komitetów wyborczych,

o których mowa w pkt 2,

2) po jednej osobie zgłoszonej przez każdego z pełnomocników

wyborczych reprezentujących pozostałe komitety wyborcze

– z zastrzeżeniem § 7.”,

b) uchyla się § 2a,

c) § 3 i 4 otrzymują brzmienie:

„§ 3. W skład obwodowych komisji wyborczych, w obwodach

głosowania utworzonych w zakładach leczniczych, domach pomocy

społecznej, zakładach karnych, aresztach śledczych oraz oddziałach

zewnętrznych takich zakładów i aresztów powołuje się 6 osób spośród

kandydatów zgłoszonych przez pełnomocników wyborczych lub

upoważnione przez nich osoby.

§ 4. Osoba będąca kandydatem na członka obwodowej komisji

wyborczej może zostać zgłoszona do komisji na obszarze województwa,

w którym stale zamieszkuje.”,

d) w § 5 uchyla się zdanie pierwsze,

e) § 7 i 8 otrzymują brzmienie:

„§ 7. Gdyby liczba członków komisji powołanych na podstawie § 2:

1) okazała się mniejsza niż 9 – pozostałych kandydatów do składu

komisji wyłania się w drodze publicznego losowania spośród osób

17.04.2019

©Telksinoe s. 56/81

zgłoszonych przez wszystkich pełnomocników wyborczych; każdy

z nich może zgłosić do losowania tyle osób, ile brakuje do liczby 9;

2) miała być większa niż 9 – kandydatów do składu komisji, w liczbie

stanowiącej różnicę między liczbą 9 a liczbą członków powoływanych

na podstawie § 2 pkt 1, wyłania się w drodze publicznego losowania

spośród osób zgłoszonych przez pełnomocników w yborczych,

o których mowa w § 2 pkt 2; każdy z nich może zgłosić do losowania

tylko jedną osobę.

§ 8. Losowanie, o którym mowa w § 7, przeprowadza komisarz

wyborczy.”,

f) po § 8 dodaje się § 8a w brzmieniu:

„§ 8a. W przypadku niedokonania zgłoszenia kandydatów do składu

komisji, w sytuacji, o której mowa w § 7 pkt 1, minimalny skład liczbowy

obwodowej komisji wyborczej wynosi 5 członków. Jeżeli pomimo

zgłoszenia, o którym mowa w zdaniu pierwszym, liczba kandydatów

zgłoszonych w trybie, o którym mowa w § 7 pkt 1, jest mniejsza niż

minimalny skład liczbowy obwodowej komisji wyborczej uzupełnienia jej

składu dokonuje komisarz wyborczy. Przepis § 6 stosuje się odpowiednio.”,

g) § 9 otrzymuje brzmienie:

„§ 9. Pierwsze posiedzenie obwodowej komisji wyborczej zwołuje

niezwłocznie po jej powołaniu komisarz wyborczy.”,

h) § 11 otrzymuje brzmienie:

„§ 11. Państwowa Komisja Wyborcza określa sposób zgłaszania

kandydatów na członków obwodowych komisji wyborczych, wzór

zgłoszenia oraz zasady powoływania tych komisji, w tym tryb

przeprowadzenia losowania, o którym mowa w § 7.”;

76) w art. 184:

a) § 2 otrzymuje brzmienie:

„§ 2. Komisarz wyborczy odwołuje członka obwodowej komisji

wyborczej w przypadku nieuczestniczenia w pracach komisji bez

usprawiedliwienia lub podejmowania działań sprzecznych z prawem.”,

b) uchyla się § 3;

77) art. 185 otrzymuje brzmienie:

17.04.2019

©Telksinoe s. 57/81

„Art. 185. § 1. Do zadań obwodowej komisji wyborczej ds.

przeprowadzenia głosowania w obwodzie należy:

1) przeprowadzenie głosowania w obwodzie;

2) czuwanie w dniu wyborów nad przestrzeganiem prawa wyborczego

w miejscu i czasie głosowania.

§ 2. Do zadań obwodowej komisji wyborczej ds. ustalenia wyników

głosowania w obwodzie należy:

1) ustalenie wyników głosowania w obwodzie i podanie ich do publicznej

wiadomości;

2) przesłanie wyników głosowania do właściwej komisji wyborczej.”;

78) w art. 187 § 1 otrzymuje brzmienie:

„§ 1. Krajowe Biuro Wyborcze zapewnia obsługę Państwowej Komisji

Wyborczej, komisarzy wyborczych, Korpusu Urzędników Wyborczych oraz

innych organów wyborczych w zakresie określonym w kodeksie oraz innych

ustawach, z zastrzeżeniem art. 191g.”;

79) w art. 188 w § 5 dodaje się zdanie drugie w brzmieniu:

„Szefem Krajowego Biura Wyborczego nie może być osoba skazana

prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia

publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe.”;

80) w art. 189 § 3 otrzymuje brzmienie:

„§ 3. Zasady współdziałania organów jednostek samorządu terytorialnego

z Krajowym Biurem Wyborczym określają przepisy art. 156 § 1, 2 i 4.”;

81) w art. 190:

a) § 2 otrzymuje brzmienie:

„§ 2. Szef Krajowego Biura Wyborczego jest powoływany przez

Państwową Komisję Wyborczą spośród trzech kandydatów

przedstawionych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, we

wniosku złożonym po zasięgnięciu opinii Szefa Kancelarii Sejmu, Szefa

Kancelarii Senatu oraz Szefa Kancelarii Prezydenta.”,

b) po § 2 dodaje się § 2a–2c w brzmieniu:

„§ 2a. W przypadku uzasadnionych zastrzeżeń do kandydatów,

o których mowa w § 2, Państwowa Komisja Wyborcza niezwłocznie

17.04.2019

©Telksinoe s. 58/81

informuje o tym ministra właściwego do spraw wewnętrznych, który

wskazuje nowych kandydatów w liczbie dwóch w trybie określonym w § 2.

§ 2b. Szef Krajowego Biura Wyborczego jest powoływany na okres

7 lat.

§ 2c. Przed upływem okresu, o którym mowa w § 2b, Szef Krajowego

Biura Wyborczego może zostać odwołany przez Państwową Komisję

Wyborczą w uzgodnieniu z ministrem właściwym do spraw

wewnętrznych.”;

82) w dziale II po rozdziale 8 dodaje się rozdział 9 w brzmieniu:

„Rozdział 9

Urzędnicy wyborczy

Art. 191a. § 1. W każdej gminie działają urzędnicy wyborczy powoływani

przez Szefa Krajowego Biura Wyborczego.

§ 2. Urzędnicy wyborczy tworzą Korpus Urzędników Wyborczych.

Art. 191b. § 1. Urzędnikiem wyborczym nie może być osoba kandydująca

w wyborach w okręgu, w skład którego wchodzi gmina właściwa dla obszaru

działania urzędnika wyborczego, komisarz wyborczy, pełnomocnik wyborczy,

pełnomocnik finansowy, mąż zaufania lub członek komisji wyborczej. Urzędnik

wyborczy nie może wykonywać swojej funkcji w gminie, na obszarze której ma

miejsce zatrudnienia.

§ 2. Urzędnikiem wyborczym nie może być osoba ujęta w stałym rejestrze

wyborców objętym zakresem działania tego urzędnika. Zakaz, o którym mowa

w zdaniu pierwszym, nie dotyczy miast na prawach powiatu.

§ 3. Urzędnik wyborczy nie może należeć do partii politycznych ani

prowadzić działalności publicznej niedającej się pogodzić z pełnioną funkcją.

§ 4. Urzędnikiem wyborczym nie może być osoba skazana prawomocnym

wyrokiem za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub

umyślne przestępstwo skarbowe.

Art. 191c. § 1. Urzędników wyborczych powołuje się dla obszaru danej

gminy w liczbie niezbędnej do zapewnienia prawidłowego i sprawnego

funkcjonowania obwodowych komisji wyborczych, na okres 6 lat, spośród

pracowników urzędów obsługujących: organy administracji rządowej,

17.04.2019

©Telksinoe s. 59/81

samorządowej lub jednostek im podległych lub przez nie nadzorowanych,

posiadających wykształcenie wyższe.

§ 2. Urzędnicy wyborczy wykonują zadania od dnia zarządzenia

właściwych wyborów do dnia rozstrzygnięcia protestów wyborczych oraz

w innych sytuacjach, gdy jest to konieczne.

§ 3. Wykaz urzędników wyborczych działających na obszarze danej gminy

podaje się niezwłocznie do publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo

przyjęty.

§ 4. Państwowa Komisja Wyborcza określi w drodze uchwały liczbę, tryb

i warunki powoływania urzędników wyborczych biorąc pod uwagę konieczność

zapewnienia prawidłowego i sprawnego przygotowania, przebiegu wyborów

oraz funkcjonowania obwodowych komisji wyborczych.

Art. 191d. § 1. Funkcja urzędnika wyborczego wygasa w przypadku:

1) zrzeczenia się funkcji;

2) śmierci;

3) podpisania zgody na zgłoszenie do komisji wyborczej, kandydowanie

w wyborach w okręgu, w skład którego wchodzi gmina właściwa dla jego

obszaru działania bądź objęcia funkcji pełnomocnika, komisarza

wyborczego, męża zaufania;

4) o którym mowa w art. 191b § 1 zdanie drugie, § 2 zdanie pierwsze, § 3 i 4;

5) odwołania.

§ 2. Szef Krajowego Biura Wyborczego odwołuje urzędników wyborczych

przed upływem kadencji w przypadku niewykonywania lub nienależytego

wykonywania obowiązków.

Art. 191e. § 1. Do zadań urzędników wyborczych należy zapewnienie

sprawnego funkcjonowania obwodowych komisji wyborczych, w szczególności:

1) przygotowanie i nadzór pod kierownictwem komisarza wyborczego nad

przebiegiem wyborów w obwodowych komisjach wyborczych;

2) tworzenie i aktualizowanie systemu szkoleń dla członków obwodowych

komisji wyborczych;

3) organizowanie i prowadzenie szkoleń dla członków obwodowych komisji

wyborczych;

4) dostarczenie kart do głosowania właściwym komisjom wyborczym;

17.04.2019

©Telksinoe s. 60/81

5) sprawowanie nadzoru nad zapewnieniem warunków pracy obwodowych

komisji wyborczych, w szczególności w zakresie wymogów określonych

w art. 41a § 1 i art. 52 § 7 i 7a;

6) wykonywanie innych czynności zleconych przez Państwową Komisję

Wyborczą, komisarza wyborczego.

§ 2. W celu realizacji zadań, o których mowa w § 1, urzędnicy wyborczy

współdziałają z organami wyborczymi, o których mowa w art. 152, oraz innymi

podmiotami.

§ 3. Pracodawca obowiązany jest zwolnić urzędnika wyborczego od pracy

zawodowej w celu umożliwienia mu wykonywania zadań, o których mowa

w § 1. Urzędnikom wyborczym za realizację zadań, o których mowa w § 1,

przysługuje wynagrodzenie proporcjonalne do czasu ich realizacji, przy

założeniu że wysokość wynagrodzenia za miesiąc pracy ustalana jest na

podstawie kwoty bazowej przyjmowanej do ustalenia wynagrodzenia osób

zajmujących kierownicze stanowiska państwowe, z zastosowaniem mnożnika

2,5.

§ 4. Do urzędników wyborczych stosuje się odpowiednio przepisy

art. 154 § 6.

Art. 191f. Państwowa Komisja Wyborcza określi w drodze uchwały

szczegółowy zakres zadań, o których mowa w art. 191e § 1, sposób ich realizacji

oraz zasady wynagradzania za ich realizację, a także zasady zwolnienia od pracy

zawodowej na czas wykonywania obowiązków urzędnika wyborczego, biorąc

pod uwagę konieczność zapewnienia sprawnego i prawidłowego przygotowania,

przebiegu wyborów oraz funkcjonowania obwodowych komisji wyborczych.

Art. 191g. W celu zapewnienia obsługi, o której mowa w art. 187 § 1, oraz

warunków pracy umożliwiających prawidłowe wykonywanie zadań przez

urzędników wyborczych, Szef Krajowego Biura Wyborczego zawiera

z właściwym miejscowo wójtem porozumienie, określające w szczególności

warunki organizacyjno-administracyjne, techniczne oraz zasady pokrywania

kosztów z tym związanych.

Art. 191h. Urzędnicy wyborczy mają obowiązek doskonalenia

zawodowego poprzez uczestnictwo w szkoleniach dotyczących organizacji

wyborów oraz prawa wyborczego. Szczegółowy zakres przedmiotowy oraz

17.04.2019

©Telksinoe s. 61/81

częstotliwość szkoleń określi dla urzędników wyborczych – właściwy miejscowo

komisarz wyborczy. W przypadku istotnej zmiany przepisów prawa mającej

wpływ na organizację i przebieg wyborów Państwowa Komisja Wyborcza

zarządzi powszechny obowiązek szkoleń, o którym mowa w zdaniu

pierwszym.”;

83) w art. 204:

a) w § 3 w pkt 3 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 4

w brzmieniu:

„4) fakultatywnie symbol graficzny komitetu wyborczego w formie

papierowej oraz elektronicznej.”,

b) w § 5 w pkt 4 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 5

w brzmieniu:

„5) fakultatywnie symbol graficzny komitetu wyborczego w formie

papierowej oraz elektronicznej.”,

c) w § 7 w pkt 3 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 4

w brzmieniu:

„4) fakultatywnie symbol graficzny komitetu wyborczego w formie

papierowej oraz elektronicznej.”;

84) w art. 224 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie:

„Na karcie do głosowania umieszcza się oznaczenia list zarejestrowanych

w danym okręgu wyborczym, zawierające numer listy oraz nazwę lub skrót

nazwy komitetu wyborczego wraz z symbolem graficznym komitetu

wyborczego, w kolejności wzrastającej numerów list.”;

85) w art. 227 § 1 otrzymuje brzmienie:

„§ 1. Wyborca głosuje tylko na jedną listę kandydatów, stawiając na karcie

do głosowania znak „x” w kratce z lewej strony obok nazwiska jednego

z kandydatów z tej listy przez co wskazuje jego pierwszeństwo do uzyskania

mandatu.”;

86) art. 229 otrzymuje brzmienie:

„Art. 229. Niezwłocznie po otrzymaniu protokołu głosowania w obwodzie

okręgowa komisja wyborcza dokonuje sprawdzenia prawidłowości ustalenia

wyników głosowania w obwodzie. W razie stwierdzenia nieprawidłowości

w ustaleniu wyników głosowania komisja zarządza ponowne ich ustalenie przez

17.04.2019

©Telksinoe s. 62/81

obwodową komisję wyborczą ds. ustalenia wyników głosowania w obwodzie

i powiadamia o tym Państwową Komisję Wyborczą. Przepisy art. 69 § 3 i 3a,

art. 71, art. 73 i art. 228 stosuje się odpowiednio.”;

87) w art. 268 § 1 otrzymuje brzmienie:

„§ 1. Wyborca głosuje na określonego kandydata, stawiając na karcie do

głosowania znak „x” z lewej strony obok jego nazwiska.”;

88) w art. 283 § 5 otrzymuje brzmienie:

„§ 5. W wyborach uzupełniających w sprawach dotyczących powołania

składu obwodowych komisji przepisy art. 182 stosuje się odpowiednio.”;

89) art. 311 otrzymuje brzmienie:

„Art. 311. Wyborca oddaje głos na jednego z kandydatów, którego

nazwisko znajduje się na karcie do głosowania, przez postawienie w kratce

z lewej strony obok jego nazwiska znaku „x”.”;

90) w art. 321 w § 1 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie:

„Protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie

do Sądu Najwyższego nie później niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyników

wyborów do publicznej wiadomości przez Państwową Komisję Wyborczą.”;

91) w art. 324 § 2 otrzymuje brzmienie:

„§ 2. Uchwałę w sprawie, o której mowa w § 1, Sąd Najwyższy podejmuje

w ciągu 30 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości

przez Państwową Komisję Wyborczą, na posiedzeniu z udziałem Prokuratora

Generalnego i Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej.”;

92) w art. 351:

a) uchyla się § 4,

b) w § 5 uchyla się zdanie drugie;

93) w art. 371:

a) § 1 otrzymuje brzmienie:

„§ 1. Wybory do rad zarządza się nie wcześniej niż na 4 miesiące i nie

później niż na 3 miesiące przed upływem kadencji rad. Datę wyborów

wyznacza się na dzień wolny od pracy przypadający nie wcześniej niż na

30 dni i nie później niż na 7 dni przed upływem kadencji rad.”,

b) § 3 otrzymuje brzmienie:

17.04.2019

©Telksinoe s. 63/81

„§ 3. Rozporządzenie, o którym mowa w § 2, podaje się niezwłocznie

do publicznej wiadomości i ogłasza w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej

Polskiej nie później niż w terminie 2 dni od dnia zarządzenia wyborów.”;

94) w art. 383 w § 2a zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie:

„Wygaśnięcie mandatu radnego z przyczyn, o których mowa w § 1 pkt 1, 4 i 6,

stwierdza komisarz wyborczy, w drodze postanowienia, w terminie 14 dni od

dnia wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu.”;

95) po art. 383 dodaje się art. 383a w brzmieniu:

„Art. 383a. § 1. Sąd przesyła komisarzowi wyborczemu, wojewodzie oraz

przewodniczącemu rady gminy odpisy prawomocnych orzeczeń, o których

mowa w art. 10 § 2 i art. 11 § 2, niezwłocznie po ich uprawomocnieniu się.

W odpisie umieszcza się datę uprawomocnienia się orzeczenia.

§ 2. O wygaśnięciu mandatu radnego z przyczyny, o której mowa

w art. 383 § 1 pkt 2 – w zakresie powodów wskazanych w art. 10 § 2

i art. 11 § 2, informuje komisarz wyborczy, w drodze obwieszczenia, w terminie

14 dni od dnia doręczenia odpisu, o którym mowa w § 1. Informację komisarza

wyborczego ogłasza się w wojewódzkim dzienniku urzędowym oraz podaje do

publicznej wiadomości w Biuletynie Informacji Publicznej.”;

96) w art. 384 w § 1 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie:

„Od uchwały rady i postanowienia komisarza wyborczego o wygaśnięciu

mandatu radnego z przyczyn, o których mowa w art. 383 § 1 pkt 2 – z wyjątkiem

powodów wskazanych w art. 10 § 2 i art. 11 § 2, oraz pkt 3–5 i 7,

zainteresowanemu przysługuje skarga do sądu administracyjnego w terminie

7 dni od dnia doręczenia uchwały albo postanowienia.”;

97) w art. 385 § 1 otrzymuje brzmienie:

„§ 1. W przypadku nieobsadzenia mandatów lub wygaśnięcia mandatu

radnego rady gminy w gminie liczącej do 20 000 mieszkańców, wojewoda

zarządza wybory uzupełniające.”;

98) w art. 387 § 1 i 2 otrzymują brzmienie:

„§ 1. W przypadku stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego wybranego

w okręgu wyborczym dla wyboru rady gminy w gminie liczącej powyżej

20 000 mieszkańców oraz mandatu radnego powiatu lub województwa komisarz

wyborczy postanawia o wstąpieniu na jego miejsce kandydata z tej samej listy,

17.04.2019

©Telksinoe s. 64/81

który w wyborach uzyskał kolejno największą liczbę głosów, a nie utracił prawa

wybieralności. Przy równej liczbie głosów stosuje się odpowiednio art. 233.

Przepisy art. 383 § 2a zdanie drugie oraz art. 386 § 1 i 5 stosuje się odpowiednio.

§ 2. Kandydat może zrzec się pierwszeństwa do obsadzenia mandatu na

rzecz kandydata z tej samej listy, który uzyskał kolejno największą liczbę

głosów. Oświadczenie to powinno być zgłoszone komisarzowi wyborczemu na

piśmie w ciągu 3 dni od daty doręczenia zawiadomienia o przysługującym mu

mandacie.”;

99) w art. 390a § 3 otrzymuje brzmienie:

„§ 3. W przypadku, o którym mowa w § 2, komisarz wyborczy dokonuje

podziału obszaru nowej jednostki na okręgi wyborcze, a w przypadku gmin –

obwody głosowania, który ma zastosowanie w pierwszych wyborach do rady

nowej jednostki i wyborach przeprowadzanych w trakcie pierwszej kadencji,

oraz – w przypadku gmin – tworzy odrębne obwody głosowania w celu

przeprowadzenia głosowania w pierwszych wyborach. W sprawach, o których

mowa w zdaniu pierwszym, komisarz wyborczy może zasięgnąć opinii rad

zainteresowanych jednostek samorządu terytorialnego.”;

100) w art. 392 § 1 otrzymuje brzmienie:

„§ 1. Protest wyborczy wnosi się na piśmie do właściwego sądu

okręgowego za pośrednictwem właściwego sądu rejonowego, w terminie 14 dni

od dnia podania do publicznej wiadomości przez komisarza wyborczego,

w trybie określonym w art. 168 § 1 wyników wyborów na obszarze

województwa.”;

101) w art. 400:

a) § 1 otrzymuje brzmienie:

„§ 1. Komitet wyborczy partii politycznej obowiązany jest

zawiadomić Państwową Komisję Wyborczą o utworzeniu komitetu

w okresie od dnia ogłoszenia rozporządzenia o zarządzeniu wyborów do

55 dnia przed dniem wyborów.”,

b) w § 2 w pkt 3 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 4

w brzmieniu:

„4) fakultatywnie symbol graficzny komitetu wyborczego w formie

papierowej oraz elektronicznej.”;

17.04.2019

©Telksinoe s. 65/81

102) w art. 401:

a) § 1 otrzymuje brzmienie:

„§ 1. Koalicyjny komitet wyborczy może być utworzony w okresie od

dnia ogłoszenia rozporządzenia o zarządzeniu wyborów do 55 dnia przed

dniem wyborów. Pełnomocnik wyborczy koalicyjnego komitetu

wyborczego zawiadamia Państwową Komisję Wyborczą do 55 dnia przed

dniem wyborów o utworzeniu komitetu wyborczego.”,

b) w § 2 w pkt 4 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 5

w brzmieniu:

„5) fakultatywnie symbol graficzny komitetu wyborczego w formie

papierowej oraz elektronicznej.”;

103) w art. 402:

a) § 1 i 2 otrzymują brzmienie:

„§ 1. Komitet wyborczy organizacji obowiązany jest zawiadomić

komisarza wyborczego właściwego ze względu na siedzibę organizacji

o utworzeniu komitetu w okresie od dnia ogłoszenia rozporządzenia o

zarządzeniu wyborów do 55 dnia przed dniem wyborów.

§ 2. W przypadku gdy komitet wyborczy organizacji zamierza zgłosić

kandydatów na radnych w więcej niż w jednym województwie, komitet

wyborczy zawiadamia Państwową Komisję Wyborczą o utworzeniu

komitetu w okresie od dnia ogłoszenia rozporządzenia o zarządzeniu

wyborów do 55 dnia przed dniem wyborów.”,

b) w § 3 w pkt 3 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 4

w brzmieniu:

„4) fakultatywnie symbol graficzny komitetu wyborczego w formie

papierowej oraz elektronicznej.”;

104) w art. 403:

a) w § 2 zdanie drugie otrzymuje brzmienie:

„Zawiadomienie może być dokonane do 55 dnia przed dniem wyborów.”,

b) w § 4 w pkt 3 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 4

w brzmieniu:

„4) fakultatywnie symbol graficzny komitetu wyborczego w formie

papierowej oraz elektronicznej.”,

17.04.2019

©Telksinoe s. 66/81

c) w § 5 wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie:

„W przypadku gdy komitet wyborczy wyborców został utworzony jedynie

w celu zgłoszenia kandydatów na radnych do rady gminy w gminie liczącej

do 20 000 mieszkańców:”;

105) art. 415 otrzymuje brzmienie:

„Art. 415. W gminie liczącej do 20 000 mieszkańców o wyborze na

radnego rozstrzyga liczba ważnie oddanych głosów na poszczególnych

kandydatów.”;

106) w art. 416 § 1 otrzymuje brzmienie:

„§ 1. W gminach liczących powyżej 20 000 mieszkańców podziału

mandatów pomiędzy listy kandydatów dokonuje się proporcjonalnie do łącznej

liczby ważnie oddanych głosów odpowiednio na kandydatów danej listy.”;

107) w art. 417 § 3 otrzymuje brzmienie:

„§ 3. Jednostkę pomocniczą gminy dzieli się na dwa lub więcej okręgów

wyborczych również wtedy, gdy:

1) w gminie liczącej do 20 000 mieszkańców liczba radnych wybieranych

w danej jednostce pomocniczej byłaby większa niż 1;

2) w gminach liczących powyżej 20 000 mieszkańców liczba radnych

wybieranych w danej jednostce pomocniczej byłaby większa niż 8.”;

108) art. 418 otrzymuje brzmienie:

„Art. 418. § 1. W każdym okręgu wyborczym tworzonym dla wyboru rady

w gminie liczącej do 20 000 mieszkańców wybiera się 1 radnego.

§ 2. Dla wyboru rady w gminie liczącej powyżej 20 000 mieszkańców

tworzy się okręgi wyborcze, w których wybiera się od 5 do 8 radnych.”;

109) w art. 419:

a) w § 2 wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie:

„Podział na okręgi wyborcze, ich granice i numery oraz liczbę radnych

wybieranych w każdym okręgu ustala komisarz wyborczy według jednolitej

normy przedstawicielstwa obliczonej przez podzielenie liczby

mieszkańców gminy przez liczbę radnych wybieranych do danej rady,

z uwzględnieniem art. 417 i następujących zasad:”,

b) § 3 i 4 otrzymują brzmienie:

17.04.2019

©Telksinoe s. 67/81

„§ 3. Przepisy § 2 stosuje się odpowiednio do podziału na okręgi

wyborcze gminy liczącej do 20 000 mieszkańców.

§ 4. Postanowienie komisarza wyborczego w sprawie okręgów

wyborczych ogłasza się w wojewódzkim dzienniku urzędowym oraz podaje

się do publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty. Jeden

egzemplarz postanowienia przekazuje się niezwłocznie wojewodzie,

Państwowej Komisji Wyborczej, radzie gminy objętej podziałem, o którym

mowa w art. 419.”;

110) art. 420 otrzymuje brzmienie:

„Art. 420. § 1. Na postanowienie komisarza wyborczego w sprawach

okręgów wyborczych zainteresowanej radzie gminy, a także wyborcom w liczbie

co najmniej 15, przysługuje prawo wniesienia skargi do Państwowej Komisji

Wyborczej w terminie 3 dni od daty podania do publicznej wiadomości

postanowienia, o którym mowa w art. 419 § 4. Państwowa Komisja Wyborcza

rozpoznaje sprawę w terminie 5 dni i wydaje postanowienie, doręczając je

niezwłocznie wnoszącym skargę oraz komisarzowi wyborczemu.

§ 2. Na postanowienie Państwowej Komisji Wyborczej przysługuje prawo

wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w terminie 3 dni od

daty podania tego postanowienia do publicznej wiadomości. Naczelny Sąd

Administracyjny rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech

sędziów nie później niż w ciągu 5 dni od dnia jej wniesienia. Od orzeczenia

Naczelnego Sądu Administracyjnego nie przysługuje środek prawny.

§ 3. W zakresie nieuregulowanym w kodeksie do postępowania przed

Naczelnym Sądem Administracyjnym stosuje się odpowiednio przepisy ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami

administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) dotyczące spraw ze skarg,

o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 tej ustawy, z wyłączeniem art. 52–55,

art. 61 § 2–6, art. 90, art. 91 § 2, art. 93, art. 96–122, art. 145 § 1 pkt 1 lit. b,

pkt 2 i 3 oraz art. 243–262, z tym, że termin, o którym mowa w art. 193 tej

ustawy wynosi 5 dni.”;

111) art. 422 otrzymuje brzmienie:

„Art. 422. Informację o okręgach wyborczych, ich granicach i numerach,

liczbie radnych wybieranych w każdym okręgu wyborczym oraz o wyznaczonej

17.04.2019

©Telksinoe s. 68/81

siedzibie gminnej komisji wyborczej podaje do publicznej wiadomości wójt,

w formie obwieszczenia, najpóźniej w 55 dniu przed dniem wyborów.”;

112) w art. 425 § 2 otrzymuje brzmienie:

„§ 2. Lista kandydatów w wyborach do rady:

1) w gminie liczącej do 20 000 mieszkańców może zawierać tylko jedno

nazwisko;

2) w gminie liczącej powyżej 20 000 mieszkańców nie może zawierać mniej

niż 5 nazwisk kandydatów, z tym że liczba kandydatów nie może być

większa niż liczba radnych wybieranych w danym okręgu wyborczym,

powiększona o dwóch kandydatów.”;

113) w art. 427:

a) § 1 otrzymuje brzmienie:

„§ 1. Każda zgłaszana lista kandydatów powinna być poparta

podpisami:

1) w gminie liczącej do 20 000 mieszkańców – co najmniej

25 wyborców;

2) w gminie liczącej powyżej 20 000 mieszkańców – co najmniej

150 wyborców.”,

b) § 4 otrzymuje brzmienie:

„§ 4. Wykaz podpisów musi zawierać na każdej stronie nazwę

komitetu wyborczego zgłaszającego listę, numer okręgu wyborczego,

w którym lista jest zgłaszana, oraz adnotację:

„Udzielam poparcia liście kandydatów zgłaszanej przez ........... (nazwa

komitetu wyborczego) w okręgu wyborczym nr ...... (numer okręgu)

w wyborach do Rady ............... (nazwa rady) zarządzonych na .............

(dzień, miesiąc, rok).”.”;

114) w art. 428 § 1 otrzymuje brzmienie:

„§ 1. Listy kandydatów, odrębnie dla każdego okręgu wyborczego, zgłasza

się do gminnej komisji wyborczej najpóźniej w 35 dniu przed dniem wyborów

do godziny 2400, wraz z wykazem podpisów.”;

115) w art. 431:

a) w § 1 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie:

17.04.2019

©Telksinoe s. 69/81

„Jeżeli gminna komisja wyborcza stwierdzi inne wady zgłoszenia aniżeli te,

o których mowa w art. 430, wówczas wzywa osobę zgłaszającą listę do ich

usunięcia w terminie 2 dni.”,

b) w § 2 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie:

„Jeżeli wada zgłoszenia polega na niespełnieniu wymogu, o którym mowa

w art. 425 § 3, komisja wzywa pełnomocnika do jej usunięcia w terminie

2 dni; przepisu art. 428 § 4 nie stosuje się.”;

116) art. 432 otrzymuje brzmienie:

„Art. 432. § 1. Uchwały gminnej komisji wyborczej, o których mowa

w art. 430 oraz art. 431, wraz z uzasadnieniem doręcza się niezwłocznie osobie

zgłaszającej listę. Od uchwały osobie zgłaszającej listę przysługuje prawo

wniesienia odwołania do komisarza wyborczego w terminie 2 dni od daty jej

doręczenia, który rozpatruje odwołanie w terminie 2 dni i wydaje postanowienie

w sprawie odwołania.

§ 2. Na postanowienie komisarza wyborczego uznające odwołanie za

nieuzasadnione osobie zgłaszającej listę przysługuje prawo wniesienia skargi do

Państwowej Komisji Wyborczej w terminie 2 dni od daty doręczenia

postanowienia komisarza wyborczego. Państwowa Komisja Wyborcza

rozpatruje skargę i wydaje postanowienie w terminie 2 dni. Od postanowienia

Państwowej Komisji Wyborczej nie przysługuje środek prawny.”;

117) w art. 435 w § 2 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie:

„Obwieszczenie, o którym mowa w § 1, przekazuje się wójtowi, który zapewnia

jego druk i rozplakatowanie na obszarze gminy najpóźniej w 15 dniu przed

dniem wyborów.”;

118) w art. 436 § 2 i 2a otrzymują brzmienie:

„§ 2. Jeżeli w wyborach do rady w gminie liczącej powyżej

20 000 mieszkańców, skreślenie nazwiska kandydata nastąpiło wskutek jego

śmierci i powoduje, że w okręgu wyborczym liczba kandydatów jest równa

liczbie radnych wybieranych w tym okręgu lub mniejsza od niej, komisja

informuje właściwego pełnomocnika wyborczego o możliwości zgłoszenia

nowego kandydata. Uzupełnienia listy dokonuje się najpóźniej w 10 dniu przed

dniem wyborów; w takim przypadku przepisu art. 427 § 1 nie stosuje się.

17.04.2019

©Telksinoe s. 70/81

§ 2a. Jeżeli w wyborach do rady w gminie liczącej do 20 000 mieszkańców

skreślenie nazwiska kandydata nastąpiło wskutek jego śmierci, komisja

zawiadamia osobę zgłaszającą kand ydata o możliwości zgłoszenia nowego

kandydata. Zgłoszenia dokonuje się najpóźniej w 10 dniu przed dniem wyborów;

w takim przypadku przepisu art. 427 § 1 nie stosuje się.”;

119) w art. 437 § 1 otrzymuje brzmienie:

„§ 1. Komisarz wyborczy po zarejestrowaniu przez gminną komisję

wyborczą list kandydatów zarządza wydrukowanie, odrębnie dla każdego okręgu

wyborczego, kart do głosowania i zapewnia ich przekazanie obwodowym

komisjom wyborczym ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie w trybie

określonym przez Państwową Komisję Wyborczą. Wykonanie kart do

głosowania oraz ich dostarczenie obwodowym komisjom wyborczym ds.

przeprowadzenia głosowania w obwodzie zapewniają właściwi urzędnicy

wyborczy.”;

120) w art. 438 § 1 otrzymuje brzmienie:

„§ 1. Na karcie do głosowania w okręgu wyborczym umieszcza się listy

kandydatów zarejestrowane w danym okręgu według nadanych im numerów,

wymieniając nazwiska i imiona kandydatów każdej z list w kolejności ich

umieszczenia na liście, wraz ze skrótami nazw komitetów wyborczych oraz

symbolami graficznymi komitetów wyborczych.”;

121) w art. 439 § 1 otrzymuje brzmienie:

„§ 1. W wyborach radnych w gminie liczącej do 20 000 mieszkańców

wyborca głosuje na określonego kand ydata, stawiając znak „x” w kratce z lewej

strony obok nazwiska tego kandydata.”;

122) w art. 440 § 1 otrzymuje brzmienie:

„§ 1. W wyborach radnych w gminie liczącej powyżej

20 000 mieszkańców wyborca głosuje tylko na jedną listę kandydatów, stawiając

znak „x” w kratce z lewej strony obok nazwiska jednego z kandydatów z tej listy,

przez co wskazuje jego pierwszeństwo do uzyskania mandatu.”;

123) w art. 442 w § 2 pkt 6 i 7 otrzymują brzmienie:

„6) głosów ważnie oddanych łącznie na wszystkie listy kandydatów,

a w przypadku gmin liczących do 20 000 mieszkańców – na wszystkich

kandydatów;

17.04.2019

©Telksinoe s. 71/81

7) głosów ważnie oddanych na każdą z list kandydatów – w przypadku

wyborów do rad w gminach liczących powyżej 20 000 mieszkańców;”;

124) w art. 443 § 1 otrzymuje brzmienie:

„§ 1. W wyborach do rady w gminie liczącej do 20 000 mieszkańców za

wybranego w danym okręgu wyborczym uważa się tego kandydata, który

otrzymał największą liczbę ważnie oddanych głosów.”;

125) w art. 444 w § 1 wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie:

„W wyborach do rady w gminie liczącej powyżej 20 000 mieszkańców gminna

komisja wyborcza, na podstawie zestawienia, o którym mowa w art. 442,

dokonuje podziału mandatów w każdym okręgu wyborczym pomiędzy listy

kandydatów w sposób następujący:”;

126) w art. 445 w § 6 zdanie drugie otrzymuje brzmienie:

„Przepis art. 75 § 7 stosuje się odpowiednio.”;

127) w art. 447 § 3 otrzymuje brzmienie:

„§ 3. Pozostałe dokumenty z wyborów oraz pieczęć przewodniczący

komisji wyborczej przekazuje w depozyt urzędnikowi wyborczemu.”;

128) art. 450 otrzymuje brzmienie:

„Art. 450. Do wyborów do rad powiatów w zakresie nieuregulowanym

stosuje się odpowiednio przepisy rozdziału 10 dotyczące wyborów do rad

w gminach liczących powyżej 20 000 mieszkańców, chyba że przepisy

niniejszego rozdziału stanowią inaczej.”;

129) w art. 454:

a) § 1 otrzymuje brzmienie:

„§ 1. W celu przeprowadzenia wyborów komisarz wyborczy dzieli

powiat na okręgi wyborcze.”,

b) § 5 i 6 otrzymują brzmienie:

„§ 5. W przypadku utworzenia na obszarze gminy dwóch lub więcej

okręgów wyborczych komisarz wyborczy może zasięgnąć opinii rady tej

gminy. Przy tworzeniu okręgów, o których mowa w zdaniu pierwszym,

należy uwzględnić podział danej gminy na okręgi wyborcze dla wyborów

do rad gmin. Komisarz wyborczy nie jest związany opinią rady gminy.

Niewyrażenie opinii, o której mowa w zdaniu pierwszym, w ciągu 5 dni od

17.04.2019

©Telksinoe s. 72/81

dnia otrzymania wniosku komisarza wyborczego, uważane jest za

wyrażenie opinii pozytywnej.

§ 6. W przypadku łączenia dwóch lub więcej gmin w celu utworzenia

okręgu wyborczego komisarz wyborczy może zasięgnąć opinii rad tych

gmin. Przepisy § 5 zdanie trzecie i czwarte stosuje się odpowiednio.”;

130) art. 455 i art. 456 otrzymują brzmienie:

„Art. 455. Postanowienie komisarza wyborczego w sprawie okręgów

wyborczych ogłasza się w wojewódzkim dzienniku urzędowym oraz podaje do

publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty. Po jednym egzemplarzu

postanowienia przesyła się niezwłocznie każdej radzie gminy położonej na

obszarze powiatu, radzie powiatu oraz wojewodzie i Państwowej Komisji

Wyborczej.

Art. 456. § 1. Na postanowienie komisarza wyborczego w sprawach

okręgów wyborczych zainteresowanej radzie powiatu, radzie gminy, a także

wyborcom w liczbie co najmniej 15, przysługuje prawo wniesienia skargi do

Państwowej Komisji Wyborczej w terminie 3 dni od daty podania do publicznej

wiadomości postanowienia, o którym mowa w art. 455. Państwowa Komisja

Wyborcza rozpoznaje sprawę w terminie 5 dni i wydaje postanowienie,

doręczając je niezwłocznie wnoszącym skargę oraz komisarzowi wyborczemu.

§ 2. Na postanowienie Państwowej Komisji Wyborczej przysługuje prawo

wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w terminie 3 dni od

daty podania tego postanowienia do publicznej wiadomości. Naczelny Sąd

Administracyjny rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech

sędziów nie później niż w ciągu 5 dni od dnia jej wniesienia. Od orzeczenia

Naczelnego Sądu Administracyjnego nie przysługuje środek prawny. Przepis

art. 420 § 3 stosuje się.”;

131) w art. 457 § 1 otrzymuje brzmienie:

„§ 1. Liczba kandydatów na liście nie może być mniejsza niż 3 i większa

niż liczba radnych wybieranych w danym okręgu wyborczym, powiększona

o dwóch kandydatów.”;

132) po art. 458 dodaje się art. 458a w brzmieniu:

„Art. 458a. Komisarz wyborczy po zarejestrowaniu przez właściwą

terytorialną komisję wyborczą list kandydatów zarządza wydrukowanie,

17.04.2019

©Telksinoe s. 73/81

odrębnie dla każdego okręgu wyborczego kart do głosowania i zapewnia ich

przekazanie obwodowym komisjom wyborczym ds. przeprowadzenia

głosowania w obwodzie w trybie określonym przez Państwową Komisję

Wyborczą. Wykonanie kart do głosowania oraz ich dostarczenie obwodowym

komisjom wyborczym ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie zapewnia

właściwy urzędnik wyborczy.”;

133) w art. 459 § 1 otrzymuje brzmienie:

„§ 1. Do wyborów do sejmików województw w zakresie nieuregulowanym

stosuje się odpowiednio przepisy rozdziału 10 dotyczące wyborów do rad

w gminach liczących powyżej 20 000 mieszkańców, chyba że przepisy

niniejszego rozdziału stanowią inaczej.”;

134) w art. 462 § 6 i 7 otrzymują brzmienie:

„§ 6. W przypadku utworzenia na obszarze powiatu dwóch lub więcej

okręgów wyborczych komisarz wyborczy wykonujący czynności o charakterze

ogólnowojewódzkim może zasięgnąć opinii rady tego powiatu. Przy tworzeniu

okręgów, o których mowa w zdaniu pierwszym, należy uwzględnić podział

danego powiatu na okręgi wyborcze dla wyborów do rad powiatów. Komisarz

wyborczy wykonujący czynności o charakterze ogólnowojewódzkim nie jest

związany opinią rady powiatu. Niewyrażenie opinii, o której mowa w zdaniu

pierwszym, w ciągu 5 dni od dnia otrzymania wniosku komisarza wyborczego

wykonującego czynności o charakterze ogólnowojewódzkim, uważane jest za

wyrażenie opinii pozytywnej.

§ 7. W przypadku łączenia dwóch lub więcej powiatów w celu utworzenia

okręgu wyborczego komisarz wyborczy wykonujący czynności o charakterze

ogólnowojewódzkim może zasięgnąć opinii rad tych powiatów. Przepisy § 6

zdanie trzecie i czwarte stosuje się odpowiednio.”;

135) w art. 463 § 1 otrzymuje brzmienie:

„§ 1. Podział na okręgi wyborcze, ich numery, granice oraz liczbę radnych

wybieranych w okręgu wyborczym ustala, w drodze postanowienia. komisarz

wyborczy wykonujący czynności o charakterze ogólnowojewódzkim według

jednolitej normy przedstawicielstwa obliczonej przez podzielenie liczby

mieszkańców województwa przez liczbę radnych wybieranych do danej rady,

z uwzględnieniem art. 462 i następujących zasad:

17.04.2019

©Telksinoe s. 74/81

1) w okręgu wyborczym wybiera się od 5 do 15 radnych;

2) w żadnym z powiatów stanowiących jeden okręg wyborczy nie mogą być

wybierani radni w liczbie równej lub większej niż 3/5 ogólnej liczby danej

rady.”;

136) po art. 467 dodaje się art. 467a w brzmieniu:

„Art. 467a. Komisarz wyborczy po zarejestrowaniu przez właściwą

terytorialną komisję wyborczą list kandydatów zarządza wydrukowanie,

odrębnie dla każdego okręgu wyborczego, kart do głosowania i zapewnia ich

przekazanie obwodowym komisjom wyborczym ds. przeprowadzenia

głosowania w obwodzie w trybie określonym przez Państwową Komisję

Wyborczą. Wykonanie kart do głosowania oraz ich dostarczenie obwodowym

komisjom wyborczym ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie zapewnia

właściwy urzędnik wyborczy.”;

137) art. 472 otrzymuje brzmienie:

„Art. 472. § 1. Kandydat na wójta nie może jednocześnie kandydować na

wójta w innej gminie.

§ 2. Kandydat na wójta nie może jednocześnie kandydować do rady

powiatu i do sejmiku województwa. Kandydat na wójta może kandydować do

rady gminy tylko na obszarze gminy, w której kandyduje na wójta.”;

138) w art. 478 § 3 otrzymuje brzmienie:

„§ 3. Kandydatów na wójta zgłasza się do gminnej komisji wyborczej

najpóźniej w 25 dniu przed dniem wyborów do godziny 2400.”;

139) w art. 479 w § 2 po pkt 2 dodaje się pkt 2a w brzmieniu:

„2a) fakultatywnie symbol graficzny komitetu wyborczego w formie papierowej

oraz elektronicznej;”;

140) w art. 483 § 1 otrzymuje brzmienie:

„§ 1. Gminna komisja wyborcza skreśla z listy kandydatów kandydata,

który:

1) zmarł,

2) utracił prawo wybieralności,

3) złożył nieprawdziwe oświadczenie, o którym mowa w art. 479 § 2 pkt 1,

4) kandyduje jednocześnie:

a) do rady gminy w gminie innej niż w której kandyduje na wójta,

17.04.2019

©Telksinoe s. 75/81

b) do rady powiatu,

c) do sejmiku województwa,

d) na wójta w innej gminie,

5) złożył oświadczenie na piśmie o wycofaniu zgody na kandydowanie

– i zawiadamia o tym niezwłocznie pełnomocnika wyborczego.

Informację o skreśleniu gminna komisja wyborcza niezwłocznie podaje do

publicznej wiadomości.”;

141) art. 484 i art. 485 otrzymują brzmienie:

„Art. 484. Komisarz wyborczy po zarejestrowaniu przez gminną komisję

wyborczą kandydatów zarządza wydrukowanie kart do głosowania i zapewnia

ich przekazanie obwodowym komisjom wyborczym ds. przeprowadzenia

głosowania w obwodzie w trybie określonym przez Państwową Komisję

Wyborczą. Wykonanie kart do głosowania oraz ich dostarczenie obwodowym

komisjom wyborczym ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie zapewniają

właściwi urzędnicy wyborczy.

Art. 485. Na karcie do głosowania wymienia się w kolejności alfabetycznej

nazwiska i imiona zarejestrowanych kandydatów na wójta, wraz ze skrótami

nazw komitetów wyborczych i symbolami graficznymi komitetów

wyborczych.”;

142) w art. 486 § 1 otrzymuje brzmienie:

„§ 1. Wyborca głosuje, stawiając znak „x” w kratce z lewej strony obok

nazwiska jednego z kandydatów.”;

143) w art. 488 § 1 otrzymuje brzmienie:

„§ 1. Na podstawie protokołów otrzymanych od obwodowych komisji

wyborczych ds. ustalenia wyników głosowania w obwodzie gminna komisja

wyborcza ustala wyniki głosowania na poszczególnych kandydatów i wyniki

wyborów wójta w danej gminie.”;

144) w art. 492 w § 2a zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie:

„Wygaśnięcie mandatu wójta z przyczyn, o których mowa w § 1 pkt 3 i 5 –

w zakresie powodów wskazanych w art. 27 ustawy z dnia 8 marca 1990 r.

o samorządzie gminnym, oraz pkt 6 i 7, stwierdza komisarz wyborczy, w drodze

postanowienia, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia przyczyny wygaśnięcia

mandatu.”;

17.04.2019

©Telksinoe s. 76/81

145) po art. 492 dodaje się art. 492a w brzmieniu:

„Art. 492a. § 1. Sąd przesyła komisarzowi wyborczemu, wojewodzie oraz

przewodniczącemu rady gminy odpisy prawomocnych orzeczeń, o których

mowa w art. 10 § 2 i art. 11 § 2, niezwłocznie po ich uprawomocnieniu się.

W odpisie umieszcza się datę uprawomocnienia się orzeczenia.

§ 2. O wygaśnięciu mandatu wójta z przyczyny, o której mowa

w art. 492 § 1 pkt 4, informuje komisarz wyborczy, w drodze obwieszczenia,

w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu, o którym mowa w § 1. Informację

komisarza wyborczego ogłasza się w wojewódzkim dzienniku urzędowym oraz

podaje do publicznej wiadomości w Biuletynie Informacji Publicznej.”;

146) w art. 493 w § 1 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie:

„Od uchwały rady gminy albo postanowienia komisarza wyborczego

o wygaśnięciu mandatu wójta z przyczyn, o których mowa w art. 492 § 1 pkt 1–

3 oraz pkt 5 i 6, zainteresowanemu przysługuje skarga do sądu

administracyjnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia uchwały albo

postanowienia.”;

147) w art. 495 w § 2 pkt 1 otrzymuje brzmienie:

„1) pełnomocnik wyborczy, który w terminie 30 dni po dniu wyborów nie

usunie plakatów i haseł wyborczych oraz urządzeń ogłoszeniowych

ustawionych w celu prowadzenia kampanii, z zastrzeżeniem

art. 110 § 6a;”;

148) po art. 497 dodaje się art. 497a w brzmieniu:

„Art. 497a. Kto w dniu wyborów wynosi kartę do głosowania poza lokal

wyborczy lub taką kartę poza lokalem wyborczym przyjmuje lub posiada, nie

będąc do tego uprawnionym, podlega karze grzywny, ograniczenia wolności lub

pozbawienia wolności do lat 2.”;

149) uchyla się art. 499;

150) uchyla się art. 504a;

151) art. 507 otrzymuje brzmienie:

„Art. 507. Kto, w związku z wyborami, udziela komitetowi wyborczemu

lub przyjmuje w jego imieniu korzyść majątkową o charakterze niepieniężnym

inną niż nieodpłatne usługi polegające na rozpowszechnianiu plakatów i ulotek

wyborczych przez osoby fizyczne, pomocy w pracach biurowych udzielanej

17.04.2019

©Telksinoe s. 77/81

przez osoby fizyczne, wykorzystanie przedmiotów i urządzeń, w tym pojazdów

mechanicznych, udostępnianych nieodpłatnie przez osoby fizyczne, nieodpłatne

udostępnianie miejsc do ekspozycji materiałów wyborczych przez osoby

fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej w zakresie reklamy

– podlega grzywnie od 1000 do 100 000 złotych.”;

152) po art. 513a dodaje się art. 513b i art. 513c w brzmieniu:

„Art. 513b. § 1. Kto bez uprawnienia otwiera opakowanie zbiorcze,

o którym mowa w art. 79, lub kopertę z dokumentami, o których mowa w art. 78,

lub przetrzymuje tę kopertę w jakimkolwiek miejscu poza siedzibą obwodowej

komisji wyborczej lub siedzibą właściwej komisji wyborczej wyższego stopnia

– podlega karze grzywny.

§ 2. Tej samej karze podlega, kto udostępnia dokumenty z głosowania albo

opakowanie zbiorcze, o których mowa w art. 79, nieuprawnionym podmiotom

lub w celach innych niż określone w art. 79 § 3 i 4.

Art. 513c. Kto przemocą, groźbą bezprawną lub podstępem przeszkadza

osobom uprawnionym na mocy przepisów kodeksu w ich czynnościach

polegających na monitorowaniu lub dokumentowaniu procedur wyborczych

– podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia

wolności do lat 2.”;

153) art. 516 otrzymuje brzmienie:

„Art. 516. Do postępowania w sprawach, o których mowa w art. 494–496,

art. 498, art. 503, art. 505, art. 505a i art. 511–513b, stosuje się przepisy

o postępowaniu w sprawach o wykroczenia.”.

Art. 6. W ustawie z dnia 11 lipca 2014 r. o petycjach (Dz. U. z 2017 r.

poz. 1123) w art. 9 ust. 2 otrzymuje brzmienie:

„2. Petycja złożona do organu stanowiącego jednostki samorządu

terytorialnego jest rozpatrywana przez ten organ.”.

Art. 7. 1. Kadencja dotychczasowej Państwowej Komisji Wyborczej wygasa

z dniem wejścia w życie przepisów art. 5 pkt 59 i 60 niniejszej ustawy.

2. Prezydent Rzeczypospolitej powołuje wszystkich członków Państwowej

Komisji Wyborczej w ciągu 100 dni od dnia wyborów do Sejmu zarządzonych

w związku z upływem obecnej kadencji Sejmu oraz zwołuje jej pierwsze posiedzenie

17.04.2019

©Telksinoe s. 78/81

w nowym składzie, wyznaczając jego termin najpóźniej na 110 dzień od dnia

powołania nowego składu Państwowej Komisji Wyborczej.

3. Państwowa Komisja Wyborcza działa w dotychczasowym składzie do czasu

otwarcia posiedzenia, o którym mowa w ust. 2.

Art. 8. 1. Państwowa Komisja Wyborcza czuwa nad sprawnym wdrożeniem

wymagań określonych w art. 162 § 2 i 3 ustawy zmienianej w art. 5, w brzmieniu

nadanym niniejszą ustawą. Do czasu zakończenia odpowiednich działań Państwowa

Komisja Wyborcza może dopuścić stosowanie, w niezbędnym zakresie,

dotychczasowych rozwiązań, jeżeli nie będzie to stać w sprzeczności z potrzebami

dotyczącymi sprawnej organizacji wyborów i społecznego zaufania do procedur

wyborczych.

2. Uchwały Państwowej Komisji Wyborczej podjęte na podstawie ust. 1 zdanie

drugie podaje się do publicznej wiadomości na stronie internetowej Komisji.

Art. 9. Państwowa Komisja Wyborcza dostosuje właściwość terytorialną

komisarzy wyborczych, o której mowa w art. 166 § 2 ustawy zmienianej w art. 5,

uwzględniając liczbę komisarzy wyborczych, o której mowa w art. 166 § 3 tej ustawy

w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, w terminie 14 dni od dnia wejścia w życie

niniejszej ustawy.

Art. 10. 1. Stosunek pracy dotychczasowego Szefa Krajowego Biura

Wyborczego wygasa w dniu powołania nowego Szefa Krajowego Biura Wyborczego.

2. Państwowa Komisja Wyborcza powołuje nowego Szefa Krajowego Biura

Wyborczego w terminie 30 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

3. W przypadku niepowołania przez Państwową Komisję Wyborczą nowego

Szefa Krajowego Biura Wyborczego, w terminie, o którym mowa w ust. 2, Szefa

Krajowego Biura Wyborczego powołuje niezwłocznie minister właściwy do spraw

wewnętrznych.

Art. 11. 1. Kadencja dotychczasowych komisarzy wyborczych wygasa w dniu

wejścia w życie niniejszej ustawy.

2. Państwowa Komisja Wyborcza powołuje nowych komisarzy wyborczych

w terminie 60 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

17.04.2019

©Telksinoe s. 79/81

3. Komisarze wyborczy, o których mowa w ust. 1, pełnią funkcję do czasu

powołania komisarzy wyborczych, o których mowa w ust. 2.

4. W przypadku niepowołania przez Państwową Komisję Wyborczą nowych

komisarzy wyborczych, w terminie, o którym mowa w ust. 2, komisarzy powołuje

niezwłocznie minister właściwy do spraw wewnętrznych.

Art. 12. 1. Rada gminy dokona podziału gminy na okręgi wyborcze w wyborach

do rady gminy w terminie 60 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

2. Przy ustalaniu podziału gminy na okręgi wyborcze uwzględnia się liczbę

mieszkańców ujętych w stałym rejestrze wyborców danej gminy na koniec kwartału

poprzedzającego kwartał, w którym rada gminy dokonuje podziału gminy na okręgi

wyborcze.

3. Przepis art. 420 ustawy, o której mowa w art. 5, w brzmieniu

dotychczasowym, stosuje się odpowiednio, z tym że na postanowienie Państwowej

Komisji Wyborczej przysługuje prawo wniesienia skargi do Naczelnego Sądu

Administracyjnego, w terminie 3 dni od daty podania tego postanowienia do

publicznej wiadomości. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę na

posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów nie później niż w ciągu 5 dni od

dnia jej wniesienia. Od orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego nie

przysługuje środek prawny.

3a. Do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym stosuje się

odpowiednio przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu

przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) dotyczące spraw

ze skarg, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 tej ustawy, z wyłączeniem art. 52–55,

art. 61 § 2–6, art. 90, art. 91 § 2, art. 93, art. 96–122, art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, pkt 2 i 3

oraz art. 243–262, z tym, że termin, o którym mowa w art. 193 tej ustawy wynosi

5 dni.

3b. Do ustalenia terminu złożenia skargi do komisarza wyborczego i odwołania

do Państwowej Komisji Wyborczej, wskazanych w art. 420 ustawy, o której mowa

w art. 5, w brzmieniu dotychczasowym, oraz skargi do Naczelnego Sądu

Administracyjnego, stosuje się odpowiednio art. 9 tej ustawy.

17.04.2019

©Telksinoe s. 80/81

4. Jeżeli rada gminy nie dokona podziału gminy na okręgi wyborcze, w terminie,

o którym mowa w ust. 1, podziału dokonuje komisarz wyborczy w terminie 14 dni od

dnia upływu terminu, o którym mowa w ust. 1.

Art. 13. 1. Rada gminy dokona podziału gminy na stałe obwody głosowania,

o których mowa w art. 12 ustawy, o której mowa w art. 5, oraz ustali ich numery,

granice oraz siedziby obwodowych komisji wyborczych w terminie 1 miesiąca od dnia

podziału gminy na okręgi wyborcze, o których mowa w art. 12.

2. Przepis art. 12 § 13 ustawy, o której mowa w art. 5, w brzmieniu

dotychczasowym stosuje się odpowiednio.

3. Jeżeli rada gminy nie dokona podziału gminy na stałe obwody głosowania,

w terminie, o którym mowa w ust. 1, podziału dokonuje komisarz wyborczy

w terminie 14 dni od dnia upływu terminu, o którym mowa w ust. 1.

Art. 14. Szef Krajowego Biura Wyborczego, o którym mowa w art. 10 ust. 2,

powołuje urzędników wyborczych w terminie 90 dni od dnia wejścia w życie

niniejszej ustawy.

Art. 15. Przepisy ustaw, o których mowa w art. 1, art. 2, art. 3, w brzmieniu

nadanym niniejszą ustawą, przepisy art. 383 § 2a, art. 383a, art. 384 § 1, art. 492 § 2a,

art. 492a, art. 493 § 1 ustawy zmienianej w art. 5, w brzmieniu nadanym niniejszą

ustawą, oraz przepisy ustawy, o której mowa w art. 6, w brzmieniu nadanym niniejszą

ustawą stosuje się do kadencji organów jednostek samorządu terytorialnego

następujących po kadencji, w czasie której niniejsza ustawa weszła w życie.

Art. 16. 1. Od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy do zakończenia kadencji

organów jednostek samorządu terytorialnego, w czasie której niniejsza ustawa weszła

w życie nie przeprowadza się nowych, przedterminowych i uzupełniających wyborów

tych organów, z wyjątkiem wyborów zarządzonych przed dniem wejścia w życie

niniejszej ustawy.

2. W przypadku wygaśnięcia mandatu wójta, po wejściu w życie niniejszej

ustawy, a przed upływem kadencji, w czasie której niniejsza ustawa weszła w życie,

zastosowanie ma przepis art. 28f ustawy, o której mowa w art. 1.

17.04.2019

©Telksinoe s. 81/81

Art. 17. Przepis art. 11 § 4 ustawy zmienianej w art. 5 nie dotyczy wybrania na

wójta, burmistrza lub prezydenta miasta przed dniem wejścia w życie niniejszej

ustawy.

Art. 18. Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 8 § 2,

art. 53e § 12, art. 53g § 7 oraz art. 53j § 1 i 3 ustawy zmienianej w art. 5 zachowują

moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie

art. 8 § 2, art. 53e § 12, art. 53g § 7 oraz art. 53j § 1 i 3 ustawy zmienianej w art. 5,

w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, jednak nie dłużej niż przez 6 miesięcy od dnia

wejścia w życie niniejszej ustawy.

Art. 19. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia,

z wyjątkiem:

1) art. 5 pkt 5 w zakresie § 2, 4, 9 i 11–14, pkt 7, 8, 12, pkt 68 lit. a tiret drugie

w zakresie pkt 3b i 3d, pkt 99, 109, 110, 129, 130, 134 i 135, które wchodzą

w życie z dniem 1 stycznia 2019 r.;

2) art. 5 pkt 59 oraz pkt 60 lit. a, b i d, które wchodzą w życie z pierwszym dniem

kadencji Sejmu następującej po kadencji, w czasie której niniejsza ustawa weszła

w życie.

17.04.2019