Wyszukiwarka ustaw

2018 Pozycja 121

©Telksinoe s. 1/154

Opracowano na podstawie: t.j.

Dz. U. z 2018 r.

poz. 121, 50, 650, 1000, 1089,

1496, 1669, 1693 i 1716.

U S T A W A

z dnia 21 sierpnia 1997 r.

o gospodarce nieruchomościami

DZIAŁ I

Przepisy ogólne

Art. 1. 1. Ustawa określa zasady:

1) gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa

oraz własność jednostek samorządu terytorialnego;

2) podziału nieruchomości;

3) scalania i podziału nieruchomości;

4) pierwokupu nieruchomości;

5) wywłaszczania nieruchomości i zwrotu wywłaszczonych nieruchomości;

6) udziału w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej;

7) wyceny nieruchomości;

8) działalności zawodowej, której przedmiotem jest gospodarowanie

nieruchomościami.

2. Przepisów ustawy nie stosuje się do nieruchomości służących

wykonywaniu zadań placówek zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej w

rozumieniu przepisów o służbie zagranicznej, z zastrzeżeniem art. 60b ust. 1 i art.

61 ust. 3a.

Art. 2. Ustawa nie narusza innych ustaw w zakresie dotyczącym gospodarki

nieruchomościami, a w szczególności:

1) ustawy z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez

cudzoziemców (Dz. U. z 2017 r. poz. 2278);

2) ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U.

z 2014 r. poz. 700, z 2015 r. poz. 349 oraz z 2017 r. poz. 624, 1503 i 1566);

3) ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2017 r. poz. 788);

15.10.2018

©Telksinoe s. 2/154

4) ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami

rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2016 r. poz. 1491 i 2260 oraz z 2017 r. poz.

624 i 1566);

5) ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz

o Krajowym Funduszu Drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1057);

6) (uchylony)

7) (uchylony)

8) ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. poz. 1566 i 2180);

9) ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. – Prawo lotnicze (Dz. U. z 2017 r. poz. 959 i

1089);

10) ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2017 r.

poz. 2117);

11) ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania

i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1496

i 1566);

12) ustawy z dnia 12 lutego 2009 r. o szczególnych zasadach przygotowania

i realizacji inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego (Dz. U. z 2017 r.

poz. 1122 i 1566);

13) ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania do

realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych (Dz. U.

z 2017 r. poz. 1377, 1381 i 1566);

14) ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego (Dz. U. z 2017

r. poz. 1456);

15) ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. o Krajowym Zasobie Nieruchomości (Dz. U.

poz. 1529 i 2161).

Art. 3. 1. Właściwym w sprawach gospodarki nieruchomościami,

regulowanych przepisami ustawy, jest minister właściwy do spraw budownictwa,

planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa.

2. (uchylony)

3. (uchylony)

Art. 4. Ilekroć w ustawie jest mowa o:

15.10.2018

©Telksinoe s. 3/154

1) nieruchomości gruntowej – należy przez to rozumieć grunt wraz z częściami

składowymi, z wyłączeniem budynków i lokali, jeżeli stanowią odrębny

przedmiot własności;

2) zasobie nieruchomości – należy przez to rozumieć nieruchomości, które

stanowią przedmiot własności Skarbu Państwa, gminy, powiatu lub

województwa i nie zostały oddane w użytkowanie wieczyste, oraz

nieruchomości będące przedmiotem użytkowania wieczystego Skarbu

Państwa, gminy, powiatu lub województwa;

3) działce gruntu – należy przez to rozumieć niepodzieloną, ciągłą część

powierzchni ziemskiej stanowiącą część lub całość nieruchomości gruntowej;

3a) działce budowlanej – należy przez to rozumieć zabudowaną działkę gruntu,

której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz

wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej umożliwiają

prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków i urządzeń położonych na

tej działce;

3b) zbywaniu albo nabywaniu nieruchomości – należy przez to rozumieć

dokonywanie czynności prawnych, na podstawie których następuje

przeniesienie własności nieruchomości lub przeniesienie prawa użytkowania

wieczystego nieruchomości gruntowej albo oddanie jej w użytkowanie

wieczyste;

4) poprzednim właścicielu – należy przez to rozumieć osobę, która została

pozbawiona prawa własności nieruchomości wskutek jej wywłaszczenia albo

przejęcia na rzecz Skarbu Państwa lub na rzecz jednostki samorządu

terytorialnego na podstawie innych tytułów;

5) planie miejscowym – należy przez to rozumieć miejscowy plan

zagospodarowania przestrzennego, o którym mowa w przepisach

o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym;

6) wycenie nieruchomości – należy przez to rozumieć postępowanie, w wyniku

którego dokonuje się określenia wartości nieruchomości;

6a) określaniu wartości nieruchomości – należy przez to rozumieć określanie

wartości nieruchomości jako przedmiotu prawa własności i innych praw do

nieruchomości;

15.10.2018

©Telksinoe s. 4/154

7) powszechnej taksacji nieruchomości – należy przez to rozumieć wycenę

nieruchomości, w wyniku której następuje ustalenie wartości katastralnej

nieruchomości;

8) szacowaniu nieruchomości – należy przez to rozumieć czynności związane

z określaniem wartości nieruchomości;

9) właściwym organie – należy przez to rozumieć starostę, wykonującego

zadanie z zakresu administracji rządowej, w odniesieniu do nieruchomości

stanowiących własność Skarbu Państwa oraz organ wykonawczy gminy,

powiatu i województwa w odniesieniu do nieruchomości stanowiących

odpowiednio własność gminy, powiatu i województwa;

9a) samorządowej osobie prawnej – należy przez to rozumieć osoby prawne

powoływane lub tworzone przez organy jednostek samorządu terytorialnego;

9b) jednostce samorządu terytorialnego – należy przez to rozumieć gminę, powiat

lub województwo;

9b1) staroście – należy przez to rozumieć również prezydenta miasta na prawach

powiatu;

9c) właściwym urzędzie – należy przez to rozumieć starostwo powiatowe,

w którym wykonywane są zadania z zakresu administracji rządowej

dotyczące gospodarki nieruchomościami Skarbu Państwa, albo odpowiednio

urząd gminy, starostwo powiatowe lub urząd marszałkowski, w których

prowadzone są sprawy gospodarki nieruchomościami stanowiącymi własność

jednostek samorządu terytorialnego;

9d) radzie lub sejmiku – należy przez to rozumieć radę gminy lub radę powiatu

oraz sejmik województwa;

10) jednostce organizacyjnej – należy przez to rozumieć państwową lub

samorządową jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej;

11) opłacie adiacenckiej – należy przez to rozumieć opłatę ustaloną w związku ze

wzrostem wartości nieruchomości spowodowanym budową urządzeń

infrastruktury technicznej z udziałem środków Skarbu Państwa, jednostek

samorządu terytorialnego, środków pochodzących z budżetu Unii

Europejskiej lub ze źródeł zagranicznych niepodlegających zwrotowi, albo

opłatę ustaloną w związku ze scaleniem i podziałem nieruchomości, a także

podziałem nieruchomości;

15.10.2018

©Telksinoe s. 5/154

12) spółce – należy przez to rozumieć spółkę akcyjną lub spółkę z ograniczoną

odpowiedzialnością;

13) osobie bliskiej – należy przez to rozumieć zstępnych, wstępnych, rodzeństwo,

dzieci rodzeństwa, małżonka, osoby przysposabiające i przysposobione oraz

osobę, która pozostaje ze zbywcą faktycznie we wspólnym pożyciu;

14) standardach zawodowych – należy przez to rozumieć reguły postępowania

przy wykonywaniu zawodu rzeczoznawcy majątkowego, ustalone zgodnie

z przepisami prawa;

15) organizacjach zawodowych rzeczoznawców majątkowych – należy przez to

rozumieć stowarzyszenia, których co najmniej połowę członków stanowią

rzeczoznawcy majątkowi, związki takich stowarzyszeń, a także izby

gospodarcze, których co najmniej połowę członków stanowią przedsiębiorcy,

o których mowa w art. 174 ust. 7 pkt 1;

16) nieruchomości podobnej – należy przez to rozumieć nieruchomość, która jest

porównywalna z nieruchomością stanowiącą przedmiot wyceny, ze względu

na położenie, stan prawny, przeznaczenie, sposób korzystania oraz inne cechy

wpływające na jej wartość;

17) stanie nieruchomości – należy przez to rozumieć stan zagospodarowania, stan

prawny, stan techniczno-użytkowy, stopień wyposażenia w urządzenia

infrastruktury technicznej, a także stan otoczenia nieruchomości, w tym

wielkość, charakter i stopień zurbanizowania miejscowości, w której

nieruchomość jest położona;

18) łączności publicznej – należy przez to rozumieć infrastrukturę

telekomunikacyjną służącą zapewnieniu publicznie dostępnych usług

telekomunikacyjnych w rozumieniu przepisów prawa telekomunikacyjnego.

Art. 5. 1. Waloryzacji kwot należnych z tytułów określonych w ustawie

dokonuje się przy zastosowaniu wskaźników zmian cen nieruchomości dla

nieruchomości sklasyfikowanych w rejestrze cen i wartości nieruchomości,

z uwzględnieniem danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków.

2. Prezes Głównego Urzędu Statystycznego ogłasza, w formie obwieszczenia,

w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, wskaźniki

zmian cen nieruchomości dla danego rodzaju nieruchomości, nie później niż

15.10.2018

©Telksinoe s. 6/154

w terminie 4 miesięcy od zakończenia kwartału, którego te wskaźniki dotyczą,

z podziałem na województwa.

3. W przypadku gdy dla danego kwartału nie ogłoszono wskaźnika zmian cen

nieruchomości dla danego rodzaju nieruchomości, waloryzacji kwot należnych

z tytułów określonych w ustawie za ten kwartał dokonuje się przy zastosowaniu

ostatniego ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego

wskaźnika zmian cen nieruchomości dla danego rodzaju nieruchomości.

4. W przypadku gdy dla danego rodzaju nieruchomości nie ogłoszono nigdy

wskaźnika zmian cen nieruchomości, waloryzacji kwot należnych z tytułów

określonych w ustawie w tym zakresie dokonuje się przy zastosowaniu wskaźnika

cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanego przez Prezesa Głównego

Urzędu Statystycznego.

5. W przypadku gdy nieruchomość składa się z co najmniej dwóch części

odpowiadających różnym rodzajom nieruchomości, waloryzacji, o której mowa

w ust. 1, dokonuje się przy zastosowaniu średniej ważonej wskaźników zmian cen

nieruchomości właściwych dla każdej z części tej nieruchomości, przyjmując za

wagi powierzchnię poszczególnych części.

Art. 6. Celami publicznymi w rozumieniu ustawy są:

1) wydzielanie gruntów pod drogi publiczne, drogi rowerowe i drogi wodne,

budowa, utrzymywanie oraz wykonywanie robót budowlanych tych dróg,

obiektów i urządzeń transportu publicznego, a także łączności publicznej

i sygnalizacji;

1a) wydzielenie gruntów pod linie kolejowe oraz ich budowa i utrzymanie;

1b) wydzielanie gruntów pod lotniska, urządzenia i obiekty do obsługi ruchu

lotniczego, w tym rejonów podejść, oraz budowa i eksploatacja tych lotnisk

i urządzeń;

2) budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń

służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii

elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania

z tych przewodów i urządzeń;

2a) budowa i utrzymywanie sieci transportowej dwutlenku węgla;

15.10.2018

©Telksinoe s. 7/154

3) budowa i utrzymywanie publicznych urządzeń służących do zaopatrzenia

ludności w wodę, gromadzenia, przesyłania, oczyszczania i odprowadzania

ścieków oraz odzysku i unieszkodliwiania odpadów, w tym ich składowania;

4) budowa oraz utrzymywanie obiektów i urządzeń służących ochronie

środowiska, zbiorników i innych urządzeń wodnych służących zaopatrzeniu

w wodę, regulacji przepływów i ochronie przed powodzią, a także regulacja i

utrzymywanie wód oraz urządzeń melioracji wodnych, będących własnością

Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego;

5) opieka nad nieruchomościami stanowiącymi zabytki w rozumieniu przepisów

o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami;

5a) ochrona Pomników Zagłady w rozumieniu przepisów o ochronie terenów

byłych hitlerowskich obozów zagłady oraz miejsc i pomników

upamiętniających ofiary terroru komunistycznego;

6) budowa i utrzymywanie pomieszczeń dla urzędów organów władzy,

administracji, sądów i prokuratur, uczelni publicznych, federacji podmiotów

systemu szkolnictwa wyższego i nauki, o których mowa w art. 165 ust. 1

pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

(Dz. U. poz. 1668), szkół publicznych, państwowych lub samorządowych

instytucji kultury w rozumieniu przepisów o organizowaniu i prowadzeniu

działalności kulturalnej, a także publicznych: obiektów ochrony zdrowia,

przedszkoli, domów opieki społecznej, placówek opiekuńczo-

-wychowawczych, obiektów sportowych;

6a) budowa i utrzymywanie obiektów oraz pomieszczeń niezbędnych do

realizacji obowiązków w zakresie świadczenia usług powszechnych przez

operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. –

Prawo pocztowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 1481), a także innych obiektów

i pomieszczeń związanych ze świadczeniem tych usług;

7) budowa i utrzymywanie obiektów oraz urządzeń niezbędnych na potrzeby

obronności państwa i ochrony granicy państwowej, a także do zapewnienia

bezpieczeństwa publicznego, w tym budowa i utrzymywanie aresztów

śledczych, zakładów karnych oraz zakładów dla nieletnich;

8) poszukiwanie, rozpoznawanie, wydobywanie złóż kopalin objętych

własnością górniczą;

15.10.2018

©Telksinoe s. 8/154

8a) poszukiwanie lub rozpoznawanie kompleksu podziemnego składowania

dwutlenku węgla oraz podziemne składowanie dwutlenku węgla;

9) zakładanie i utrzymywanie cmentarzy;

9a) ustanawianie i ochrona miejsc pamięci narodowej;

9b) ochrona zagrożonych wyginięciem gatunków roślin i zwierząt lub siedlisk

przyrody;

9c) wydzielanie gruntów pod publicznie dostępne samorządowe: ciągi piesze,

place, parki, promenady lub bulwary, a także ich urządzanie, w tym budowa

lub przebudowa;

9d) wykonywanie urządzeń lub budowli służących zapobieganiu lub zwalczaniu

chorób zakaźnych zwierząt;

10) inne cele publiczne określone w odrębnych ustawach.

Art. 7. Jeżeli istnieje potrzeba określenia wartości nieruchomości, wartość tę

określają rzeczoznawcy majątkowi, o których mowa w przepisach rozdziału

1 działu V.

Art. 8. Jeżeli przy załatwianiu spraw, o których mowa w przepisach działu

III, nie istnieje możliwość zawiadomienia stron o decyzjach i innych czynnościach

organów administracji publicznej ze względu na nieustalone adresy stron, stosuje

się art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Art. 9. W sprawach, o których mowa w przepisach działu III, z wyłączeniem

art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 122, art. 124 ust. 1a, art. 124b ust. 1, art. 126

i art. 132 ust. 1a, wykonanie decyzji następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym

upłynął bezskutecznie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję

do sądu administracyjnego. W przypadku wniesienia skargi do sądu

administracyjnego w tych sprawach organ, który wydał decyzję, wstrzymuje

z urzędu jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przysługuje

zażalenie.

Art. 9a. Organem wyższego stopnia w sprawach określonych w ustawie,

rozstrzyganych w drodze decyzji przez starostę wykonującego zadania z zakresu

administracji rządowej, jest wojewoda.

15.10.2018

©Telksinoe s. 9/154

DZIAŁ II

Gospodarowanie nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa

oraz własność jednostki samorządu terytorialnego

Rozdział 1

Zasady ogólne

Art. 10. 1. Przepisy niniejszego działu stosuje się do nieruchomości

stanowiącej własność Skarbu Państwa oraz własność jednostek samorządu

terytorialnego.

2. Przepisy dotyczące jednostek samorządu terytorialnego stosuje się

odpowiednio do związków tych jednostek.

3. Przepisy dotyczące czynności cywilnoprawnych, dokonywanych między

Skarbem Państwa a jednostkami samorządu terytorialnego, stosuje się

odpowiednio do czynności cywilnoprawnych dokonywanych między tymi

jednostkami.

4. Jeżeli nieruchomość jest przedmiotem współwłasności Skarbu Państwa lub

jednostek samorządu terytorialnego i osób trzecich, przepisy niniejszego działu

stosuje się wyłącznie do gospodarowania udziałem Skarbu Państwa lub jednostek

samorządu terytorialnego w tej nieruchomości.

5. Przepisy niniejszego działu stosuje się z uwzględnieniem przepisów

o pomocy publicznej.

Art. 10a. 1. Rada Ministrów, na wniosek ministra właściwego do spraw

budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz

mieszkalnictwa, przyjmuje politykę gospodarowania nieruchomościami Skarbu

Państwa.

2. Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania

przestrzennego oraz mieszkalnictwa ogłasza, w drodze obwieszczenia, w

Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, przyjętą przez

Radę Ministrów politykę gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa.

Art. 11. 1. Z zastrzeżeniem wyjątków wynikających z przepisów niniejszej

ustawy oraz odrębnych ustaw, organem reprezentującym Skarb Państwa

w sprawach gospodarowania nieruchomościami jest starosta, wykonujący zadanie

15.10.2018

©Telksinoe s. 10/154

z zakresu administracji rządowej, a organami reprezentującymi jednostki

samorządu terytorialnego są ich organy wykonawcze.

2. Jeżeli przepisy ustawy wymagają udzielenia zgody przez radę, sejmik lub

wojewodę, wyrażenie zgody, z wyjątkiem zgody, o której mowa w art. 46 ust. 4,

następuje odpowiednio w drodze uchwały rady lub sejmiku albo zarządzenia

wojewody w terminie miesiąca od złożenia odpowiedniego wniosku przez starostę,

z zastrzeżeniem art. 23a.

Art. 11a. Przepis art. 11 ust. 1 stosuje się do czynności prawnych lub

czynności procesowych podejmowanych na rzecz lub w interesie Skarbu Państwa

lub jednostek samorządu terytorialnego.

Art. 12. Organy, o których mowa w art. 11, działające za Skarb Państwa

i jednostkę samorządu terytorialnego, są zobowiązane do gospodarowania

nieruchomościami w sposób zgodny z zasadami prawidłowej gospodarki.

Art. 12a. 1. Należności pieniężne z tytułu gospodarowania nieruchomościami

mające charakter cywilnoprawny, przypadające Skarbowi Państwa

reprezentowanemu przez starostę wykonującego zadania z zakresu administracji

rządowej albo ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i

zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa, mogą być umarzane w

całości albo w części lub ich spłata może być odraczana lub rozkładana na raty.

2. Do odraczania terminów lub rozkładania na raty oraz umarzania spłat

należności, o których mowa w ust. 1:

1) jest uprawniony wojewoda, a w odniesieniu do należności z tytułu

gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa, o których mowa w art.

60 ust. 1 – minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i

zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa;

2) w przypadkach nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się przepisy

art. 56, art. 57 i art. 58 ust. 2–4 i 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach

publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2077).

Art. 13. 1. Z zastrzeżeniem wyjątków wynikających z ustaw, nieruchomości

mogą być przedmiotem obrotu. W szczególności nieruchomości mogą być

przedmiotem sprzedaży, zamiany i zrzeczenia się, oddania w użytkowanie

wieczyste, w najem lub dzierżawę, użyczenia, oddania w trwały zarząd, a także

15.10.2018

©Telksinoe s. 11/154

mogą być obciążane ograniczonymi prawami rzeczowymi, wnoszone jako wkłady

niepieniężne (aporty) do spółek, przekazywane jako wyposażenie tworzonych

przedsiębiorstw państwowych oraz jako majątek tworzonych fundacji.

1a. Nieruchomość może być także przekazywana nieodpłatnie w drodze

umowy partnerowi prywatnemu lub spółce, o której mowa w art. 14 ust. 1 albo 1a

ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym (Dz. U.

z 2017 r. poz. 1834), na czas realizacji przedsięwzięcia w ramach partnerstwa

publiczno-prywatnego.

<1b. Nie oddaje się w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowych Dodany ust. 1b w

art. 13 wejdzie w

na cele budownictwa mieszkaniowego, z wyjątkiem realizacji roszczeń życie z dn.

5.10.2018 r. (Dz.

o oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste oraz

U. z 2018 r. poz.

ustanowienia użytkowania wieczystego w ramach gospodarowania 1716).

nieruchomościami przez Krajowy Zasób Nieruchomości.>

2. Nieruchomość może być, z zastrzeżeniem art. 59 ust. 1, przedmiotem

darowizny na cele publiczne, a także przedmiotem darowizny dokonywanej między

Skarbem Państwa a jednostką samorządu terytorialnego, a także między tymi

jednostkami. W umowie darowizny określa się cel, na który nieruchomość jest

darowana. W przypadku niewykorzystania nieruchomości na ten cel darowizna

podlega odwołaniu.

2a. Darowizny nieruchomości stanowiącej przedmiot własności Skarbu

Państwa dokonuje starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej

– za zgodą wojewody, a nieruchomości stanowiącej przedmiot własności jednostki

samorządu terytorialnego jej organ wykonawczy – za zgodą rady albo sejmiku.

Zgody nie wymaga dokonanie darowizny przez ministra właściwego do spraw

budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz

mieszkalnictwa, o której mowa w art. 59 ust. 1.

3. Prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej może być

przedmiotem wkładu niepieniężnego (aportu) wnoszonego do spółki.

4. Sprzedaż, zamiana, darowizna lub oddanie w użytkowanie wieczyste

nieruchomości wpisanych do rejestru zabytków, stanowiących własność Skarbu

Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, a także wnoszenie tych

nieruchomości jako wkładów niepieniężnych (aportów) do spółek, wymaga

pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków.

15.10.2018

©Telksinoe s. 12/154

5. Sprzedaż, zamiana, darowizna lub dzierżawa nieruchomości stanowiących

własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, będących

cmentarzami ujętymi w wojewódzkiej ewidencji zabytków, a także wnoszenie tych

nieruchomości jako wkładów niepieniężnych (aportów) do spółek wymagają

pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków.

Art. 14. 1. Nieruchomości stanowiące przedmiot własności Skarbu Państwa

mogą być sprzedawane jednostkom samorządu terytorialnego za cenę niższą niż

ich wartość rynkowa lub oddawane tym jednostkom w użytkowanie wieczyste bez

pobierania pierwszej opłaty. Nieruchomości stanowiące przedmiot własności

jednostek samorządu terytorialnego mogą być sprzedawane Skarbowi Państwa lub

innym jednostkom samorządu terytorialnego za cenę niższą niż wartość rynkowa

nieruchomości albo oddawane im w użytkowanie wieczyste bez pobierania

pierwszej opłaty.

2. Nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa mogą być

nieodpłatnie obciążane na rzecz jednostek samorządu terytorialnego

ograniczonymi prawami rzeczowymi. Nieruchomości stanowiące własność

jednostek samorządu terytorialnego mogą być nieodpłatnie obciążane na rzecz

Skarbu Państwa lub innych jednostek samorządu terytorialnego ograniczonymi

prawami rzeczowymi.

3. Nieruchomości mogą być przedmiotem zamiany między Skarbem Państwa

a jednostkami samorządu terytorialnego oraz między tymi jednostkami, bez

obowiązku dokonywania dopłat w przypadku różnej wartości zamienianych

nieruchomości.

4. Przepis ust. 3 stosuje się również w razie zamiany własności nieruchomości

na prawo użytkowania wieczystego lub prawa użytkowania wieczystego na

własność, a także zamiany praw użytkowania wieczystego dokonywanej między

Skarbem Państwa a jednostkami samorządu terytorialnego oraz między tymi

jednostkami.

5. Zawarcie umów w sprawach, o których mowa w ust. 1–4, wymaga

uprzedniej zgody wojewody w odniesieniu do nieruchomości stanowiących

własność Skarbu Państwa, z wyłączeniem czynności prawnych, dokonywanych

przez ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania

przestrzennego oraz mieszkalnictwa albo zgody odpowiednio rady lub sejmiku w

15.10.2018

©Telksinoe s. 13/154

odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu

terytorialnego.

Art. 15. 1. Nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa oraz

własność jednostki samorządu terytorialnego mogą być przedmiotem zamiany na

nieruchomości stanowiące własność osób fizycznych lub osób prawnych.

W przypadku nierównej wartości zamienianych nieruchomości stosuje się dopłatę,

której wysokość jest równa różnicy wartości zamienianych nieruchomości.

2. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio w przypadku zamiany własności

nieruchomości na prawo użytkowania wieczystego lub prawa użytkowania

wieczystego na własność nieruchomości, a także wzajemnej zamiany praw

użytkowania wieczystego.

3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do zamiany udziałów we

współwłasności lub we współużytkowaniu wieczystym nieruchomości.

Art. 16. 1. Państwowa lub samorządowa osoba prawna może zrzec się

własności nieruchomości odpowiednio na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki

samorządu terytorialnego.

1a. Państwowa lub samorządowa osoba prawna może zrzec się użytkowania

wieczystego. W takim przypadku prawo użytkowania wieczystego wygasa.

2. (uchylony)

Art. 17. 1. Państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości

prawnej nabywają nieruchomości – na własność lub w użytkowanie wieczyste

Skarbu Państwa, a samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające

osobowości prawnej – na własność lub w użytkowanie wieczyste odpowiedniej

jednostki samorządu terytorialnego.

2. W przypadku nabycia przez państwową jednostkę organizacyjną prawa

użytkowania wieczystego ustanowionego na nieruchomości gruntowej stanowiącej

własność Skarbu Państwa, prawo to wygasa. Przepis ten stosuje się również

w przypadku nabycia przez samorządową jednostkę organizacyjną prawa

użytkowania wieczystego ustanowionego na nieruchomości gruntowej stanowiącej

własność odpowiedniej jednostki samorządu terytorialnego.

3. Jednostki organizacyjne, o których mowa w ust. 1 i 2, uzyskują do

nabytych nieruchomości trwały zarząd z mocy prawa z dniem ich nabycia.

15.10.2018

©Telksinoe s. 14/154

Art. 18. Nieruchomości mogą być oddawane jednostkom organizacyjnym

w trwały zarząd, najem i dzierżawę oraz użyczane na cele związane z ich

działalnością.

Art. 19. 1. Sprzedaż nieruchomości, oddawanie w użytkowanie wieczyste,

użytkowanie, najem lub dzierżawę, jeżeli są położone na obszarach:

1) terenów górniczych – wymaga, w razie braku planu miejscowego,

porozumienia z organem właściwym do udzielania koncesji na wydobywanie

kopalin;

2) parków narodowych – wymaga porozumienia z dyrektorem właściwego parku

narodowego;

3) graniczących z nieruchomościami oddanymi w trwały zarząd na cele

obronności i bezpieczeństwa państwa – wymaga porozumienia z właściwym

w tych sprawach naczelnym organem administracji rządowej.

2. W odniesieniu do nieruchomości położonych na obszarach morskiego pasa

nadbrzeżnego wymagane jest porozumienie z właściwym terytorialnie organem

administracji morskiej, w razie:

1) sprzedaży, oddawania w użytkowanie wieczyste, użytkowanie, najem lub

dzierżawę – na obszarze pasa technicznego;

2) sprzedaży lub oddawania w użytkowanie wieczyste – na obszarze pasa

ochronnego.

3. W przypadku naruszenia przepisów ust. 1 i 2, strony umowy ponoszą

odpowiedzialność na zasadach ogólnych.

Rozdział 2

Zasoby nieruchomości

Art. 20. Tworzy się:

1) zasób nieruchomości Skarbu Państwa;

2) gminne zasoby nieruchomości;

3) powiatowe zasoby nieruchomości;

4) wojewódzkie zasoby nieruchomości.

Art. 21. Do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa należą nieruchomości,

które stanowią przedmiot własności Skarbu Państwa i nie zostały oddane

15.10.2018

©Telksinoe s. 15/154

w użytkowanie wieczyste, oraz nieruchomości będące przedmiotem użytkowania

wieczystego Skarbu Państwa.

Art. 21a. W skład zasobu nieruchomości Skarbu Państwa, o którym mowa w

art. 21, nie wchodzą:

1) grunty pokryte śródlądowymi wodami płynącymi w rozumieniu przepisów

ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne oraz stanowiące własność

Skarbu Państwa urządzenia wodne lub ich części oraz budowle i ich części, o

których mowa w art. 216 ust. 5 tej ustawy;

2) grunty zabudowane urządzeniami wodnymi znajdujące się poza linią brzegu

oraz urządzenia wodne lub ich części stanowiące własność Skarbu Państwa,

wobec których prawa właścicielskie wykonują podmioty, o których mowa w

art. 212 ust. 1 ustawy, o której mowa w pkt 1.

Art. 22. 1. Nieruchomości stanowiące odpowiednio zasób nieruchomości

Skarbu Państwa, województwa lub powiatu, przeznaczone w planach miejscowych

pod budownictwo mieszkaniowe oraz na realizację związanych z tym

budownictwem urządzeń infrastruktury technicznej, przekazuje się gminie,

w drodze darowizny, na jej wniosek, jeżeli przemawia za tym ważny interes gminy

i jeżeli cele te nie są lub nie mogą być realizowane odpowiednio przez Skarb

Państwa, województwo lub powiat. W umowie darowizny określa się cel, na który

nieruchomość jest darowana. W przypadku niewykorzystania nieruchomości na ten

cel darowizna podlega odwołaniu, z zastrzeżeniem ust. 2.

2. Odstąpienie od odwołania darowizny następuje za zgodą odpowiednio

wojewody, sejmiku województwa lub rady powiatu.

Art. 23. 1. Zasobem nieruchomości Skarbu Państwa gospodarują, z

zastrzeżeniem ust. 1e, art. 43 ust. 2 i 4, art. 51, art. 57 ust. 1, art. 58–60, starostowie,

wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, a w szczególności:

1) ewidencjonują nieruchomości zgodnie z katastrem nieruchomości;

2) zapewniają wycenę tych nieruchomości;

3) sporządzają plany realizacji polityki gospodarowania nieruchomościami

Skarbu Państwa oraz przedkładają je wojewodzie – celem akceptacji – co

najmniej na dwa miesiące przed zakończeniem okresu obowiązywania

poprzedniego planu;

15.10.2018

©Telksinoe s. 16/154

4) zabezpieczają nieruchomości przed uszkodzeniem lub zniszczeniem;

5) wykonują czynności związane z naliczaniem należności za nieruchomości

udostępniane z zasobu oraz prowadzą windykację tych należności;

6) współpracują z innymi organami, które na mocy odrębnych przepisów

gospodarują nieruchomościami Skarbu Państwa, a także z właściwymi

jednostkami samorządu terytorialnego;

7) zbywają oraz nabywają, za zgodą wojewody, nieruchomości wchodzące

w skład zasobu, z zastrzeżeniem art. 17;

7a) wydzierżawiają, wynajmują i użyczają nieruchomości wchodzące w skład

zasobu, przy czym umowa zawierana na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub

czas nieoznaczony wymaga zgody wojewody; zgoda wojewody jest

wymagana również w przypadku, gdy po umowie zawartej na czas oznaczony

do 3 lat strony zawierają kolejne umowy, których przedmiotem jest ta sama

nieruchomość;

8) podejmują czynności w postępowaniu sądowym, w szczególności

w sprawach dotyczących własności lub innych praw rzeczowych na

nieruchomości, o zapłatę należności za korzystanie z nieruchomości,

o roszczenia ze stosunku najmu, dzierżawy lub użyczenia, o stwierdzenie

nabycia spadku, o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez

zasiedzenie;

9) składają wnioski o założenie księgi wieczystej dla nieruchomości Skarbu

Państwa oraz o wpis w księdze wieczystej.

1a. Starosta sporządza roczne sprawozdanie z gospodarowania

nieruchomościami zasobu i przekazuje je wojewodzie w terminie do dnia

30 kwietnia roku następującego po roku, którego sprawozdanie dotyczy.

1b. Obowiązek ewidencjonowania, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, dotyczy

również nieruchomości Skarbu Państwa oddanych w użytkowanie wieczyste.

1c. Ewidencjonowanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje

w szczególności:

1) oznaczenie nieruchomości według księgi wieczystej oraz katastru

nieruchomości;

2) powierzchnie nieruchomości;

15.10.2018

©Telksinoe s. 17/154

3) wskazanie dokumentu potwierdzającego posiadanie przez Skarb Państwa

praw do nieruchomości, w przypadku braku księgi wieczystej;

4) przeznaczenie nieruchomości w planie miejscowym, a w przypadku braku

planu – w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania

przestrzennego gminy;

5) wskazanie daty ostatniej aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania

wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa oddanych w użytkowanie

wieczyste lub daty ostatniej aktualizacji opłaty rocznej z tytułu trwałego

zarządu nieruchomości Skarbu Państwa;

6) informacje o zgłoszonych roszczeniach do nieruchomości;

7) informacje o toczących się postępowaniach administracyjnych i sądowych.

1d. (uchylony)

1e. W postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, w których

jedną ze stron lub uczestników postępowania jest Skarb Państwa, a drugą stroną lub

uczestnikiem postępowania jest powiat albo miasto na prawach powiatu, Skarb

Państwa reprezentuje wojewoda.

2. (uchylony)

3. Od wpływów osiąganych ze sprzedaży, opłat z tytułu trwałego zarządu,

użytkowania, czynszu dzierżawnego i najmu – nieruchomości Skarbu Państwa,

o których mowa w ust. 1, a także od wpływów osiąganych z opłat z tytułu

użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa oddanych

w użytkowanie wieczyste, oraz od odsetek za nieterminowe wnoszenie tych

należności potrąca się 25% środków, które stanowią dochód powiatu, na obszarze

którego położone są te nieruchomości.

4. Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, przekazuje

do wojewody informacje o umowach oraz innych czynnościach prawnych

związanych z obrotem nieruchomościami Skarbu Państwa, o którym mowa w art.

13, zawierające:

1) określenie strony umowy lub innej czynności prawnej;

2) wartość nieruchomości i cenę nieruchomości;

3) w przypadku przetargu albo rokowań, wykaz uczestników przetargu albo

rokowań;

15.10.2018

©Telksinoe s. 18/154

4) w przypadku darowizny nieruchomości lub innych nieodpłatnych

rozporządzeń podstawowe warunki umowy albo innej czynności prawnej, w

szczególności cel.

5. Informacje, o których mowa w ust. 4, wojewoda wprowadza do ewidencji,

o której mowa w art. 60b ust. 1.

Art. 23a. 1. Wniosek o wyrażenie zgody, o której mowa w art. 13 ust. 2a, art.

14 ust. 5 lub art. 23 ust. 1 pkt 7 i 7a, powinien zawierać:

1) oznaczenie nieruchomości;

2) wartość nieruchomości i cenę nieruchomości;

3) sposób rozporządzenia, a w przypadku darowizny nieruchomości lub innych

nieodpłatnych rozporządzeń osobę, na rzecz której następuje rozporządzenie;

4) uzasadnienie gospodarcze czynności prawnej, z uwzględnieniem

przeznaczenia nieruchomości w planie miejscowym oraz planie realizacji

polityki gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa.

2. Do wniosku dołącza się:

1) odpis z księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości, będącej

przedmiotem rozporządzenia;

2) dokumenty potwierdzające wartość nieruchomości;

3) informację, że nie toczy się postępowanie, o którym mowa w art. 34 ust. 3;

4) inne dokumenty potwierdzające dane i informacje zawarte we wniosku.

3. Jeżeli złożony wniosek nie spełnia wymagań określonych w ust. 1 i 2,

wojewoda wzywa wnioskodawcę do usunięcia braków w wyznaczonym terminie,

pod rygorem zwrotu wniosku. Bieg terminu, o którym mowa w ust. 4, ulega

zawieszeniu do dnia usunięcia braków.

4. Rozpatrzenie wniosku następuje w terminie miesiąca od dnia doręczenia

wojewodzie wniosku spełniającego wymagania określone w ust. 1 i 2.

5. W sprawach szczególnie skomplikowanych termin rozpatrzenia wniosku

może ulec wydłużeniu, nie dłużej niż o 30 dni, a w przypadku zlecenia sporządzenia

dodatkowej wyceny nieruchomości lub wystąpienia w trybie, o którym mowa w art.

157 ust. 1 lub 4, o czas niezbędny na wykonanie tych czynności. O przyczynie

wydłużenia terminu rozpatrzenia wniosku wojewoda zawiadamia wnioskodawcę.

6. Zgoda może być wydana z zastrzeżeniem warunków.

15.10.2018

©Telksinoe s. 19/154

7. W przypadku zgody wydanej z zastrzeżeniem warunków wojewoda jest

obowiązany do pisemnego uzasadnienia.

8. W razie dokonania czynności prawnej z naruszeniem lub w celu obejścia

obowiązku określonego w ust. 1, o nieważności czynności prawnej orzeka sąd także

na żądanie wojewody.

Art. 24. 1. Do gminnego zasobu nieruchomości należą nieruchomości, które

stanowią przedmiot własności gminy i nie zostały oddane w użytkowanie

wieczyste, oraz nieruchomości będące przedmiotem użytkowania wieczystego

gminy.

2. Na cele rozwojowe gmin i zorganizowanej działalności inwestycyjnej,

a w szczególności na realizację budownictwa mieszkaniowego oraz związanych

z tym budownictwem urządzeń infrastruktury technicznej, a także na realizację

innych celów publicznych mogą być wykorzystywane gminne zasoby

nieruchomości.

3. Podstawą tworzenia gminnych zasobów nieruchomości są studia

uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin uchwalane na

podstawie przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Art. 25. 1. Gminnym zasobem nieruchomości gospodaruje wójt, burmistrz

albo prezydent miasta.

2. Gospodarowanie zasobem polega w szczególności na wykonywaniu

czynności, o których mowa w art. 23 ust. 1, a ponadto na sporządzaniu planów

wykorzystania zasobu, przygotowywaniu opracowań geodezyjno-prawnych i

projektowych, dokonywaniu podziałów oraz scaleń i podziałów nieruchomości, a

także wyposażaniu ich, w miarę możliwości, w niezbędne urządzenia infrastruktury

technicznej.

2a. Plany wykorzystania zasobu, o których mowa w ust. 2, opracowuje się na

okres 3 lat. Plany zawierają w szczególności:

1) zestawienie powierzchni nieruchomości zasobu oraz nieruchomości oddanych

w użytkowanie wieczyste;

2) prognozę:

a) dotyczącą udostępnienia nieruchomości zasobu oraz nabywania

nieruchomości do zasobu,

15.10.2018

©Telksinoe s. 20/154

b) poziomu wydatków związanych z udostępnieniem nieruchomości zasobu

oraz nabywaniem nieruchomości do zasobu,

c) wpływów osiąganych z opłat z tytułu użytkowania wieczystego

nieruchomości oddanych w użytkowanie wieczyste oraz opłat z tytułu

trwałego zarządu nieruchomości,

d) dotyczącą aktualizacji opłat z tytułu użytkowania wieczystego

nieruchomości oddanych w użytkowanie wieczyste oraz opłat z tytułu

trwałego zarządu nieruchomości;

3) program zagospodarowania nieruchomości zasobu.

3. (uchylony)

Art. 25a. Do powiatowego zasobu nieruchomości należą nieruchomości,

które stanowią przedmiot własności powiatu i nie zostały oddane w użytkowanie

wieczyste, oraz nieruchomości będące przedmiotem użytkowania wieczystego

powiatu.

Art. 25b. Powiatowym zasobem nieruchomości gospodaruje zarząd powiatu.

Przepisy art. 25 ust. 2 i 2a stosuje się odpowiednio.

Art. 25c. Do wojewódzkiego zasobu nieruchomości należą nieruchomości,

które stanowią przedmiot własności województwa i nie zostały oddane

w użytkowanie wieczyste, oraz nieruchomości będące przedmiotem użytkowania

wieczystego województwa.

Art. 25d. Wojewódzkim zasobem nieruchomości gospodaruje zarząd

województwa. Przepisy art. 25 ust. 2 i 2a stosuje się odpowiednio.

Art. 26. 1. Granice między nieruchomościami nabywanymi na własność

Skarbu Państwa lub na własność jednostki samorządu terytorialnego przyjmuje się

według istniejącego stanu prawnego, a jeżeli stanu takiego nie można stwierdzić,

według stanu uwidocznionego w katastrze nieruchomości.

2. W razie sporu co do przebiegu linii granicznych, o których mowa w ust. 1,

nie wstrzymuje się czynności związanych z nabyciem nieruchomości, co nie

wyłącza roszczeń pomiędzy właścicielami nieruchomości, których granice zostały

ustalone w sposób, o którym mowa w ust. 1.

15.10.2018

©Telksinoe s. 21/154

Rozdział 3

Sprzedaż i oddawanie w użytkowanie wieczyste

Art. 27. Sprzedaż nieruchomości albo oddanie w użytkowanie wieczyste

nieruchomości gruntowej wymaga zawarcia umowy w formie aktu notarialnego.

Oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste i przeniesienie tego

prawa w drodze umowy wymaga wpisu w księdze wieczystej.

Art. 28. 1. Sprzedaż nieruchomości albo oddanie w użytkowanie wieczyste

nieruchomości gruntowej następuje w drodze przetargu lub w drodze

bezprzetargowej, stosownie do przepisów rozdziału 4 niniejszego działu.

2. Warunki zbycia nieruchomości w drodze przetargu obwieszcza się

w ogłoszeniu o przetargu. Warunki zbycia nieruchomości w drodze

bezprzetargowej ustala się w rokowaniach przeprowadzanych z nabywcą.

3. Protokół z przeprowadzonego przetargu oraz protokół z rokowań przy

zbyciu w drodze bezprzetargowej stanowią podstawę do zawarcia umowy.

Art. 29. 1. W umowie o oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie

wieczyste ustala się okres użytkowania wieczystego zależnie od celu, na który

nieruchomość gruntowa zostaje oddana w użytkowanie wieczyste, oraz określa się

sposób korzystania z nieruchomości, stosownie do art. 236 i art. 239 Kodeksu

cywilnego.

2. Jeżeli przedmiotem umowy o oddanie nieruchomości gruntowej

w użytkowanie wieczyste jest nieruchomość wpisana do rejestru zabytków, przy

określaniu sposobu korzystania z tej nieruchomości można nałożyć, w razie

potrzeby, na nabywcę obowiązek odbudowy lub remontu położonych na niej

zabytkowych obiektów budowlanych, w terminie określonym w umowie.

Art. 30. Postanowienia umowy o oddanie nieruchomości gruntowej

w użytkowanie wieczyste dotyczące sposobu korzystania z tej nieruchomości

podlegają ujawnieniu w księdze wieczystej.

Art. 31. Oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej

zabudowanej następuje z równoczesną sprzedażą położonych na tej nieruchomości

budynków i innych urządzeń.

15.10.2018

©Telksinoe s. 22/154

Art. 32. 1. Nieruchomość gruntowa oddana w użytkowanie wieczyste może

być sprzedana wyłącznie użytkownikowi wieczystemu, z zastrzeżeniem ust. 1a

i ust. 3.

1a. Nieruchomość gruntowa stanowiąca własność Skarbu Państwa może być

sprzedana użytkownikowi wieczystemu za zgodą wojewody. Zgody wojewody nie

wymaga sprzedaż na rzecz użytkownika wieczystego nieruchomości, o których

mowa w art. 51 ust. 2 i art. 57 ust. 1.

2. Z dniem zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości wygasa, z mocy

prawa, uprzednio ustanowione prawo użytkowania wieczystego. Przepisu

art. 241 Kodeksu cywilnego nie stosuje się.

3. W odniesieniu do nieruchomości gruntowej oddanej w użytkowanie

wieczyste przeniesienie własności tej nieruchomości, w drodze umowy, między

Skarbem Państwa a jednostką samorządu terytorialnego oraz między jednostkami

samorządu terytorialnego może nastąpić za powiadomieniem jej użytkownika

wieczystego.

Art. 33. 1. Użytkowanie wieczyste wygasa z upływem okresu ustalonego

w umowie albo przez rozwiązanie umowy przed upływem tego okresu.

2. W razie wygaśnięcia użytkowania wieczystego na skutek upływu okresu

ustalonego w umowie albo na skutek rozwiązania umowy przed upływem tego

okresu, użytkownikowi wieczystemu przysługuje wynagrodzenie za wzniesione

przez niego lub nabyte na własność budynki i inne urządzenia. Wynagrodzenie

powinno być równe wartości tych budynków i urządzeń określonej na dzień

wygaśnięcia użytkowania wieczystego. Za budynki i inne urządzenia wzniesione

wbrew postanowieniom umowy wynagrodzenie nie przysługuje.

3. Właściwy organ może żądać rozwiązania umowy użytkowania wieczystego

przed upływem ustalonego okresu stosownie do art. 240 Kodeksu cywilnego, jeżeli

użytkownik wieczysty korzysta z tej nieruchomości w sposób sprzeczny

z ustalonym w umowie, a w szczególności, jeżeli nie zabudował jej w ustalonym

terminie.

3a. W razie rozwiązania umowy użytkowania wieczystego przed upływem

okresu ustalonego w umowie zwraca się sumę opłat rocznych wniesionych z tego

tytułu za niewykorzystany okres użytkowania wieczystego. Opłaty podlegają

waloryzacji. Maksymalna wysokość kwoty podlegającej zwrotowi nie może

15.10.2018

©Telksinoe s. 23/154

przekraczać wartości prawa użytkowania wieczystego określonej na dzień

rozwiązania umowy.

4. Przepisy ust. 1–3a stosuje się odpowiednio do użytkowania wieczystego

nabytego w inny sposób niż w drodze umowy zawartej w formie aktu notarialnego.

Art. 34. 1. W przypadku zbywania nieruchomości osobom fizycznym

i prawnym pierwszeństwo w ich nabyciu, z zastrzeżeniem art. 216a, przysługuje

osobie, która spełnia jeden z następujących warunków:

1) przysługuje jej roszczenie o nabycie nieruchomości z mocy niniejszej ustawy

lub odrębnych przepisów, jeżeli złoży wniosek o nabycie przed upływem

terminu określonego w wykazie, o którym mowa w art. 35 ust. 1; termin

złożenia wniosku nie może być krótszy niż 6 tygodni, licząc od dnia

wywieszenia wykazu;

2) jest poprzednim właścicielem zbywanej nieruchomości pozbawionym prawa

własności tej nieruchomości przed dniem 5 grudnia 1990 r. albo jego

spadkobiercą, jeżeli złoży wniosek o nabycie przed upływem terminu

określonego w wykazie, o którym mowa w art. 35 ust. 1; termin złożenia

wniosku nie może być krótszy niż 6 tygodni, licząc od dnia wywieszenia

wykazu;

3) jest najemcą lokalu mieszkalnego, a najem został nawiązany na czas

nieoznaczony.

2. W przypadku zbiegu uprawnień do pierwszeństwa w nabyciu, stosuje się

kolejność wymienioną w ust. 1.

3. Zbycie nieruchomości nie może nastąpić, jeżeli toczy się postępowanie

administracyjne dotyczące prawidłowości nabycia nieruchomości przez Skarb

Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego.

4. Osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 3, doręcza się zawiadomienie w

formie pisemnej o przeznaczeniu nieruchomości do zbycia oraz o przysługującym

im pierwszeństwie w nabyciu tej nieruchomości, pod warunkiem złożenia

wniosków o nabycie w terminie określonym w zawiadomieniu. Termin ten nie

może być krótszy niż 21 dni od dnia otrzymania zawiadomienia. Przy doręczaniu

zawiadomień stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

15.10.2018

©Telksinoe s. 24/154

5. Osoby, o których mowa w ust. 1 i ust. 6, korzystają z pierwszeństwa

w nabyciu nieruchomości, jeżeli złożą oświadczenie, że wyrażają zgodę na cenę

ustaloną w sposób określony w ustawie.

6. Wojewoda w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu

Państwa, a odpowiednia rada lub sejmik w odniesieniu do nieruchomości

stanowiących własność jednostki samorządu terytorialnego, mogą przyznać,

odpowiednio w drodze zarządzenia lub uchwały, pierwszeństwo w nabywaniu

lokali ich najemcom lub dzierżawcom, z wyłączeniem nieruchomości, o których

mowa w art. 57 ust. 1 i art. 60 ust. 1.

6a. Przepis ust. 6 stosuje się do budynków mieszkalnych lub użytkowych,

stanowiących w całości przedmiot najmu lub dzierżawy.

6b. W przypadku realizacji pierwszeństwa, o którym mowa w ust. 1 pkt 3,

ust. 6 lub ust. 6a, przedmiotem zbycia powinna być nieruchomość wraz z gruntem

niezbędnym do racjonalnego korzystania z budynku.

7. Zbycie nieruchomości zabudowanej domem wielolokalowym na rzecz

innych osób niż wymienione w ust. 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić z pominięciem

pierwszeństwa w nabyciu lokali mieszkalnych przysługującego najemcom tych

lokali.

8. Przepisów ust. 1 i 7 nie stosuje się, jeżeli zbycie następuje między Skarbem

Państwa a jednostką samorządu terytorialnego albo między tymi jednostkami dla

realizacji celów publicznych.

Art. 35. 1. Właściwy organ sporządza i podaje do publicznej wiadomości

wykaz nieruchomości przeznaczonych do zbycia lub oddania w użytkowanie,

najem, dzierżawę lub użyczenie. Wykaz ten wywiesza się na okres 21 dni w

siedzibie właściwego urzędu, a także zamieszcza się na stronach internetowych

właściwego urzędu. Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji

rządowej, przekazuje wykaz wojewodzie, w celu jego zamieszczenia na stronie

podmiotowej wojewody w Biuletynie Informacji Publicznej przez okres 21 dni.

Informację o zamieszczeniu wykazu właściwy organ podaje do publicznej

wiadomości przez ogłoszenie w prasie lokalnej o zasięgu obejmującym co najmniej

powiat, na terenie którego położona jest nieruchomość.

1a. Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i

zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa w odniesieniu do

15.10.2018

©Telksinoe s. 25/154

nieruchomości, o których mowa w art. 57 ust. 1, oraz do nieruchomości ujętych w

ewidencji, o której mowa w art. 60 ust. 2 pkt 1, sporządza i podaje do publicznej

wiadomości wykaz nieruchomości przeznaczonych do sprzedaży, do oddania w

użytkowanie, najem lub dzierżawę. Minister właściwy do spraw budownictwa,

planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa zamieszcza

wykaz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej przez okres 21 dni,

a ponadto informację o zamieszczeniu tego wykazu podaje do publicznej

wiadomości przez ogłoszenie w prasie lokalnej o zasięgu obejmującym co najmniej

powiat na terenie którego położona jest nieruchomość.

1b. Obowiązek, o którym mowa w ust. 1 i 1a, nie dotyczy oddania

nieruchomości w najem, dzierżawę lub użyczenie na czas oznaczony do 3 miesięcy.

Wykaz sporządza się i podaje do publicznej wiadomości, jeżeli po umowie zawartej

na czas oznaczony do 3 miesięcy strony zawierają kolejne umowy, których

przedmiotem jest ta sama nieruchomość.

2. W wykazie, o którym mowa w ust. 1 i 1a, określa się odpowiednio:

1) oznaczenie nieruchomości według księgi wieczystej oraz katastru

nieruchomości;

2) powierzchnię nieruchomości;

3) opis nieruchomości;

4) przeznaczenie nieruchomości i sposób jej zagospodarowania;

5) termin zagospodarowania nieruchomości;

6) cenę nieruchomości;

7) wysokość stawek procentowych opłat z tytułu użytkowania wieczystego;

8) wysokość opłat z tytułu użytkowania, najmu lub dzierżawy;

9) terminy wnoszenia opłat;

10) zasady aktualizacji opłat;

11) informacje o przeznaczeniu do zbycia lub oddania w użytkowanie, najem,

dzierżawę lub użyczenie;

12) termin do złożenia wniosku przez osoby, którym przysługuje pierwszeństwo

w nabyciu nieruchomości na podstawie art. 34 ust. 1 pkt 1 i pkt 2.

3. Ustanawianie odrębnej własności lokali w domach wielolokalowych,

wchodzących w skład nieruchomości, następuje na zasadach określonych

15.10.2018

©Telksinoe s. 26/154

w ustawie z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2015 r. poz. 1892

oraz z 2017 r. poz. 1529).

4. (uchylony)

Art. 36. W przypadkach naruszenia przez właściwy organ albo ministra

właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania

przestrzennego oraz mieszkalnictwa w odniesieniu do nieruchomości, o których

mowa w art. 57 ust. 1, oraz do nieruchomości ujętych w ewidencji, o której mowa

w art. 60 ust. 2 pkt 1, przepisów art. 34 ust. 1–5 i 7 Skarb Państwa lub jednostka

samorządu terytorialnego ponoszą odpowiedzialność na zasadach ogólnych.

Rozdział 4

Przetargi na zbycie nieruchomości

Art. 37. 1. Z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, nieruchomości są sprzedawane lub

oddawane w użytkowanie wieczyste w drodze przetargu.

2. Nieruchomość jest zbywana w drodze bezprzetargowej, jeżeli:

1) jest zbywana na rzecz osoby, której przysługuje pierwszeństwo w jej nabyciu,

stosownie do art. 34;

2) zbycie następuje między Skarbem Państwa a jednostką samorządu

terytorialnego oraz między tymi jednostkami;

3) jest zbywana na rzecz osób, o których mowa w art. 68 ust. 1 pkt 2;

4) zbycie następuje w drodze zamiany lub darowizny;

5) sprzedaż nieruchomości następuje na rzecz jej użytkownika wieczystego;

6) przedmiotem zbycia jest nieruchomość lub jej części, jeśli mogą poprawić

warunki zagospodarowania nieruchomości przyległej, stanowiącej własność

lub oddanej w użytkowanie wieczyste osobie, która zamierza tę nieruchomość

lub jej części nabyć, jeżeli nie mogą być zagospodarowane jako odrębne

nieruchomości;

7) ma stanowić wkład niepieniężny (aport) do spółki albo wyposażenie nowo

tworzonej państwowej lub samorządowej osoby prawnej, lub majątek

tworzonej fundacji;

8) jest zbywana na rzecz zarządzającego specjalną strefą ekonomiczną, na której

terenie jest położona;

15.10.2018

©Telksinoe s. 27/154

9) przedmiotem zbycia jest udział w nieruchomości, a zbycie następuje na rzecz

innych współwłaścicieli nieruchomości;

10) jest zbywana na rzecz kościołów i związków wyznaniowych, mających

uregulowane stosunki z państwem, na cele działalności sakralnej;

11) jest sprzedawana partnerowi prywatnemu lub spółce, o której mowa

w art. 14 ust. 1 albo 1a ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie

publiczno-prywatnym, jeżeli sprzedaż stanowi wniesienie wkładu własnego

podmiotu publicznego, a wybór partnera prywatnego nastąpił w trybie

przewidzianym w art. 4 ust. 1 lub 2 powołanej ustawy;

12) jest zbywana na rzecz podmiotów, o których mowa w art. 61 ust. 1;

13) jest zbywana na rzecz spółki celowej utworzonej na podstawie przepisów

ustawy z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju

Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 (Dz. U. z 2017 r. poz.

1372) lub właściwych podmiotów wymienionych w art. 17 ust. 2 tej ustawy,

realizujących przedsięwzięcia Euro 2012, w celu ich wykonania, w sytuacji

gdy jej nabycie przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego

nastąpiło w trybie przepisów ustawy z dnia 7 września 2007 r.

o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej

UEFA EURO 2012;

14) jest zbywana na rzecz inwestora realizującego inwestycję w zakresie budowy

obiektu energetyki jądrowej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 czerwca

2011 r. o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie obiektów

energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących (Dz. U. z 2017 r. poz.

552 i 1566);

15) jest zbywana na rzecz inwestora realizującego inwestycję w zakresie

terminalu lub inwestycję towarzyszącą zgodnie z przepisami ustawy z dnia

24 kwietnia 2009 r. o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego

skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu (Dz. U. z 2017 r. poz. 2302);

16) jest zbywana na rzecz inwestora realizującego strategiczną inwestycję

w zakresie sieci przesyłowej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 24 lipca

2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci

przesyłowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1812 oraz z 2017 r. poz. 635 i 1566);

15.10.2018

©Telksinoe s. 28/154

17) jest zbywana na rzecz inwestora realizującego inwestycję w zakresie

infrastruktury dostępowej realizowanej na podstawie ustawy z dnia 24 lutego

2017 r. o inwestycjach w zakresie budowy drogi wodnej łączącej Zalew

Wiślany z Zatoką Gdańską (Dz. U. poz. 820);

18) jest zbywana na rzecz Krajowego Zasobu Nieruchomości;

19) jest zbywana na rzecz Spółki Celowej, o której mowa w przepisach ustawy

z dnia 10 maja 2018 r. o Centralnym Porcie Komunikacyjnym (Dz. U. poz.

1089);

20) jest sprzedawana finansującemu wybranemu w trybie ustawy z dnia

29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2017 r.

poz. 1579 i 2018 oraz z 2018 r. poz. 1560, 1603, 1669 i 1693),

z równoczesnym zawarciem umowy leasingu, na mocy której finansujący

nieodwołalnie zobowiązuje się przenieść na zbywcę albo podmiot wskazany

przez zbywcę własność tej nieruchomości po upływie oznaczonego w umowie

czasu trwania leasingu, zapłacie ostatniej raty albo w razie rozwiązania

umowy leasingu z innych przyczyn.

3. Wojewoda albo minister właściwy do spraw budownictwa, planowania

i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa – w odniesieniu do

nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, albo odpowiednia rada lub

sejmik województwa, w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność

jednostek samorządu terytorialnego, mogą podjąć odpowiednio zarządzenie albo

uchwałę o odstąpieniu od zbycia w drodze przetargu nieruchomości:

1) przeznaczonych pod budownictwo mieszkaniowe lub na realizację urządzeń

infrastruktury technicznej albo innych celów publicznych, jeżeli cele te będą

realizowane przez podmiot, dla którego są to cele statutowe i którego dochody

przeznacza się w całości na działalność statutową;

2) zabudowanych na podstawie zezwolenia na budowę lub których zabudowa

została zalegalizowana zgodnie z procedurami przewidzianymi w odrębnych

przepisach, jeżeli o nabycie nieruchomości ubiega się osoba, która dzierżawi

lub użytkuje nieruchomość na podstawie umowy zawartej na co najmniej

10 lat.

3a. Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio w odniesieniu do nieruchomości:

1) (uchylony)

15.10.2018

©Telksinoe s. 29/154

2) w stosunku do których wygasło użytkowanie wieczyste na skutek upływu

okresu ustalonego w umowie lub decyzji administracyjnej, jeżeli o nabycie

nieruchomości ubiega się dotychczasowy użytkownik wieczysty

nieruchomości albo jego spadkobierca.

3b. Przepisu ust. 3 nie stosuje się, jeżeli o nabycie nieruchomości ubiega się

więcej niż jeden podmiot spełniający warunki określone w tym przepisie.

4. Zawarcie umów użytkowania, najmu lub dzierżawy na czas oznaczony

dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony następuje w drodze przetargu.

Wojewoda albo odpowiednia rada lub sejmik mogą wyrazić zgodę na odstąpienie

od obowiązku przetargowego trybu zawarcia tych umów.

4a. Umowy użytkowania, najmu lub dzierżawy zawiera się w drodze

bezprzetargowej:

1) na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony, jeżeli:

a) użytkownikiem, najemcą lub dzierżawcą nieruchomości jest organizacja

pożytku publicznego,

b) użytkownikiem nieruchomości jest stowarzyszenie ogrodowe

w rozumieniu ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach

działkowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2176);

2) na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata, ale nieprzekraczający czasu trwania

umowy o partnerstwie publiczno-prywatnym, jeżeli użytkownikiem, najemcą

lub dzierżawcą nieruchomości jest partner prywatny lub spółka, o której

mowa w art. 14 ust. 1 albo 1a ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie

publiczno-prywatnym, jeżeli oddanie w użytkowanie, najem albo dzierżawę

stanowi wniesienie wkładu własnego podmiotu publicznego, a wybór partnera

prywatnego nastąpił w trybie przewidzianym w art. 4 ust. 1 lub 2 tej ustawy.

5. Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania

przestrzennego oraz mieszkalnictwa może odstąpić od obowiązku przetargowego

trybu zawarcia umów, o których mowa w ust. 3 i 4, w odniesieniu do nie-

ruchomości, o których mowa w art. 57 ust. 1, oraz do nieruchomości ujętych w

ewidencji, o której mowa w art. 60 ust. 2 pkt 1, bez konieczności odpowiednio

zwolnienia z obowiązku lub wyrażenia zgody przez wojewodę.

Art. 38. 1. Przetarg ogłasza, organizuje i przeprowadza właściwy organ albo

minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania

15.10.2018

©Telksinoe s. 30/154

przestrzennego oraz mieszkalnictwa w odniesieniu do nieruchomości, o których

mowa w art. 57 ust. 1, oraz do nieruchomości ujętych w ewidencji, o której mowa

w art. 60 ust. 2 pkt 1.

2. Ogłoszenie o przetargu podaje się do publicznej wiadomości nie wcześniej

niż po upływie terminów, o których mowa w art. 34 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 4.

W ogłoszeniu o przetargu podaje się informacje zamieszczone w wykazie oraz

czas, miejsce i warunki przetargu, a w razie ogłoszenia kolejnego przetargu lub

rokowań, również terminy przeprowadzenia poprzednich przetargów. Ogłoszenie

o przetargu wywiesza się w siedzibie właściwego urzędu, a ponadto informację

o ogłoszeniu przetargu podaje się do publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo

przyjęty w danej miejscowości, a także na stronach internetowych właściwego

urzędu.

3. Przed ogłoszeniem o przetargu rozpatruje się wnioski osób uprawnionych

do nabycia nieruchomości w drodze bezprzetargowej. W przypadku pozytywnego

rozpatrzenia wniosku, informacji o nieruchomości, której ten wniosek dotyczy, nie

zamieszcza się w ogłoszeniu o przetargu.

4. Właściwy organ albo minister właściwy do spraw budownictwa,

planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa w odniesieniu

do nieruchomości, o których mowa w art. 57 ust. 1, oraz do nieruchomości ujętych

w ewidencji, o której mowa w art. 60 ust. 2 pkt 1, może odwołać ogłoszony przetarg

jedynie z ważnych powodów, niezwłocznie podając informację o odwołaniu

przetargu do publicznej wiadomości, w sposób określony w ust. 2. W informacji

podaje się także przyczynę odwołania przetargu.

Art. 39. 1. Jeżeli pierwszy przetarg zakończył się wynikiem negatywnym, w

okresie nie krótszym niż 30 dni, ale nie dłuższym niż 6 miesięcy, licząc od dnia

jego zamknięcia, przeprowadza się drugi przetarg, w którym właściwy organ albo

minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania

przestrzennego oraz mieszkalnictwa, w odniesieniu do nieruchomości, o których

mowa w art. 57 ust. 1, oraz do nieruchomości ujętych w ewidencji, o której mowa

w art. 60 ust. 2 pkt 1, może obniżyć cenę wywoławczą nieruchomości ustaloną przy

ogłoszeniu pierwszego przetargu, stosownie do art. 67 ust. 2 pkt 2.

2. Jeżeli drugi przetarg zakończył się wynikiem negatywnym, właściwy organ

albo minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania

15.10.2018

©Telksinoe s. 31/154

przestrzennego oraz mieszkalnictwa w odniesieniu do nieruchomości, o których

mowa w art. 57 ust. 1, oraz do nieruchomości ujętych w ewidencji, o której mowa

w art. 60 ust. 2 pkt 1, w okresie nie krótszym niż 30 dni, ale nie dłuższym niż 6

miesięcy, licząc od dnia jego zamknięcia, może zbyć nieruchomość w drodze

rokowań albo organizować kolejne przetargi. Przy ustalaniu warunków kolejnych

przetargów stosuje się zasady obowiązujące przy organizowaniu drugiego

przetargu.

3. W przypadku zachowania terminów, o których mowa w ust. 1 i 2,

właściwy organ nie ma obowiązku ponownego sporządzania wykazu

nieruchomości przeznaczonych do sprzedaży lub oddania w użytkowanie

wieczyste.

Art. 40. 1. Przetarg przeprowadza się w formie:

1) przetargu ustnego nieograniczonego;

2) przetargu ustnego ograniczonego;

3) przetargu pisemnego nieograniczonego;

4) przetargu pisemnego ograniczonego.

2. Przetarg ustny ma na celu uzyskanie najwyższej ceny. Przetarg pisemny ma

na celu wybór najkorzystniejszej oferty.

2a. Przetarg ograniczony organizuje się, jeżeli warunki przetargowe mogą być

spełnione tylko przez ograniczoną liczbę osób.

3. O zastosowanej formie przetargu decyduje jego organizator.

4. Przetarg uważa się za zakończony wynikiem negatywnym, jeżeli nikt nie

przystąpił do przetargu ustnego lub żaden z uczestników nie zaoferował postąpienia

ponad cenę wywoławczą albo jeżeli w przetargu pisemnym nie wpłynęła ani jedna

oferta lub żaden z uczestników nie zaoferował ceny wyższej od wywoławczej,

a także jeżeli komisja przetargowa stwierdziła, że żadna oferta nie spełnia

warunków przetargu.

5. Uczestnik przetargu może, w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyniku

przetargu ustnego lub doręczenia zawiadomienia o wyniku przetargu pisemnego,

zaskarżyć czynności związane z przeprowadzeniem przetargu do wojewody, jeżeli

przetarg dotyczy nieruchomości Skarbu Państwa, albo do organu wykonawczego

jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli przetarg dotyczy nieruchomości

stanowiących własność tej jednostki. Jeżeli przetarg dotyczy nieruchomości, o

15.10.2018

©Telksinoe s. 32/154

których mowa w art. 57 ust. 1, oraz nieruchomości ujętych w ewidencji, o której

mowa w art. 60 ust. 2 pkt 1, uczestnik przetargu może zaskarżyć czynności

związane z przeprowadzeniem przetargu do ministra właściwego do spraw

budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz

mieszkalnictwa.

Art. 41. 1. Organizator przetargu jest obowiązany zawiadomić osobę ustaloną

jako nabywca nieruchomości o miejscu i terminie zawarcia umowy sprzedaży lub

oddania w użytkowanie wieczyste nieruchomości, najpóźniej w ciągu 21 dni od

dnia rozstrzygnięcia przetargu. Wyznaczony termin nie może być krótszy niż 7 dni

od dnia doręczenia zawiadomienia.

2. Jeżeli osoba ustalona jako nabywca nieruchomości nie przystąpi bez

usprawiedliwienia do zawarcia umowy w miejscu i w terminie podanych

w zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organizator przetargu może odstąpić

od zawarcia umowy, a wpłacone wadium nie podlega zwrotowi. W zawiadomieniu

zamieszcza się informację o tym uprawnieniu.

Art. 42. 1. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, sposób i tryb

przeprowadzania przetargów na zbycie nieruchomości stanowiących własność

Skarbu Państwa lub własność jednostek samorządu terytorialnego oraz

przeprowadzania rokowań po drugim przetargu, uwzględniając konieczność

zapewnienia jawności i jednolitości postępowania, równego dostępu do udziału

w przetargu, uzyskania najkorzystniejszego wyniku przetargu.

2. Wydając rozporządzenie, o którym mowa w ust. 1, Rada Ministrów ustali:

1) wysokość wadium oraz terminy i formy jego wnoszenia i zwrotu;

2) sposób, terminy i treść ogłoszenia przetargu;

3) tryb powoływania, skład i sposób działania komisji przetargowej oraz organy

właściwe do powołania tej komisji;

4) sposób sporządzania oraz treść protokołu z przeprowadzonego przetargu;

5) tryb postępowania w przypadku zaskarżenia przetargu;

6) tryb postępowania przy przeprowadzaniu poszczególnych rodzajów

przetargów oraz warunki organizowania przetargu ograniczonego;

7) tryb postępowania przy przeprowadzaniu rokowań po drugim przetargu.

15.10.2018

©Telksinoe s. 33/154

Rozdział 5

Oddawanie w trwały zarząd

Art. 43. 1. Trwały zarząd jest formą prawną władania nieruchomością przez

jednostkę organizacyjną.

2. Jednostka organizacyjna ma prawo, z zastrzeżeniem ust. 6, korzystania

z nieruchomości oddanej w trwały zarząd, a w szczególności do:

1) korzystania z nieruchomości w celu prowadzenia działalności należącej do

zakresu jej działania;

2) zabudowy, odbudowy, rozbudowy, nadbudowy, przebudowy, remontu lub

rozbiórki obiektu budowlanego na nieruchomości, zgodnie z przepisami

prawa budowlanego, za zgodą organu nadzorującego;

3) oddania nieruchomości lub jej części w najem, dzierżawę albo użyczenie na

czas nie dłuższy niż czas, na który został ustanowiony trwały zarząd,

z równoczesnym zawiadomieniem właściwego organu i organu

nadzorującego, jeżeli umowa jest zawierana na czas oznaczony do 3 lat, albo

za zgodą tych organów, jeżeli umowa jest zawierana na czas oznaczony

dłuższy niż 3 lata lub czas nieoznaczony, jednak na okres nie dłuższy niż czas,

na który został ustanowiony trwały zarząd; zgoda jest wymagana również

w przypadku, gdy po umowie zawartej na czas oznaczony strony zawierają

kolejne umowy, których przedmiotem jest ta sama nieruchomość.

3. (uchylony)

4. Jednostka organizacyjna ma prawo wypowiedzenia, za zgodą organu

nadzorującego, każdej umowy najmu, dzierżawy i użyczenia nieruchomości lub jej

części, obciążających nieruchomość objętą trwałym zarządem, z zachowaniem

trzymiesięcznego terminu wypowiedzenia.

4a. Zgoda, o której mowa w ust. 2 pkt 2 i 3, a także w art. 47 ust. 1, art. 48 ust.

1 i art. 60 ust. 2 pkt 12, nie jest wymagana w przypadku instytucji wymienionych

w art. 60 ust. 1 pkt 1 oraz Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.

5. Nieruchomości stanowiące przedmiot własności lub przedmiot

użytkowania wieczystego Skarbu Państwa oddaje się w trwały zarząd państwowej

jednostce organizacyjnej, a nieruchomości stanowiące przedmiot własności lub

przedmiot użytkowania wieczystego jednostki samorządu terytorialnego –

15.10.2018

©Telksinoe s. 34/154

odpowiedniej samorządowej jednostce organizacyjnej, chyba że odrębne przepisy

stanowią inaczej.

6. Wojewoda albo odpowiednia rada lub sejmik mogą ustalić, odpowiednio

w drodze zarządzenia lub uchwały, szczegółowe warunki korzystania

z nieruchomości przez jednostki organizacyjne.

Art. 44. 1. Trwały zarząd ustanawia się na czas nieoznaczony lub czas

oznaczony.

2. Z wnioskiem o ustanowienie trwałego zarządu występuje jednostka

organizacyjna.

Art. 45. 1. Trwały zarząd na rzecz jednostki organizacyjnej ustanawia

właściwy organ, w drodze decyzji, z zastrzeżeniem art. 60 ust. 3.

2. Decyzja o ustanowieniu trwałego zarządu powinna zawierać:

1) nazwę i siedzibę jednostki organizacyjnej, na rzecz której jest ustanawiany

trwały zarząd;

2) oznaczenie nieruchomości według księgi wieczystej oraz według katastru

nieruchomości;

3) powierzchnię oraz opis nieruchomości;

4) przeznaczenie nieruchomości i sposób jej zagospodarowania;

5) cel, na jaki nieruchomość została oddana w trwały zarząd;

6) termin zagospodarowania nieruchomości;

7) cenę nieruchomości i opłatę z tytułu trwałego zarządu, jeżeli trwały zarząd

ustanawiany jest odpłatnie;

8) możliwość aktualizacji opłaty z tytułu trwałego zarządu, jeżeli trwały zarząd

ustanawiany jest odpłatnie;

9) czas, na który trwały zarząd został ustanowiony.

2a. W przypadku nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków, w decyzji

o ustanowieniu trwałego zarządu można nałożyć, w miarę potrzeby, na jednostkę

organizacyjną obowiązek odbudowy lub remontu położonych na tej nieruchomości

zabytkowych obiektów budowlanych, w terminie określonym w decyzji.

3. Objęcie nieruchomości w trwały zarząd następuje na podstawie protokołu

zdawczo-odbiorczego.

15.10.2018

©Telksinoe s. 35/154

Art. 46. 1. Trwały zarząd wygasa z upływem okresu, na który został

ustanowiony, albo na skutek wydania decyzji właściwego organu o jego

wygaśnięciu.

2. Właściwy organ może z urzędu wydać decyzję o wygaśnięciu trwałego

zarządu w odniesieniu do nieruchomości lub jej części w razie stwierdzenia, że:

1) nieruchomość nie została zagospodarowana zgodnie z decyzją o ustanowieniu

trwałego zarządu;

2) jednostka organizacyjna nie zawiadomiła właściwego organu o oddaniu

nieruchomości lub jej części w najem, dzierżawę albo o użyczeniu lub nie

uzyskała zgody, o której mowa w art. 43 ust. 2 pkt 3;

3) nieruchomość jest wykorzystywana niezgodnie z jej przeznaczeniem

określonym w decyzji, o której mowa w art. 45;

4) sposób korzystania z nieruchomości pogarsza stan środowiska w stopniu

zagrażającym życiu, zdrowiu lub mieniu;

5) przeznaczenie nieruchomości w planie miejscowym uległo zmianie, która nie

pozwala na dalsze wykorzystywanie nieruchomości lub jej części

w dotychczasowy sposób, a jednostka organizacyjna nie ma możliwości

zmiany sposobu wykorzystywania nieruchomości;

6) nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o ustanowieniu

trwałego zarządu.

3. Wygaśnięcie trwałego zarządu jest równoznaczne z wypowiedzeniem

umów najmu, dzierżawy lub użyczenia z zachowaniem trzymiesięcznego okresu

wypowiedzenia, jeżeli nieruchomość, w stosunku do której wygasł trwały zarząd,

była wynajęta, wydzierżawiona lub użyczona.

4. Decyzja o wygaśnięciu trwałego zarządu przysługującego jednostkom

organizacyjnym:

1) resortu obrony narodowej – wymaga zgody wojewody, wydanej

w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw obrony narodowej;

2) resortu spraw wewnętrznych – wymaga zgody wojewody, wydanej

w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych;

3) resortu sprawiedliwości – wymaga zgody wojewody, wydanej

w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw sprawiedliwości;

15.10.2018

©Telksinoe s. 36/154

4) Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Agencji Wywiadu – wymaga

zgody wojewody, wydanej w porozumieniu odpowiednio z Szefem Agencji

Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Szefem Agencji Wywiadu;

5) Centralnego Biura Antykorupcyjnego – wymaga zgody wojewody, wydanej

w porozumieniu z Szefem Centralnego Biura Antykorupcyjnego.

Art. 46a. Wojewoda lub minister właściwy do spraw budownictwa,

planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa może z

urzędu wydać decyzję o wygaśnięciu trwałego zarządu w odniesieniu do

nieruchomości lub jej części.

Art. 47. 1. Jednostka organizacyjna sprawująca trwały zarząd może zgłosić

właściwemu organowi wniosek o wydanie decyzji o wygaśnięciu tego zarządu do

całej nieruchomości lub jej części, jeżeli stała się dla niej zbędna. Złożenie wniosku

powinno być poprzedzone uzyskaniem zgody organu nadzorującego jednostkę

organizacyjną.

2. Właściwy organ wydaje decyzję o wygaśnięciu trwałego zarządu, na

wniosek jednostki organizacyjnej, po uzyskaniu możliwości zagospodarowania

nieruchomości, w ciągu 18 miesięcy od dnia złożenia wniosku, o którym mowa

w ust. 1.

3. W sprawach, o których mowa w ust. 1, nie stosuje się przepisu

art. 46 ust. 4.

4. Wydanie nieruchomości następuje na podstawie protokołu zdawczo-

odbiorczego.

Art. 48. 1. Właściwy organ może orzec, w drodze decyzji, o przekazaniu

trwałego zarządu między jednostkami organizacyjnymi na ich wniosek, złożony za

zgodą organów nadzorujących te jednostki.

2. W decyzji, o której mowa w ust. 1, orzeka się o wygaśnięciu trwałego

zarządu, dotychczas sprawowanego przez jednostkę organizacyjną, i jego

ustanowieniu na rzecz jednostki organizacyjnej wnioskującej o przekazanie.

W sprawach tych stosuje się przepis art. 45 ust. 3.

3. Jeżeli przekazanie trwałego zarządu przez jednostkę organizacyjną

następuje na rzecz jednostki wymienionej w art. 60 ust. 1, o ustanowieniu i

wygaśnięciu trwałego zarządu orzeka minister właściwy do spraw budownictwa,

15.10.2018

©Telksinoe s. 37/154

planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa w odniesieniu

do nieruchomości oddanych w trwały zarząd jednostkom wymienionym w art. 60

ust. 1.

Art. 49. 1. Likwidacja jednostki organizacyjnej sprawującej trwały zarząd

nieruchomości powoduje, z zastrzeżeniem ust. 2, jego wygaśnięcie.

2. Jeżeli likwidacja jednostki organizacyjnej następuje w wyniku

przekształceń organizacyjnych, właściwy organ albo minister właściwy do spraw

budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz

mieszkalnictwa w odniesieniu do nieruchomości ujętych w ewidencji, o której

mowa w art. 60 ust. 2 pkt 1, orzeka o wygaśnięciu trwałego zarządu

przysługującego likwidowanej jednostce organizacyjnej albo o wygaśnięciu

trwałego zarządu przysługującego likwidowanej jednostce organizacyjnej z

równoczesnym ustanowieniem trwałego zarządu na rzecz jednostek

organizacyjnych utworzonych w wyniku tych przekształceń lub na rzecz jednostek

przejmujących zadania jednostki likwidowanej.

Art. 49a. Przepisy art. 43–49 stosuje się odpowiednio w przypadku:

1) oddania w trwały zarząd udziału we współwłasności lub użytkowaniu

wieczystym nieruchomości jednej lub kilku jednostkom organizacyjnym;

2) oddania w trwały zarząd całej nieruchomości kilku jednostkom

organizacyjnym w częściach ułamkowych, z określeniem sposobu

korzystania z tej nieruchomości przez poszczególne jednostki organizacyjne.

Art. 50. Do trwałego zarządu w sprawach nieuregulowanych w ustawie

stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego o użytkowaniu.

Rozdział 6

Przekazywanie nieruchomości na cele szczególne

Art. 51. 1. Państwowa osoba prawna oraz państwowa jednostka

organizacyjna, z dniem ich utworzenia, są wyposażane w nieruchomości niezbędne

do ich działalności odpowiednio przez ministra właściwego do spraw

budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz

mieszkalnictwa, organ założycielski lub przez organ nadzorujący.

15.10.2018

©Telksinoe s. 38/154

2. Wyposażenie polega na przeniesieniu na rzecz państwowej osoby prawnej

własności nieruchomości albo oddaniu jej nieruchomości gruntowej w użytkowanie

wieczyste, użytkowanie, w tym użytkowanie nieodpłatne, użyczenie lub na oddaniu

państwowej jednostce organizacyjnej nieruchomości w trwały zarząd.

3. Na wyposażenie, o którym mowa w ust. 1, przeznacza się nieruchomości

z zasobu nieruchomości Skarbu Państwa.

4. Przy wyposażaniu państwowych osób prawnych przeniesienie własności

nieruchomości następuje nieodpłatnie oraz nie pobiera się pierwszej opłaty z tytułu

użytkowania wieczystego.

Art. 51a. Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i

zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa może doposażyć

państwową osobę prawną oraz państwową jednostkę organizacyjną w

nieruchomości Skarbu Państwa. Przepis art. 51 ust. 2 stosuje się odpowiednio.

Art. 52. 1. Na wniosek ministra właściwego do spraw budownictwa,

planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa, organu

założycielskiego lub organu nadzorującego starosta, wykonujący zadanie z zakresu

administracji rządowej lub dyrektor oddziału Agencji Mienia Wojskowego,

wskazuje nieruchomości, które mogą być przeznaczone na wyposażenie lub

doposażenie państwowej osoby prawnej lub państwowej jednostki organizacyjnej.

2. Starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej lub dyrektor

oddziału Agencji Mienia Wojskowego, przekazują wraz z dokumentacją

nieruchomości należące do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa, niezbędne dla

potrzeb, o których mowa w ust. 1, ministrowi właściwemu do spraw budownictwa,

planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa, na jego

wniosek, w terminie 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku.

Art. 53. 1. Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i

zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa lub organ założycielski w

akcie o utworzeniu państwowej osoby prawnej rozstrzyga o wyposażeniu tej osoby

w nieruchomości, o których mowa w art. 52, oraz art. 24a ustawy z dnia 19

października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu

Państwa.

15.10.2018

©Telksinoe s. 39/154

2. Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania

przestrzennego oraz mieszkalnictwa lub organ założycielski, wykonując ustalenia

zawarte w akcie o utworzeniu państwowej osoby prawnej, przenosi na państwową

osobę prawną własność nieruchomości lub oddaje tej osobie nieruchomości

gruntowe w użytkowanie wieczyste, użytkowanie, użyczenie w drodze umowy

zawartej w formie aktu notarialnego.

Art. 54. 1. Organ nadzorujący w akcie o utworzeniu państwowej jednostki

organizacyjnej wyposaża tę jednostkę w nieruchomości, o których mowa w art. 52.

2. Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wykonując

ustalenia zawarte w akcie o utworzeniu państwowej jednostki organizacyjnej,

oddaje tej jednostce nieruchomości w trwały zarząd w drodze decyzji.

Art. 55. W razie gdy państwowe osoby prawne albo państwowe jednostki

organizacyjne są tworzone w wyniku podziału istniejących osób prawnych lub

jednostek organizacyjnych, nie stosuje się przepisów art. 52, jeżeli wyposażenie

dotyczy nieruchomości, do których prawa przysługiwały osobom lub jednostkom

ulegającym podziałowi.

Art. 55a. 1. Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i

zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa, może nieodpłatnie przejąć

na rzecz Skarbu Państwa prawa do nieruchomości państwowej osoby prawnej,

która nie jest spółką, za jej zgodą, i przekazać je na rzecz innej państwowej osoby

prawnej, która nie jest spółką, lub na potrzeby jednostek, o których mowa w art. 60

ust. 1. Przepis art. 51 ust. 2 stosuje się odpowiednio.

2. Przed przejęciem praw do nieruchomości, o którym mowa w ust. 1, minister

właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego

oraz mieszkalnictwa występuje o opinię organu nadzorującego państwową osobę

prawną.

3. W przypadku przekazania praw do nieruchomości na rzecz państwowej

osoby prawnej, o którym mowa w ust. 1, osoba ta odpowiada solidarnie z

państwową osobą prawną, której prawa zostały odjęte, za zobowiązania powstałe

do dnia przekazania, do wysokości wartości tej nieruchomości ustalonej według

stanu z chwili przekazania, a według cen z chwili zapłaty. W przypadku

niewypłacalności państwowej osoby prawnej, której prawa zostały odjęte,

15.10.2018

©Telksinoe s. 40/154

powstałej wskutek przekazania praw do nieruchomości, a egzekucja z majątku tej

państwowej osoby prawnej okaże się bezskuteczna, Skarb Państwa odpowiada na

zasadach określonych w art. 40 Kodeksu cywilnego.

4. Przekazanie może nastąpić na wniosek zainteresowanej państwowej osoby

prawnej lub z urzędu.

Art. 56. Przy tworzeniu lub powoływaniu samorządowych osób prawnych

lub samorządowych jednostek organizacyjnych stosuje się odpowiednio przepisy

art. 51 i art. 53–55, z tym że na wyposażenie tych osób lub jednostek organ

wykonawczy gminy, powiatu lub województwa przeznacza nieruchomości

odpowiednio z gminnego, powiatowego lub wojewódzkiego zasobu

nieruchomości.

Art. 57. 1. Prawa do nieruchomości, które pozostały po zlikwidowanej lub

sprywatyzowanej państwowej osobie prawnej, przechodzą z mocy prawa na rzecz

Skarbu Państwa odpowiednio z dniem likwidacji lub z dniem zakończenia

prywatyzacji.

2. O sposobie zagospodarowania tych nieruchomości rozstrzyga minister

właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego

oraz mieszkalnictwa, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej.

3. Jeżeli minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i

zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa lub inny organ

upoważniony na mocy odrębnych przepisów nie zagospodarował nieruchomości, o

których mowa w ust. 1, przekazuje je protokolarnie do zasobu nieruchomości

Skarbu Państwa, Agencji Mienia Wojskowego bądź Krajowego Ośrodka Wsparcia

Rolnictwa.

4. W razie likwidacji lub prywatyzacji samorządowej osoby prawnej stosuje

się odpowiednio ust. 1–3, z tym że nieruchomości, które nie zostały

zagospodarowane, organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego włącza

protokolarnie odpowiednio do gminnego, powiatowego lub wojewódzkiego zasobu

nieruchomości.

5. Nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa, w stosunku do

których trwały zarząd wygasł na skutek likwidacji jednostki organizacyjnej,

z zastrzeżeniem przepisu art. 49 ust. 2, organ nadzorujący przekazuje protokolarnie

15.10.2018

©Telksinoe s. 41/154

do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa, a jeżeli nieruchomości stanowią

własność jednostek samorządu terytorialnego, organ nadzorujący włącza je

protokolarnie do zasobu nieruchomości odpowiedniej jednostki samorządu

terytorialnego.

Art. 58. 1. Nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa mogą być

wnoszone jako wkład niepieniężny (aport) do spółki przez ministra właściwego do

spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz

mieszkalnictwa, w drodze umowy zawartej w formie aktu notarialnego.

2. W przypadku wnoszenia nieruchomości jako wkładu niepieniężnego

(aportu) do spółki, stosuje się odpowiednio przepis art. 52.

Art. 58a. Wojewoda wnioskuje do starosty, wykonującego zadanie z zakresu

administracji rządowej, o przekazanie nieruchomości z zasobu nieruchomości

Skarbu Państwa na cel wskazany we wniosku.

Art. 59. 1. Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i

zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa może wyposażyć fundację

lub dokonać darowizny nieruchomości z zasobu Skarbu Państwa na rzecz fundacji

oraz organizacji pożytku publicznego prowadzących działalność, o której mowa w

art. 68 ust. 1 pkt 2, na jej cele statutowe.

2. W przypadku niewykorzystania nieruchomości na cel, na który

nieruchomość została darowana, darowiznę odwołuje się.

3. Czynność prawna dokonana przez fundację albo organizację pożytku

publicznego z naruszeniem przepisu ust. 2 jest nieważna.

4. W sprawach, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy

art. 51 ust. 2 i 4 oraz art. 52.

5. Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa oraz Agencja Mienia Wojskowego

mogą, na warunkach określonych w ust. 1, wyposażyć fundację lub dokonać na jej

rzecz albo na rzecz organizacji pożytku publicznego darowizny nieruchomości, w

stosunku do której wykonują prawa właścicielskie Skarbu Państwa, po uprzednim

uzyskaniu zgody ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i

zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa, a w zakresie

nieruchomości wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa po

uprzednim uzyskaniu zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi. W

15.10.2018

©Telksinoe s. 42/154

przypadku niewykorzystania nieruchomości na ten cel darowiznę odwołuje się.

Przepisy ust. 3 i 4 stosuje się.

6. Zgoda ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i

zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa, o której mowa w ust. 5,

jest wyrażana w formie aktu notarialnego.

Art. 60. 1. Nieruchomościami wchodzącymi w skład zasobu nieruchomości

Skarbu Państwa przeznaczonymi na:

1) potrzeby Kancelarii Sejmu, Kancelarii Senatu, Kancelarii Prezydenta

Rzeczypospolitej Polskiej, Trybunału Konstytucyjnego, Rzecznika Praw

Obywatelskich, Rzecznika Praw Dziecka, Prezesa Urzędu Ochrony Danych

Osobowych, Sądu Najwyższego, Naczelnego Sądu Administracyjnego i

wojewódzkich sądów administracyjnych, Najwyższej Izby Kontroli,

Krajowej Rady Sądownictwa, Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji,

Prokuratury Krajowej, Krajowego Biura Wyborczego, Instytutu Pamięci

Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu oraz

Państwowej Inspekcji Pracy,

2) potrzeby Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, Rządowego Centrum

Legislacji, Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, ministerstw,

urzędów centralnych i urzędów wojewódzkich,

3) potrzeby Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, z wyłączeniem

rejonów oraz nieruchomości zajętych pod drogi publiczne lub przeznaczonych

na realizację inwestycji drogowych

– gospodaruje minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i

zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa, z zastrzeżeniem art. 43 ust.

2.

2. W ramach gospodarowania minister właściwy do spraw budownictwa,

planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa:

1) prowadzi, zgodnie z katastrem nieruchomości, ewidencję nieruchomości

przeznaczonych na potrzeby jednostek wymienionych w ust. 1;

2) prowadzi, zgodnie z zasadami prawidłowej gospodarki, politykę planowania

w zakresie nabywania albo przejmowania od starosty, wykonującego zadanie

z zakresu administracji rządowej, wojewody, Agencji Mienia Wojskowego

lub Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa nieruchomości na potrzeby

15.10.2018

©Telksinoe s. 43/154

jednostek organizacyjnych, wymienionych w ust. 1, oraz sprzedaży albo

przekazywania do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji

rządowej, wojewody, Agencji Mienia Wojskowego lub Krajowego Ośrodka

Wsparcia Rolnictwa nieruchomości zbędnych dla potrzeb jednostek

organizacyjnych wymienionych w ust. 1;

3) zapewnia wycenę nieruchomości;

4) sporządza plan realizacji polityki gospodarowania nieruchomościami Skarbu

Państwa oraz przedkłada go Prezesowi Rady Ministrów celem akceptacji;

5) dokonuje czynności faktycznych i prawnych związanych z utrzymaniem

nieruchomości nieoddanych w trwały zarząd;

6) współpracuje z właściwymi organami oraz z innymi organami, które na mocy

odrębnych przepisów gospodarują nieruchomościami Skarbu Państwa;

7) sprzedaje, dokonuje zamiany, a także wydzierżawia, wynajmuje, użycza albo

przekazuje do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji

rządowej, wojewody, Agencji Mienia Wojskowego lub Krajowego Ośrodka

Wsparcia Rolnictwa, nieruchomości, jeżeli stały się zbędne dla jednostek

organizacyjnych wymienionych w ust. 1;

8) składa wnioski o założenie księgi wieczystej dla nieruchomości Skarbu

Państwa oraz o wpis w księdze wieczystej;

9) podejmuje czynności w postępowaniach sądowych i administracyjnych, w

szczególności w sprawach dotyczących własności lub innych praw

rzeczowych na nieruchomości, o stwierdzenie nabycia własności

nieruchomości przez zasiedzenie, dotyczących podziału nieruchomości;

10) podejmuje czynności w sprawach ze stosunku najmu, dzierżawy lub

użyczenia, w odniesieniu do nieruchomości nieoddanych w trwały zarząd;

11) ustanawia nieodpłatnie trwały zarząd w sposób określony w ust. 3–6;

12) wyraża zgodę na zawieranie umów najmu, dzierżawy i użyczenia przez

jednostki określone w ust. 1 pkt 2 i 3 na okres powyżej 90 dni w stosunku do

powierzchni przekraczającej 10% powierzchni wynajmowanej, dzierżawionej

lub użyczanej nieruchomości.

3. Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania

przestrzennego oraz mieszkalnictwa oddaje nieodpłatnie, w drodze decyzji,

15.10.2018

©Telksinoe s. 44/154

jednostkom organizacyjnym, o których mowa w ust. 1, w trwały zarząd

nieruchomości, o których mowa w ust. 1.

4. Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania

przestrzennego oraz mieszkalnictwa może orzec, w drodze decyzji, o przekazaniu

trwałego zarządu między jednostkami organizacyjnymi, o których mowa w ust. 1,

na ich wniosek. Przepis art. 48 stosuje się odpowiednio.

5. Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, lub

wojewoda oraz Agencja Mienia Wojskowego, przekazuje dokumentację

nieruchomości należącej do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa, niezbędnej dla

potrzeb jednostek organizacyjnych wymienionych w ust. 1, ministrowi

właściwemu do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania

przestrzennego oraz mieszkalnictwa, na jego wniosek, w terminie 2 miesięcy od

dnia złożenia wniosku. Faktyczne wydanie nieruchomości następuje po wydaniu

decyzji na podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego.

6. Jeżeli nieruchomości oddane w trwały zarząd jednostkom organizacyjnym,

o których mowa w ust. 1, stały się im zbędne, minister właściwy do spraw

budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz

mieszkalnictwa, po uprzednim wydaniu decyzji o wygaśnięciu trwałego zarządu,

rozstrzyga o sposobie zagospodarowania nieruchomości lub o przekazaniu jej do

zasobu, którym gospodaruje starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji

rządowej, lub wojewoda. Nieruchomość może być również przekazana do Agencji

Mienia Wojskowego lub Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa. Do czasu

protokolarnego przekazania nieruchomości nieruchomość jest administrowana

przez dotychczasowego trwałego zarządcę.

Art. 60a. (uchylony)

Art. 60b. 1. Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i

zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa prowadzi ewidencję

nieruchomości Skarbu Państwa, w tym wszystkich nieruchomości Skarbu Państwa

znajdujących się poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz nieruchomości na

terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przeznaczonych na potrzeby

przedstawicielstw dyplomatycznych lub konsularnych państw obcych oraz innych

przedstawicielstw i instytucji zrównanych z nimi w zakresie przywilejów i

15.10.2018

©Telksinoe s. 45/154

immunitetów na podstawie ustaw, umów międzynarodowych lub powszechnie

obowiązujących zwyczajów międzynarodowych.

2. Starostowie wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej,

wojewodowie oraz kierownicy jednostek organizacyjnych, na rzecz któr ych

ustanowiony został trwały zarząd w stosunku do nieruchomości Skarbu Państwa,

oraz minister właściwy do spraw zagranicznych, jak również inne organy, jednostki

organizacyjne Skarbu Państwa oraz państwowe osoby prawne, o których mowa w

art. 61 ust. 3a, obowiązani są do przekazywania informacji o wszelkich danych i

ich zmianach podlegających ewidencjonowaniu, zgodnie z ust. 1, w terminie 14 dni

od powzięcia informacji o ich wystąpieniu.

3. Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania

przestrzennego oraz mieszkalnictwa określi, w drodze rozporządzenia, zakres, tryb

i terminy przekazywania informacji dotyczących nieruchomości, w szczególności

zasady ewidencjonowania nieruchomości, sposób wykazywania posiadania przez

Skarb Państwa praw do nieruchomości, zakres informacji faktycznych i prawnych

podlegających ujawnieniu w ewidencji, w szczególności przeznaczenia

nieruchomości w planie miejscowym, a w przypadku braku planu – w studium

uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, wskazania

daty ostatniej aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego

nieruchomości Skarbu Państwa oddanych w użytkowanie wieczyste lub daty

ostatniej aktualizacji opłaty rocznej z tytułu trwałego zarządu nieruchomości

Skarbu Państwa, informacji o zgłoszonych roszczeniach do nieruchomości,

informacji o toczących się postępowaniach administracyjnych i sądowych.

4. Ewidencja nieruchomości Skarbu Państwa jest prowadzona w formie

elektronicznej.

5. Ewidencja nieruchomości Skarbu Państwa jest jawna.

Art. 61. 1. Przedstawicielstwom dyplomatycznym lub urzędom konsularnym

państw obcych oraz innym przedstawicielstwom i instytucjom zrównanym z nimi

w zakresie przywilejów i immunitetów na podstawie ustaw, umów

międzynarodowych lub powszechnie obowiązujących zwyczajów

międzynarodowych nieruchomości Skarbu Państwa mogą być, na zasadzie

wzajemności, zbywane lub oddawane w użytkowanie, dzierżawę lub najem.

15.10.2018

©Telksinoe s. 46/154

2. Umowy z podmiotami, o których mowa w ust. 1, zawiera minister właściwy

do spraw zagranicznych. Minister może udzielić bonifikaty, o której mowa w art.

68 ust. 1 pkt 11.

3. Jednostka samorządu terytorialnego jest obowiązana wskazać i przenieść

własność nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, jeżeli jest ona niezbędna na cele,

o których mowa w ust. 1. Umowę przeniesienia nieruchomości na własność Skarbu

Państwa zawiera z tą jednostką starosta, wykonujący zadanie z zakresu

administracji rządowej, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw

zagranicznych.

3a. Minister właściwy do spraw zagranicznych wykonuje uprawnienia

przysługujące Skarbowi Państwa w odniesieniu do nieruchomości znajdujących się

poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, chyba że z odrębnych przepisów lub

czynności prawnych wynika właściwość innego organu, jednostki organizacyjnej

Skarbu Państwa lub państwowej osoby prawnej.

4. W sprawach nieuregulowanych w ust. 1–3 stosuje się odpowiednio przepisy

art. 60 ust. 6.

Rozdział 7

Ustalanie sposobu i terminów zagospodarowania nieruchomości gruntowych

Art. 62. 1. W umowie o oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie

wieczyste ustala się sposób i termin jej zagospodarowania, w tym termin

zabudowy, zgodnie z celem, na który nieruchomość gruntowa została oddana w

użytkowanie wieczyste.

2. Jeżeli sposób zagospodarowania nieruchomości gruntowej polega na jej

zabudowie, ustala się termin rozpoczęcia lub termin zakończenia zabudowy.

3. Za rozpoczęcie zabudowy uważa się wybudowanie fundamentów, a za

zakończenie zabudowy wybudowanie budynku w stanie surowym zamkniętym.

4. Termin, o którym mowa w ust. 1, może być przedłużony na wniosek

użytkownika wieczystego, jeżeli nie mógł być dotrzymany z przyczyn

niezależnych od użytkownika.

Art. 63. 1. W razie niedotrzymania terminów zagospodarowania

nieruchomości gruntowej, o których mowa w art. 62, właściwy organ może

wyznaczyć termin dodatkowy.

15.10.2018

©Telksinoe s. 47/154

2. W przypadku niedotrzymania terminów, o których mowa w ust. 1 oraz

w art. 62, mogą być ustalone dodatkowe opłaty roczne obciążające użytkownika

wieczystego, niezależnie od opłat z tytułu użytkowania wieczystego, ustalonych

stosownie do przepisów rozdziału 8 działu II.

3. Wysokość dodatkowej opłaty rocznej, o której mowa w ust. 2, wynosi 10%

wartości nieruchomości gruntowej określonej na dzień ustalenia opłaty za pierwszy

rok, po bezskutecznym upływie terminu jej zagospodarowania, ustalonego

w umowie lub decyzji. Za każdy następny rok opłata podlega zwiększeniu o dalsze

10% tej wartości.

4. Opłaty, o których mowa w ust. 2, ustala właściwy organ w drodze decyzji.

Art. 64. 1. Obowiązek ponoszenia dodatkowych opłat rocznych powstaje

z dniem 1 stycznia roku następującego po bezskutecznym upływie terminów

zagospodarowania nieruchomości gruntowej ustalonych w umowie lub decyzji.

2. Opłaty za dany rok wnosi się w terminie do dnia 31 marca każdego roku.

Art. 65. 1. Nie pobiera się dodatkowych opłat rocznych w razie:

1) niewybudowania urządzeń infrastruktury technicznej na obszarze, na którym

nieruchomość gruntowa jest położona, jeżeli do wybudowania tych urządzeń

był zobowiązany właściwy organ, a ich brak uniemożliwiałby korzystanie

z obiektów, do których wybudowania został zobowiązany użytkownik

wieczysty na podstawie umowy lub decyzji;

2) złożenia do właściwego organu wniosku o rozwiązanie umowy o oddanie

nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste.

2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, stosuje się przepisy

art. 33 ust. 3 i 3a.

Art. 66. Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się odpowiednio do trwałego

zarządu.

Rozdział 8

Ceny, opłaty i rozliczenia za nieruchomości

Art. 67. 1. Cenę nieruchomości ustala się na podstawie jej wartości.

15.10.2018

©Telksinoe s. 48/154

1a. Cena lokalu, oznaczonego jako przedmiot odrębnej własności, obejmuje

lokal wraz z pomieszczeniami przynależnymi, w rozumieniu ustawy o własności

lokali oraz udział w nieruchomości wspólnej.

2. Przy sprzedaży nieruchomości w drodze przetargu stosuje się następujące

zasady ustalania cen:

1) cenę wywoławczą w pierwszym przetargu ustala się w wysokości nie niższej

niż wartość nieruchomości;

2) cenę wywoławczą w drugim przetargu można ustalić w wysokości niższej niż

wartość nieruchomości, jednak nie niższej niż 50% tej wartości;

3) cenę nieruchomości, którą jest obowiązany zapłacić jej nabywca, ustala się

w wysokości ceny uzyskanej w wyniku przetargu;

4) jeżeli drugi przetarg zakończył się wynikiem negatywnym, cenę

nieruchomości ustala się w rokowaniach z nabywcą w wysokości nie niższej

niż 40% jej wartości.

3. Przy sprzedaży nieruchomości w drodze bezprzetargowej, o której mowa

w art. 37 ust. 2 i 3, cenę nieruchomości ustala się w wysokości nie niższej niż jej

wartość, z zastrzeżeniem ust. 3a.

3a. Jeżeli nieruchomość jest sprzedawana w drodze bezprzetargowej w celu

realizacji roszczeń przysługujących na mocy niniejszej ustawy lub odrębnych

przepisów, cenę nieruchomości ustala się w wysokości równej jej wartości.

4. Przepisów ust. 2–3a nie stosuje się przy zbyciu nieruchomości na rzecz

podmiotów, o których mowa w art. 61 ust. 1.

Art. 68. 1. Właściwy organ może udzielić bonifikaty od ceny ustalonej

zgodnie z art. 67 ust. 3, na podstawie odpowiednio zarządzenia wojewody albo

uchwały rady lub sejmiku, jeżeli nieruchomość jest sprzedawana:

1) na cele mieszkaniowe, na realizację urządzeń infrastruktury technicznej oraz

innych celów publicznych;

2) osobom fizycznym i osobom prawnym, które prowadzą działalność

charytatywną, opiekuńczą, kulturalną, leczniczą, oświatową, naukową,

badawczo-rozwojową, wychowawczą, sportową lub turystyczną, na cele

niezwiązane z działalnością zarobkową, a także organizacjom pożytku

publicznego na cel prowadzonej działalności pożytku publicznego;

15.10.2018

©Telksinoe s. 49/154

3) stowarzyszeniom ogrodowym w rozumieniu ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r.

o rodzinnych ogrodach działkowych z przeznaczeniem na rodzinne ogrody

działkowe;

4) poprzedniemu właścicielowi lub jego spadkobiercy, jeżeli nieruchomość

została od niego przejęta przed dniem 5 grudnia 1990 r.;

5) na rzecz Skarbu Państwa albo na rzecz jednostki samorządu terytorialnego;

6) kościołom i związkom wyznaniowym, mającym uregulowane stosunki

z państwem, na cele działalności sakralnej;

7) jako lokal mieszkalny;

8) w wyniku uwzględnienia roszczeń, o których mowa w art. 209a ust. 1 i ust. 2;

9) spółdzielniom mieszkaniowym w związku z ustanowieniem odrębnej

własności lokali lub z przeniesieniem własności lokali lub domów

jednorodzinnych;

10) osobie, o której mowa w art. 37 ust. 2 pkt 6, z zastrzeżeniem, że

nieruchomość przyległa jest przeznaczona lub wykorzystywana na cele

mieszkaniowe;

11) podmiotom, o których mowa w art. 61 ust. 1;

12) na cele realizacji przedsięwzięć rewitalizacyjnych, o których mowa w art.

15 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji

(Dz. U. z 2017 r. poz. 1023, 1529 i 1566).

1a. W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 7, bonifikata obejmuje cenę

lokalu, w tym cenę udziału w prawie własności gruntu lub, w przypadku gdy udział

obejmuje prawo użytkowania wieczystego, pierwszą opłatę z tego tytułu.

Bonifikata udzielana od ceny lokalu obejmuje wszystkie jej składniki w jednakowej

wysokości.

1b. W zarządzeniu wojewody albo uchwale rady lub sejmiku, o których mowa

w ust. 1, określa się w szczególności warunki udzielania bonifikat i wysokość

stawek procentowych. Zarządzenie wojewody albo uchwała rady lub sejmiku

stanowi akt prawa miejscowego lub może dotyczyć indywidualnych

nieruchomości.

2. Jeżeli nabywca nieruchomości zbył nieruchomość lub wykorzystał ją na

inne cele niż cele uzasadniające udzielenie bonifikaty, przed upływem 10 lat,

a w przypadku nieruchomości stanowiącej lokal mieszkalny przed upływem 5 lat,

15.10.2018

©Telksinoe s. 50/154

licząc od dnia nabycia, jest zobowiązany do zwrotu kwoty równej udzielonej

bonifikacie po jej waloryzacji. Zwrot następuje na żądanie właściwego organu.

2a. Przepisu ust. 2 nie stosuje się w przypadku:

1) zbycia na rzecz osoby bliskiej, z zastrzeżeniem ust. 2b;

2) zbycia pomiędzy jednostkami samorządu terytorialnego;

3) zbycia pomiędzy jednostkami samorządu terytorialnego i Skarbem Państwa;

4) zamiany lokalu mieszkalnego na:

a) inny lokal mieszkalny będący przedmiotem prawa własności lub

spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, albo

b) nieruchomość przeznaczoną lub wykorzystywaną na cele mieszkaniowe

będącą przedmiotem prawa własności lub prawa użytkowania

wieczystego;

5) sprzedaży lokalu mieszkalnego, jeśli środki uzyskane z jego sprzedaży

wykorzystane zostały w ciągu 12 miesięcy na nabycie:

a) innego lokalu mieszkalnego będącego przedmiotem prawa własności lub

przedmiotem spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu

mieszkalnego, albo

b) nieruchomości przeznaczonej lub wykorzystywanej na cele

mieszkaniowe będącej przedmiotem prawa własności lub prawa

użytkowania wieczystego.

2b. Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio do osoby bliskiej, która zbyła lub

wykorzystała nieruchomość na inne cele niż cele uzasadniające udzielenie

bonifikaty, przed upływem 10 lat, a w przypadku nieruchomości stanowiącej lokal

mieszkalny przed upływem 5 lat, licząc od dnia pierwotnego nabycia.

2c. Właściwy organ może odstąpić od żądania zwrotu udzielonej bonifikaty,

w innych przypadkach niż określone w ust. 2a, za zgodą odpowiednio wojewody,

rady lub sejmiku.

2d. Jeżeli w przypadkach, o których mowa w ust. 2a pkt 4 lub 5, na nabycie

albo zamianę nieruchomości albo lokalu mieszkalnego nie zostały wykorzystane

wszystkie uzyskane środki, obowiązek zwrotu, o którym mowa w ust. 2, dotyczy

kwoty odpowiadającej części bonifikaty niewykorzystanej na nabycie lub zamianę,

po jej waloryzacji.

15.10.2018

©Telksinoe s. 51/154

3. Ustaloną, zgodnie z art. 67, cenę nieruchomości lub jej części wpisanej do

rejestru zabytków obniża się o 50%. Właściwy organ może, za zgodą odpowiednio

wojewody albo rady lub sejmiku, podwyższyć lub obniżyć tę bonifikatę.

3a. Zgoda, o której mowa w ust. 2c i 3, może dotyczyć więcej niż jednej

nieruchomości.

4. W razie zbiegu praw do bonifikat z tytułów, o których mowa w ust. 1 oraz

ust. 3, stosuje się jedną bonifikatę korzystniejszą dla nabywcy.

Art. 68a. 1. Właściwy organ może udzielić za zgodą, odpowiednio wojewody

albo rady lub sejmiku, bonifikaty od ceny ustalonej zgodnie z art. 67 ust. 3, jeżeli

nieruchomość jest sprzedawana partnerowi prywatnemu lub spółce, o której mowa

w art. 14 ust. 1 albo 1a ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-

-prywatnym, jeżeli sprzedaż stanowi wniesienie wkładu własnego podmiotu

publicznego.

2. Sprzedaż nieruchomości na zasadach określonych w ust. 1 następuje

z zastrzeżeniem prawa odkupu. Wykonanie prawa odkupu następuje najpóźniej

w terminie 6 miesięcy od zakończenia czasu trwania umowy o partnerstwie

publiczno-prywatnym.

3. Z chwilą wykonania prawa odkupu partner prywatny lub spółka, o której

mowa w art. 14 ust. 1 albo 1a ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie

publiczno-prywatnym, jest obowiązany przenieść na rzecz podmiotu publicznego

własność nieruchomości za zwrotem ceny ustalonej zgodnie z ust. 1 i po

uwzględnieniu jej waloryzacji.

4. Do prawa odkupu, o którym mowa w ust. 2, nie stosuje się przepisów

art. 593 § 1 oraz art. 594 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny.

Art. 69. Na poczet ceny nieruchomości gruntowej sprzedawanej jej

użytkownikowi wieczystemu zalicza się kwotę równą wartości prawa użytkowania

wieczystego tej nieruchomości, określoną według stanu na dzień sprzedaży.

Art. 70. 1. Cena nieruchomości sprzedawanej w drodze przetargu podlega

zapłacie nie później niż do dnia zawarcia umowy przenoszącej własność.

2. Cena nieruchomości sprzedawanej w drodze bezprzetargowej lub w drodze

rokowań, o których mowa w art. 37 ust. 2 i 3 oraz w art. 39 ust. 2, może zostać

rozłożona na raty, na czas nie dłuższy niż 10 lat. Wierzytelność Skarbu Państwa lub

15.10.2018

©Telksinoe s. 52/154

jednostki samorządu terytorialnego w stosunku do nabywcy z tego tytułu podlega

zabezpieczeniu, w szczególności przez ustanowienie hipoteki. Pierwsza rata

podlega zapłacie nie później niż do dnia zawarcia umowy przenoszącej własność

nieruchomości, a następne raty wraz z oprocentowaniem podlegają zapłacie

w terminach ustalonych przez strony w umowie.

3. Rozłożona na raty niespłacona część ceny podlega oprocentowaniu przy

zastosowaniu stopy procentowej równej stopie redyskonta weksli stosowanej przez

Narodowy Bank Polski.

4. Wojewoda w stosunku do nieruchomości stanowiących przedmiot

własności Skarbu Państwa, a rada lub sejmik w stosunku do nieruchomości

stanowiących odpowiednio przedmiot własności gminy, powiatu lub

województwa, mogą wyrazić zgodę na zastosowanie, innej niż określona w ust. 3,

stopy procentowej.

Art. 71. 1. Za oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste

pobiera się pierwszą opłatę i opłaty roczne.

2. Pierwsza opłata za oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie

wieczyste w drodze przetargu podlega zapłacie jednorazowo, nie później niż do

dnia zawarcia umowy o oddanie tej nieruchomości w użytkowanie wieczyste.

3. Pierwszą opłatę za oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie

wieczyste w drodze bezprzetargowej można rozłożyć na oprocentowane raty.

W sprawach tych stosuje się odpowiednio przepis art. 70 ust. 2–4.

4. Opłaty roczne wnosi się przez cały okres użytkowania wieczystego,

w terminie do dnia 31 marca każdego roku, z góry za dany rok. Opłaty rocznej nie

pobiera się za rok, w którym zostało ustanowione prawo użytkowania wieczystego.

Właściwy organ, na wniosek użytkownika wieczystego złożony nie później niż

14 dni przed upływem terminu płatności, może ustalić inny termin zapłaty,

nieprzekraczający danego roku kalendarzowego.

5. Pierwszej opłaty nie pobiera się w przypadku:

1) zamiany, o której mowa w art. 14 ust. 4 i art. 15 ust. 2;

2) zawarcia kolejnej umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste, o której

mowa w art. 37 ust. 3a pkt 2, jeżeli od wygaśnięcia użytkowania wieczystego

nie upłynęły 3 lata.

15.10.2018

©Telksinoe s. 53/154

6. W razie wygaśnięcia użytkowania wieczystego opłata roczna z tytułu

użytkowania wieczystego za rok, w którym prawo wygasło, podlega zmniejszeniu

proporcjonalnie do czasu trwania użytkowania wieczystego w tym roku.

7. W przypadku gdy nastąpiła zmiana użytkownika wieczystego w wyniku

przeniesienia prawa użytkowania wieczystego, opłatę roczną pobiera się w całości

od osoby będącej użytkownikiem wieczystym nieruchomości w dniu 1 stycznia

roku, za który obowiązuje opłata.

Art. 72. 1. Opłaty z tytułu użytkowania wieczystego ustala się według stawki

procentowej od ceny nieruchomości gruntowej określonej zgodnie z art. 67.

2. Stawka procentowa pierwszej opłaty z tytułu użytkowania wieczystego

wynosi od 15% do 25% ceny nieruchomości gruntowej.

3. Wysokość stawek procentowych opłat rocznych z tytułu użytkowania

wieczystego jest uzależniona od określonego w umowie celu, na jaki nieruchomość

gruntowa została oddana, i wynosi:

1) za nieruchomości gruntowe oddane na cele obronności i bezpieczeństwa

państwa, w tym ochrony przeciwpożarowej – 0,3% ceny;

2) za nieruchomości gruntowe pod budowę obiektów sakralnych wraz

z budynkami towarzyszącymi, plebanii w parafiach diecezjalnych

i zakonnych, archiwów i muzeów diecezjalnych, seminariów duchownych,

domów zakonnych oraz siedzib naczelnych władz kościołów i związków

wyznaniowych – 0,3% ceny;

3) za nieruchomości gruntowe na działalność charytatywną oraz na

niezarobkową działalność: opiekuńczą, kulturalną, leczniczą, oświatową,

wychowawczą, naukową lub badawczo-rozwojową – 0,3% ceny;

3a) za nieruchomości gruntowe oddane na cele rolne – 1% ceny;

4) za nieruchomości gruntowe oddane na cele mieszkaniowe, na realizację

urządzeń infrastruktury technicznej i innych celów publicznych oraz

działalność sportową – 1% ceny;

4a) za nieruchomości gruntowe na działalność turystyczną – 2% ceny;

5) za pozostałe nieruchomości gruntowe – 3% ceny.

Art. 73. 1. Jeżeli nieruchomość gruntowa została oddana w użytkowanie

wieczyste na więcej niż jeden cel, stawkę procentową opłaty rocznej przyjmuje się

15.10.2018

©Telksinoe s. 54/154

dla tego celu, który w umowie o oddanie w użytkowanie wieczyste został okreś-

lony jako podstawowy.

2. Jeżeli po oddaniu nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste

nastąpi trwała zmiana sposobu korzystania z nieruchomości, powodująca zmianę

celu, na który nieruchomość została oddana, stawkę procentową opłaty rocznej

zmienia się stosownie do tego celu. Przy dokonywaniu zmiany stawki procentowej

stosuje się tryb postępowania określony w art. 78–81.

2a. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do udziału w prawie

użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, w przypadku:

1) ustanowienia odrębnej własności lokalu, którego przeznaczenie jest inne niż

cel, na który nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste, lub

2) zmiany sposobu korzystania z lokalu.

3. Właściwy organ może udzielić bonifikaty od pierwszej opłaty i opłat

rocznych, na podstawie odpowiednio zarządzenia wojewody albo uchwały rady lub

sejmiku. W zarządzeniu wojewody albo uchwale rady lub sejmiku określa się

w szczególności warunki udzielania bonifikat i wysokość stawek procentowych.

Bonifikaty te można stosować również do nieruchomości gruntowych oddanych

w użytkowanie wieczyste przed dniem 1 stycznia 1998 r.

4. Ustalone, zgodnie z art. 72 ust. 2 i 3 pkt 5, opłaty z tytułu użytkowania

wieczystego obniża się o 50%, jeżeli nieruchomość gruntowa została wpisana do

rejestru zabytków. Właściwy organ może, za zgodą odpowiednio wojewody albo

rady lub sejmiku, podwyższyć lub obniżyć tę bonifikatę.

5. Wysokość pierwszej opłaty i opłat rocznych oraz udzielanych bonifikat

i sposób zapłaty tych opłat ustala się w umowie.

6. Właściwy organ wypowiada udzieloną bonifikatę, jeżeli osoba, której

oddano nieruchomość w użytkowanie wieczyste, przed upływem 10 lat, licząc od

dnia ustanowienia tego prawa, dokonała jego zbycia lub wykorzystała

nieruchomość na inne cele niż cele uzasadniające udzielenie bonifikaty. Przy

wypowiedzeniu stosuje się odpowiednio art. 78–81.

7. Przepisu ust. 6 nie stosuje się w przypadku zbycia:

1) na rzecz osoby bliskiej;

2) pomiędzy jednostkami samorządu terytorialnego;

3) pomiędzy jednostkami samorządu terytorialnego i Skarbem Państwa.

15.10.2018

©Telksinoe s. 55/154

Art. 74. [1. Osobom fizycznym, których dochód miesięczny na jednego

członka gospodarstwa domowego nie przekracza 50% przeciętnego wynagrodzenia

w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym rok, za który opłata ma być

wnoszona, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w

Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, na podstawie

art. 20 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z

Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1383, 1386 i 2120),

właściwy organ udziela na ich wniosek 50% bonifikaty od opłaty rocznej, jeżeli

nieruchomość jest przeznaczona na cele mieszkaniowe lub wykorzystywana na te

cele. Wniosek o udzielenie bonifikaty należy złożyć w terminie do dnia 1 marca

roku, za który opłata jest wnoszona.]

<1. Osobom fizycznym, których dochód miesięczny na jednego członka Nowe brzmienie

ust. 1 w art. 74

gospodarstwa domowego nie przekracza 50% przeciętnego wynagrodzenia wejdzie w życie z

dn. 5.10.2018 r.

w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym rok, za który opłata ma być (Dz. U. z 2018 r.

wnoszona, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego poz. 1716).

w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, na

podstawie art. 20 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach

i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1270),

właściwy organ udziela na ich wniosek 50% bonifikaty od opłaty rocznej, jeżeli

nieruchomość jest przeznaczona na cele mieszkaniowe lub wykorzystywana na

te cele.>

1a. Dochód miesięczny, o którym mowa w ust. 1, jest obliczany jako średnia

miesięczna z dochodu, o którym mowa w przepisach o dodatkach mieszkaniowych,

uzyskanego w roku poprzedzającym rok, za który opłata roczna jest wnoszona.

Ciężar dowodu, że istnieją przesłanki udzielenia bonifikaty od tej opłaty, spoczywa

na użytkowniku wieczystym.

1b. Przez gospodarstwo domowe rozumie się gospodarstwo prowadzone

przez użytkownika wieczystego samodzielnie lub wspólnie z małżonkiem lub

innymi osobami stale z nim zamieszkującymi i gospodarującymi na nieruchomości

oddanej w użytkowanie wieczyste.

2. Osoby, o których mowa w ust. 1, którym przysługują spółdzielcze prawa

do lokali, korzystają z bonifikaty w formie ulgi w opłatach z tytułu udziału

w kosztach eksploatacji budynków. Wysokość ulgi powinna odpowiadać

15.10.2018

©Telksinoe s. 56/154

wysokości bonifikaty od opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego

nieruchomości gruntowej, udzielonej spółdzielni mieszkaniowej, proporcjonalnie

do powierzchni lokali zajmowanych przez osoby uprawnione do bonifikaty.

Art. 75. W razie zbiegu praw do bonifikat z tytułów, o których mowa

w art. 73 ust. 3 i ust. 4 oraz art. 74 ust. 1, stosuje się jedną bonifikatę korzystniejszą

dla użytkownika wieczystego.

Art. 76. 1. Stawka procentowa opłaty rocznej za nieruchomości gruntowe,

o których mowa w art. 72 ust. 3 pkt 5, może być podwyższona zarządzeniem

wojewody w stosunku do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa

lub uchwałą odpowiedniej rady lub sejmiku w stosunku do nieruchomości

stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego. Podwyższenie stawki

procentowej może nastąpić tylko przed oddaniem nieruchomości gruntowej

w użytkowanie wieczyste.

2. Opłat rocznych nie pobiera się od użytkowników wieczystych, którzy na

podstawie przepisów ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami

w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969 r. poz. 159, z 1972 r. poz. 193 oraz z 1974 r.

poz. 84)1) wnieśli jednorazowo opłaty roczne za cały okres użytkowania

wieczystego. Użytkownicy wieczyści, którzy wnieśli opłaty roczne za okres krótszy

niż czas trwania prawa użytkowania wieczystego, wnoszą opłaty roczne po upływie

tego okresu.

Art. 77. 1. Wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego

nieruchomości gruntowej, z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a, podlega aktualizacji nie

częściej niż raz na 3 lata, jeżeli wartość tej nieruchomości ulegnie zmianie.

Zaktualizowaną opłatę roczną ustala się, przy zastosowaniu dotychczasowej stawki

procentowej, od wartości nieruchomości określonej na dzień aktualizacji opłaty.

2. Jeżeli wartość nieruchomości gruntowej na dzień aktualizacji opłaty

rocznej byłaby niższa niż ustalona w drodze przetargu cena tej nieruchomości

w dniu oddania jej w użytkowanie wieczyste, aktualizacji nie dokonuje się.

W przypadku nieruchomości oddanych w użytkowanie wieczyste na cele

1)

Ustawa utraciła moc z dniem 1 sierpnia 1985 r. na podstawie art. 100 pkt 5 ustawy z dnia

29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. poz. 99).

15.10.2018

©Telksinoe s. 57/154

mieszkaniowe przepis stosuje się w okresie 5 lat, licząc od dnia zawarcia umowy

o oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste.

2a. W przypadku gdy zaktualizowana wysokość opłaty rocznej przewyższa co

najmniej dwukrotnie wysokość dotychczasowej opłaty rocznej, użytkownik

wieczysty wnosi opłatę roczną w wysokości odpowiadającej dwukrotności

dotychczasowej opłaty rocznej. Pozostałą kwotę ponad dwukrotność

dotychczasowej opłaty (nadwyżka) rozkłada się na dwie równe części, które

powiększają opłatę roczną w następnych dwóch latach. Opłata roczna w trzecim

roku od aktualizacji jest równa kwocie wynikającej z tej aktualizacji.

3. Aktualizacji opłaty rocznej dokonuje się z urzędu albo na wniosek

użytkownika wieczystego nieruchomości gruntowej, na podstawie wartości

nieruchomości gruntowej określonej przez rzeczoznawcę majątkowego.

4. W przypadku aktualizacji opłaty rocznej na poczet różnicy między opłatą

zaktualizowaną a opłatą dotychczasową zalicza się wartość niezaliczonych

nakładów poniesionych przez użytkownika wieczystego na budowę

poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej, o których mowa w art. 143

ust. 2, wybudowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 143 ust. 1.

5. (uchylony)

6. Zasadę, o której mowa w ust. 4, stosuje się odpowiednio do nakładów

koniecznych wpływających na cechy techniczno-użytkowe gruntu, poniesionych

przez użytkownika wieczystego, o ile w ich następstwie wzrosła wartość

nieruchomości gruntowej.

Art. 78. 1. Aktualizacji opłaty rocznej dokonuje właściwy organ,

wypowiadając w formie pisemnej wysokość dotychczasowej opłaty w terminie do

dnia 31 grudnia roku poprzedzającego oraz przesyłając równocześnie ofertę

przyjęcia nowej wysokości opłaty rocznej. W wypowiedzeniu należy wskazać

sposób obliczenia nowej wysokości opłaty rocznej i pouczyć użytkownika

wieczystego o sposobie zakwestionowania wypowiedzenia. Do wypowiedzenia

dołącza się informację o wartości nieruchomości, o której mowa w art. 77 ust. 3,

oraz o miejscu, w którym można zapoznać się z operatem szacunkowym. Do

doręczenia wypowiedzenia stosuje się przepisy Kodeksu postępowania

administracyjnego.

15.10.2018

©Telksinoe s. 58/154

2. Użytkownik wieczysty może, w terminie 30 dni od dnia otrzymania

wypowiedzenia, złożyć do samorządowego kolegium odwoławczego właściwego

ze względu na miejsce położenia nieruchomości, zwanego dalej „kolegium”,

wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona albo jest

uzasadniona w innej wysokości. Wniosek składa się za pośrednictwem właściwego

organu.

3. Wniosek, o którym mowa w ust. 2, składa się przeciwko właścicielowi

nieruchomości. Ciężar dowodu, że istnieją przesłanki aktualizacji opłaty rocznej,

spoczywa na właściwym organie.

4. Złożenie wniosku, o którym mowa w ust. 2, nie zwalnia z obowiązku

wnoszenia opłat rocznych w dotychczasowej wysokości. W przypadku niezłożenia

wniosku obowiązuje nowa wysokość opłaty rocznej zaoferowana w

wypowiedzeniu. Przepis art. 79 ust. 5 stosuje się odpowiednio.

Art. 79. 1. Wniosek do kolegium składa się w formie pisemnej w dwóch

egzemplarzach.

2. W przypadku zaistnienia przesłanek określonych w art. 89 § 2 Kodeksu

postępowania administracyjnego kolegium wyznacza niezwłocznie termin

rozprawy.

3. Kolegium powinno dążyć do polubownego załatwienia sprawy w drodze

ugody. Jeżeli do ugody nie doszło, kolegium wydaje orzeczenie o oddaleniu

wniosku lub o ustaleniu nowej wysokości opłaty. Od orzeczenia kolegium

odwołanie nie przysługuje.

4. W przypadku oddalenia wniosku obowiązuje wysokość opłaty

zaoferowana zgodnie z art. 78 ust. 1. Przepis ust. 5 stosuje się odpowiednio.

5. Ustalona na skutek prawomocnego orzeczenia kolegium lub w wyniku

zawarcia ugody nowa wysokość opłaty rocznej obowiązuje, począwszy od dnia 1

stycznia roku następującego po roku, w którym wypowiedziano wysokość

dotychczasowej opłaty.

6. Kolegium przyznaje w orzeczeniu, na wniosek właściwego organu, zwrot

kosztów postępowania od użytkownika wieczystego, jeżeli oddaliło w orzeczeniu

wniosek, o którym mowa w ust. 1. Jeżeli kolegium w orzeczeniu uznało wniosek

za zasadny, przyznaje, na wniosek użytkownika wieczystego, zwrot kosztów od

właściwego organu.

15.10.2018

©Telksinoe s. 59/154

7. Do postępowania przed kolegium stosuje się odpowiednio przepisy

Kodeksu postępowania administracyjnego o wyłączeniu pracownika oraz organu,

o załatwianiu spraw, doręczeniach, wezwaniach, terminach i postępowaniu, z

wyjątkiem przepisów dotyczących odwołań i zażaleń. Do postępowania, o którym

mowa wyżej, stosuje się również przepisy o opłatach i kosztach.

8. Przepisy ust. 4 i 5 stosuje się odpowiednio, jeżeli sprawę rozstrzygnięto

prawomocnym wyrokiem sądu lub zawarto ugodę sądową, w następstwie

wniesienia sprzeciwu.

9. Orzeczenie lub ugoda, której kolegium nadało klauzulę wykonalności,

podlegają wykonaniu w drodze egzekucji sądowej.

Art. 80. 1. Od orzeczenia kolegium właściwy organ lub użytkownik

wieczysty mogą wnieść sprzeciw w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia.

Wniesienie sprzeciwu jest równoznaczne z żądaniem przekazania sprawy do sądu

powszechnego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości.

2. Kolegium przekazuje właściwemu sądowi akta sprawy wraz ze

sprzeciwem. Wniosek, o którym mowa w art. 78 ust. 2, zastępuje pozew.

3. W razie wniesienia sprzeciwu w terminie, orzeczenie traci moc, nawet gdy

sprzeciw odnosi się tylko do części orzeczenia.

4. Jeżeli sprzeciw dotyczy wyłącznie kosztów postępowania, przepisu

ust. 3 nie stosuje się, a właściwy sąd rozstrzyga o kosztach postępowania

postanowieniem na posiedzeniu niejawnym.

Art. 81. 1. Użytkownik wieczysty może żądać dokonania aktualizacji opłaty

rocznej, jeżeli wartość nieruchomości uległa zmianie, a właściwy organ nie podjął

aktualizacji. Doręczenie żądania powinno nastąpić w formie pisemnej w terminie

do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego aktualizację opłaty rocznej. W przypadku

odmowy aktualizacji opłaty rocznej użytkownik wieczysty może, w terminie 30 dni

od dnia otrzymania odmowy, skierować sprawę do kolegium. W przypadku

nierozpatrzenia żądania w terminie 30 dni użytkownik wieczysty może, w terminie

90 dni od dnia doręczenia żądania, skierować sprawę do kolegium. Przepisy art.

77–80 stosuje się odpowiednio.

2. Ciężar dowodu, że istnieją przesłanki do aktualizacji opłaty, spoczywa na

użytkowniku wieczystym.

15.10.2018

©Telksinoe s. 60/154

3. W przypadku oddalenia wniosku przez kolegium obowiązuje opłata

dotychczasowa.

4. Nowa wysokość opłaty rocznej, ustalona w wyniku uwzględnienia żądania,

o którym mowa w ust. 1, albo w wyniku prawomocnego orzeczenia kolegium lub

zawarcia ugody, obowiązuje, począwszy od dnia 1 stycznia roku następującego po

roku, w którym użytkownik wieczysty zażądał jej aktualizacji.

5. Przepisy ust. 3 i 4 stosuje się odpowiednio, jeżeli sprawę rozstrzygnięto

prawomocnym wyrokiem sądu lub zawarto ugodę sądową, w następstwie

wniesienia sprzeciwu.

Art. 82. 1. Za nieruchomość oddaną w trwały zarząd pobiera się opłaty

roczne.

2. Opłaty roczne uiszcza się przez cały okres trwałego zarządu, w terminie do

dnia 31 marca każdego roku, z góry za dany rok. W pierwszym roku po

ustanowieniu trwałego zarządu opłatę roczną uiszcza się najpóźniej po upływie

30 dni od dnia, w którym decyzja o oddaniu nieruchomości w trwały zarząd stała

się ostateczna. Opłatę tę ustala się proporcjonalnie w stosunku do pozostałego do

wykorzystania w danym roku okresu trwałego zarządu.

3. Właściwy organ może, na wniosek jednostki organizacyjnej złożony nie

później niż 14 dni przed upływem terminu uiszczenia opłaty rocznej, ustalić inny

termin uiszczenia tej opłaty, nieprzekraczający danego roku kalendarzowego.

Art. 83. 1. Opłaty z tytułu trwałego zarządu ustala się według stawki

procentowej od ceny nieruchomości ustalonej zgodnie z art. 67 ust. 3.

2. Wysokość stawek procentowych opłat rocznych z tytułu trwałego zarządu

jest uzależniona od celu, na jaki nieruchomość została oddana, i wynosi:

1) za nieruchomości oddane na cele obronności i bezpieczeństwa państwa,

w tym ochrony przeciwpożarowej – 0,1% ceny;

2) za nieruchomości oddane na cele mieszkaniowe, na realizację urządzeń

infrastruktury technicznej i innych celów publicznych, działalność

charytatywną, opiekuńczą, kulturalną, leczniczą, oświatową, naukową,

badawczo-rozwojową, wychowawczą, sportową lub turystyczną, a także na

siedziby organów władzy i administracji publicznej niewymienionych w art.

60 ust. 1 – 0,3% ceny;

15.10.2018

©Telksinoe s. 61/154

3) za pozostałe nieruchomości – 1% ceny.

3. Nie pobiera się opłat rocznych za nieruchomości oddane w trwały zarząd

pod drogi publiczne, parki, zieleńce, ogrody botaniczne, ogrody zoologiczne oraz

rezerwaty przyrody.

Art. 84. 1. Jeżeli nieruchomość oddana w trwały zarząd jest wykorzystywana

na więcej niż jeden cel, stawkę procentową opłaty rocznej przyjmuje się dla tego

celu, który w decyzji o oddaniu w trwały zarząd został określony jako podstawowy.

2. Jeżeli po oddaniu nieruchomości w trwały zarząd nastąpi trwała zmiana

sposobu korzystania z nieruchomości, stawkę procentową opłaty rocznej zmienia

się stosownie do zmienionego sposobu korzystania. Zmiany stawki procentowej

opłaty rocznej dokonuje się w drodze decyzji właściwego organu.

3. Właściwy organ może udzielić, za zgodą odpowiednio wojewody albo rady

lub sejmiku, bonifikaty od opłat rocznych ustalonych zgodnie z przepisem

art. 83 ust. 2, jeżeli nieruchomość jest oddana:

1) na cele mieszkaniowe, na realizację urządzeń infrastruktury technicznej oraz

innych celów publicznych;

2) jednostkom organizacyjnym, które prowadzą działalność charytatywną,

opiekuńczą, kulturalną, leczniczą, oświatową, naukową, badawczo-

-rozwojową, wychowawczą, sportową lub turystyczną, na cele niezwiązane

z działalnością zarobkową;

3) na siedziby organów administracji publicznej i sądów niewymienionych

w art. 60 ust. 1 oraz prokuratur;

4) na siedziby aresztów śledczych, zakładów karnych i zakładów dla nieletnich.

4. Ustalone, zgodnie z art. 83 ust. 2 pkt 3, opłaty z tytułu trwałego zarządu

obniża się o 50%, jeżeli nieruchomość lub jej część składowa zostały wpisane do

rejestru zabytków. Właściwy organ może, za zgodą odpowiednio wojewody albo

rady lub sejmiku, podwyższyć lub obniżyć tę bonifikatę.

4a. W razie zbiegu praw do bonifikat z tytułów, o których mowa w ust. 3

i ust. 4, stosuje się jedną bonifikatę korzystniejszą dla jednostki organizacyjnej.

5. Wysokość opłat rocznych oraz udzielonych bonifikat i sposób zapłaty tych

opłat ustala się w decyzji właściwego organu.

15.10.2018

©Telksinoe s. 62/154

Art. 85. 1. Jednostka organizacyjna sprawująca trwały zarząd

nieruchomością, która oddała nieruchomość lub jej część w najem lub dzierżawę,

może być pozbawiona przysługującej jej bonifikaty, o której mowa w art. 84 ust. 3

i 4, a ponadto może być zobowiązana do uiszczania opłat rocznych w wysokości

1% ceny nieruchomości. Pozbawienie bonifikaty oraz zmiana opłaty rocznej

następuje w drodze decyzji właściwego organu.

2. Jeżeli po oddaniu nieruchomości w trwały zarząd nastąpiła trwała zmiana

celu wykorzystywania nieruchomości, będącego podstawą udzielonej bonifikaty,

właściwy organ pozbawia przyznanej bonifikaty w drodze decyzji.

Art. 86. Stawka procentowa opłaty rocznej z tytułu trwałego zarządu

nieruchomości, o których mowa w art. 83 ust. 2 pkt 3, może być podwyższona

zarządzeniem wojewody w stosunku do nieruchomości stanowiących własność

Skarbu Państwa albo uchwałą odpowiednio rady lub sejmiku w stosunku do

nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego.

Podwyższenie stawki procentowej może nastąpić tylko przed oddaniem

nieruchomości w trwały zarząd.

Art. 87. 1. Wysokość opłaty rocznej z tytułu trwałego zarządu nieruchomości

może być aktualizowana, nie częściej niż raz w roku, jeżeli wartość tej

nieruchomości ulegnie zmianie. Zaktualizowaną opłatę roczną ustala się według

dotychczasowej stawki procentowej od wartości nieruchomości określonej na dzień

aktualizacji opłaty.

2. Aktualizacji opłaty rocznej dokonuje się, z urzędu albo na wniosek

jednostki organizacyjnej posiadającej nieruchomość w trwałym zarządzie, na

podstawie wartości nieruchomości określonej przez rzeczoznawcę majątkowego.

3. Aktualizacji opłaty rocznej dokonuje się w drodze decyzji właściwego

organu. Nowa wysokość opłaty rocznej obowiązuje począwszy od dnia 1 stycznia

roku następującego po roku, w którym decyzja stała się ostateczna.

4. Przy aktualizacji opłaty, na poczet różnicy między opłatą dotychczasową

a opłatą zaktualizowaną, zalicza się wartość nakładów poniesionych przez

jednostkę organizacyjną, po dniu dokonania ostatniej aktualizacji, na budowę

poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej.

15.10.2018

©Telksinoe s. 63/154

5. Zaliczenie wartości nakładów poniesionych przez jednostkę organizacyjną

na budowę poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej następuje również

w przypadku, gdy nie zostały one uwzględnione w poprzednio dokonywanych

aktualizacjach.

6. Zasady, o których mowa w ust. 4 i 5, stosuje się odpowiednio do nakładów

koniecznych wpływających na cechy techniczno-użytkowe gruntu, poniesionych

przez jednostkę organizacyjną, o ile w ich następstwie wzrosła wartość nie-

ruchomości gruntowej.

Art. 88. 1. Jeżeli jednostka organizacyjna poniosła nakłady na wybudowanie

budynków i innych urządzeń trwale związanych z gruntem, położonych na

nieruchomości oddanej w trwały zarząd, wartości tych nakładów nie uwzględnia

się w cenie nieruchomości będącej podstawą do ustalenia opłat z tytułu trwałego

zarządu. Przepis ten stosuje się odpowiednio w przypadku nabycia budynków

i innych urządzeń w trybie, o którym mowa w art. 17.

2. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio w przypadku zabudowy, odbudowy,

rozbudowy, nadbudowy, przebudowy lub remontu obiektu budowlanego

położonego na nieruchomości, zgodnie z przepisami Prawa budowlanego.

Art. 89. W razie nabycia trwałego zarządu z mocy prawa, opłaty roczne

ustala właściwy organ w drodze decyzji. Opłaty tej nie pobiera się za rok, w którym

nastąpiło nabycie trwałego zarządu.

Art. 90. 1. Przy przekazywaniu trwałego zarządu nieruchomości przez

jednostkę organizacyjną na wniosek innej jednostki organizacyjnej dokonują one

między sobą rozliczenia z tytułu nakładów na tę nieruchomość poniesionych na

zabudowę, odbudowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont obiektu

budowlanego, zgodnie z przepisami Prawa budowlanego. Sposób rozliczenia ustala

się w porozumieniu między jednostkami organizacyjnymi.

2. W razie wygaśnięcia trwałego zarządu na skutek upływu okresu, na który

został ustanowiony, albo wydania decyzji o jego wygaśnięciu, właściwy organ

zwraca jednostce organizacyjnej kwotę równą wartości nakładów, o których mowa

w ust. 1.

3. Jeżeli wygaśnięcie trwałego zarządu nastąpiło na wniosek jednostki

organizacyjnej, rozliczeń, o których mowa w ust. 1, nie dokonuje się, a jednostka

15.10.2018

©Telksinoe s. 64/154

organizacyjna jest zwolniona z obowiązku wnoszenia opłat rocznych począwszy od

dnia złożenia wniosku. Opłat wniesionych do dnia złożenia wniosku nie zwraca się.

4. Przepis art. 88 ust. 1 stosuje się odpowiednio, jeżeli jednostka

organizacyjna, sprawująca trwały zarząd, rozliczyła się z tytułu poniesionych

nakładów, stosownie do ust. 1, z jednostką organizacyjną, na wniosek której

nastąpiło przekazanie trwałego zarządu.

Art. 91. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje

nieruchomości uznawanych za niezbędne na cele obronności i bezpieczeństwa

państwa, uwzględniając ich przeznaczenie, wyposażenie i lokalizację.

DZIAŁ III

Wykonywanie, ograniczanie lub pozbawianie praw do nieruchomości

Rozdział 1

Podziały nieruchomości

Art. 92. 1. Przepisów niniejszego rozdziału nie stosuje się do nieruchomości

położonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne

i leśne, a w przypadku braku planu miejscowego do nieruchomości

wykorzystywanych na cele rolne i leśne, chyba że dokonanie podziału

spowodowałoby konieczność wydzielenia nowych dróg niebędących niezbędnymi

drogami dojazdowymi do nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw

rolnych albo spowodowałoby wydzielenie działek gruntu o powierzchni mniejszej

niż 0,3000 ha.

2. Za nieruchomości wykorzystywane na cele rolne i leśne uznaje się

nieruchomości wykazane w katastrze nieruchomości jako użytki rolne albo grunty

leśne oraz zadrzewione i zakrzewione, a także wchodzące w skład nieruchomości

rolnych użytki kopalne, nieużytki i drogi, jeżeli nie ustalono dla nich warunków

zabudowy i zagospodarowania terenu.

Art. 93. 1. Podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny

z ustaleniami planu miejscowego. W razie braku tego planu stosuje się przepisy

art. 94.

15.10.2018

©Telksinoe s. 65/154

2. Zgodność z ustaleniami planu w myśl ust. 1 dotyczy zarówno

przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek

gruntu.

2a. Podział nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych

w planach miejscowych na cele rolne i leśne, a w przypadku braku planu

miejscowego wykorzystywanych na cele rolne i leśne, powodujący wydzielenie

działki gruntu o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha, jest dopuszczalny, pod

warunkiem że działka ta zostanie przeznaczona na powiększenie sąsiedniej

nieruchomości lub dokonana zostanie regulacja granic między sąsiadującymi

nieruchomościami. W decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości określa się

termin na przeniesienie praw do wydzielonych działek gruntu, który nie może być

dłuższy niż 6 miesięcy od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział

nieruchomości stała się ostateczna. Przepisu nie stosuje się w przypadku podziałów

nieruchomości, o których mowa w art. 95.

3. Podział nieruchomości nie jest dopuszczalny, jeżeli projektowane do

wydzielenia działki gruntu nie mają dostępu do drogi publicznej; za dostęp do drogi

publicznej uważa się również wydzielenie drogi wewnętrznej wraz z

ustanowieniem na tej drodze odpowiednich służebności dla wydzielonych działek

gruntu albo ustanowienie dla tych działek innych służebności drogowych, jeżeli nie

ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej z nieruchomości objętej podziałem.

Nie ustanawia się służebności na drodze wewnętrznej w przypadku sprzedaży

wydzielonych działek gruntu wraz ze sprzedażą udziału w prawie do działki gruntu

stanowiącej drogę wewnętrzną. Przepisu nie stosuje się w odniesieniu do

projektowanych do wydzielenia działek gruntu stanowiących części

nieruchomości, o których mowa w art. 37 ust. 2 pkt 6.

3a. Warunku, o którym mowa w ust. 2a, dotyczącego wydzielenia działki

gruntu o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha, nie stosuje się do działek gruntu

projektowanych do wydzielenia pod drogi wewnętrzne.

3b. Jeżeli przedmiotem podziału jest nieruchomość zabudowana,

a proponowany jej podział powoduje także podział budynku, granice

projektowanych do wydzielenia działek gruntu powinny przebiegać wzdłuż

pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany oddzielenia

przeciwpożarowego usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do

15.10.2018

©Telksinoe s. 66/154

przekrycia dachu. W budynkach, w których nie ma ścian oddzielenia

przeciwpożarowego, granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu

powinny przebiegać wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany

usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przekrycia dachu,

wyraźnie dzielące budynek na dwie odrębnie wykorzystywane części.

4. Zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu

miejscowego, z wyjątkiem podziałów, o których mowa w art. 95, opiniuje wójt,

burmistrz albo prezydent miasta. W przypadku podziału nieruchomości położonej

na obszarze, dla którego brak jest planu miejscowego, opinia dotyczy spełnienia

warunków, o których mowa w art. 94 ust. 1.

5. Opinię, o której mowa w ust. 4, wyraża się w formie postanowienia, na

które przysługuje zażalenie.

6. (uchylony)

Art. 94. 1. W przypadku braku planu miejscowego – jeżeli nieruchomość jest

położona na obszarze nieobjętym obowiązkiem sporządzenia tego planu – podziału

nieruchomości można dokonać, jeżeli:

1) nie jest sprzeczny z przepisami odrębnymi, albo

2) jest zgodny z warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy

i zagospodarowania terenu.

2. Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1, wniosek o podział został

złożony:

1) po upływie 6 miesięcy, licząc od dnia podjęcia przez gminę uchwały

o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego, lub

2) po wyłożeniu projektu planu miejscowego do publicznego wglądu

– postępowanie w sprawie podziału nieruchomości zawiesza się do czasu

uchwalenia planu miejscowego, jednak nie dłużej niż na okres 6 miesięcy, licząc

od dnia złożenia wniosku o podział. Jeżeli w okresie zawieszenia postępowania

w sprawie podziału nieruchomości plan miejscowy nie zostanie uchwalony, stosuje

się przepis ust. 1.

3. Jeżeli nie został uchwalony plan miejscowy dla obszarów objętych, na

mocy przepisów odrębnych, obowiązkiem sporządzenia takiego planu,

postępowanie w sprawie podziału nieruchomości zawiesza się do czasu uchwalenia

tego planu.

15.10.2018

©Telksinoe s. 67/154

Art. 95. Niezależnie od ustaleń planu miejscowego, a w przypadku braku

planu niezależnie od decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu,

podział nieruchomości może nastąpić w celu:

1) zniesienia współwłasności nieruchomości zabudowanej co najmniej dwoma

budynkami, wzniesionymi na podstawie pozwolenia na budowę, jeżeli podział

ma polegać na wydzieleniu dla poszczególnych współwłaścicieli, wskazanych

we wspólnym wniosku, budynków wraz z działkami gruntu niezbędnymi do

prawidłowego korzystania z tych budynków;

2) wydzielenia działki budowlanej, jeżeli budynek został wzniesiony na tej

działce przez samoistnego posiadacza w dobrej wierze;

3) wydzielenia części nieruchomości, której własność lub użytkowanie

wieczyste zostały nabyte z mocy prawa;

4) realizacji roszczeń do części nieruchomości, wynikających z przepisów

niniejszej ustawy lub z odrębnych ustaw;

5) realizacji przepisów dotyczących przekształceń własnościowych albo

likwidacji przedsiębiorstw państwowych lub samorządowych;

6) wydzielenia części nieruchomości objętej decyzją o ustaleniu lokalizacji drogi

publicznej;

6a) wydzielenia części nieruchomości objętej decyzją o ustaleniu lokalizacji linii

kolejowej;

6b) wydzielenia części nieruchomości objętej decyzją o zezwoleniu na realizację

inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego w rozumieniu przepisów

ustawy z dnia 12 lutego 2009 r. o szczególnych zasadach przygotowania

i realizacji inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego albo decyzją

o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie CPK w rozumieniu przepisów

ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o Centralnym Porcie Komunikacyjnym;

6c) wydzielenia części nieruchomości objętej decyzją o pozwoleniu na realizację

inwestycji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2010 r.

o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie

budowli przeciwpowodziowych;

7) wydzielenia działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku

mieszkalnego;

8) wydzielenia działek gruntu na terenach zamkniętych.

15.10.2018

©Telksinoe s. 68/154

Art. 96. 1. Podziału nieruchomości dokonuje się na podstawie decyzji wójta,

burmistrza albo prezydenta miasta zatwierdzającej podział.

1a. W odniesieniu do nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków decyzję,

o której mowa w ust. 1, wydaje się po uzyskaniu pozwolenia wojewódzkiego

konserwatora zabytków na podział tej nieruchomości.

1b. W przypadku wydzielenia nieruchomości, której własność lub

użytkowanie wieczyste zostały nabyte z mocy prawa, albo w przypadku

wydzielenia części nieruchomości na potrzeby zwrotu wywłaszczonej

nieruchomości nie wydaje się decyzji, o której mowa w ust. 1. Ostateczna decyzja

o nabyciu własności lub użytkowania wieczystego albo ostateczna decyzja

o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości zatwierdza podział.

2. W przypadku gdy o podziale nieruchomości orzeka sąd, nie wydaje się

decyzji, o której mowa w ust. 1, i pozwolenia, o którym mowa w ust. 1a. Jeżeli

podział nieruchomości jest uzależniony od ustaleń planu miejscowego, a w razie

braku planu – od warunków określonych w art. 94 ust. 1 i 2, sąd zasięga opinii

wójta (burmistrza, prezydenta miasta), a w odniesieniu do nieruchomości wpisanej

do rejestru zabytków także opinii wojewódzkiego konserwatora zabytków.

Do opinii tych nie stosuje się art. 93 ust. 5.

3. Podział nieruchomości polegający na wydzieleniu wchodzących w jej skład

działek gruntu, odrębnie oznaczonych w katastrze nieruchomości, nie wymaga

wydania decyzji zatwierdzającej podział.

4. Decyzja lub orzeczenie sądu, o których mowa w ust. 1 i 2, stanowią

podstawę do dokonania wpisów w księdze wieczystej oraz w katastrze

nieruchomości.

Art. 97. 1. Podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby,

która ma w tym interes prawny.

1a. Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, należy dołączyć następujące

dokumenty:

1) stwierdzające tytuł prawny do nieruchomości w szczególności oświadczenie,

o którym mowa w art. 116 ust. 2 pkt 4;

2) wypis z katastru nieruchomości i kopię mapy katastralnej obejmującej

nieruchomość podlegającą podziałowi;

15.10.2018

©Telksinoe s. 69/154

3) decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku,

o którym mowa w art. 94 ust. 1 pkt 2;

3a) pozwolenie, o którym mowa w art. 96 ust. 1a, w przypadku nieruchomości

wpisanej do rejestru zabytków;

4) wstępny projekt podziału, z wyjątkiem podziałów, o których mowa w art. 95;

5) protokół z przyjęcia granic nieruchomości;

6) wykaz zmian gruntowych;

7) wykaz synchronizacyjny, jeżeli oznaczenie działek gruntu w katastrze

nieruchomości jest inne niż w księdze wieczystej;

8) mapę z projektem podziału.

1b. Jeżeli jest wymagane wyrażenie opinii, o której mowa w art. 93 ust. 4 i 5,

lub uzyskanie pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków, o którym

mowa w art. 96 ust. 1a, dokumenty wymienione w ust. 1a pkt 5–8 dołącza się do

wniosku o podział nieruchomości po uzyskaniu pozytywnej opinii lub pozwolenia.

Dokumenty te podlegają przyjęciu do państwowego zasobu geodezyjnego

i kartograficznego.

2. Jeżeli nieruchomość jest przedmiotem współwłasności lub

współużytkowania wieczystego, podziału można dokonać na wniosek wszystkich

współwłaścicieli albo współużytkowników wieczystych. Przepis art. 199 Kodeksu

cywilnego stosuje się odpowiednio. Nie dotyczy to podziału, o którym orzeka sąd.

3. Podziału nieruchomości można dokonać z urzędu, jeżeli:

1) jest on niezbędny do realizacji celów publicznych;

2) nieruchomość stanowi własność gminy i nie została oddana w użytkowanie

wieczyste.

4. W przypadkach, o których mowa w art. 95 pkt 3–5, podziału

nieruchomości można dokonać z urzędu albo na wniosek odpowiednio starosty,

wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, zarządu powiatu albo

zarządu województwa.

5. Podziału nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, powiatu

lub województwa można dokonać z urzędu, po zasięgnięciu opinii odpowiednio

starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, zarządu powiatu

lub zarządu województwa.

15.10.2018

©Telksinoe s. 70/154

6. Podziału nieruchomości, o którym mowa w ust. 3 pkt 1, można również

dokonać na koszt osoby lub jednostki organizacyjnej, która będzie realizowała cel

publiczny.

Art. 97a. W przypadku dokonywania z urzędu podziału nieruchomości

o nieuregulowanym stanie prawnym stosuje się następujące zasady:

1) informację o zamiarze dokonania podziału nieruchomości wójt, burmistrz

albo prezydent miasta podaje do publicznej wiadomości w sposób

zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości oraz na stronach internetowych

urzędu gminy, a także przez ogłoszenie w prasie o zasięgu ogólnopolskim;

2) jeżeli w terminie 2 miesięcy od dnia ogłoszenia nie zgłoszą się osoby, które

wykażą, że przysługują im prawa rzeczowe do nieruchomości, można

wszcząć postępowanie w sprawie podziału nieruchomości;

3) po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w pkt 2, wójt, burmistrz

albo prezydent miasta może wydać decyzję zatwierdzającą podział

nieruchomości;

4) decyzja podlega ogłoszeniu w sposób określony w art. 49 Kodeksu

postępowania administracyjnego.

Art. 98. 1. Działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne,

powiatowe, wojewódzkie, krajowe – z nieruchomości, której podział został

dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na

własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym

decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale

prawomocne. Przepis ten stosuje się także do nieruchomości, której podział został

dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, z tym że prawo użytkowania

wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne wygasa z dniem,

w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie

o podziale prawomocne. Przepis stosuje się odpowiednio przy wydzielaniu działek

gruntu pod poszerzenie istniejących dróg publicznych.

2. Właściwy organ składa wniosek o ujawnienie w księdze wieczystej praw

gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa do działek gruntu

wydzielonych pod drogi publiczne lub pod poszerzenie istniejących dróg

15.10.2018

©Telksinoe s. 71/154

publicznych. Podstawą wpisu tych praw do księgi wieczystej jest ostateczna

decyzja zatwierdzająca podział.

3. Za działki gruntu, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie

w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym

a właściwym organem. Przepis art. 131 stosuje się odpowiednio. Jeżeli do takiego

uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego

odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy

wywłaszczaniu nieruchomości.

Art. 98a. 1. Jeżeli w wyniku podziału nieruchomości dokonanego na wniosek

właściciela lub użytkownika wiecz ystego, który wniósł opłaty roczne za cały okres

użytkowania tego prawa, wzrośnie jej wartość, wójt, burmistrz albo prezydent

miasta może ustalić, w drodze decyzji, opłatę adiacencką z tego tytułu. Wysokość

stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustala rada gminy, w drodze uchwały, w

wysokości nie większej niż 30% różnicy wartości nieruchomości. Wszczęcie

postępowania w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie do

3 lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się

ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne. Przepisy art. 144 ust.

2, art. 146 ust. 1a, art. 147 i art. 148 ust. 1–3 stosuje się odpowiednio.

1a. Ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić, jeżeli w dniu, w którym

decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie

o podziale nieruchomości stało się prawomocne, obowiązywała uchwała rady

gminy, o której mowa w ust. 1. Do ustalenia opłaty adiacenckiej przyjmuje się

stawkę procentową obowiązującą w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział

nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale nieruchomości stało

się prawomocne.

1b. Wartość nieruchomości przed podziałem i po podziale określa się według

cen na dzień, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się

ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne. Stan nieruchomości

przed podziałem przyjmuje się na dzień wydania decyzji zatwierdzającej podział

nieruchomości, a stan nieruchomości po podziale przyjmuje się na dzień, w którym

decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie

o podziale stało się prawomocne, przy czym nie uwzględnia się części składowych

nieruchomości. Wartość nieruchomości przyjmuje się jako sumę wartości działek

15.10.2018

©Telksinoe s. 72/154

możliwych do samodzielnego zagospodarowania wchodzących w skład

nieruchomości podlegającej podziałowi.

2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się przy podziale nieruchomości dokonywanym

niezależnie od ustaleń planu miejscowego.

3. Jeżeli w wyniku podziału nieruchomości wydzielono działki gruntu pod

drogi publiczne lub pod poszerzenie istniejących dróg publicznych, do określenia

wartości nieruchomości, zarówno według stanu przed podziałem jak i po podziale,

powierzchnię nieruchomości pomniejsza się o powierzchnię działek gruntu

wydzielonych pod te drogi lub pod ich poszerzenie.

4. W rozliczeniu opłaty adiacenckiej lub zaległości z tego tytułu, osoba

zobowiązana do jej wniesienia może przenieść na rzecz gminy, za jej zgodą, prawa

do działki gruntu wydzielonej w wyniku podziału. Przepis art. 66 ustawy z dnia

29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, z późn.

zm.2)) stosuje się odpowiednio. Różnice między wartością działki gruntu

wydzielonej w wyniku podziału a należnością wynikającą z opłaty adiacenckiej

pokrywane są w formie dopłat.

Art. 98b. 1. Właściciele albo użytkownicy wieczyści nieruchomości

ukształtowanych w sposób uniemożliwiający ich racjonalne zagospodarowanie

mogą złożyć zgodny wniosek o ich połączenie i ponowny podział na działki gruntu,

jeżeli przysługują im jednorodne prawa do tych nieruchomości. Do wniosku należy

dołączyć, złożone w formie aktu notarialnego, zobowiązanie do dokonania

zamiany, o której mowa w ust. 3.

2. W sprawach, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio art. 93,

art. 94, art. 96, art. 97 ust. 1–2, art. 98, art. 98a oraz art. 99.

3. Podziału nieruchomości, o którym mowa w ust. 1, dokonuje się pod

warunkiem, że właściciele albo użytkownicy wieczyści dokonają, w drodze

zamiany, wzajemnego przeniesienia praw do części ich nieruchomości, które

weszły w skład nowo wydzielonych działek gruntu. W razie nierównej wartości

zamienianych części nieruchomości stosuje się art. 15.

2)

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2017 r. poz. 648,

768, 935, 1428, 1537 i 2169.

15.10.2018

©Telksinoe s. 73/154

Art. 99. Jeżeli zapewnienie dostępu do drogi publicznej ma polegać na

ustanowieniu służebności, o których mowa w art. 93 ust. 3, podziału

nieruchomości dokonuje się pod warunkiem, że przy zbywaniu działek

wydzielonych w wyniku podziału zostaną one ustanowione. Za spełnienie warunku

uważa się także sprzedaż wydzielonych działek gruntu wraz ze sprzedażą udziału

w prawie do działki gruntu stanowiącej drogę wewnętrzną.

Art. 100. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, sposób i tryb

dokonywania podziałów nieruchomości, z uwzględnieniem sposobu postępowania

przy sporządzaniu dokumentów wymaganych w tym postępowaniu oraz rodzaje

i treść tych dokumentów.

Rozdział 2

Scalanie i podział nieruchomości

Art. 101. 1. Przepisy niniejszego rozdziału regulują sprawy scalania

nieruchomości i ich ponownego podziału na działki gruntu.

2. Przepisy rozdziału stosuje się do nieruchomości położonych na obszarach

przeznaczonych w planach miejscowych na cele inne niż rolne i leśne.

3. Przepisów rozdziału nie stosuje się do nieruchomości, które zostały objęte

postępowaniem scaleniowym na podstawie ustawy o scalaniu i wymianie gruntów.

Art. 102. 1. Gmina może dokonać scalenia i podziału nieruchomości,

o którym mowa w art. 101 ust. 1. Szczegółowe warunki scalenia i podziału

nieruchomości określa plan miejscowy.

2. Scalenia i podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli są one położone

w granicach obszarów określonych w planie miejscowym albo gdy o scalenie

i podział wystąpią właściciele lub użytkownicy wieczyści posiadający, z

zastrzeżeniem ust. 4, ponad 50% powierzchni gruntów objętych scaleniem

i podziałem.

3. O przystąpieniu do scalenia i podziału nieruchomości decyduje rada gminy

w drodze uchwały, określając w niej granice zewnętrzne gruntów objętych

scaleniem i podziałem.

4. Zabudowane części nieruchomości mogą być objęte uchwałą, o której

mowa w ust. 3, za zgodą ich właścicieli lub użytkowników wieczystych.

15.10.2018

©Telksinoe s. 74/154

5. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta składa we właściwym sądzie

wniosek o ujawnienie w księdze wieczystej przystąpienia do scalenia i podziału

nieruchomości, a gdy nieruchomość nie ma założonej księgi wieczystej, o złożenie

do istniejącego zbioru dokumentów odpisu uchwały, o której mowa w ust. 3.

Art. 103. 1. Właściciele i użytkownicy wieczyści oraz samoistni posiadacze

nieruchomości objętych scaleniem i podziałem są uczestnikami postępowania

w sprawie scalenia i podziału. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta powiadamia

ich o wszczęciu postępowania, chyba że mimo dołożenia należytej staranności

adres tych osób nie został ustalony. Przepis art. 113 ust. 4 stosuje się odpowiednio.

2. Właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości objętych scaleniem

i podziałem mogą wybrać ze swojego grona radę uczestników scalenia w liczbie do

10 osób. Rada ta posiada uprawnienia opiniodawcze.

3. Projekt uchwały rady gminy o scaleniu i podziale nieruchomości podlega

zaopiniowaniu przez radę uczestników scalenia oraz wyłożeniu do wglądu

uczestnikom postępowania, na okres 21 dni, w siedzibie urzędu gminy.

O wyłożeniu projektu uchwały do wglądu zawiadamia się na piśmie uczestników

postępowania, których adresy są znane, a ponadto informację o wyłożeniu podaje

się do publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty w danej

miejscowości oraz na stronach internetowych urzędu gminy, a także przez

ogłoszenie w prasie lokalnej.

4. W okresie kiedy projekt uchwały wyłożony jest do wglądu, uczestnicy

postępowania mogą składać na piśmie wnioski, uwagi i zastrzeżenia do tego

projektu. We wnioskach uczestnicy postępowania mogą wskazywać działki gruntu,

które chcieliby otrzymać w zamian za dotychczas posiadane nieruchomości objęte

scaleniem i podziałem. Złożone wnioski, uwagi i zastrzeżenia podlegają

zaopiniowaniu przez radę uczestników scalenia.

5. O sposobie załatwienia wniosków, uwag i zastrzeżeń, o których mowa

w ust. 4, rozstrzyga rada gminy w uchwale o scaleniu i podziale nieruchomości.

O sposobie rozstrzygnięcia zawiadamia się na piśmie uczestników postępowania,

którzy złożyli wnioski, uwagi i zastrzeżenia, doręczając im wyciąg z uchwały.

6. Koszty związane ze scalaniem i podziałem nieruchomości ponoszą

uczestnicy postępowania proporcjonalnie do powierzchni posiadanych przez nich

15.10.2018

©Telksinoe s. 75/154

nieruchomości objętych scaleniem i podziałem, jeżeli postępowanie zostało

przeprowadzone na ich wniosek.

Art. 104. 1. Rada gminy podejmuje uchwałę o scaleniu i podziale

nieruchomości. Uchwałę doręcza się uczestnikom postępowania, których adresy są

znane, a ponadto informację o podjęciu uchwały podaje się do publicznej

wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości oraz na stronach

internetowych urzędu gminy, a także przez ogłoszenie w prasie lokalnej. Czynności

związane z przeprowadzeniem postępowania w sprawie scalenia i podziału

wykonuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta.

2. Uchwała rady gminy o scaleniu i podziale nieruchomości powinna

zawierać:

1) opracowane geodezyjnie granice gruntów objętych scaleniem i podziałem;

2) wypis i wyrys z planu miejscowego;

3) geodezyjny projekt scalenia i podziału nieruchomości;

4) rejestr nieruchomości, z wykazaniem ich stanu dotychczasowego oraz stanu

nowego po scaleniu i podziale, w tym nieruchomości przyznanych

uczestnikom postępowania w zamian za nieruchomości będące ich własnością

lub pozostające w użytkowaniu wieczystym przed scaleniem i podziałem;

5) rozstrzygnięcia w sprawach, o których mowa w art. 105 ust. 2 i 5;

6) ustalenia co do rodzaju urządzeń infrastruktury technicznej planowanych do

wybudowania, terminy ich budowy oraz źródła finansowania;

7) ustalenia co do wysokości, terminu i sposobu zapłaty opłat adiacenckich;

8) rozstrzygnięcie o sposobie załatwienia wniosków, uwag i zastrzeżeń,

złożonych przez uczestników postępowania.

3. Uchwała, o której mowa w ust. 1, stanowi podstawę do:

1) zamknięcia istniejących ksiąg wieczystych;

2) założenia nowych ksiąg wieczystych i ujawnienia w nich praw do

nieruchomości powstałych w wyniku scalenia i podziału;

3) ujawnienia nowego stanu prawnego nieruchomości w katastrze

nieruchomości;

4) wyznaczenia i utrwalenia na gruncie granic nieruchomości powstałych

w wyniku scalenia i podziału;

5) wprowadzenia uczestników postępowania na nowe nieruchomości.

15.10.2018

©Telksinoe s. 76/154

4. Wnioski o dokonanie czynności, o których mowa w ust. 3 pkt 1–3, składa

wójt, burmistrz albo prezydent miasta.

5. Obciążenia na nieruchomościach objętych scaleniem i podziałem przenosi

się do nowo założonych ksiąg wieczystych, z zastrzeżeniem art. 105 ust. 5.

6. Uchwała, o której mowa w ust. 1, nie narusza praw osób trzecich

ustanowionych na nieruchomościach objętych scaleniem i podziałem.

Art. 105. 1. Powierzchnię każdej nieruchomości objętej scaleniem

i podziałem pomniejsza się o powierzchnię niezbędną do wydzielenia działek

gruntu pod nowe drogi lub pod poszerzenie dróg istniejących. Pomniejszenie to

następuje proporcjonalnie do powierzchni wszystkich nieruchomości objętych

scaleniem i podziałem oraz do ogólnej powierzchni działek gruntu wydzielonych

pod nowe drogi i pod poszerzenie dróg istniejących.

2. W zamian za nieruchomości objęte scaleniem i podziałem każdy

z dotychczasowych właścicieli lub użytkowników wieczystych otrzymuje

odpowiednio na własność lub w użytkowanie wieczyste, nieruchomości składające

się z takiej liczby działek gruntu wydzielonych w wyniku scalenia i podziału,

których łączna powierzchnia jest równa powierzchni dotychczasowej jego

nieruchomości, pomniejszonej zgodnie z przepisem ust. 1. Jeżeli nie ma

możliwości przydzielenia nieruchomości o powierzchni w pełni równoważnej, za

różnicę powierzchni dokonuje się odpowiednich dopłat w gotówce.

2a. Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio do samoistnych posiadaczy

nieruchomości.

3. (uchylony)

4. Działki gruntu wydzielone pod nowe drogi albo pod poszerzenie dróg

istniejących, niebędących drogami powiatowymi, wojewódzkimi lub krajowymi,

przechodzą z mocy prawa na własność gminy, a ustanowione na tych działkach

prawo użytkowania wieczystego wygasa z dniem wejścia w życie uchwały rady

gminy o scaleniu i podziale nieruchomości. Jeżeli działki gruntu zostały

wydzielone pod drogi powiatowe, wojewódzkie lub krajowe albo pod poszerzenie

tych dróg, stosuje się odpowiednio art. 98 ust. 1.

5. Służebności gruntowe ustanowione na nieruchomościach objętych

scaleniem i podziałem podlegają zniesieniu, jeżeli stały się zbędne do korzystania

z nowo wydzielonych nieruchomości.

15.10.2018

©Telksinoe s. 77/154

Art. 106. 1. Za działki gruntu, wydzielone pod nowe drogi albo pod

poszerzenie dróg istniejących, a także za urządzenia, których właściciele lub

użytkownicy wieczyści nie mogli odłączyć od gruntu, oraz za drzewa i krzewy

gmina wypłaca, z zastrzeżeniem ust. 1a, odszkodowanie w wysokości uzgodnionej

między właścicielami lub użytkownikami wieczystymi a właściwym organem

wykonawczym jednostki samorządu terytorialnego lub starostą. Dopłatę, o której

mowa w art. 105 ust. 2, oraz odszkodowanie, jeżeli nie dojdzie do jego

uzgodnienia, ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy

wywłaszczaniu nieruchomości. Odszkodowanie wypłaca właściwy organ.

1a. Za działki gruntu wydzielone pod drogi powiatowe, wojewódzkie lub

krajowe albo pod poszerzenie tych dróg odszkodowanie wypłaca odpowiednio

powiat, województwo lub Skarb Państwa.

2. (uchylony)

3. Gmina jest zobowiązana do wybudowania na gruntach objętych uchwałą

o scaleniu i podziale nieruchomości niezbędnych urządzeń infrastruktury

technicznej, stosownie do przepisu art. 104 ust. 2 pkt 6. Koszty wybudowania tych

urządzeń nie mogą obciążać uczestników postępowania, chyba że na mocy

zawartego z gminą porozumienia strony postanowią inaczej.

Art. 107. 1. Osoby, które otrzymały nowe nieruchomości wydzielone

w wyniku scalenia i podziału, są zobowiązane do wniesienia na rzecz gminy opłat

adiacenckich w wysokości do 50% wzrostu wartości tych nieruchomości,

w stosunku do wartości nieruchomości dotychczas posiadanych. Przy ustalaniu

wartości dotychczas posiadanych nieruchomości nie uwzględnia się wartości

urządzeń, drzew i krzewów, o których mowa w art. 106 ust. 1, jeżeli zostało za nie

wypłacone odszkodowanie.

2. Wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustala rada gminy

w uchwale o scaleniu i podziale nieruchomości.

3. Terminy i sposób wnoszenia opłat adiacenckich ustala wójt, burmistrz albo

prezydent miasta, w drodze ugody z osobami zobowiązanymi do ich zapłaty, przez

podpisanie protokołu uzgodnień. W razie niedojścia do ugody, o terminie

i sposobie zapłaty rozstrzyga rada gminy, podejmując uchwałę o scaleniu i podziale

nieruchomości. Termin ustalony w uchwale nie może być krótszy niż termin

wybudowania urządzeń infrastruktury technicznej.

15.10.2018

©Telksinoe s. 78/154

4. Opłatę adiacencką ustala wójt, burmistrz albo prezydent miasta, w drodze

decyzji, zgodnie z ugodą lub uchwałą o scaleniu i podziale nieruchomości,

o których mowa w ust. 3. W razie ustanowienia na nieruchomości ograniczonych

praw rzeczowych decyzja o ustaleniu opłaty adiacenckiej stanowi podstawę wpisu

do księgi wieczystej.

5. W rozliczeniu opłaty adiacenckiej lub zaległości z tego tytułu, osoba

zobowiązana do jej wniesienia może przenieść na rzecz gminy, za jej zgodą, prawa

do działki gruntu wydzielonej w wyniku scalenia i podziału. Przepis art. 66 ustawy

z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa stosuje się odpowiednio. Różnice

między wartością działki gruntu wydzielonej w wyniku scalenia i podziału

a należnością wynikającą z opłaty adiacenckiej są pokrywane w formie dopłat.

Art. 108. 1. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, sposób i tryb

scalania i podziału nieruchomości oraz sposób i tryb ustalania opłat adiacenckich,

z uwzględnieniem rodzajów dokumentów i rozliczania kosztów postępowania.

2. Wydając rozporządzenie, o którym mowa w ust. 1, Rada Ministrów określi

w szczególności:

1) rodzaje czynności poprzedzających wszczęcie postępowania w sprawie

scalenia i podziału nieruchomości oraz terminy wykonywania tych czynności;

2) sposób ustalania granic zewnętrznych gruntów przeznaczonych do objęcia

scaleniem i podziałem;

3) sposób przyjmowania granic nieruchomości przy wykonywaniu mapy

z projektem scalenia i podziału;

4) sposób wyboru i działania rady uczestników scalenia;

5) sposób sporządzania, rodzaje i treść dokumentów niezbędnych

w postępowaniu w sprawie scalenia i podziału.

Rozdział 3

Prawo pierwokupu nieruchomości

Art. 109. 1. Gminie przysługuje prawo pierwokupu w przypadku sprzedaży:

1) niezabudowanej nieruchomości nabytej uprzednio przez sprzedawcę od

Skarbu Państwa albo jednostek samorządu terytorialnego;

2) prawa użytkowania wieczystego niezabudowanej nieruchomości gruntowej,

niezależnie od formy nabycia tego prawa przez zbywcę;

15.10.2018

©Telksinoe s. 79/154

3) nieruchomości oraz prawa użytkowania wieczystego nieruchomości

położonej na obszarze przeznaczonym w planie miejscowym na cele

publiczne albo nieruchomości, dla której została wydana decyzja o ustaleniu

lokalizacji inwestycji celu publicznego;

4) nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków lub prawa użytkowania

wieczystego takiej nieruchomości;

4a) nieruchomości położonych na obszarze rewitalizacji, jeżeli przewiduje to

uchwała, o której mowa w art. 8 ustawy z dnia 9 października 2015 r.

o rewitalizacji;

4b) nieruchomości położonych na obszarze Specjalnej Strefy Rewitalizacji,

o której mowa w rozdziale 5 ustawy z dnia 9 października 2015 r.

o rewitalizacji.

5) (uchylony)

2. Przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się do nieruchomości przeznaczonych

w planach miejscowych na cele rolne i leśne, a w przypadku braku planów

miejscowych do nieruchomości wykorzystywanych na cele rolne i leśne. Przepis

art. 92 ust. 2 stosuje się odpowiednio.

3. Prawo pierwokupu nie przysługuje, jeżeli:

1) sprzedaż nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego następuje na

rzecz osób bliskich dla sprzedawcy;

2) sprzedaż nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego następuje

między osobami prawnymi tego samego kościoła lub związku wyznaniowego;

3) prawo własności lub prawo użytkowania wieczystego zostało ustanowione

jako odszkodowanie lub rekompensata za utratę własności nieruchomości;

4) prawo własności lub prawo użytkowania wieczystego zostało ustanowione

w wyniku zamiany własności nieruchomości;

5) w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i 4, prawo pierwokupu nie

zostało ujawnione w księdze wieczystej;

6) sprzedaż nieruchomości następuje na cele budowy dróg krajowych;

7) prawo pierwokupu przysługuje partnerowi prywatnemu lub ostatniemu

partnerowi prywatnemu w przypadkach, o których mowa w ustawie z dnia

19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym;

15.10.2018

©Telksinoe s. 80/154

8) sprzedaż nieruchomości następuje na cele realizacji inwestycji w zakresie

lotniska użytku publicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 12 lutego

2009 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji

w zakresie lotnisk użytku publicznego albo inwestycji w zakresie Centralnego

Portu Komunikacyjnego w rozumieniu ustawy z dnia 10 maja 2018 r.

o Centralnym Porcie Komunikacyjnym;

9) sprzedaż nieruchomości następuje na cele realizacji inwestycji w rozumieniu

przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach

przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli

przeciwpowodziowych oraz stacji radarów meteorologicznych.

4. Prawo pierwokupu wykonuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta.

Art. 110. 1. Sprzedaż nieruchomości, o których mowa w art. 109, oraz prawa

użytkowania wieczystego tych nieruchomości może nastąpić, jeżeli wójt, burmistrz

albo prezydent miasta nie wykona prawa pierwokupu.

2. Prawo pierwokupu może być wykonane w terminie miesiąca od dnia

otrzymania przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta zawiadomienia o treści

umowy sprzedaży.

3. Notariusz sporządzający umowę sprzedaży jest zobowiązany do

zawiadomienia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o treści umowy,

stosownie do przepisu ust. 2.

4. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta wykonuje prawo pierwokupu przez

złożenie oświadczenia w formie aktu notarialnego u notariusza, o którym mowa

w ust. 3. W przypadku gdyby złożenie oświadczenia u tego notariusza było

niemożliwe lub napotykało poważne trudności, może być ono złożone u innego

notariusza. Z chwilą złożenia oświadczenia:

1) nieruchomość staje się własnością gminy, jeżeli wykonanie prawa

pierwokupu dotyczyło sprzedaży nieruchomości;

2) prawo użytkowania wieczystego wygasa, jeżeli wykonanie prawa pierwokupu

dotyczyło sprzedaży prawa użytkowania wieczystego nieruchomości

gruntowej stanowiącej własność gminy;

3) gmina uzyskuje prawo użytkowania wieczystego, jeżeli wykonanie prawa

pierwokupu dotyczyło sprzedaży prawa użytkowania wieczystego

15.10.2018

©Telksinoe s. 81/154

nieruchomości gruntowej stanowiącej własność Skarbu Państwa, powiatu lub

województwa.

5. Oświadczenie, o którym mowa w ust. 4, notariusz doręcza sprzedawcy.

Art. 111. Prawo pierwokupu wykonuje się po cenie ustalonej między

stronami w umowie sprzedaży.

Art. 111a. 1. Skarbowi Państwa lub miastu stołecznemu Warszawie

przysługuje prawo pierwokupu w przypadku sprzedaży:

1) praw i roszczeń określonych w dekrecie z dnia 26 października 1945 r.

o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. poz.

279 oraz z 1985 r. poz. 99);

2) roszczeń określonych w art. 214;

3) prawa użytkowania wieczystego ustanowionego na skutek realizacji roszczeń,

o których mowa w pkt 1 i 2.

2. Przeniesienie praw i roszczeń, o których mowa w ust. 1, wymaga zawarcia

umowy w formie aktu notarialnego.

3. W sprawach, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio art. 109 ust.

3 pkt 1 i 2 oraz art. 110 i art. 111.

4. Prawo pierwokupu wykonuje Prezydent m.st. Warszawy.

5. Jeżeli prawa i roszczenia, o których mowa w ust. 1, dotyczą nieruchomości

Skarbu Państwa, którymi gospodaruje minister właściwy do spraw budownictwa,

planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa lub

w stosunku do których prawa właścicielskie wykonuje wojewoda, Krajowy

Ośrodek Wsparcia Rolnictwa albo Agencja Mienia Wojskowego, prawo

pierwokupu wykonuje właściwy minister, wojewoda, Krajowy Ośrodek Wsparcia

Rolnictwa lub Agencja Mienia Wojskowego.

Rozdział 4

Wywłaszczanie nieruchomości

Art. 112. 1. Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się do nieruchomości

położonych, z zastrzeżeniem art. 122a, art. 124 ust. 1b, art. 124b, art. 125 i art. 126,

na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele publiczne albo do

nieruchomości, dla których wydana została decyzja o ustaleniu lokalizacji

inwestycji celu publicznego.

15.10.2018

©Telksinoe s. 82/154

2. Wywłaszczenie nieruchomości polega na pozbawieniu albo ograniczeniu,

w drodze decyzji, prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego

prawa rzeczowego na nieruchomości.

3. Wywłaszczenie nieruchomości może być dokonane, jeżeli cele publiczne

nie mogą być zrealizowane w inny sposób niż przez pozbawienie albo ograniczenie

praw do nieruchomości, a prawa te nie mogą być nabyte w drodze umowy.

4. Organem właściwym w sprawach wywłaszczenia jest starosta, wykonujący

zadanie z zakresu administracji rządowej.

Art. 113. 1. Nieruchomość może być wywłaszczona tylko na rzecz Skarbu

Państwa albo na rzecz jednostki samorządu terytorialnego.

2. Nieruchomość stanowiąca własność Skarbu Państwa nie może być

wywłaszczona. Nie dotyczy to wywłaszczenia prawa użytkowania wieczystego

oraz ograniczonych praw rzeczowych obciążających nieruchomość.

3. Wywłaszczeniem może być objęta cała nieruchomość albo jej część. Jeżeli

wywłaszczeniem jest objęta część nieruchomości, a pozostała część nie nadaje się

do prawidłowego wykorzystywania na dotychczasowe cele, na żądanie właściciela

lub użytkownika wieczystego nieruchomości nabywa się tę część w drodze umowy

na rzecz Skarbu Państwa lub na rzecz jednostki samorządu terytorialnego,

w zależności od tego, na czyją rzecz następuje wywłaszczenie.

4. Jeżeli nieruchomość nie ma założonej księgi wieczystej lub zbioru

dokumentów, przy jej wywłaszczeniu przyjmuje się inne dokumenty stwierdzające

prawa do nieruchomości oraz służące do jej oznaczenia dane z katastru

nieruchomości.

5. W przypadku nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, przy jej

wywłaszczeniu, przyjmuje się służące do jej oznaczenia dane z katastru

nieruchomości.

6. Przez nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym rozumie się

nieruchomość, dla której ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów

albo innych dokumentów nie można ustalić osób, którym przysługują do niej prawa

rzeczowe.

7. Przepis ust. 6 stosuje się również, jeżeli właściciel lub użytkownik

wieczysty nieruchomości nie żyje i nie przeprowadzono lub nie zostało zakończone

postępowanie spadkowe.

15.10.2018

©Telksinoe s. 83/154

Art. 114. 1. Wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, z zastrzeżeniem

ust. 2 i ust. 3, należy poprzedzić rokowaniami o nabycie w drodze umowy praw

określonych w art. 112 ust. 3, przeprowadzonymi między starostą, wykonującym

zadanie z zakresu administracji rządowej, a właścicielem lub użytkownikiem

wieczystym nieruchomości, a także osobą, której przysługuje do nieruchomości

ograniczone prawo rzeczowe. W trakcie prowadzenia rokowań może być

zaoferowana nieruchomość zamienna.

2. W przypadku wywłaszczania nieruchomości na wniosek jednostki

samorządu terytorialnego rokowania, o których mowa w ust. 1, przeprowadzają ich

organy wykonawcze.

3. W przypadku nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym

informację o zamiarze wywłaszczenia starosta, wykonujący zadanie z zakresu

administracji rządowej, podaje do publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo

przyjęty w danej miejscowości oraz na stronach internetowych starostwa

powiatowego, a także przez ogłoszenie w prasie o zasięgu ogólnopolskim. Jeżeli

wywłaszczenie dotyczy części nieruchomości, ogłoszenie zawiera również

informację o zamiarze wszczęcia postępowania w sprawie podziału tej

nieruchomości.

4. Jeżeli w terminie 2 miesięcy od dnia ogłoszenia, o którym mowa w ust. 3,

nie zgłoszą się osoby, które wykażą, że przysługują im prawa rzeczowe do

nieruchomości, można wszcząć postępowanie w sprawie podziału i postępowanie

wywłaszczeniowe.

Art. 115. 1. Wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego na rzecz Skarbu

Państwa następuje z urzędu, a na rzecz jednostki samorządu terytorialnego – na

wniosek jej organu wykonawczego. Wszczęcie postępowania z urzędu może także

nastąpić na skutek zawiadomienia złożonego przez podmiot, który zamierza

realizować cel publiczny.

2. Wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego następuje po bezskutecznym

upływie dwumiesięcznego terminu do zawarcia umowy, o której mowa

w art. 114 ust. 1, wyznaczonego na piśmie właścicielowi, użytkownikowi

wieczystemu nieruchomości, a także osobie, której przysługuje ograniczone prawo

rzeczowe na tej nieruchomości.

15.10.2018

©Telksinoe s. 84/154

3. Wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego następuje z dniem

doręczenia zawiadomienia stronom lub z dniem określonym w ogłoszeniu

o wszczęciu postępowania, wywieszonym w urzędzie starostwa powiatowego, po

upływie terminu, o którym mowa w art. 114 ust. 4.

4. Odmowa wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego, o które wystąpił

organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego albo podmiot, który

zamierza realizować cel publiczny, następuje w drodze decyzji.

5. Przepisu ust. 2 nie stosuje się w przypadku nieruchomości

o nieuregulowanym stanie prawnym.

Art. 116. 1. We wniosku o wywłaszczenie należy określić:

1) nieruchomość z podaniem oznaczeń z księgi wieczystej lub zbioru

dokumentów oraz z katastru nieruchomości;

2) cel publiczny, do którego realizacji nieruchomość jest niezbędna;

3) powierzchnię nieruchomości, a jeżeli wywłaszczeniem ma być objęta tylko jej

część – powierzchnię tej części i całej nieruchomości;

4) dotychczasowy sposób korzystania z nieruchomości i stan jej

zagospodarowania;

5) lokale zamienne oraz sposób ich zapewnienia najemcom wywłaszczonych

lokali;

6) właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, a w razie braku

danych umożliwiających określenie tych osób – władającego nieruchomością

zgodnie z wpisem w katastrze nieruchomości;

7) osobę, której przysługują ograniczone prawa rzeczowe na nieruchomości;

8) nieruchomość zamienną, jeżeli jednostka samorządu terytorialnego taką

oferuje;

9) inne okoliczności istotne w sprawie.

2. Do wniosku o wywłaszczenie należy dołączyć:

1) dokumenty z przebiegu rokowań, o których mowa w art. 114;

2) wypis i wyrys z planu miejscowego, a w przypadku braku planu miejscowego

decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego;

3) mapę z rejestrem nieruchomości objętych wnioskiem o wywłaszczenie lub

mapę z podziałem i rejestrem nieruchomości oraz decyzję zatwierdzającą ten

podział, jeżeli wniosek o wywłaszczenie dotyczy tylko części nieruchomości;

15.10.2018

©Telksinoe s. 85/154

4) odpis księgi wieczystej albo oświadczenie przedstawiające aktualny stan

wpisów w księdze wieczystej założonej dla nieruchomości objętej wnioskiem

o wywłaszczenie wraz ze wskazaniem numeru księgi wieczystej albo

zaświadczenie o stanie prawnym, jaki wynika ze zbioru dokumentów;

5) w razie braku dokumentów, o których mowa w pkt 4, zaświadczenie

właściwego sądu stwierdzające, że nieruchomość nie ma założonej księgi

wieczystej lub że nie jest dla niej prowadzony zbiór dokumentów;

6) wypis i wyrys z katastru nieruchomości.

2a. Oświadczenie, o którym mowa w ust. 2 pkt 4, składa się pod rygorem

odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający

oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści:

„Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego

oświadczenia.”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności

karnej za składanie fałszywych zeznań.

3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio w razie wszczęcia postępowania

wywłaszczeniowego z urzędu.

Art. 117. 1. Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej,

składa w sądzie wniosek o ujawnienie w księdze wieczystej wszczęcia

postępowania wywłaszczeniowego, a jeżeli nieruchomość nie ma założonej księgi

wieczystej – o złożenie do istniejącego zbioru dokumentów zawiadomienia

o wszczęciu tego postępowania.

2. Jeżeli wywłaszczenie nie doszło do skutku, starosta, wykonujący zadanie

z zakresu administracji rządowej, jest obowiązany wystąpić niezwłocznie

o wykreślenie z księgi wieczystej wpisu o wszczęciu postępowania

wywłaszczeniowego albo złożyć odpowiednie zawiadomienie do zbioru

dokumentów.

Art. 118. 1. Po wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego starosta,

wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, przeprowadza rozprawę

administracyjną.

1a. Przepisu ust. 1 nie stosuje się w przypadku nieruchomości

o nieuregulowanym stanie prawnym.

15.10.2018

©Telksinoe s. 86/154

2. W postępowaniu wywłaszczeniowym nie stosuje się przepisów o ugodzie

administracyjnej.

Art. 118a. 1. Jeżeli w terminie określonym w art. 114 ust. 4, nie zostały

ustalone osoby, które wykażą, że przysługują im prawa rzeczowe do

nieruchomości, starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej,

wydaje decyzję o nabyciu własności nieruchomości przez Skarb Państwa lub

jednostkę samorządu terytorialnego, wnioskującą o wywłaszczenie. Nabycie prawa

własności następuje z dniem, w którym decyzja stała się ostateczna.

2. Decyzja podlega ogłoszeniu w sposób określony w art. 49 Kodeksu

postępowania administracyjnego.

3. Odszkodowanie za nieruchomość, której własność przeszła na rzecz Skarbu

Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, ustala się według przepisów

rozdziału 5 i składa do depozytu sądowego na okres 10 lat.

Art. 119. 1. Decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości, poza elementami

określonymi w art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, powinna

zawierać:

1) ustalenie, na jakie cele nieruchomość jest wywłaszczana;

2) określenie przedmiotu wywłaszczenia przez podanie oznaczenia

nieruchomości według księgi wieczystej lub zbioru dokumentów oraz według

katastru nieruchomości;

3) określenie praw podlegających wywłaszczeniu;

4) wskazanie właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości;

5) wskazanie osoby, której przysługują ograniczone prawa rzeczowe na

nieruchomości;

6) zobowiązanie do zapewnienia lokali, o których mowa w art. 116 ust. 1 pkt 5;

7) ustalenie wysokości odszkodowania.

2. Jeżeli osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 4 i pkt 5, są nieobecne lub

niezdolne do czynności prawnych, stosuje się art. 34 Kodeksu postępowania

administracyjnego.

Art. 120. Jeżeli zachodzi potrzeba zapobieżenia niebezpieczeństwu,

wystąpieniu szkody lub niedogodnościom, jakie mogą powstać dla właścicieli albo

użytkowników wieczystych nieruchomości sąsiednich wskutek wywłaszczenia lub

15.10.2018

©Telksinoe s. 87/154

innego niż dotychczas zagospodarowania wywłaszczonej nieruchomości, w decyzji

o wywłaszczeniu ustanawia się niezbędne służebności oraz ustala obowiązek

budowy i utrzymania odpowiednich urządzeń zapobiegających tym zdarzeniom lub

okolicznościom. Obowiązek budowy i utrzymania odpowiednich urządzeń ciąży na

występującym z wnioskiem o wywłaszczenie.

Art. 121. 1. Przejście prawa własności na rzecz Skarbu Państwa lub na rzecz

jednostki samorządu terytorialnego następuje z dniem, w którym decyzja

o wywłaszczeniu nieruchomości stała się ostateczna.

2. Przejście prawa użytkowania wieczystego na rzecz Skarbu Państwa lub na

rzecz jednostki samorządu terytorialnego następuje z dniem, w którym decyzja

o wywłaszczeniu tego prawa stała się ostateczna, jeżeli prawo użytkowania

wieczystego było ustanowione na nieruchomości gruntowej stanowiącej własność

innej osoby niż ta, na rzecz której nastąpiło wywłaszczenie.

3. Prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej wygasa

z dniem, w którym decyzja o wywłaszczeniu tego prawa stała się ostateczna, jeżeli

prawo użytkowania wieczystego było ustanowione na nieruchomości gruntowej

stanowiącej własność osoby, na rzecz której nastąpiło wywłaszczenie.

4. Wywłaszczoną nieruchomość do czasu jej wykorzystania na cel, na który

nastąpiło wywłaszczenie, oddaje się w dzierżawę poprzedniemu właścicielowi na

jego wniosek.

Art. 122. 1. W przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania

administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta,

wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji, udziela

podmiotowi, który będzie realizował cel publiczny, zezwolenia na niezwłoczne

zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości, jeżeli

zwłoka w jej zajęciu uniemożliwiałaby realizację celu publicznego, na który

nieruchomość została wywłaszczona. Decyzji o niezwłocznym zajęciu

nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.

2. Jeżeli w przypadkach, o których mowa w ust. 1, wydanie decyzji

o wywłaszczeniu wymagałoby uprzedniego dokonania podziału nieruchomości,

decyzji zatwierdzającej podział nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.

3. (uchylony)

15.10.2018

©Telksinoe s. 88/154

Art. 122a. Jeżeli cel publiczny został zrealizowany, a postępowanie

wywłaszczeniowe nie zostało zakończone wydaniem ostatecznej decyzji

o wywłaszczeniu, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej,

w drodze decyzji orzeka o nabyciu praw na rzecz Skarbu Państwa albo właściwej

jednostki samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Starosta wykonujący

zadanie z zakresu administracji rządowej przed wszczęciem postępowania

wyznacza dwumiesięczny termin do zawarcia umowy. Po bezskutecznym upływie

dwumiesięcznego terminu do zawarcia umowy odszkodowanie ustala się według

przepisów rozdziału 5.

Art. 123. 1. Ostateczna decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości stanowi

podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej. Wpisu dokonuje się na

wniosek starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, lub

organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli nieruchomość

została wywłaszczona na rzecz tej jednostki.

2. Najem, dzierżawa lub użyczenie oraz trwały zarząd wywłaszczonej

nieruchomości wygasają z upływem 3 miesięcy od dnia, w którym decyzja

o wywłaszczeniu stała się ostateczna.

Art. 124. 1. Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej,

może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez

udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów

drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji

płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej

i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych

obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń,

jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody.

Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku

planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

1a. W przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania

administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta,

wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który

będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na

niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu dec yzji, o której mowa w ust. 1.

15.10.2018

©Telksinoe s. 89/154

Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej

wykonalności.

1b. W zakresie urządzeń łączności publicznej decyzję w sprawie zezwolenia

wydaje się w uzgodnieniu z Prezesem Urzędu Komunikacji Elektronicznej.

Decyzja ta może być również wydana w przypadku braku planu miejscowego lub

gdy decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie jest wymagana.

2. Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, udziela

zezwolenia z urzędu albo na wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu

terytorialnego, innej osoby lub jednostki organizacyjnej.

3. Udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone

rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości

o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania

przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić

z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty

z przeprowadzonych rokowań.

4. Na osobie lub jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie ciąży

obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po

założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa

w ust. 1. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest

niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się

odpowiednio przepis art. 128 ust. 4.

5. Jeżeli założenie lub przeprowadzenie ciągów, przewodów i urządzeń,

o których mowa w ust. 1, uniemożliwia właścicielowi albo użytkownikowi

wieczystemu dalsze prawidłowe korzystanie z nieruchomości w sposób

dotychczasowy albo w sposób zgodny z jej dotychczasowym przeznaczeniem,

właściciel lub użytkownik wieczysty może żądać, aby odpowiednio starosta,

wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, lub występujący

z wnioskiem o zezwolenie, o którym mowa w ust. 2, nabył od niego na rzecz

Skarbu Państwa, w drodze umowy, własność albo użytkowanie wieczyste nie-

ruchomości.

6. Właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości jest obowiązany

udostępnić nieruchomość w celu wykonania czynności związanych z konserwacją

oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1.

15.10.2018

©Telksinoe s. 90/154

Obowiązek udostępnienia nieruchomości podlega egzekucji administracyjnej.

Przepisy ust. 4 stosuje się odpowiednio.

7. Decyzja ostateczna, o której mowa w ust. 1, stanowi podstawę do

dokonania wpisu w księdze wieczystej. Wpisu dokonuje się na wniosek starosty,

wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, lub organu

wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli zezwolenie było

udzielone na wniosek tej jednostki.

8. W sprawach, o których mowa w ust. 1, w których stroną postępowania jest

gmina lub powiat, prezydent miasta na prawach powiatu sprawujący funkcję

starosty podlega wyłączeniu na zasadach określonych w rozdziale 5 działu

I Kodeksu postępowania administracyjnego.

Art. 124a. Przepisy art. 124 ust. 1–2 i 4–7, art. 124b oraz art. 125

i art. 126 stosuje się odpowiednio do nieruchomości o nieuregulowanym stanie

prawnym. Do postępowania w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z tych

nieruchomości stosuje się art. 114 ust. 3 i 4, art. 115 ust. 3 i 4 oraz art. 118a ust. 2

i 3.

Art. 124b. 1. Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej,

w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę,

której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia

nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami

oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń,

nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub

dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności

publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub

nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów

i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń

i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują

inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja

o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu

zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności.

2. Decyzję, o której mowa w ust. 1, wydaje się z urzędu albo na wniosek

podmiotu zobowiązanego do wykonania czynności, o których mowa w ust. 1.

15.10.2018

©Telksinoe s. 91/154

3. Obowiązek udostępnienia nieruchomości może być ustanowiony na czas

nie dłuższy niż 6 miesięcy. Przepis art. 124 ust. 1a i 4 stosuje się odpowiednio.

4. Za udostępnienie nieruchomości oraz szkody powstałe na skutek czynności,

o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej

między właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub osobą, której przysługują

inne prawa rzeczowe do nieruchomości a podmiotem, któremu udostępniono

nieruchomość. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie w terminie 30 dni, licząc

od dnia, w którym upłynął termin udostępnienia nieruchomości, określony

w decyzji, o której mowa w ust. 1, starosta, wykonujący zadanie z zakresu

administracji rządowej wszczyna postępowanie w sprawie ustalenia

odszkodowania.

5. Obowiązek udostępnienia nieruchomości, o którym mowa w ust. 1,

podlega egzekucji administracyjnej.

Art. 124c. 1. Przepisy art. 124 stosuje się odpowiednio dla ograniczenia,

w drodze decyzji, sposobu korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie

zezwolenia na:

1) zakładanie na obiektach budowlanych elementów trakcji, znaków i sygnałów

drogowych lub innych urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego, urządzeń

służących do zapewnienia bezpieczeństwa publicznego, a także urządzeń

niezbędnych do korzystania z nich,

2) urządzanie i utrzymywanie ogólnodostępnego ciągu pieszego,

przebiegającego przez prześwity lub podcienia, w obrysie obiektu

budowlanego

– jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to

zgody.

2. Ograniczenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, następuje zgodnie z planem

miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji

inwestycji celu publicznego, zaś ograniczenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2,

następuje zgodnie z planem miejscowym.

Art. 125. 1. Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej,

może, w drodze decyzji, ograniczyć sposób korzystania z nieruchomości

15.10.2018

©Telksinoe s. 92/154

niezbędnej w celu poszukiwania, rozpoznawania, wydobywania kopalin objętych

własnością górniczą. Przepisy art. 124 ust. 2–4 stosuje się odpowiednio.

2. Ograniczenie, o którym mowa w ust. 1, może nastąpić wyłącznie na rzecz

przedsiębiorcy, który uzyskał koncesję na wykonywanie takiej działalności, na czas

nie dłuższy niż termin obowiązywania koncesji. Odszkodowanie z tytułu

ograniczenia wypłaca przedsiębiorca.

3. Jeżeli ograniczenie, o którym mowa w ust. 1, jest ustanawiane na czas

dłuższy niż rok, lub uniemożliwia właścicielowi albo użytkownikowi wieczystemu

dalsze prawidłowe korzystanie z nieruchomości w sposób dotychczasowy albo

w sposób zgodny z jej dotychczasowym przeznaczeniem, właściciel lub

użytkownik wieczysty nieruchomości może żądać, aby przedsiębiorca nabył od

niego nieruchomość. W sprawach spornych orzekają sądy powszechne.

Art. 126. 1. W przypadku siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia

powstaniu znacznej szkody, z zastrzeżeniem ust. 5, starosta, wykonujący zadanie

z zakresu administracji rządowej, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na

czasowe zajęcie nieruchomości na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy, licząc od dnia

zajęcia nieruchomości. W przypadku postępowania prowadzonego na wniosek,

wydanie decyzji następuje niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 7 dni,

licząc od dnia złożenia wniosku.

2. Decyzji, o której mowa w ust. 1, nadaje się rygor natychmiastowej

wykonalności.

3. Po upływie okresu, na który nastąpiło zajęcie nieruchomości, podmiot,

który zajął nieruchomość, jest obowiązany doprowadzić nieruchomość do stanu

poprzedniego. Za udostępnienie nieruchomości oraz szkody powstałe w wyniku

zajęcia nieruchomości przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej

między właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub osobą, której przysługują

inne prawa rzeczowe do nieruchomości a podmiotem, któremu udostępniono

nieruchomość. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie w terminie 30 dni, licząc

od dnia, w którym upłynął termin udostępnienia nieruchomości, określony

w decyzji, o której mowa w ust. 1, starosta, wykonujący zadanie z zakresu

administracji rządowej, wszczyna postępowanie w sprawie ustalenia

odszkodowania.

15.10.2018

©Telksinoe s. 93/154

4. Jeżeli na skutek czasowego zajęcia nieruchomości właściciel lub

użytkownik wieczysty nie będzie mógł korzystać z nieruchomości w sposób

dotychczasowy lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem, może żądać, aby

podmiot, który zajął nieruchomość, nabył od niego własność lub użytkowanie

wieczyste nieruchomości w drodze umowy.

5. W przypadku, gdy nagła potrzeba zapobieżenia okolicznościom, o których

mowa w ust. 1, uniemożliwia złożenie wniosku o wydanie decyzji na czasowe

zajęcie nieruchomości, właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości ma

obowiązek udostępnienia jej w celu zapobieżenia tym okolicznościom. Obowiązek

udostępnienia nieruchomości podlega egzekucji administracyjnej. Podmiot, który

zajął nieruchomość składa wniosek o wydanie tej decyzji w terminie 3 dni od dnia

zajęcia nieruchomości. Decyzja może być wydana nie później niż po upływie

6 miesięcy licząc od dnia zajęcia nieruchomości.

6. W przypadku niezłożenia wniosku, o którym mowa w ust. 5, w terminie

3 dni, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze

decyzji orzeka o nałożeniu kary w wysokości 5000 zł za każdy dzień zwłoki, licząc

od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin do złożenia wniosku.

Wpływy z kar stanowią dochód budżetu państwa.

7. O nałożeniu kary, o której mowa w ust. 6, starosta, wykonujący zadanie

z zakresu administracji rządowej, orzeka również w sytuacji, jeżeli nastąpiło

zajęcie nieruchomości, a nie zaistniały przesłanki, o których mowa w ust. 1 i 5,

uzasadniające zajęcie nieruchomości.

8. Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje

decyzję potwierdzającą zaistnienie przesłanek zajęcia nieruchomości w terminie

7 dni od dnia złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 5.

9. Kary, o których mowa w ust. 6 i 7, uiszcza się w terminie 14 dni od dnia

doręczenia decyzji. W przypadku nieuiszczenia kary, podlega ona ściągnięciu

w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

10. Przepisy ust. 1–9 stosuje się również w przypadku nagłej potrzeby

zapobieżenia znacznej szkody wynikającej z awarii, o których mowa w art. 124b.

Art. 127. (uchylony)

15.10.2018

©Telksinoe s. 94/154

Rozdział 5

Odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości

Art. 128. 1. Wywłaszczenie własności nieruchomości, użytkowania

wieczystego lub innego prawa rzeczowego następuje za odszkodowaniem na rzecz

osoby wywłaszczonej odpowiadającym wartości tych praw.

2. Jeżeli na wywłaszczanej nieruchomości lub prawie użytkowania

wieczystego tej nieruchomości są ustanowione inne prawa rzeczowe,

odszkodowanie zmniejsza się o kwotę równą wartości tych praw.

3. Jeżeli na wywłaszczanej nieruchomości, stanowiącej własność jednostki

samorządu terytorialnego, jest ustanowione prawo użytkowania wieczystego,

odszkodowanie zmniejsza się o kwotę równą wartości tego prawa.

4. Odszkodowanie przysługuje również za szkody powstałe wskutek zdarzeń,

o których mowa w art. 120 i 124–126. Odszkodowanie powinno odpowiadać

wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość

nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu

zmniejszeniu.

Art. 129. 1. Odszkodowanie ustala starosta, wykonujący zadanie z zakresu

administracji rządowej, w decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości,

z zastrzeżeniem ust. 5.

2. (uchylony)

3. Jeżeli w ramach odszkodowania została przyznana nieruchomość

zamienna, w decyzji, o której mowa w ust. 1, podaje się dodatkowo oznaczenie

nieruchomości zamiennej według treści księgi wieczystej oraz według katastru

nieruchomości, jej wartość oraz wysokość dopłaty.

4. (uchylony)

5. Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje

odrębną decyzję o odszkodowaniu:

1) w przypadkach, o których mowa w art. 98 ust. 3, art. 106 ust. 1 i art. 124–

126;

2) na wniosek podmiotu realizującego cel publiczny lub właściciela

wywłaszczonej nieruchomości;

15.10.2018

©Telksinoe s. 95/154

3) gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia

odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie.

Art. 130. 1. Wysokość odszkodowania ustala się według stanu, przeznaczenia

i wartości, wywłaszczonej nieruchomości w dniu wydania decyzji

o wywłaszczeniu. W przypadku gdy starosta, wykonujący zadanie z zakresu

administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu, wysokość

odszkodowania ustala się według stanu i przeznaczenia nieruchomości w dniu

pozbawienia lub ograniczenia praw, a w przypadkach, o których mowa

w art. 98 ust. 3 i art. 106 ust. 1, według stanu i przeznaczenia nieruchomości

odpowiednio w dniu wydania decyzji o podziale lub podjęcia uchwały

o przystąpieniu do scalenia i podziału oraz jej wartości w dniu wydania decyzji

o odszkodowaniu. Przepis art. 134 stosuje się odpowiednio.

2. Ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii

rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości.

Art. 131. 1. W ramach odszkodowania właścicielowi lub użytkownikowi

wieczystemu wywłaszczonej nieruchomości może być przyznana, za jego zgodą,

odpowiednia nieruchomość zamienna.

2. Nieruchomość zamienną przyznaje się z zasobu nieruchomości Skarbu

Państwa, jeżeli wywłaszczenie następuje na rzecz Skarbu Państwa, lub z zasobu

nieruchomości odpowiedniej jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli

wywłaszczenie następuje na rzecz tej jednostki.

3. Nieruchomość zamienna może być przyznana w porozumieniu

z Dyrektorem Generalnym Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, z Zasobu

Własności Rolnej Skarbu Państwa, jeżeli wywłaszczenie następuje na rzecz Skarbu

Państwa.

3a. Nieruchomość zamienna może być również przyznana w porozumieniu z

Prezesem Krajowego Zasobu Nieruchomości, jeżeli wywłaszczenie następuje na

rzecz Skarbu Państwa.

4. Różnicę między wysokością odszkodowania ustalonego w decyzji

a wartością nieruchomości zamiennej wyrównuje się przez dopłatę pieniężną.

5. Przeniesienie praw do nieruchomości zamiennej na rzecz osoby, której

zostało przyznane odszkodowanie, następuje z dniem, w którym decyzja

15.10.2018

©Telksinoe s. 96/154

o wywłaszczeniu stała się ostateczna. Decyzja ta stanowi podstawę do dokonania

wpisu w księdze wieczystej.

Art. 132. 1. Zapłata odszkodowania następuje jednorazowo, w terminie

14 dni od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu podlega wykonaniu,

z zastrzeżeniem ust. 1a i 1b.

1a. W sprawach, w których wydano odrębną decyzję o odszkodowaniu,

zapłata odszkodowania następuje jednorazowo w terminie 14 dni od dnia,

w którym decyzja o odszkodowaniu stała się ostateczna.

1b. W przypadku wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości na

wniosek osoby wywłaszczanej wypłaca się zaliczkę w wysokości 70%

odszkodowania ustalonego przez organ pierwszej instancji w decyzji

o wywłaszczeniu. Zapłata zaliczki następuje jednorazowo w terminie 50 dni licząc

od dnia złożenia wniosku o wypłatę zaliczki. Wysokość odszkodowania za

wywłaszczone nieruchomości pomniejsza się o kwotę wypłaconej zaliczki.

1c. Jeżeli uchylono decyzję o wywłaszczeniu lub stwierdzono nieważność

decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości, osoba, której wypłacono zaliczkę,

lub jej spadkobierca są zobowiązani do zwrotu tej zaliczki po jej waloryzacji na

dzień zwrotu, o ile nie przysługuje im uprawnienie, o którym mowa w art. 122a.

2. Do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania stosuje się

odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego.

3. Wysokość odszkodowania ustalona w decyzji podlega waloryzacji na dzień

jego zapłaty. Waloryzacji dokonuje organ, osoba lub jednostka organizacyjna

zobowiązana do zapłaty odszkodowania.

3a. Jeżeli decyzja, na podstawie której wypłacono odszkodowanie, została

następnie uchylona lub stwierdzono jej nieważność, osoba, której wypłacono

odszkodowanie, lub jej spadkobierca są zobowiązani do zwrotu tego

odszkodowania po jego waloryzacji na dzień zwrotu.

4. Za zgodą osoby uprawnionej do odszkodowania starosta, wykonujący

zadanie z zakresu administracji rządowej, może ustalić inny niż określony w ust. 1–

3 sposób zapłaty przyznanego odszkodowania.

5. Do zapłaty odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości, za szkody

powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120, do zapłaty ceny nabycia

15.10.2018

©Telksinoe s. 97/154

części nieruchomości, o której mowa w art. 113 ust. 3, a także do zapewnienia nie-

ruchomości zamiennej jest zobowiązany, z zastrzeżeniem ust. 6 i 8, starosta,

wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, jeżeli wywłaszczenie

następuje na rzecz Skarbu Państwa, albo organ wykonawczy jednostki samorządu

terytorialnego, jeżeli wywłaszczenie następuje na rzecz tej jednostki.

6. Obowiązek zapłaty odszkodowania za szkody powstałe wskutek zdarzeń

wymienionych w art. 124, art. 124b, art. 125 i art. 126 oraz za zmniejszenie

wartości nieruchomości z tego powodu obciąża osobę lub jednostkę organizacyjną,

która uzyskała zezwolenie odpowiednio na założenie lub przeprowadzenie ciągów

drenażowych, przewodów i urządzeń, o którym mowa w art. 124 ust. 1, albo

zezwolenie na wykonanie czynności związanych z konserwacją, remontami,

usuwaniem awarii oraz usuwaniem z gruntu, o którym mowa w art. 124b ust. 1,

albo zezwolenie na czasowe zajęcie nieruchomości w przypadku siły wyższej lub

innej nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody albo przedsiębiorcę,

który na podstawie koncesji wykonuje działalność w zakresie poszukiwania,

rozpoznawania lub wydobywania kopalin objętych własnością górniczą.

7. (uchylony)

8. Podmiot, który będzie realizował cel publiczny, może pokryć koszty

należności, o których mowa w ust. 5 i 6, oraz koszty ustalenia tych należności.

Art. 133. Odszkodowanie wpłaca się do depozytu sądowego, jeżeli:

1) osoba uprawniona odmawia jego przyjęcia albo wypłata odszkodowania

natrafia na trudne do przezwyciężenia przeszkody lub

2) odszkodowanie za wywłaszczenie dotyczy nieruchomości

o nieuregulowanym stanie prawnym.

Art. 134. 1. Podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi,

z zastrzeżeniem art. 135, wartość rynkowa nieruchomości.

2. Przy określaniu wartości rynkowej nieruchomości uwzględnia się

w szczególności jej rodzaj, położenie, sposób użytkowania, przeznaczenie, stan

nieruchomości oraz aktualnie kształtujące się ceny w obrocie nieruchomościami.

3. Wartość nieruchomości dla celów odszkodowania określa się według

aktualnego sposobu jej użytkowania, jeżeli przeznaczenie nieruchomości, zgodne

z celem wywłaszczenia, nie powoduje zwiększenia jej wartości.

15.10.2018

©Telksinoe s. 98/154

4. Jeżeli przeznaczenie nieruchomości, zgodne z celem wywłaszczenia,

powoduje zwiększenie jej wartości, wartość nieruchomości dla celów

odszkodowania określa się według alternatywnego sposobu użytkowania

wynikającego z tego przeznaczenia.

Art. 135. 1. Jeżeli ze względu na rodzaj nieruchomości nie można określić jej

wartości rynkowej, gdyż tego rodzaju nieruchomości nie występują w obrocie,

określa się jej wartość odtworzeniową.

2. Przy określaniu wartości odtworzeniowej nieruchomości, oddzielnie

określa się wartość gruntu i oddzielnie wartość jego części składowych.

3. Przy określaniu wartości gruntu stosuje się przepisy art. 134 ust. 2–4.

4. Przy określaniu wartości budynków lub ich części, budowli, urządzeń

infrastruktury technicznej i innych urządzeń szacuje się koszt ich odtworzenia,

z uwzględnieniem stopnia zużycia.

5. Przy określaniu wartości drzewostanu leśnego albo zadrzewień, jeżeli

w drzewostanie znajdują się materiały użytkowe, szacuje się wartość drewna

znajdującego się w tym drzewostanie. Jeżeli w drzewostanie nie występuje materiał

użytkowy lub wartość drewna, które może być pozyskane, jest niższa od kosztów

zalesienia i pielęgnacji drzewostanu, szacuje się koszty zalesienia oraz koszty

pielęgnacji drzewostanu do dnia wywłaszczenia.

6. Przy określaniu wartości plantacji kultur wieloletnich szacuje się koszty

założenia plantacji i jej pielęgnacji do czasu pierwszych zbiorów oraz wartość

utraconych pożytków w okresie od dnia wywłaszczenia do dnia zakończenia

pełnego plonowania. Sumę kosztów i wartość utraconych pożytków zmniejsza się

o sumę rocznych odpisów amortyzacyjnych, wynikającą z okresu wykorzystania

plantacji od pierwszego roku plonowania do dnia wywłaszczenia.

7. Przy określaniu wartości zasiewów, upraw i innych zbiorów jednorocznych

szacuje się wartość przewidywanych plonów według cen kształtujących się

w obrocie rynkowym, zmniejszając ją o wartość nakładów koniecznych w związku

ze zbiorem tych plonów.

15.10.2018

©Telksinoe s. 99/154

Rozdział 6

Zwrot wywłaszczonych nieruchomości

Art. 136. 1. Nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż

określony w decyzji o wywłaszczeniu, z uwzględnieniem art. 137, chyba że

poprzedni właściciel lub jego spadkobierca nie złożą wniosku o zwrot tej

nieruchomości.

2. W razie powzięcia zamiaru użycia wywłaszczonej nieruchomości lub jej

części na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, właściwy organ

zawiadamia poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę o tym zamiarze,

informując równocześnie o możliwości zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

3. Poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu

wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137,

stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.3) Z wnioskiem

o zwrot nieruchomości lub jej części występuje się do starosty, wykonującego

zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ.

Warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub

jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do

art. 140.

4. Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio do części nieruchomości nabytej

w drodze umowy zgodnie z art. 113 ust. 3.

5. W przypadku niezłożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości

lub jej części w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania zawiadomienia

o możliwości zwrotu, uprawnienie do zwrotu nieruchomości lub jej części wygasa.

6. (utracił moc)4)

3)

Zdanie pierwsze utraciło moc z dniem 24 lipca 2015 r. w zakresie, w jakim uzależnia

przewidziane w nim żądanie byłego właściciela wywłaszczonej nieruchomości lub jego

spadkobierców od zgody pozostałych byłych współwłaścicieli nieruchomości lub ich

spadkobierców, na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 lipca 2015 r. sygn.

akt SK 26/14 (Dz. U. poz. 1039) oraz z dniem 20 grudnia 2017 r. w zakresie, w jakim wyłącza

prawo do żądania przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę zwrotu nieruchomości

nabytej przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego w drodze umowy, o której

mowa w art. 114 ust. 1 tej ustawy, gdy nieruchomość stała się zbędna na cel publiczny

uzasadniający jej nabycie, na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia

2017 r. sygn. akt SK 39/15 (Dz. U. poz. 2375).

4)

Z dniem 9 kwietnia 2008 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 kwietnia

2008 r. sygn. akt K 6/05 (Dz. U. poz. 369).

15.10.2018

©Telksinoe s. 100/154

Art. 137. 1. Nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji

o wywłaszczeniu, jeżeli:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się

ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2)5) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się

ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

2. Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia

został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi

podlega pozostała część.

Art. 138. 1. Jeżeli nieruchomość lub jej część podlegająca zwrotowi została

oddana w trwały zarząd lub została obciążona prawem użytkowania, prawa te

wygasają z dniem, w którym decyzja o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości

stała się ostateczna. Przepis art. 90 ust. 2 stosuje się odpowiednio.

2. Najem, dzierżawa lub użyczenie zwracanej nieruchomości wygasa

z upływem 3 miesięcy od dnia, w którym decyzja o zwrocie wywłaszczonej

nieruchomości stała się ostateczna.

Art. 139. Nieruchomość wywłaszczona podlega zwrotowi w stanie, w jakim

znajduje się w dniu jej zwrotu.

Art. 140. 1. W razie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości poprzedni

właściciel lub jego spadkobierca zwraca Skarbowi Państwa lub właściwej jednostce

samorządu terytorialnego, w zależności od tego, kto jest właścicielem

nieruchomości w dniu zwrotu, ustalone w decyzji odszkodowanie, a także

nieruchomość zamienną, jeżeli była przyznana w ramach odszkodowania.

2. Odszkodowanie pieniężne podlega waloryzacji, z tym że jego wysokość po

waloryzacji, z zastrzeżeniem art. 217 ust. 2, nie może być wyższa niż wartość

rynkowa nieruchomości w dniu zwrotu, a jeżeli ze względu na rodzaj nieruchomoś-

ci nie można określić jej wartości rynkowej, nie może być wyższa niż jej wartość

odtworzeniowa.

5)

Utracił moc z dniem 24 marca 2014 r. w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje

nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot,

a nie później niż przed 22 września 2004 r. zrealizowano cel określony w decyzji

o wywłaszczaniu, na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r.

sygn. akt P 38/11 (Dz. U. poz. 376).

15.10.2018

©Telksinoe s. 101/154

3. Jeżeli zwrotowi podlega część wywłaszczonej nieruchomości, zwracaną

kwotę odszkodowania ustala się proporcjonalnie do powierzchni tej części

nieruchomości.

4. W razie zmniejszenia się albo zwiększenia wartości nieruchomości

wskutek działań podjętych bezpośrednio na nieruchomości po jej wywłaszczeniu,

odszkodowanie, ustalone stosownie do ust. 2, pomniejsza się albo powiększa

o kwotę równą różnicy wartości określonej na dzień zwrotu. Przy określaniu

wartości nieruchomości przyjmuje się stan nieruchomości z dnia wywłaszczenia

oraz stan nieruchomości z dnia zwrotu. Nie uwzględnia się skutków wynikających

ze zmiany przeznaczenia w planie miejscowym i zmian w otoczeniu

nieruchomości. Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio.

5. Jeżeli w ramach odszkodowania została przyznana nieruchomość zamienna

oraz dopłata pieniężna, oprócz nieruchomości zamiennej zwraca się także tę dopłatę

w wysokości ustalonej według zasad, o których mowa w ust. 2, z tym że wysokość

zwaloryzowanej kwoty nie może być wyższa niż różnica między wartością

nieruchomości zwracanej a wartością nieruchomości zamiennej określonej na dzień

zwrotu. Przy określaniu wartości nieruchomości nie uwzględnia się skutków

wynikających ze zmiany przeznaczenia w planie miejscowym i zmian w otoczeniu

nieruchomości. W razie zmniejszenia się albo zwiększenia wartości nieruchomości

zamiennej stosuje się dopłaty pieniężne równe różnicy wartości tej nieruchomości

określonej na dzień zwrotu.

6. Koszty postępowania o zwrot nieruchomości ponosi odpowiednio Skarb

Państwa albo właściwa jednostka samorządu terytorialnego w zależności od tego,

któremu z tych podmiotów odszkodowanie jest zwracane.

Art. 141. 1. Należności, o których mowa w art. 140, mogą być, na wniosek

poprzedniego właściciela albo jego spadkobiercy, rozłożone na raty, nie dłużej niż

na 10 lat. Warunki rozłożenia na raty określa się w decyzji o zwrocie

wywłaszczonej nieruchomości.

2. Wierzytelności Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu

terytorialnego z tytułu, o którym mowa w art. 140, podlegają stosownemu

zabezpieczeniu. Jeżeli zabezpieczenie polega na ustanowieniu hipoteki na

nieruchomości, decyzja o zwrocie stanowi podstawę wpisu hipoteki do księgi

wieczystej.

15.10.2018

©Telksinoe s. 102/154

3. Raty, o których mowa w ust. 1, podlegają oprocentowaniu przy

zastosowaniu stopy procentowej równej stopie redyskonta weksli stosowanej przez

Narodowy Bank Polski.

4. Do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie należności stosuje się

odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego.

Art. 142. 1. O zwrocie wywłaszczonych nieruchomości, zwrocie

odszkodowania, w tym także nieruchomości zamiennej, oraz o rozliczeniach

z tytułu zwrotu i terminach zwrotu orzeka starosta, wykonujący zadanie z zakresu

administracji rządowej, w drodze decyzji.

2. W sprawach, o których mowa w ust. 1, w których stroną postępowania jest

gmina lub powiat, prezydent miasta na prawach powiatu sprawujący funkcję

starosty podlega wyłączeniu na zasadach określonych w rozdziale 5 działu

I Kodeksu postępowania administracyjnego.

Rozdział 7

Udział w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej

Art. 143. 1. Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się do nieruchomości bez

względu na ich rodzaj i położenie, jeżeli urządzenia infrastruktury technicznej

zostały wybudowane z udziałem środków Skarbu Państwa, jednostek samorządu

terytorialnego, środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub ze źródeł

zagranicznych niepodlegających zwrotowi, z wyłączeniem nieruchomości

przeznaczonych w planie miejscowym na cele rolne i leśne, a w przypadku braku

planu miejscowego do nieruchomości wykorzystywanych na cele rolne i leśne.

Przepis art. 92 ust. 2 stosuje się odpowiednio.

2. Przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się budowę

drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub

urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych,

gazowych i telekomunikacyjnych.

Art. 144. 1. Właściciele nieruchomości uczestniczą w kosztach budowy

urządzeń infrastruktury technicznej przez wnoszenie na rzecz gminy opłat

adiacenckich.

2. Przepis ust. 1 stosuje się także do użytkowników wieczystych

nieruchomości gruntowych, którzy na podstawie odrębnych przepisów nie mają

15.10.2018

©Telksinoe s. 103/154

obowiązku wnoszenia opłat rocznych za użytkowanie wieczyste lub wnieśli, za

zgodą właściwego organu, jednorazowo opłaty roczne za cały okres użytkowania

wieczystego.

Art. 145. 1. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta może, w drodze decyzji,

ustalić opłatę adiacencką każdorazowo po stworzeniu warunków do podłączenia

nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo po

stworzeniu warunków do korzystania z wybudowanej drogi.

2. Wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej może

nastąpić w terminie do 3 lat od dnia stworzenia warunków do podłączenia

nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo od dnia

stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi, jeżeli w dniu

stworzenia tych warunków obowiązywała uchwała rady gminy, o której mowa w

art. 146 ust. 2. Do ustalenia opłaty przyjmuje się stawkę procentową określoną

w uchwale rady gminy obowiązującą w dniu, w którym stworzono warunki do

podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej

albo w dniu stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi.

Art. 146. 1. Ustalenie i wysokość opłaty adiacenckiej zależą od wzrostu

wartości nieruchomości spowodowanego budową urządzeń infrastruktury

technicznej.

1a. Ustalenie opłaty adiacenckiej następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy

majątkowego, określającej wartości nieruchomości.

2. Wysokość opłaty adiacenckiej wynosi nie więcej niż 50% różnicy między

wartością, jaką nieruchomość miała przed wybudowaniem urządzeń infrastruktury

technicznej, a wartością, jaką nieruchomość ma po ich wybudowaniu. Wysokość

stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustala rada gminy w drodze uchwały.

2a. W odniesieniu do nieruchomości położonych na obszarze Specjalnej

Strefy Rewitalizacji, o której mowa w rozdziale 5 ustawy z dnia 9 października

2015 r. o rewitalizacji, wysokość opłaty, o której mowa w ust. 2, wynosi nie więcej

niż 75% różnicy między wartością, jaką nieruchomość miała przed wybudowaniem

urządzeń infrastruktury technicznej, a wartością, jaką nieruchomość ma po ich

wybudowaniu.

15.10.2018

©Telksinoe s. 104/154

3. Wartość nieruchomości według stanu przed wybudowaniem urządzeń

infrastruktury technicznej i po ich wybudowaniu określa się według cen na dzień,

w którym stworzono warunki do podłączenia nieruchomości do poszczególnych

urządzeń infrastruktury technicznej albo na dzień stworzenia warunków do

korzystania z wybudowanej drogi.

Art. 147. 1. Opłata adiacencka może być, na wniosek właściciela

nieruchomości, rozłożona na raty roczne płatne w okresie do 10 lat. Warunki

rozłożenia na raty określa się w decyzji o ustaleniu opłaty. Należność gminy z tego

tytułu podlega zabezpieczeniu, w tym przez ustanowienie hipoteki. Decyzja

o ustaleniu opłaty adiacenckiej stanowi podstawę wpisu do księgi wieczystej.

2. Raty, o których mowa w ust. 1, podlegają oprocentowaniu przy

zastosowaniu stopy procentowej równej stopie redyskonta weksli stosowanej przez

Narodowy Bank Polski.

Art. 148. 1. Obowiązek wnoszenia opłaty adiacenckiej powstaje po upływie

14 dni od dnia, w którym decyzja o ustaleniu opłaty stała się ostateczna.

W przypadku rozłożenia opłaty na raty obowiązek ten dotyczy wpłacenia pierwszej

raty.

2. Do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie opłaty adiacenckiej stosuje

się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego.

3. Wysokość opłaty adiacenckiej ustalona w decyzji podlega waloryzacji

począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym

wydana została decyzja, do pierwszego dnia miesiąca, w którym powstał

obowiązek zapłaty.

4. Na poczet opłaty adiacenckiej zalicza się wartość świadczeń pieniężnych

wniesionych przez właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości na

rzecz budowy poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej.

Art. 148a. (uchylony)

Art. 148b. 1. Ustalenie, że zostały stworzone warunki do podłączenia

nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej albo warunki do korzystania

z wybudowanej drogi, następuje na podstawie odrębnych przepisów.

2. Właściwym organom gminy, rzeczoznawcom majątkowym

sporządzającym opinie o wartości nieruchomości, o których mowa

15.10.2018

©Telksinoe s. 105/154

w art. 146 ust. 1a, a także osobom zobowiązanym do wniesienia opłaty

adiacenckiej, właściwe podmioty są obowiązane udzielać informacji w sprawach

ustalenia, o którym mowa w ust. 1, że zostały stworzone warunki do podłączenia

nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej albo warunki do korzystania

z wybudowanej drogi, wystarczające do ustalenia tej opłaty.

DZIAŁ IV

Wycena nieruchomości

Rozdział 1

Określanie wartości nieruchomości

Art. 149. Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się do wszystkich

nieruchomości, bez względu na ich rodzaj, położenie i przeznaczenie, a także bez

względu na podmiot własności i cel wyceny, z wyłączeniem określania wartości

nieruchomości w związku z realizacją ustawy o scalaniu i wymianie gruntów.

Art. 150. 1. W wyniku wyceny nieruchomości dokonuje się:

1) określenia wartości rynkowej;

2) określenia wartości odtworzeniowej;

3) ustalenia wartości katastralnej;

4) (uchylony)

5) określenia innych rodzajów wartości przewidzianych w odrębnych

przepisach.

2. Wartość rynkową określa się dla nieruchomości, które są lub mogą być

przedmiotem obrotu.

3. Wartość odtworzeniową określa się dla nieruchomości, które ze względu

na rodzaj, obecne użytkowanie lub przeznaczenie nie są lub nie mogą być

przedmiotem obrotu rynkowego, a także jeżeli wymagają tego przepisy szczególne.

4. Wartość katastralną nieruchomości ustala się dla nieruchomości, o których

mowa w przepisach o podatku od nieruchomości. Zasady i tryb ustalania tej

wartości regulują przepisy rozdziału 2 niniejszego działu.

5. Określenia wartości wymienionych w ust. 1 pkt 1 i2 oraz

w art. 161 dokonują rzeczoznawcy majątkowi, o których mowa w przepisach

rozdziału 1 działu V.

15.10.2018

©Telksinoe s. 106/154

6. (uchylony)

Art. 151. 1. Wartość rynkową nieruchomości stanowi szacunkowa kwota,

jaką w dniu wyceny można uzyskać za nieruchomość w transakcji sprzedaży

zawieranej na warunkach rynkowych pomiędzy kupującym a sprzedającym, którzy

mają stanowczy zamiar zawarcia umowy, działają z rozeznaniem i postępują

rozważnie oraz nie znajdują się w sytuacji przymusowej.

2. Wartość odtworzeniowa nieruchomości jest równa kosztom jej

odtworzenia, z uwzględnieniem stopnia zużycia.

3. Wartość katastralną nieruchomości stanowi wartość ustalona w procesie

powszechnej taksacji nieruchomości.

Art. 152. 1. Sposoby określania wartości nieruchomości, stanowiące

podejścia do ich wyceny, są uzależnione od przyjętych rodzajów czynników

wpływających na wartość nieruchomości.

2. Wyceny nieruchomości dokonuje się przy zastosowaniu podejść:

porównawczego, dochodowego lub kosztowego, albo mieszanego, zawierającego

elementy podejść poprzednich.

3. Przy zastosowaniu podejścia porównawczego lub dochodowego określa się

wartość rynkową nieruchomości. Jeżeli istniejące uwarunkowania nie pozwalają na

zastosowanie podejścia porównawczego lub dochodowego, wartość rynkową

nieruchomości określa się w podejściu mieszanym. Przy zastosowaniu podejścia

kosztowego określa się wartość odtworzeniową nieruchomości.

Art. 153. 1. Podejście porównawcze polega na określeniu wartości

nieruchomości przy założeniu, że wartość ta odpowiada cenom, jakie uzyskano za

nieruchomości podobne, które były przedmiotem obrotu rynkowego. Ceny te

koryguje się ze względu na cechy różniące nieruchomości podobne od

nieruchomości wycenianej oraz uwzględnia się zmiany poziomu cen wskutek

upływu czasu. Podejście porównawcze stosuje się, jeżeli są znane ceny i cechy

nieruchomości podobnych do nieruchomości wycenianej.

2. Podejście dochodowe polega na określaniu wartości nieruchomości przy

założeniu, że jej nabywca zapłaci za nią cenę, której wysokość uzależni od

przewidywanego dochodu, jaki uzyska z nieruchomości. Stosuje się je przy

wycenie nieruchomości przynoszących lub mogących przynosić dochód.

15.10.2018

©Telksinoe s. 107/154

3. Podejście kosztowe polega na określaniu wartości nieruchomości przy

założeniu, że wartość ta odpowiada kosztom jej odtworzenia, pomniejszonym

o wartość zużycia nieruchomości. Przy podejściu tym określa się oddzielnie koszt

nabycia gruntu i koszt odtworzenia jego części składowych.

Art. 154. 1. Wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania

nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając

w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie

w planie miejscowym, stan nieruchomości oraz dostępne dane o cenach, dochodach

i cechach nieruchomości podobnych.

2. W przypadku braku planu miejscowego przeznaczenie nieruchomości

ustala się na podstawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania

przestrzennego gminy lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania

terenu.

3. W przypadku braku studium lub decyzji, o których mowa w ust. 2,

uwzględnia się faktyczny sposób użytkowania nieruchomości.

Art. 155. 1. Przy szacowaniu nieruchomości wykorzystuje się wszelkie,

niezbędne i dostępne dane o nieruchomościach, zawarte w szczególności w:

1) księgach wieczystych;

2) katastrze nieruchomości;

3) ewidencji sieci uzbrojenia terenu;

3a) ewidencji numeracji porządkowej nieruchomości;

3b) rejestrach zabytków;

4) tabelach taksacyjnych i na mapach taksacyjnych tworzonych na podstawie

art. 169;

5) planach miejscowych, studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania

przestrzennego gminy, decyzjach o warunkach zabudowy

i zagospodarowania terenu oraz pozwoleniach na budowę;

6) wykazach prowadzonych przez urzędy skarbowe;

6a) dokumentach będących w posiadaniu agencji, którym Skarb Państwa

powierzył, w drodze ustaw, wykonywanie prawa własności i innych praw

rzeczowych na jego rzecz;

15.10.2018

©Telksinoe s. 108/154

6b) w aktach notarialnych znajdujących się w posiadaniu spółdzielni

mieszkaniowych, dotyczących zbywania spółdzielczych praw do lokali;

7) umowach, orzeczeniach, decyzjach i innych dokumentach, będących

podstawą wpisu do ksiąg wieczystych oraz do rejestrów wchodzących w skład

operatu katastralnego;

8) świadectwie charakterystyki energetycznej.

2. Wykorzystane w operacie szacunkowym dane poświadczone przez

rzeczoznawcę majątkowego mogą mieć formę wypisów i wyrysów z dokumentów

lub rejestrów, o których mowa w ust. 1.

3. Właściwe organy, agencje, o których mowa w ust. 1 pkt 6a, spółdzielnie

mieszkaniowe, sądy oraz urzędy skarbowe są obowiązane udostępniać

rzeczoznawcom majątkowym rejestry i dokumenty, o których mowa w ust. 1, w

tym umożliwiać sporządzanie kopii dokumentów w dowolnej formie.

4. Przy wycenie nieruchomości na potrzeby związane w szczególności

z pozbawieniem lub ograniczeniem praw do nieruchomości, a także z ponoszeniem

ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, rzeczoznawca majątkowy

działający na zlecenie organów administracji publicznej lub sądów ma prawo

wstępu na nieruchomość będącą przedmiotem wyceny oraz dokonywania

niezbędnych czynności związanych z szacowaniem nieruchomości.

Art. 156. 1. Rzeczoznawca majątkowy sporządza na piśmie opinię o wartości

nieruchomości w formie operatu szacunkowego.

1a. Jednostka sektora finansów publicznych lub inny podmiot, który w

zakresie, w jakim wykorzystuje środki publiczne w rozumieniu przepisów ustawy

z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych lub dysponuje nimi, zlecił

rzeczoznawcy majątkowemu sporządzenie operatu szacunkowego, są obowiązani

umożliwić osobie, której interesu prawnego dotyczy jego treść, przeglądanie tego

operatu oraz sporządzanie z niego notatek i odpisów. Osoba ta może żądać

uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z operatu szacunkowego lub

wydania jej z operatu szacunkowego uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to

uzasadnione ważnym interesem tej osoby.

2. Rzeczoznawca majątkowy nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie

operatu bez jego zgody do innego celu niż cel, dla którego został sporządzony.

15.10.2018

©Telksinoe s. 109/154

3. Operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został

sporządzony, przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, chyba że

wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników,

o których mowa w art. 154.

4. Operat szacunkowy może być wykorzystywany po upływie okresu, o

którym mowa w ust. 3, po potwierdzeniu jego aktualności przez rzeczoznawcę

majątkowego. Potwierdzenie aktualności operatu szacunkowego następuje przez

umieszczenie stosownej klauzuli w operacie szacunkowym przez rzeczoznawcę,

który go sporządził, oraz dołączenie do operatu szacunkowego analizy

potwierdzającej, że od daty jego sporządzenia nie wystąpiły zmiany uwarunkowań

prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154. Po

potwierdzeniu aktualności operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu,

dla którego został sporządzony, w kolejnych 12 miesiącach, licząc od dnia upływu

okresu, o którym mowa w ust. 3, chyba że wystąpią zmiany uwarunkowań

prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154.

5. Przepisy ust. 3 i 4 nie naruszają uregulowań wynikających z przepisów

odrębnych.

Art. 157. 1. Oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego

dokonuje organizacja zawodowa rzeczoznawców majątkowych w terminie nie

dłuższym niż 2 miesiące od dnia zawarcia umowy o dokonanie tej oceny, mając na

względzie następujące zasady:

1) organizacja zawodowa rzeczoznawców majątkowych wyznacza zespół

oceniający w składzie co najmniej 2 rzeczoznawców majątkowych;

2) w ocenie nie mogą brać udziału rzeczoznawcy majątkowi, wobec których

zachodzą przesłanki wymienione w art. 24 Kodeksu postępowania

administracyjnego lub inne przesłanki, które mogą budzić uzasadnione

wątpliwości co do ich bezstronności.

1a. (uchylony)

2. Sporządzenie przez innego rzeczoznawcę majątkowego wyceny tej samej

nieruchomości w formie operatu szacunkowego nie może stanowić podstawy

oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego, o którym mowa

w ust. 1.

15.10.2018

©Telksinoe s. 110/154

3. W przypadku gdy operat szacunkowy został sporządzony przez osoby

powołane lub ustanowione przez sąd, o ocenę operatu może wnioskować tylko sąd.

4. Przepisy ust. 1 i 3 stosuje się odpowiednio w przypadku rozbieżnych

operatów szacunkowych określających wartość tej samej nieruchomości dla

tożsamego celu wyceny.

Art. 158. (uchylony)

Art. 159. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje metod

i technik wyceny nieruchomości, sposoby określania wartości nieruchomości,

wartości nakładów i szkód na nieruchomości oraz sposób sporządzania, formę

i treść operatu szacunkowego, uwzględniając:

1) sposoby określania wartości nieruchomości przy zastosowaniu

poszczególnych podejść, metod i technik wyceny;

2) sposoby określania wartości nieruchomości dla różnych celów;

3) sposoby określania wartości nieruchomości jako przedmiotu różnych praw;

4) sposoby określania wartości nieruchomości w zależności od ich rodzaju

i przeznaczenia;

5) rodzaje nakładów na nieruchomości;

6) dane, jakie powinien zawierać operat szacunkowy, oraz sposób potwierdzania

jego aktualności;

7) uwarunkowania określania wartości rynkowej nieruchomości w podejściu

mieszanym.

Rozdział 2

Powszechna taksacja nieruchomości

Art. 160. Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się do nieruchomości, dla

których ustala się wartość katastralną.

Art. 161. 1. Powszechna taksacja nieruchomości ma na celu ustalanie

wartości katastralnej nieruchomości i jest przeprowadzana, na podstawie niniejszej

ustawy oraz odrębnych przepisów, przez organy prowadzące kataster

nieruchomości.

2. Wartość katastralną nieruchomości ustala się na podstawie oszacowania

nieruchomości reprezentatywnych dla poszczególnych rodzajów nieruchomości na

15.10.2018

©Telksinoe s. 111/154

obszarze danej gminy. Do ustalania wartości tych nieruchomości stosuje się

przepisy rozdziału 1 niniejszego działu. Wartość nieruchomości reprezentatywnych

określa się z wykorzystaniem cen transakcyjnych nieruchomości na obszarze

gminy, a w przypadku braku dostatecznej liczby transakcji, na obszarze gmin

sąsiadujących.

3. Czynności szacowania nieruchomości reprezentatywnych w celu ustalenia

wartości katastralnej, a także w celu sporządzenia map taksacyjnych i tabel

taksacyjnych, wykonują rzeczoznawcy majątkowi.

Art. 162. 1. Wartości katastralne, ustalone w procesie powszechnej taksacji

nieruchomości, powinny uwzględniać różnice, jakie występują między

poszczególnymi nieruchomościami oraz zbliżenie do wartości rynkowej możliwe

do uzyskania przy zastosowaniu zasad przyjętych dla masowej wyceny.

2. Wartości katastralne wykorzystuje się do ustalania podstawy

opodatkowania podatkiem od nieruchomości, a także w zakresie określonym

niniejszą ustawą albo przepisami odrębnych ustaw, przy określaniu wartości

nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub właściwej jednostki

samorządu terytorialnego, albo przy wykonywaniu czynności urzędowych, do

których wykonania niezbędne jest określenie wartości nieruchomości.

Art. 163. 1. Powszechną taksację nieruchomości przeprowadza się okresowo.

Termin rozpoczęcia oraz zakończenia powszechnej taksacji nieruchomości, a także

źródła jej finansowania, określi odrębna ustawa.

2. W okresach rocznych dzielących przeprowadzanie kolejnych

powszechnych taksacji nieruchomości ustalone w wyniku poprzedniej

powszechnej taksacji wartości katastralne przeszacowuje się, stosując wskaźniki

cen nieruchomości, o których mowa w art. 5.

3. Rada gminy może podjąć uchwałę o przeprowadzeniu na koszt gminy

powszechnej taksacji nieruchomości w okresie między terminami ustalonymi

w ustawie, o której mowa w ust. 1, jednak nie częściej niż co 3 lata.

Art. 164. 1. Podstawą do ustalenia wartości katastralnej poszczególnych

nieruchomości są mapy taksacyjne i tabele taksacyjne.

15.10.2018

©Telksinoe s. 112/154

2. Wartość katastralną nieruchomości ustala się dla całych nieruchomości lub

ich części, jeżeli zostały wyodrębnione jako przedmiot y opodatkowania

w przepisach o podatku od nieruchomości.

3. Jeżeli nieruchomość jest położona na obszarze więcej niż jednej gminy,

wartość katastralną ustala się odrębnie dla każdej części nieruchomości położonej

w każdej z tych gmin.

4. Jeżeli zachodzi potrzeba zastosowania kilku podejść w celu ustalenia

wartości katastralnej tej samej nieruchomości, wartość tę ustala się odrębnie dla

każdej części nieruchomości, dla której zastosowano odrębne podejście.

Art. 165. Wartość katastralną nieruchomości gruntowej stanowi wartość

katastralna gruntu oraz wartość katastralna jego części składowych.

Art. 166. 1. W celu ustalenia wartości katastralnej gruntu określa się dla stref

wyodrębnionych, ze względu na podobne czynniki wpływające na wartość

rynkową, jednostkowe wartości powierzchni gruntów położonych w tych strefach.

2. Jednostkowe wartości powierzchni gruntów w wyodrębnionych strefach

przedstawia się w wykazach tych stref, stanowiących integralną część map

taksacyjnych.

3. Wartość katastralną gruntu ustala się jako iloczyn powierzchni wykazanej

w katastrze nieruchomości oraz jednostkowej wartości, o której mowa w ust. 2.

Art. 167. 1. W celu ustalenia wartości katastralnej części składowych gruntu

określa się jednostkowe wartości powierzchni tych części składowych w grupach,

uwzględniając ich położenie oraz różnice, jakie między nimi występują.

2. Jednostkowe wartości powierzchni części składowych gruntu

w wyodrębnionych grupach wykazuje się w tabelach taksacyjnych.

3. Wartość katastralną części składowych gruntu ustala się jako sumę wartości

katastralnej poszczególnych obiektów składających się na te części. Wartość

katastralną poszczególnych obiektów ustala się jako iloczyn ich powierzchni

wykazanej w katastrze nieruchomości oraz wartości jednostkowej wykazanej

w tabelach taksacyjnych.

4. Przepisy ust. 1–3 stosuje się odpowiednio do budynków oraz lokali

stanowiących odrębny przedmiot własności.

15.10.2018

©Telksinoe s. 113/154

Art. 168. Przepisy art. 166 i 167 stosuje się również w razie konieczności

ponownego ustalenia wartości katastralnej po przeprowadzeniu powszechnej

taksacji nieruchomości.

Art. 169. 1. Mapy taksacyjne i tabele taksacyjne sporządza organ prowadzący

kataster nieruchomości na podstawie oszacowania nieruchomości

reprezentatywnych, wykonanego przez rzeczoznawców majątkowych.

2. Organ prowadzący kataster nieruchomości, w porozumieniu z właściwym

terytorialnie wójtem, burmistrzem albo prezydentem miasta, wykłada mapy

taksacyjne i tabele taksacyjne do publicznego wglądu na okres co najmniej 21 dni.

Informację o wyłożeniu ogłasza się w formie obwieszczenia oraz w miejscowej

prasie, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości, określając

miejsce i termin wyłożenia wraz z pouczeniem o możliwości zgłaszania zarzutów.

3. Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą ustalenia wynikające z map

i tabel taksacyjnych, może w okresie wyłożenia zgłaszać do nich zarzuty.

4. Organ prowadzący kataster nieruchomości rozpatruje zgłoszone zarzuty

i przedstawia je radzie gminy właściwej dla miejsca położenia nieruchomości, wraz

z propozycją rozstrzygnięcia, dołączając mapy i tabele taksacyjne. Rada gminy

podejmuje uchwałę w sprawie nadania mocy urzędowej mapom taksacyjnym

i tabelom taksacyjnym, w której rozstrzyga również o sposobie załatwienia

zgłoszonych zarzutów.

5. Stronie niezadowolonej ze sposobu załatwienia zgłoszonych zarzutów

przysługuje skarga do sądu administracyjnego.

6. Uchwała rady gminy w sprawie nadania mocy urzędowej mapom

taksacyjnym i tabelom taksacyjnym podlega ogłoszeniu w wojewódzkim dzienniku

urzędowym.

Art. 170. 1. Organ prowadzący kataster orzeka, w drodze decyzji, o ustaleniu

wartości katastralnej nieruchomości i jej wpisie w katastrze nieruchomości.

2. Decyzja, o której mowa w ust. 1, podlega natychmiastowemu wykonaniu.

3. Wartości katastralne nieruchomości ustalone na podstawie obowiązujących

map i tabel taksacyjnych, wpisane w katastrze nieruchomości, uzyskują z datą ich

wpisu moc danych urzędowych.

15.10.2018

©Telksinoe s. 114/154

4. Wartości, o których mowa w ust. 3, mogą być aktualizowane na wniosek

właściciela lub użytkownika wieczystego oraz innej osoby, na której ciąży

obowiązek podatkowy, a także z urzędu, na podstawie indywidualnego

oszacowania nieruchomości. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio.

Art. 171. 1. Osoby, o których mowa w art. 170 ust. 4, są obowiązane

dostarczyć organowi prowadzącemu kataster nieruchomości dokumenty

i informacje dotyczące tej nieruchomości, niezbędne do przeprowadzenia

powszechnej taksacji nieruchomości.

2. W razie niedostarczenia dokumentów i informacji, o których mowa

w ust. 1, organ prowadzący kataster nieruchomości, po przeprowadzeniu

postępowania wyjaśniającego, ustala wartość katastralną tej nieruchomości na

podstawie dostępnych dokumentów i informacji.

Art. 172. 1. Naczelny organ administracji państwowej, właściwy w sprawach

katastru nieruchomości, przeprowadza co roku na wybranych obszarach kontrolę

powszechnej taksacji nieruchomości.

2. Wyniki kontroli, o której mowa w ust. 1, mogą stanowić podstawę do

przeprowadzenia kolejnej powszechnej taksacji nieruchomości na wybranych

obszarach.

Art. 173. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, sposób

przeprowadzenia powszechnej taksacji nieruchomości, uwzględniając:

1) zakres informacji niezbędnych przy przeprowadzaniu taksacji;

2) cechy nieruchomości wpływające na wartość katastralną;

3) źródła danych o nieruchomościach dla potrzeb powszechnej taksacji;

4) sposób ustalania wartości katastralnych;

5) sposób zakończenia powszechnej taksacji;

6) sposób i terminy przeprowadzania kontroli powszechnej taksacji

nieruchomości;

7) rodzaje i wzory dokumentów stosowanych przy przeprowadzaniu

powszechnej taksacji oraz sposób ich sporządzania.

15.10.2018

©Telksinoe s. 115/154

Rozdział 3

Badanie rynku nieruchomości

Art. 173a. 1. Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i

zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa dokonuje okresowych

badań rynku nieruchomości, ze szczególnym uwzględnieniem nieruchomości

przeznaczonych na cele mieszkaniowe lub wykorzystywanych na te cele. Badania

dotyczą cen transakcyjnych nieruchomości, stawek czynszów oraz częstotliwości

obrotu nieruchomościami.

2. Na podstawie badań, o których mowa w ust. 1, minister właściwy do spraw

budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz

mieszkalnictwa co najmniej raz w roku opracowuje analizy i zestawienia

charakteryzujące rynek nieruchomości. Analizy i zestawienia są udostępniane na

stronach internetowych urzędu obsługującego ministra.

Art. 173b. Organy administracji publicznej dysponujące informacjami

o rynku nieruchomości, a w szczególności organy statystyki publicznej uzyskujące

informacje statystyczne w zakresie i terminach określonych w programie badań

statystycznych i organy właściwe w sprawach katastru nieruchomości są

obowiązane do nieodpłatnego udostępniania do wglądu ministrowi właściwemu do

spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz

mieszkalnictwa posiadanych informacji dotyczących rynku nieruchomości.

Art. 173c. Przez informacje o rynku nieruchomości, o których mowa w art.

173b, rozumie się informacje dotyczące w szczególności cen transakcyjnych

nieruchomości, stawek czynszów oraz częstotliwości obrotu nieruchomościami.

DZIAŁ V

Działalność zawodowa w dziedzinie gospodarowania nieruchomościami

Rozdział 1

Rzeczoznawstwo majątkowe

Art. 174. 1. Rzeczoznawstwo majątkowe jest działalnością zawodową

wykonywaną przez rzeczoznawców na zasadach określonych w niniejszej ustawie.

15.10.2018

©Telksinoe s. 116/154

2. Rzeczoznawcą majątkowym jest osoba fizyczna posiadająca uprawnienia

zawodowe w zakresie szacowania nieruchomości, nadane w trybie przepisów

rozdziału 4 niniejszego działu.

3. Rzeczoznawca majątkowy dokonuje określania wartości nieruchomości,

a także maszyn i urządzeń trwale związanych z nieruchomością.

3a. Rzeczoznawca majątkowy może sporządzać opracowania i ekspertyzy,

niestanowiące operatu szacunkowego, dotyczące:

1) rynku nieruchomości oraz doradztwa w zakresie tego rynku;

2) efektywności inwestowania w nieruchomości i ich rozwoju;

3) skutków finansowych uchwalania lub zmiany planów miejscowych;

4) oznaczania przedmiotu odrębnej własności lokali;

5) bankowo-hipotecznej wartości nieruchomości;

6) określania wartości nieruchomości na potrzeby indywidualnego inwestora;

7) wyceny nieruchomości zaliczanych do inwestycji w rozumieniu przepisów

o rachunkowości;

8) wyceny nieruchomości jako środków trwałych jednostek w rozumieniu

ustawy o rachunkowości.

3b. Z dniem wpisu do centralnego rejestru rzeczoznawców majątkowych

osoba, o której mowa w ust. 2, nabywa prawo wykonywania zawodu oraz

używania tytułu zawodowego „rzeczoznawca majątkowy”. Tytuł zawodowy

„rzeczoznawca majątkowy” podlega ochronie prawnej.

4. Biegłych sądowych z zakresu szacowania nieruchomości powołuje się lub

ustanawia spośród osób posiadających uprawnienia zawodowe w zakresie

szacowania nieruchomości, nadane w trybie rozdziału 4 niniejszego działu.

5. Rzeczoznawca majątkowy nie może odmówić pełnienia funkcji biegłego

sądowego.

6. Prowadzenie działalności w zakresie szacowania nieruchomości na

terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest możliwe, w przypadku gdy czynności

z zakresu szacowania nieruchomości będą wykonywane przez rzeczoznawców

majątkowych.

7. Rzeczoznawca majątkowy wykonuje zawód:

1) prowadząc we własnym imieniu działalność gospodarczą jednoosobowo lub

w ramach spółki osobowej w zakresie szacowania nieruchomości, lub

15.10.2018

©Telksinoe s. 117/154

2) w ramach stosunku pracy lub umowy cywilnoprawnej u podmiotu

prowadzącego działalność w zakresie szacowania nieruchomości.

8. (uchylony)

9. Przepisy ust. 7 i 8 nie dotyczą biegłych sądowych wykonujących wycenę

na zlecenie sądu.

Art. 175. 1. Rzeczoznawca majątkowy jest zobowiązany do wykonywania

czynności, o których mowa w art. 174 ust. 3 i 3a, zgodnie z zasadami

wynikającymi z przepisów prawa i standardami zawodowymi, ze szczególną

starannością właściwą dla zawodowego charakteru tych czynności oraz z zasadami

etyki zawodowej, kierując się zasadą bezstronności w wycenie nieruchomości.

2. Rzeczoznawca majątkowy jest zobowiązany do stałego doskonalenia

kwalifikacji zawodowych oraz dokumentowania wypełniania tego obowiązku.

Dokumentację potwierdzającą wypełnianie tego obowiązku rzeczoznawca

majątkowy przechowuje przez okres 5 lat.

3. Informacje uzyskane przez rzeczoznawcę majątkowego w związku

z wykonywaniem zawodu stanowią tajemnicę zawodową. W szczególności

informacje uzyskane w toku wykonywania czynności zawodowych nie mogą być

przekazywane osobom trzecim, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej lub

w przypadkach, o których mowa w art. 157, art. 194, art. 195 i art. 195a.

4. Przedsiębiorca prowadzący działalność, o której mowa w art. 174 ust. 3

i 3a, podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu odpowiedzialności cywilnej za

szkody wyrządzone w związku z wykonywaniem umowy, której jest stroną,

a której przedmiotem są czynności wskazane w art. 174 ust. 3 i 3a. Jeżeli wykonuje

ją przy pomocy rzeczoznawcy majątkowego związanego z tym przedsiębiorcą

umową o pracę lub umową cywilnoprawną, podlega on również odpowiedzialności

cywilnej za szkody wyrządzone działaniem tej osoby.

4a. Kopia dokumentu ubezpieczenia, o którym mowa w ust. 4, aktualnego na

dzień sporządzenia operatu szacunkowego, stanowi załącznik do operatu

szacunkowego lub umowy o dokonanie wyceny nieruchomości.

4b. Przepis ust. 4a stosuje się odpowiednio w przypadku potwierdzenia

aktualności operatu szacunkowego, o którym mowa w art. 156 ust. 4, a także w

odniesieniu do opracowań i ekspertyz niestanowiących operatu szacunkowego,

o których mowa w art. 174 ust. 3a.

15.10.2018

©Telksinoe s. 118/154

5. Minister właściwy do spraw instytucji finansowych w porozumieniu

z ministrem właściwym do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania

przestrzennego oraz mieszkalnictwa, po zasięgnięciu opinii Polskiej Izby

Ubezpieczeń, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres ubezpieczenia

obowiązkowego, o którym mowa w ust. 4, termin powstania obowiązku

ubezpieczenia oraz minimalną sumę gwarancyjną, biorąc w szczególności pod

uwagę specyfikę wykonywanego zawodu oraz zakres realizowanych zadań, a także

sposoby uznawania ubezpieczeń i gwarancji zawodowych wydanych w państwach

członkowskich, o których mowa w art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 6 marca 2018 r.

o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób

zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

(Dz. U. poz. 649).

6. Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania

przestrzennego oraz mieszkalnictwa ustala oraz ogłasza obowiązujące standardy

zawodowe w drodze obwieszczenia.

Art. 176. Rzeczoznawca majątkowy podlega wyłączeniu od udziału

w szacowaniu nieruchomości, jeżeli zachodzą przesłanki wymienione

w art. 24 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Art. 177. 1. Uprawnienia zawodowe w zakresie szacowania nieruchomości

nadaje się osobie fizycznej, która:

1) posiada pełną zdolność do czynności prawnych;

2) nie była karana za przestępstwo przeciwko działalności instytucji

państwowych oraz samorządu terytorialnego, za przestępstwo przeciwko

wymiarowi sprawiedliwości, za przestępstwo przeciwko wiarygodności

dokumentów, za przestępstwo przeciwko mieniu, za przestępstwo przeciwko

obrotowi gospodarczemu, za przestępstwo przeciwko obrotowi pieniędzmi

i papierami wartościowymi lub za przestępstwo skarbowe;

3) posiada wyższe wykształcenie;

4) ukończyła studia podyplomowe w zakresie wyceny nieruchomości;

5) odbyła co najmniej 6-miesięczną praktykę zawodową w zakresie wyceny

nieruchomości;

15.10.2018

©Telksinoe s. 119/154

6) przeszła z wynikiem pozytywnym postępowanie kwalifikacyjne, w tym

złożyła egzamin dający uprawnienia w zakresie szacowania nieruchomości.

1a. Przebieg praktyki zawodowej, o której mowa w ust. 1 pkt 5, jest

rejestrowany w dzienniku praktyki zawodowej. Kandydat na rzeczoznawcę

majątkowego ponosi opłatę za wydanie dziennika praktyki zawodowej,

w wysokości nieprzekraczającej 3% kwoty przeciętnego miesięcznego

wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym wydanie

dziennika praktyki zawodowej, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu

Statystycznego na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach

i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

2. Obowiązek, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, nie dotyczy osoby, która

posiada dyplom ukończenia studiów wyższych na kierunku, którego program

umożliwia nabycie wiedzy i umiejętności w zakresie wyceny nieruchomości

w takim stopniu, jak program studiów podyplomowych w zakresie wyceny

nieruchomości, co potwierdza suplement do dyplomu lub zaświadczenie uczelni.

2a. (uchylony)

2b. Obowiązek, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, nie dotyczy osoby która:

1) odbyła praktykę w zakresie wyceny nieruchomości objętą programem

studiów w wymiarze jednego semestru, pod warunkiem, że praktyka była

realizowana na podstawie umowy dotyczącej praktyki zawartej między

uczelnią a organizacją zawodową rzeczoznawców majątkowych, lub

2) posiada udokumentowane dwuletnie doświadczenie zawodowe świadczące o

nabyciu wiedzy i umiejętności w zakresie wyceny nieruchomości w takim

stopniu jak osoby, które odbyły praktykę zawodową, o której mowa w ust. 1

pkt 5.

3. (uchylony)

4. Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania

przestrzennego oraz mieszkalnictwa określi wzór zaświadczenia, o którym mowa

w ust. 2, w formie dokumentu elektronicznego w rozumieniu ustawy z dnia

17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania

publiczne.

Art. 178. 1. Rzeczoznawca majątkowy niewypełniający obowiązków, o

których mowa w art. 175 ust. 1–3, podlega odpowiedzialności zawodowej.

15.10.2018

©Telksinoe s. 120/154

2. Wobec rzeczoznawcy majątkowego mogą być orzeczone, z tytułu

odpowiedzialności zawodowej, następujące kary dyscyplinarne:

1) upomnienie;

2) nagana;

3) zawieszenie uprawnień zawodowych na okres od 3 miesięcy do 1 roku;

4) zawieszenie uprawnień zawodowych do czasu ponownego złożenia egzaminu

z wynikiem pozytywnym;

4a) pozbawienie uprawnień zawodowych z możliwością ponownego ubiegania

się o ich nadanie;

5) pozbawienie uprawnień zawodowych z możliwością ubiegania się o ponowne

ich nadanie po upływie 3 lat od dnia ich pozbawienia.

2a. (uchylony)

2b. (uchylony)

2c. Wykonanie kary dyscyplinarnej następuje przez wpis do centralnego

rejestru rzeczoznawców majątkowych.

3. Pozbawienie uprawnień zawodowych następuje również w przypadku:

1) utraty zdolności do czynności prawnych;

2) skazania za przestępstwa, o których mowa w art. 177 ust. 1 pkt 2;

3) sądowego zakazu wykonywania zawodu rzeczoznawcy majątkowego;

4) sądowego zakazu prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie

szacowania nieruchomości.

4. (uchylony)

5. Pozbawienie uprawnień zawodowych, o którym mowa w ust. 3, następuje

na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu. Osoba, której dotyczy orzeczenie

sądu, jest obowiązana niezwłocznie poinformować o tym zdarzeniu ministra właś-

ciwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego

oraz mieszkalnictwa.

6. Osoba pozbawiona uprawnień zawodowych w trybie, o którym mowa w

ust. 5, z dniem uprawomocnienia się orzeczenia sądu traci prawo wykonywania

zawodu oraz używania tytułu zawodowego „rzeczoznawca majątkowy”.

15.10.2018

©Telksinoe s. 121/154

Rozdział 2

Pośrednictwo w obrocie nieruchomościami

Art. 179. (uchylony)

Art. 179a. Pośrednik w obrocie nieruchomościami to przedsiębiorca

prowadzący działalność gospodarczą z zakresu pośrednictwa w obrocie

nieruchomościami.

Art. 179b. Pośrednictwo w obrocie nieruchomościami polega na odpłatnym

wykonywaniu czynności zmierzających do zawarcia przez inne osoby umów:

1) nabycia lub zbycia praw do nieruchomości;

2) nabycia lub zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu;

3) najmu lub dzierżawy nieruchomości lub ich części;

4) innych niż określone w pkt 1–3, których przedmiotem są prawa do

nieruchomości lub ich części.

Art. 180. 1. (uchylony)

1a. (uchylony)

2. (uchylony)

3. Zakres czynności pośrednictwa w obrocie nieruchomościami określa

umowa pośrednictwa. Umowa wymaga formy pisemnej lub elektronicznej pod

rygorem nieważności.

3a. (uchylony)

4. (uchylony)

5. (uchylony)

6. (uchylony)

7. (uchylony)

8. (uchylony)

Art. 181. 1. (uchylony)

2. (uchylony)

3. Pośrednik w obrocie nieruchomościami podlega obowiązkowemu

ubezpieczeniu odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone w związku

z pośrednictwem w obrocie nieruchomościami. Jeżeli pośrednik w obrocie

nieruchomościami wykonuje czynności przy pomocy innych osób, działających

15.10.2018

©Telksinoe s. 122/154

pod jego nadzorem, podlega on również ubezpieczeniu odpowiedzialności cywilnej

za szkody wyrządzone działaniem tych osób.

3a. Kopia dokumentu ubezpieczenia, o którym mowa w ust. 3, aktualnego na

dzień zawarcia umowy pośrednictwa stanowi załącznik do tej umowy. Pośrednik w

obrocie nieruchomościami niezwłocznie informuje stronę umowy pośrednictwa o

wszelkich zmianach danych zawartych w dokumencie ubezpieczenia i o zawarciu

nowej umowy ubezpieczenia, przekazując kopię dokumentu ubezpieczenia.

3b. Jeżeli pośrednik w obrocie nieruchomościami nie dopełnił obowiązków, o

których mowa w ust. 3a, strona umowy pośrednictwa, po uprzednim wezwaniu w

formie pisemnej pośrednika w obrocie nieruchomościami do przedłożenia kopii

dokumentu ubezpieczenia w ciągu 7 dni od dnia otrzymania wezwania, ma prawo

wypowiedzieć umowę pośrednictwa ze skutkiem natychmiastowym.

4. Minister właściwy do spraw instytucji finansowych w porozumieniu

z ministrem właściwym do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania

przestrzennego oraz mieszkalnictwa, po zasięgnięciu opinii Polskiej Izby

Ubezpieczeń, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres ubezpieczenia

obowiązkowego, o którym mowa w ust. 3, termin powstania obowiązku

ubezpieczenia oraz minimalną sumę gwarancyjną, biorąc w szczególności pod

uwagę specyfikę wykonywanego zawodu oraz zakres realizowanych zadań, a także

sposoby uznawania ubezpieczeń i gwarancji zawodowych wydanych w państwach

członkowskich, o których mowa w art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 6 marca 2018 r.

o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób

zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

5. (uchylony)

6. (uchylony)

Art. 181a. Pośrednik w obrocie nieruchomościami wykonujący czynności, o

których mowa w art. 179b, w związku z zawartą umową pośrednictwa ma prawo

wglądu do:

1) ksiąg wieczystych,

2) katastru nieruchomości,

3) ewidencji sieci uzbrojenia terenu,

4) tabel taksacyjnych i map taksacyjnych tworzonych na podstawie art. 169,

15.10.2018

©Telksinoe s. 123/154

5) planów miejscowych, studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania

przestrzennego gminy oraz decyzji o warunkach zabudowy i

zagospodarowania terenu,

6) rejestrów cen i wartości nieruchomości,

7) rejestrów osób, którym przysługują prawa określone w art. 179b pkt 2 oraz

prawa odrębnej własności lokalu,

8) ewidencji ludności w zakresie obowiązku meldunkowego,

9) świadectw charakterystyki energetycznej

– oraz do pobierania z nich niezbędnych odpowiednio odpisów, wypisów i

zaświadczeń.

Art. 182. (uchylony)

Art. 183. (uchylony)

Art. 183a. (uchylony)

Rozdział 3

Zarządzanie nieruchomościami

Art. 184. (uchylony)

Art. 184a. Zarządca nieruchomości to przedsiębiorca prowadzący działalność

gospodarczą z zakresu zarządzania nieruchomościami.

Art. 184b. Zarządzanie nieruchomością polega na podejmowaniu decyzji i

dokonywaniu czynności mających na celu zapewnienie racjonalnej gospodarki

nieruchomością, a w szczególności:

1) właściwej gospodarki ekonomiczno-finansowej nieruchomości;

2) bezpieczeństwa użytkowania i właściwej eksploatacji nieruchomości;

3) właściwej gospodarki energetycznej w rozumieniu przepisów prawa

energetycznego;

4) bieżące administrowanie nieruchomością;

5) utrzymanie nieruchomości w stanie niepogorszonym zgodnie z jej

przeznaczeniem;

6) uzasadnione inwestowanie w nieruchomość.

Art. 185. 1. (uchylony)

15.10.2018

©Telksinoe s. 124/154

1a. (uchylony)

1b. (uchylony)

1c. (uchylony)

2. Zakres zarządzania nieruchomością określa umowa o zarządzanie

nieruchomością, zawarta z jej właścicielem, wspólnotą mieszkaniową albo inną

osobą lub jednostką organizacyjną, której przysługuje prawo do nieruchomości, ze

skutkiem prawnym bezpośrednio dla tej osoby lub jednostki organizacyjnej.

Umowa wymaga formy pisemnej lub elektronicznej pod rygorem nieważności.

3. (uchylony)

4. (uchylony)

5. (uchylony)

Art. 186. 1. (uchylony)

2. (uchylony)

3. Zarządca nieruchomości podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu

odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone w związku z zarządzaniem

nieruchomością. Jeżeli zarządca nieruchomości wykonuje czynności przy pomocy

innych osób, działających pod jego nadzorem, podlega on również ubezpieczeniu

odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone działaniem tych osób.

3a. Kopia dokumentu ubezpieczenia, o którym mowa w ust. 3, aktualnego na

dzień zawarcia umowy o zarządzanie nieruchomością stanowi załącznik do tej

umowy. Zarządca nieruchomości niezwłocznie informuje stronę umowy o

zarządzanie nieruchomością o wszelkich zmianach danych zawartych w

dokumencie ubezpieczenia i o zawarciu nowej umowy ubezpieczenia, przekazując

kopię dokumentu ubezpieczenia.

3b. Jeżeli zarządca nieruchomości nie dopełnił obowiązków, o których mowa

w ust. 3a, strona umowy o zarządzanie nieruchomością, po uprzednim wezwaniu w

formie pisemnej zarządcy nieruchomości do przedłożenia kopii dokumentu

ubezpieczenia w ciągu 7 dni od dnia otrzymania wezwania, ma prawo

wypowiedzieć umowę o zarządzanie nieruchomością ze skutkiem

natychmiastowym.

4. Minister właściwy do spraw instytucji finansowych w porozumieniu

z ministrem właściwym do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania

przestrzennego oraz mieszkalnictwa, po zasięgnięciu opinii Polskiej Izby

15.10.2018

©Telksinoe s. 125/154

Ubezpieczeń, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres ubezpieczenia

obowiązkowego, o którym mowa w ust. 3, termin powstania obowiązku

ubezpieczenia oraz minimalną sumę gwarancyjną, biorąc w szczególności pod

uwagę specyfikę wykonywanego zawodu oraz zakres realizowanych zadań, a także

sposoby uznawania ubezpieczeń i gwarancji zawodowych wydanych w państwach

członkowskich, o których mowa w art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 6 marca 2018 r.

o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób

zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

5. (uchylony)

6. (uchylony)

Art. 186a. Zarządca nieruchomości przekazuje organom wykonawczym

gminy właściwej ze względu na miejsce położenia nieruchomości dane dotyczące

czynszów najmu lokali mieszkalnych, w powiązaniu z lokalizacją, wiekiem

budynku i jego stanem technicznym oraz powierzchnią użytkową lokalu i jego

standardem, wynikające z umów najmu, położonych w zarządzanych przez niego

budynkach, w terminach i według wzoru określonych w odrębnych przepisach.

Art. 187. (uchylony)

Art. 188. (uchylony)

Art. 189. (uchylony)

Art. 190. (uchylony)

Art. 190a. Przepisów niniejszego rozdziału nie stosuje się do gospodarowania

nieruchomościami bezpośrednio przez właściwy organ, Krajowy Ośrodek

Wsparcia Rolnictwa i Agencję Mienia Wojskowego oraz do zarządzania nie-

ruchomościami bezpośrednio przez ich właścicieli lub użytkowników wieczystych,

a także przez jednostki organizacyjne w stosunku do nieruchomości oddanych tym

jednostkom w trwały zarząd.

15.10.2018

©Telksinoe s. 126/154

Rozdział 4

Nadawanie uprawnień zawodowych rzeczoznawcom majątkowym

i dokonywanie wpisów do centralnego rejestru oraz orzekanie w sprawach

odpowiedzialności zawodowej

Art. 191. 1. Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania

i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa nadaje uprawnienia

zawodowe w zakresie szacowania nieruchomości, osobom które spełniły wymogi

określone w art. 177.

2. (uchylony)

3. Spełnienie wymogów, o których mowa w ust. 1, stwierdza Państwowa

Komisja Kwalifikacyjna w postępowaniu kwalifikacyjnym.

3a. Wniosek o nadanie uprawnień zawodowych w zakresie szacowania

nieruchomości podlega rozpatrzeniu w terminie nie dłuższym niż dwa miesiące od

daty przeprowadzenia etapu postępowania kwalifikacyjnego, którego dotyczy

wniosek. Do wniosku o nadanie uprawnień zawodowych w zakresie szacowania

nieruchomości dołącza się dokumenty w formie oryginału, poświadczonej kopii lub

poświadczonego tłumaczenia, potwierdzające spełnienie wymogów, o których

mowa w art. 177 ust. 1.

3b. W przypadku stwierdzenia konieczności uzupełnienia wniosku, organ

wzywa wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku w terminie siedmiu dni od dnia

otrzymania wezwania. Nieuzupełnienie wniosku w terminie powoduje

pozostawienie wniosku bez rozpoznania. W przypadku uzupełnienia wniosku jest

on kierowany na pierwsze postępowanie kwalifikacyjne odbywające się po dniu

uzupełnienia wniosku, chyba że jest możliwe skierowanie wniosku na

postępowanie kwalifikacyjne, którego data została wskazana we wniosku. Bieg

terminu, o którym mowa w ust. 3a, liczy się od dnia postępowania

kwalifikacyjnego, na które wniosek został skierowany.

3c. Jeżeli w toku postępowania kwalifikacyjnego na podstawie złożonych

dokumentów nie jest możliwe stwierdzenie, czy kandydat spełnia warunki

określone w art. 177, zespół kwalifikacyjny Państwowej Komisji Kwalifikacyjnej

sporządza protokół, w którym występuje do ministra właściwego do spraw

budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz

15.10.2018

©Telksinoe s. 127/154

mieszkalnictwa o zwrócenie się do odpowiednich organów, instytucji lub osób o

udzielenie informacji niezbędnych dla przeprowadzenia tego postępowania. Bieg

terminu, o którym mowa w ust. 3a, ulega zawieszeniu do dnia otrzymania

dodatkowych wyjaśnień.

3d. Przepisu ust. 3c nie stosuje się do warunków określonych

w art. 177 ust. 1 pkt 1 i 2.

3e. Termin rozpatrzenia wniosku, o którym mowa w ust. 3a, może zostać

przedłużony tylko jeden raz. Przedłużenie terminu nie może przekroczyć dwóch

miesięcy.

4. Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania

przestrzennego oraz mieszkalnictwa powołuje i odwołuje, w drodze zarządzenia,

Państwową Komisję Kwalifikacyjną lub jej członków. W skład tej Komisji

wchodzą przedstawiciele ministra (3/5 liczby członków) oraz osoby wskazane

przez organizacje zawodowe rzeczoznawców majątkowych (2/5 liczby członków).

5. Postępowanie kwalifikacyjne przeprowadza się na koszt osób ubiegających

się o nadanie uprawnień zawodowych. Koszty są pokrywane przez wniesienie

opłaty za postępowanie kwalifikacyjne.

6. Wysokość opłaty za postępowanie kwalifikacyjne nie może być wyższa niż

kwota przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w roku poprzedzającym

przeprowadzenie postępowania kwalifikacyjnego, ogłaszanego przez Prezesa

Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.

o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

7. Członkom Państwowej Komisji Kwalifikacyjnej przysługuje

wynagrodzenie za przeprowadzanie postępowania kwalifikacyjnego.

8. Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania

przestrzennego oraz mieszkalnictwa określi, w drodze rozporządzenia:

1) wysokość opłaty za postępowanie kwalifikacyjne, umożliwiającej pokrycie

kosztów postępowania kwalifikacyjnego i wydatków związanych

z funkcjonowaniem Państwowej Komisji Kwalifikacyjnej, tryb jej pobierania

oraz przypadki uzasadniające zwrot tej opłaty, a także tryb jej zwrotu,

uwzględniając etapy i terminy postępowania kwalifikacyjnego;

2) wysokość wynagrodzenia członków Państwowej Komisji Kwalifikacyjnej,

uwzględniając liczbę osób przystępujących do postępowania

15.10.2018

©Telksinoe s. 128/154

kwalifikacyjnego oraz sposób przeprowadzenia postępowania

kwalifikacyjnego.

Art. 192. 1. Nadanie uprawnień zawodowych w zakresie szacowania

nieruchomości stwierdza się świadectwem. Odmowa nadania uprawnień

zawodowych następuje w drodze decyzji.

2. Świadectwa, o których mowa w ust. 1, wydaje się również obywatelom

państw członkowskich Unii Europejskiej, którym, na zasadach określonych w

przepisach ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji

zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej (Dz. U. z

2016 r. poz. 65), uznano kwalifikacje do wykonywania zawodu rzeczoznawcy

majątkowego, na ich wniosek.

Art. 193. 1. Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania

i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa prowadzi centralny rejestr

rzeczoznawców majątkowych.

2. Do centralnego rejestru wymienionego w ust. 1 wpisuje się osoby, którym

nadano uprawnienia zawodowe rzeczoznawców majątkowych na podstawie

świadectw nadania tych uprawnień.

3. Do centralnego rejestru, o którym mowa w ust. 1, wpisuje się również

osoby, o których mowa w art. 192 ust. 2.

4. W centralnym rejestrze wpisuje się następujące dane dotyczące osób,

którym nadano uprawnienia:

1) numer kolejny wpisu;

2) datę wpisu;

3) imię i nazwisko;

4) imiona rodziców;

5) datę i miejsce urodzenia;

6) adres korespondencyjny;

7) wykształcenie;

8) numer ewidencyjny PESEL;

9) numer dokumentu tożsamości obywatela państwa członkowskiego Unii

Europejskiej;

10) numer uprawnień;

15.10.2018

©Telksinoe s. 129/154

11) informacje o orzeczonych karach dyscyplinarnych, o których mowa

w art. 178 ust. 2, a także informacje o pozbawieniu uprawnień z przyczyn,

o których mowa w art. 178 ust. 3;

12) informacje o wykreśleniach z rejestru oraz przyczynach tych wykreśleń.

5. Wykreślenie z rejestru osób, którym nadano uprawnienia zawodowe,

następuje w przypadku:

1) zawieszenia uprawnień, o którym mowa w art. 178 ust. 2 pkt 3 i 4;

2) pozbawienia uprawnień, o którym mowa w art. 178 ust. 2 pkt 4a i 5;

3) pozbawienia uprawnień, o którym mowa w art. 178 ust. 3;

4) śmierci.

6. W razie orzeczenia kary dyscyplinarnej, o której mowa w art. 178 ust. 2 pkt

3, ponowny wpis do centralnego rejestru, o którym mowa w ust. 1, następuje na

wniosek osoby ukaranej po upływie okresu orzeczonej kary dyscyplinarnej, licząc

od dnia wykreślenia z tego rejestru. W razie orzeczenia kary dyscyplinarnej,

o której mowa w art. 178 ust. 2 pkt 4, ponowny wpis do rejestru następuje po

ponownym złożeniu egzaminu z wynikiem pozytywnym.

7. W razie orzeczenia kar dyscyplinarnych, o których mowa

w art. 178 ust. 2 pkt 1 i 2 zatarcie kary następuje na wniosek osoby ukaranej po

upływie 1 roku od jej wykonania.

8. W razie orzeczenia kary dyscyplinarnej, o której mowa

w art. 178 ust. 2 pkt 3 zatarcie kary następuje na wniosek osoby ukaranej po

upływie 2 lat od zakończenia okresu orzeczonej kary.

9. W razie zatarcia kary dyscyplinarnej informację o tej karze wykreśla się

z centralnego rejestru.

10. Wyciągi z centralnego rejestru, o którym mowa w ust. 1, z wyjątkiem

danych wymienionych w ust. 4 pkt 5, 7–9, 11 i 12, podlegają ogłoszeniu w

dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania

i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa oraz publikacji na

stronach internetowych urzędu obsługującego ministra.

11. Ogłoszeniu, o którym mowa w ust. 10, podlegają także zmiany

w rejestrze.

12. Na uzasadniony wniosek organu państwa członkowskiego w rozumieniu

art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców

15.10.2018

©Telksinoe s. 130/154

zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium

Rzeczypospolitej Polskiej, minister właściwy do spraw budownictwa, planowania

i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa udostępnia dane,

o których mowa w ust. 4, w zakresie wskazanym we wniosku, powiadamiając

o tym rzeczoznawcę majątkowego, którego dane zostały udostępnione.

Art. 193a. (uchylony)

Art. 194. 1. (uchylony)

1a. Postępowanie z tytułu odpowiedzialności zawodowej wszczyna minister

właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego

oraz mieszkalnictwa, z zastrzeżeniem ust. 1b i 1c. Po wszczęciu postępowania

minister przekazuje sprawę do Komisji Odpowiedzialności Zawodowej w celu

przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.

1b. W przypadku gdy sprawa dotyczy osób powołanych, wyznaczonych lub

ustanowionych przez sąd, prokuratora lub komornika, postępowanie z tytułu

odpowiedzialności zawodowej wszczyna się wyłącznie na skutek skargi złożonej

przez sąd lub prokuratora.

1c. Nie wszczyna się postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej,

jeżeli do dnia otrzymania przez ministra właściwego do spraw budownictwa,

planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa informacji

o zaistnieniu okoliczności mogących stanowić podstawę odpowiedzialności

zawodowej upłynęły 3 lata, licząc od dnia zaistnienia tych okoliczności.

2. Postępowanie wyjaśniające dotyczące wypełniania obowiązków, o których

mowa w art. 175 ust. 1–3, przeprowadza Komisja Odpowiedzialności Zawodowej.

3. Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania

przestrzennego oraz mieszkalnictwa powołuje i odwołuje, w drodze zarządzenia,

Komisję Odpowiedzialności Zawodowej lub jej członków, w tym spośród osób

wskazanych przez organizacje zawodowe rzeczoznawców majątkowych.

4. Koszty postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej są pokrywane

ze środków budżetu państwa znajdujących się w dyspozycji ministra właściwego

do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz

mieszkalnictwa.

15.10.2018

©Telksinoe s. 131/154

Art. 195. 1. Postępowanie wyjaśniające wymienione w art. 194 odbywa się

z udziałem osoby, wobec której wszczęto postępowanie z tytułu odpowiedzialności

zawodowej. Nieusprawiedliwione niestawiennictwo nie wstrzymuje postępowania

wyjaśniającego. W przypadku dwukrotnej usprawiedliwionej nieobecności

Komisja Odpowiedzialności Zawodowej przeprowadza postępowanie

wyjaśniające.

2. Osoba, o której mowa w ust. 1, może ustanowić obrońcę lub zwrócić się

o wyznaczenie obrońcy z urzędu. Obrońca ustanowiony lub wyznaczon y z urzędu

jest uprawniony do udziału w postępowaniu wyjaśniającym.

3. Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania

przestrzennego oraz mieszkalnictwa ustala, w drodze zarządzenia, listę obrońców

z urzędu, z udziałem osób wskazanych przez organizacje zawodowe

rzeczoznawców majątkowych.

4. Komisja Odpowiedzialności Zawodowej, z upoważnienia ministra

właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania

przestrzennego oraz mieszkalnictwa, może zwracać się do organów administracji

publicznej, wymiaru sprawiedliwości oraz innych instytucji i osób o udzielenie

informacji niezbędnych dla przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.

Art. 195a. 1. Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania

i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa, na podstawie wyników

postępowania wyjaśniającego, orzeka, w drodze decyzji, o zastosowaniu jednej

z kar dyscyplinarnych, o których mowa w art. 178 ust. 2, albo o umorzeniu

postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej.

1a. Wykonanie decyzji, o której mowa w ust. 1, następuje po upływie 14 dni

od dnia, w którym upłynął bezskutecznie termin na złożenie wniosku o ponowne

rozpatrzenie sprawy.

2. W przypadkach, o których mowa w art. 127 § 3 Kodeksu postępowania

administracyjnego, minister właściwy do spraw budownictwa, planowania

i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa może odstąpić od

przekazania sprawy do Komisji Odpowiedzialności Zawodowej w celu

przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.

3. Wykonanie decyzji, o której mowa w art. 138 Kodeksu postępowania

administracyjnego, następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął

15.10.2018

©Telksinoe s. 132/154

bezskutecznie termin do wniesienia skargi na decyzję do sądu administracyjnego.

W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego minister właściwy do

spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz

mieszkalnictwa wstrzymuje z urzędu wykonanie decyzji, w drodze postanowienia,

na które nie przysługuje zażalenie.

Art. 196. 1. Programy studiów podyplomowych, o których mowa

w art. 177 ust. 1 pkt 4, uwzględniają co najmniej minimalne wymogi programowe

ustalone przez ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i

zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa.

2. (uchylony)

3. Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania

przestrzennego oraz mieszkalnictwa określi, w drodze rozporządzenia, minimalne

wymogi programowe dla studiów podyplomowych w zakresie wyceny

nieruchomości, w tym czas trwania tych studiów, program ogólny i program

szczegółowy studiów podyplomowych, z uwzględnieniem tematyki wykładów

oraz minimalnej liczby godzin ich trwania, biorąc pod uwagę kwalifikacje

i umiejętności, jakie powinni posiadać absolwenci tych studiów, niezbędne dla

prawidłowego i rzetelnego wykonywania działalności zawodowej w powyższym

zakresie.

Art. 196a. (uchylony)

Art. 197. Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania

i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa, mając na względzie

zapewnienie obiektywnego, rzetelnego i sprawnego sprawdzenia przygotowania

kandydatów na rzeczoznawców majątkowych oraz zapewnienie obiektywnej oceny

skarg na działalność osób, którym nadano uprawnienia, a także uwzględniając

rzeczywiste koszty postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej, określi,

w drodze rozporządzenia:

1) sposób i warunki odbywania praktyk zawodowych w zakresie szacowania

nieruchomości, regulamin organizacji tych praktyk, ich program, maksymalną

wysokość opłaty za praktykę nie większą jednak niż 50% kwoty przeciętnego

miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw z kwartału

poprzedzającego kwartał, w którym dokonuje się wpisu, ogłoszonej przez

15.10.2018

©Telksinoe s. 133/154

Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, oraz sposób dokumentowania

odbycia praktyki zawodowej, w tym wzór dziennika praktyki zawodowej

i wysokość opłaty za jego wydanie uwzględniającej koszt jego wydania;

2) sposób i tryb przeprowadzania postępowania kwalifikacyjnego, sposób

ustalania i rodzaje kosztów tego postępowania, organizację Państwowej

Komisji Kwalifikacyjnej oraz regulamin jej działania;

3) wzory świadectw uprawnień zawodowych w zakresie szacowania

nieruchomości;

4) sposób prowadzenia centralnego rejestru rzeczoznawców majątkowych;

5) sposób postępowania przy wydawaniu duplikatów świadectw zawodowych

w przypadku ich utraty;

6) (uchylony)

7) (uchylony)

8) sposób i tryb przeprowadzania postępowania z tytułu odpowiedzialności

zawodowej, sposoby ustalania i rodzaje kosztów tego postępowania,

organizację Komisji Odpowiedzialności Zawodowej oraz regulamin jej

działania, wysokość wynagrodzenia członków Komisji Odpowiedzialności

Zawodowej i obrońców z urzędu oraz sposób jego ustalania.

Art. 197a. Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i

zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa określi, w drodze

rozporządzenia, sposoby doskonalenia kwalifikacji zawodowych przez

rzeczoznawców majątkowych, sposoby dokumentowania oraz sposób oceny

spełnienia tego obowiązku, mając na względzie potrzebę ciągłego aktualizowania i

pogłębiania wiedzy oraz umiejętności związanych z wykonywaniem przez

rzeczoznawców majątkowych czynności zawodowych oraz zapewnienie

przejrzystej weryfikacji spełniania obowiązku stałego doskonalenia kwalifikacji

zawodowych.

DZIAŁ VI

Przepisy karne i o karach pieniężnych

Art. 198. 1. Kto bez uprawnień zawodowych w zakresie szacowania

nieruchomości dokonuje określenia wartości nieruchomości lub trwale związanych

15.10.2018

©Telksinoe s. 134/154

z nieruchomością maszyn lub urządzeń, podlega karze grzywny w wysokości do 50

000 zł.

2. Tej samej karze podlega:

1) rzeczoznawca majątkowy, wobec którego orzeczono karę dyscyplinarną, o

której mowa w art. 178 ust. 2 pkt 3 albo 4, jeżeli w okresie odbywania tej kary

wykonuje czynności określone w ust. 1;

2) podmiot prowadzący działalność w zakresie szacowania nieruchomości, który

powierza wykonywanie czynności określonych w ust. 1 osobie

nieposiadającej uprawnień zawodowych w zakresie szacowania

nieruchomości lub rzeczoznawcy majątkowemu, o którym mowa w pkt 1.

3. Orzekanie w sprawach o czyny, o których mowa w ust. 1 i 2, następuje

w trybie przepisów Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.

Art. 198a. Przepisu art. 198 ust. 1 nie stosuje się do usługodawców z państwa

członkowskiego w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 10 ustawy z dnia 6 marca

2018 r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób

zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Art. 198b. 1. Kto:

1) dokonuje określenia wartości nieruchomości bez spełnienia warunku, o

którym mowa w art. 174 ust. 7,

2) wykonuje czynności określone w umowie pośrednictwa, o której mowa w art.

180 ust. 3, bez spełnienia warunku, o którym mowa w art. 179a,

3) podejmuje decyzje i wykonuje czynności określone w umowie o zarządzanie

nieruchomością, o której mowa w art. 185 ust. 2, bez spełnienia warunku, o

którym mowa w art. 184a

– podlega karze grzywny w wysokości do 50 000 zł.

2. Orzekanie w sprawach o czyny, o których mowa w ust. 1, następuje w trybie

przepisów Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.

Art. 198c. 1. Kto prowadzi działalność, o której mowa w art. 174 ust. 3 i 3a,

bez spełnienia obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia, o którym mowa w art.

175 ust. 4, podlega karze pieniężnej w wysokości od dwukrotnego do

pięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce

narodowej w roku poprzedzającym rok, w którym stwierdzono naruszenie,

15.10.2018

©Telksinoe s. 135/154

ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 20

pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu

Ubezpieczeń Społecznych.

2. W sprawach, o których mowa w ust. 1, decyzje wydaje wojewódzki

inspektor Inspekcji Handlowej właściwy ze względu na miejsce przeprowadzania

kontroli.

3. Przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej uwzględnia się dotychczasową

działalność przedsiębiorcy, skalę prowadzonej działalności oraz czas trwania

naruszenia.

4. Karę pieniężną uiszcza się w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o

wymierzeniu kary pieniężnej stała się ostateczna.

5. Egzekucja kary pieniężnej następuje w trybie przepisów o postępowaniu

egzekucyjnym w administracji.

6. Kara pieniężna stanowi dochód budżetu państwa.

7. Kary pieniężnej nie wymierza się, jeżeli do dnia stwierdzenia przez

właściwego wojewódzkiego inspektora Inspekcji Handlowej naruszenia upłynęły 3

lata, licząc od dnia powstania obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia, o którym

mowa w art. 175 ust. 4, przez przedsiębiorcę, u którego to naruszenie stwierdzono.

8. Obowiązek uiszczenia kary pieniężnej przedawnia się po upływie 3 lat od

ostatniego dnia terminu, w którym kara powinna zostać uiszczona.

Art. 198d. Kto prowadzi działalność gospodarczą z zakresu pośrednictwa w

obrocie nieruchomościami bez spełnienia obowiązku zawarcia umowy

ubezpieczenia, o którym mowa w art. 181 ust. 3, podlega karze pieniężnej w

wysokości od dwukrotnego do pięciokrotnego przeciętnego miesięcznego

wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym rok, w którym

stwierdzono naruszenie, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu

Statystycznego na podstawie art. 20 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o

emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Przepisy art. 198c

ust. 2–8 stosuje się odpowiednio.

Art. 198e. Kto prowadzi działalność gospodarczą z zakresu zarządzania

nieruchomościami bez spełnienia obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia, o

którym mowa w art. 186 ust. 3, podlega karze pieniężnej w wysokości od

15.10.2018

©Telksinoe s. 136/154

czterokrotnego do dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w

gospodarce narodowej w roku poprzedzającym rok, w którym stwierdzono

naruszenie, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na

podstawie art. 20 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i

rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Przepisy art. 198c ust. 2–8 stosuje

się odpowiednio.

DZIAŁ VII

Przepisy przejściowe, zmiany w przepisach obowiązujących i przepisy

końcowe

Rozdział 1

Przepisy przejściowe

Art. 199. 1. Nieruchomości nabyte przez państwowe osoby prawne po

wejściu w życie ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o zmianie ustawy – Kodeks

cywilny (Dz. U. poz. 11), to jest po dniu 1 lutego 1989 r., stanowią od daty nabycia

własność tych osób.

2. Zarząd nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa oraz

własność gminy, sprawowany w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy przez

jednostki organizacyjne, przekształca się z tym dniem w trwały zarząd tych

nieruchomości.

Art. 200. 1. W sprawach stwierdzenia nabycia, z mocy prawa, na podstawie

ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami

i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. poz. 464, z późn. zm.6)), z dniem 5 grudnia

1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych

urządzeń i lokali przez państwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank

Gospodarki Żywnościowej, które posiadały w tym dniu grunty w zarządzie,

niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się

następujące zasady:

6)

Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1991 r. poz. 373, z 1992 r. poz. 455,

z 1994 r. poz. 201, 369, 384 i 601, z 1996 r. poz. 33 oraz z 1997 r. poz. 675.

15.10.2018

©Telksinoe s. 137/154

1) nabycie własności budynków, innych urządzeń i lokali następuje odpłatnie,

jeżeli obiekty te nie były wybudowane lub nabyte ze środków własnych tych

osób lub ich poprzedników prawnych;

2) nabycie prawa użytkowania wieczystego oraz własności stwierdza w drodze

decyzji wojewoda – w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność

Skarbu Państwa lub wójt, burmistrz albo prezydent miasta – w odniesieniu do

nieruchomości stanowiących własność gminy;

3) w decyzji, o której mowa w pkt 2, ustala się warunki użytkowania

wieczystego, z zachowaniem zasad określonych w art. 62 ustawy

i w art. 236 Kodeksu cywilnego, oraz kwotę należną za nabycie własności,

a także sposób zabezpieczenia wierzytelności określony w ust. 2;

4) na poczet ceny nabycia własności, o której mowa w pkt 3, zalicza się

zwaloryzowane opłaty poniesione z tytułu zarządu budynków, innych

urządzeń i lokali; przy nabyciu użytkowania wieczystego nie pobiera się

pierwszej opłaty.

2. Wierzytelności z tytułu nabycia własności budynków, innych urządzeń

i lokali przez osoby, o których mowa w ust. 1, podlegają zabezpieczeniu

hipotecznemu na użytkowaniu wieczystym gruntów lub wyodrębnionych częściach

tych gruntów, które te osoby nabyły. Hipoteka powstaje z dniem wpisu do księgi

wieczystej. Wpis hipoteki następuje po bezskutecznym upływie terminu na

zaspokojenie wierzytelności, wyznaczonego w decyzji, o której mowa

w ust. 1 pkt 2. Przy zabezpieczeniu hipotecznym stosuje się odpowiednio przepisy

o księgach wieczystych i hipotece, z zastrzeżeniem następujących zasad:

1) podstawą wpisu hipoteki jest decyzja, o której mowa w ust. 1 pkt 2;

2) wierzytelności zabezpieczone hipotecznie podlegają w chwili zapłaty

waloryzacji według zasad obowiązujących przy zwrocie wywłaszczonych

nieruchomości i nie podlegają oprocentowaniu;

3) w razie sprzedaży, wynajęcia, wydzierżawienia albo innego odpłatnego

udostępnienia nieruchomości lub ich części, na których dokonano

zabezpieczenia hipotecznego wierzytelności, wierzytelność staje się

natychmiast wymagalna w części równej korzyściom uzyskanym z tego

tytułu; za korzyści te uważa się przychody pomniejszone o koszty związane

z zawarciem umowy;

15.10.2018

©Telksinoe s. 138/154

4) w razie ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego, udział

w użytkowaniu wieczystym gruntów oraz udział we współwłasności części

wspólnych budynku związane z prawem własności tego lokalu są wolne od

hipoteki.

5) (uchylony)

3. Wierzytelności z tytułu nabycia własności budynków, innych urządzeń

i lokali wygasają z chwilą:

1) przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego w spółkę z wyłącznym

udziałem Skarbu Państwa lub przekształcenia przedsiębiorstwa komunalnego

w jednoosobową spółkę gminy;

2) wydania zarządzenia o prywatyzacji bezpośredniej na podstawie ustawy

z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji (Dz. U. z 2016 r.

poz. 981, 1174 i 2260)7).

4. Nabycie własności oraz prawa użytkowania wieczystego, o którym mowa

w ust. 1 i 2, nie może naruszać praw osób trzecich.

5. Windykację należności, o których mowa w ust. 2 pkt 3, prowadzi właściwy

organ.

Art. 201. 1. Przepisy art. 200 stosuje się odpowiednio do utworzonych

z dniem 1 maja 1991 r., 1 lipca 1991 r. oraz z dniem 1 stycznia 1992 r. na

podstawie zarządzeń Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej przedsiębiorstw

państwowych, które nabyły z mocy prawa, zgodnie z ustawą z dnia 25 marca

1994 r. zmieniającą ustawę o zmianie ustawy o gospodarce gruntami

i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. poz. 201), z dniem ich wpisu do rejestru

przedsiębiorstw państwowych prawo użytkowania wieczystego gruntów oraz

własność położonych na nich budynków, innych urządzeń i lokali będących

w zarządzie rejonów dróg publicznych, okręgowych zakładów transportu i maszyn

drogowych, rejonów budowy dróg i mostów, rejonów budowy dróg, rejonów

budowy mostów, kopalni odkrywkowych surowców drogowych, rejonów

eksploatacji kruszywa lub dyrekcji okręgowych dróg publicznych.

7)

Obecnie tytuł ustawy brzmi: ustawa z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i niektórych

uprawnieniach pracowników na podstawie art. 14 pkt 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. –

Przepisy wprowadzające ustawę o zasadach zarządzania mieniem państwowym (Dz . U. poz.

2260), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2017 r.

15.10.2018

©Telksinoe s. 139/154

2. Nabycie własności budynków, innych urządzeń i lokali przez

przedsiębiorstwa państwowe, o których mowa w ust. 1, następuje odpłatnie, jeżeli

obiekty te nie były wybudowane lub nabyte ze środków własnych poprzedników

prawnych tych przedsiębiorstw.

Art. 202. 1. Państwowe instytucje kultury, które na podstawie ustawy z dnia

25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej

(Dz. U. z 2017 r. poz. 862) uzyskały osobowość prawną, nabywają z mocy prawa,

z dniem ich wpisu do rejestru instytucji kultury, użytkowanie wieczyste gruntów,

którymi zarządzały w dniu 5 grudnia 1990 r., oraz własność położonych na nich

budynków, innych urządzeń i lokali, jeżeli w dniu wejścia w życie niniejszej

ustawy nadal zarządzają tymi gruntami. Nie może to naruszać praw osób trzecich.

Do nabycia stosuje się odpowiednio przepisy art. 200.

2. Nabycie własności budynków, innych urządzeń i lokali przez instytucje

kultury, o których mowa w ust. 1, następuje nieodpłatnie.

3. Przepisy ust. 1 i ust. 2 stosuje się odpowiednio do komunalnych instytucji

kultury, które uzyskały osobowość prawną w trybie art. 41 ustawy wymienionej

w ust. 1.

Art. 203. 1. Zobowiązania osób prawnych z tytułu odpłatności za budynki,

inne urządzenia i lokale, o których mowa w art. 200 ust. 1 oraz art. 201 ust. 2,

niewykonane w całości lub w części przed dniem wejścia w życie niniejszej

ustawy, podlegają zabezpieczeniu hipotecznemu zgodnie z jej przepisami.

2. Zobowiązania spółek z wyłącznym udziałem Skarbu Państwa, powstałych

z przekształcenia przedsiębiorstw państwowych, z tytułu, o którym mowa w ust. 1,

wygasają.

3. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do zobowiązań spółek, którym na podstawie

ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji oddano do odpłatnego korzystania mienie

zlikwidowanego przedsiębiorstwa.

Art. 204. 1. Spółdzielni, związkowi spółdzielczemu oraz innym osobom

prawnym, które w dniu 5 grudnia 1990 r. były użytkownikami gruntów,

stanowiących własność Skarbu Państwa lub gminy, przysługuje roszczenie

o ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu oraz o przeniesienie własności

znajdujących się na nim budynków, innych urządzeń i lokali.

15.10.2018

©Telksinoe s. 140/154

2. Zawarcie umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste następuje bez

przetargu.

3. Przeniesienie własności budynków, innych urządzeń i lokali następuje

odpłatnie, chyba że obiekty te zostały wybudowane lub nabyte ze środków

własnych spółdzielni, związków spółdzielczych oraz innych osób prawnych.

4. Opłatę z tytułu użytkowania wieczystego gruntu oraz cenę budynków,

innych urządzeń i lokali ustala się według przepisów rozdziału 8 działu II,

z wyłączeniem przepisu o obowiązku wniesienia pierwszej opłaty. Na poczet ceny

zalicza się zwaloryzowane opłaty poniesione z tytułu użytkowania budynków,

innych urządzeń i lokali.

5. Roszczenia, o których mowa w ust. 1, wygasły, jeżeli wnioski w tej sprawie

nie zostały złożone do dnia 31 grudnia 1996 r.

6. W przypadku sprzedaży prawa użytkowania wieczystego przed upływem

10 lat od jego ustanowienia, spółdzielnia, związek spółdzielczy oraz inne osoby

prawne są obowiązane uiścić pierwszą opłatę w wysokości określonej w dniu

sprzedaży, według przepisów rozdziału 8 działu II. Nie uiszcza się pierwszej opłaty

w razie:

1) nieodpłatnego przekazania prawa użytkowania wieczystego na rzecz gminy

lub Skarbu Państwa;

2) nieodpłatnego przekazania prawa użytkowania wieczystego na rzecz innej

spółdzielni na podstawie ustawy z dnia 20 stycznia 1990 r. o zmianach

w organizacji i działalności spółdzielczości (Dz. U. poz. 36, z późn. zm.8)).

Art. 205. 1. Roszczenia spółdzielni, związków spółdzielczych oraz innych

osób prawnych o ustanowienie użytkowania wieczystego, powstałe przed dniem

wejścia w życie niniejszej ustawy, podlegają z tym dniem jej przepisom.

2. Przepisy art. 204 stosuje się odpowiednio do następców prawnych

spółdzielni, związków spółdzielczych oraz innych osób prawnych, które istniały

w dniu 24 grudnia 1992 r. i istnieją w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy.

Art. 206. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe

zasady i tryb stwierdzania dotychczasowego prawa zarządu państwowych

8)

Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1990 r. poz. 74, 175 i 198, z 1991 r.

poz. 373, z 1992 r. poz. 74 i 406, z 1993 r. poz. 182 oraz z 1994 r. poz. 294 i 419.

15.10.2018

©Telksinoe s. 141/154

i komunalnych osób prawnych do nieruchomości, a także prawa użytkowania

nieruchomości przez spółdzielnie, związki spółdzielcze oraz inne osoby prawne,

uznawania środków, o których mowa w art. 200 ust. 1, art. 201 ust. 2

i art. 204 ust. 3, za środki własne, określania wartości nieruchomości oraz

wysokości kwot należnych za nabycie własności budynków, innych urządzeń

i lokali, zabezpieczenia wierzytelności z tego tytułu, a także rodzaje dokumentów

stanowiących niezbędne dowody w tych sprawach.

Art. 207. 1.9) Osoby, które były posiadaczami nieruchomości stanowiących

własność Skarbu Państwa lub własność gminy w dniu 5 grudnia 1990 r.

i pozostawały nimi nadal w dniu 1 stycznia 1998 r., mogą żądać oddania

nieruchomości w drodze umowy w użytkowanie wieczyste wraz z przeniesieniem

własności budynków, jeżeli zabudowały te nieruchomości na podstawie

pozwolenia na budowę z lokalizacją stałą. Nabycie własności budynków

wybudowanych ze środków własnych posiadaczy następuje nieodpłatnie.

1a. Jeżeli nieruchomość została zabudowana na podstawie pozwolenia na

budowę z lokalizacją czasową, zawarcie umowy, o której mowa w ust. 1, jest

uzależnione od zgodności tej lokalizacji z ustaleniami planu miejscowego

obowiązującego w dniu zgłoszenia żądania.

2. Posiadacze, o których mowa w ust. 1, mogą być zwolnieni z pierwszej

opłaty z tytułu użytkowania wieczystego, jeżeli złożą wnioski o oddanie im

nieruchomości w użytkowanie wieczyste przed upływem roku od dnia wejścia

w życie ustawy.

Art. 207a. Przepisy art. 207 ust. 1 i 1a, w zakresie dotyczącym

nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, stosuje się również do:

1) przedsiębiorstw państwowych powstałych w wyniku podziału

przedsiębiorstwa państwowego istniejącego w dniu 5 grudnia 1990 r.,

2) przedsiębiorstw państwowych powstałych w wyniku połączenia

przedsiębiorstw istniejących w dniu 5 grudnia 1990 r.,

9)

Utracił moc z dniem 18 kwietnia 2006 r. w zakresie, w jakim odnosi się do wszczętych

a niezakończonych przed jego wejściem w życie spraw dotyczących nabycia użytkowania

wieczystego nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub własność gminy

niezabudowanych przez ich posiadaczy, na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego

z dnia 10 kwietnia 2006 r. sygn. akt SK 30/04 (Dz. U. poz. 456).

15.10.2018

©Telksinoe s. 142/154

3) spółek powstałych w wyniku komercjalizacji lub przekształcenia

przedsiębiorstwa państwowego istniejącego w dniu 5 grudnia 1990 r.

w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa, w trybie przewidzianym

w przepisach o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych

– jeżeli w dniu 1 stycznia 2004 r. podmioty te były posiadaczami nieruchomości,

znajdujących się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu przedsiębiorstw

państwowych, o których mowa w pkt 1–3.

Art. 208. 1. Osobom fizycznym oraz prawnym, które do dnia 5 grudnia

1990 r. uzyskały ostateczne decyzje lokalizacyjne lub pozwolenia na budowę na

nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy, oddaje

się te nieruchomości w użytkowanie wieczyste w trybie bezprzetargowym, jeżeli

wnioski o oddanie tych nieruchomości zostały złożone przed dniem utraty

ważności tych decyzji, jednak nie później niż do dnia 31 grudnia 2000 r.

2. Spółdzielniom, ich związkom oraz Krajowej Radzie Spółdzielczej i innym

osobom prawnym, które na gruntach stanowiących własność Skarbu Państwa lub

własność gminy do dnia 5 grudnia 1990 r. wybudowały same lub wybudowali ich

poprzednicy prawni z własnych środków, za zezwoleniem właściwego organu

nadzoru budowlanego budynki, przysługuje roszczenie o ustanowienie

użytkowania wieczystego gruntów oraz o nieodpłatne przeniesienie własności

znajdujących się na nich budynków. Roszczenie przysługuje tym osobom

w stosunku do gruntów będących w dniu zgłoszenia roszczenia w ich posiadaniu

w rozumieniu art. 207 i obejmuje grunty niezbędne do prawidłowego korzystania

z budynku.

3. W sprawach, o których mowa w ust. 2, zawarcie umowy o oddanie gruntu

w użytkowanie wieczyste oraz o przeniesienie własności budynków następuje bez

przetargu oraz bez obowiązku wniesienia pierwszej opłaty.

4. Roszczenia, o których mowa w ust. 2, wygasły, jeżeli wnioski w tej sprawie

nie zostały złożone do dnia 31 grudnia 1996 r.

Art. 209. Osoby, które uzyskały prawo zabudowy nieruchomości

ustanowione przed dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r.

o prawie zabudowy (Dz. U. poz. 280), mogą żądać przekształcenia tego prawa

w użytkowanie wieczyste. Przekształcenie następuje w drodze decyzji właściwego

15.10.2018

©Telksinoe s. 143/154

organu, w której określa się także warunki użytkowania wieczystego,

z zachowaniem zasad określonych w art. 62. Decyzja stanowi podstawę do

dokonania wpisu w księdze wieczystej.

Art. 209a. 1. Jeżeli przy wyodrębnianiu własności lokali w budynku

wydzielono dla tego budynku działkę gruntu niespełniającą wymogów działki

budowlanej, właścicielom lokali przysługuje w stosunku do Skarbu Państwa lub

jednostki samorządu terytorialnego roszczenie o zawarcie umowy przeniesienia

własności lub oddania w użytkowanie wieczyste przyległej nieruchomości

gruntowej lub jej części, która wraz z dotychczas wydzieloną działką gruntu będzie

spełniać wymogi działki budowlanej, pod warunkiem że roszczenie to zostało

zgłoszone łącznie przez właścicieli wszystkich lokali; w razie braku zgody stosuje

się przepisy art. 199 Kodeksu cywilnego.

2. Przeniesienie własności nieruchomości, o którym mowa w ust. 1, może

nastąpić po rozpatrzeniu przez właściwe organy wniosków poprzednich właścicieli

lub ich spadkobierców o przywrócenie własności tej nieruchomości.

3. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, Skarbowi Państwa lub jednostce

samorządu terytorialnego przysługuje w stosunku do właścicieli lokali roszczenie

o zawarcie umowy przeniesienia na ich rzecz własności lub oddania im

w użytkowanie wieczyste przyległej nieruchomości gruntowej lub jej części.

4. Roszczenie, o którym mowa w ust. 1, nie przysługuje, jeżeli:

1) toczy się postępowanie dotyczące prawidłowości nabycia nieruchomości

przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego;

2) przyległa nieruchomość gruntowa, stanowiąca własność Skarbu Państwa lub

jednostki samorządu terytorialnego, została oddana w użytkowanie wieczyste

innej osobie lub w trwały zarząd jednostce organizacyjnej na cele obronności

i bezpieczeństwa państwa, lub graniczy z tymi nieruchomościami;

3) wskutek realizacji roszczenia przyległa nieruchomość gruntowa przestałaby

spełniać wymogi działki budowlanej.

Art. 210. 1. Grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność

gminy, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w użytkowaniu osób prawnych lub

jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej oraz znajdujące

się na tych gruntach budynki, inne urządzenia i lokale pozostają nadal

15.10.2018

©Telksinoe s. 144/154

w użytkowaniu tych osób i jednostek. Do użytkowania tego stosuje się

odpowiednio przepisy dotyczące trwałego zarządu.

2. W razie sprzedaży dotychczasowemu użytkownikowi budynków, innych

urządzeń i lokali, o których mowa w ust. 1, na poczet ceny nabycia własności

zalicza się opłaty poniesione z tytułu użytkowania.

3. Do użytkowania ustanowionego w drodze decyzji przed dniem 1 stycznia

1998 r. stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące trwałego zarządu.

Art. 211. 1. Osoba, która na podstawie pozwolenia na budowę wybudowała

przed dniem 5 grudnia 1990 r. ze środków własnych garaż na gruncie stanowiącym

własność Skarbu Państwa lub własność gminy, a także jej następca prawny, mogą

żądać nabycia tego garażu na własność oraz oddania w użytkowanie wieczyste

gruntu niezbędnego do korzystania z tego garażu, jeżeli jest jego najemcą. Nabycie

garażu na własność następuje nieodpłatnie.

2. Nabycie garażu na własność, wybudowanego przed dniem 5 grudnia

1990 r. na podstawie pozwolenia na budowę z lokalizacją czasową, jest uzależnione

od zgodności tej lokalizacji z ustaleniami planu miejscowego obowiązującego

w dniu zgłoszenia żądania.

3. Uprawnienie, o którym mowa w ust. 1, wygasa, jeżeli żądanie nabycia

garażu na własność oraz oddania użytkowania wieczystego gruntu niezbędnego do

korzystania z tego garażu nie zostanie złożone właściwemu organowi do dnia

31 grudnia 2000 r.

Art. 212. (uchylony)

Art. 213. Przepisów art. 204–211 nie stosuje się do nieruchomości

wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, chyba że

przepisy dotyczące gospodarowania tym Zasobem stanowią inaczej.

Art. 214. 1. Poprzednim właścicielom, których prawa do odszkodowania za

przejęte przez państwo grunty, budynki i inne części składowe nieruchomości,

przewidziane w art. 7 ust. 4 i 5 oraz art. 8 dekretu z dnia 26 października 1945 r.

o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy wygasły na

podstawie przepisów ustawy wymienionej w art. 241 pkt 1, jeżeli w terminie do

dnia 31 grudnia 1988 r. zgłosili oni lub ich następcy prawni wnioski o oddanie

15.10.2018

©Telksinoe s. 145/154

gruntów w użytkowanie wieczyste, może zostać zwrócona nieruchomość

stanowiąca ich dawną własność.

2. Zwrot nieruchomości, o którym mowa w ust. 1, przysługuje poprzednim

właścicielom działek zabudowanych domami jednorodzinnymi, małymi domami

mieszkalnymi i domami, w których liczba izb nie przekracza 20, oraz domami,

w których przed dniem 21 listopada 1945 r. została wyodrębniona własność

poszczególnych lokali, a także domami, które stanowiły przed tym dniem własność

spółdzielni mieszkaniowych.

3. O przyznaniu prawa użytkowania wieczystego gruntów i o zwrocie

budynków orzeka właściwy organ.

4. Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio do obiektów sakralnych, klasztorów,

domów zakonnych i innych obiektów kościelnych, użytkowanych w całości przez

byłych właścicieli lub ich następców prawnych. Jeżeli obiekty te są użytkowane

tylko w części, przepis ust. 2 stosuje się wyłącznie w granicach faktycznego

władania.

5. Przepisu ust. 2 nie stosuje się do gruntów oddanych w użytkowanie

wieczyste osobom innym niż byli właściciele oraz do gruntów oddanych

w użytkowanie.

Art. 214a. Można odmówić ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na

rzecz poprzedniego właściciela gruntu w rozumieniu art. 7 ust. 1 dekretu z dnia

26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze

m.st. Warszawy niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 7 ust. 2 tego

dekretu, także ze względu na:

1) przeznaczenie lub wykorzystywanie na cele określone w art. 6;

2) sprzedaż lub oddanie w użytkowanie wieczyste na rzecz osób trzecich;

3) zabudowę przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego

dokonaną po dniu wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r.

o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, której

wartość przenosi znacznie wartość zajętego na ten cel gruntu;

4) odbudowę lub remont, dokonany ze środków publicznych, budynków,

o których mowa w art. 5 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności

i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, zniszczonych w latach

1939–1945 więcej niż w 66%;

15.10.2018

©Telksinoe s. 146/154

5) brak możliwości dokonania zgodnego z prawem i ładem przestrzennym

podziału nieruchomości, której jedynie część jest przedmiotem roszczenia

określonego w art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r.

o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy.

Art. 214b. 1. W sprawach dotyczących rozpatrzenia wniosków, o których

mowa w art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności

i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy umarza się postępowanie,

jeżeli nie jest możliwe ustalenie stron postępowania lub ich adresów.

2. Podstawa umorzenia, o której mowa w ust. 1, zachodzi gdy organ wezwał

wnioskodawcę oraz jego ewentualnych następców prawnych do uczestnictwa

w postępowaniu przez ogłoszenie, a w sprawie nie wpłynęło żadne inne pismo

pochodzące od strony oprócz wniosku, o którym mowa w ust. 1. Organ wydaje

decyzję o umorzeniu postępowania, jeżeli w terminie sześciu miesięcy od dnia

ogłoszenia nikt nie zgłosił swych praw albo zgłosiwszy je, nie udowodnił ich

w terminie kolejnych trzech miesięcy lub nie wskazał swego adresu.

3. Ogłoszenie zawiera:

1) imię, nazwisko oraz ostatnie znane organowi miejsce zamieszkania

wnioskodawcy;

2) informację o złożonym wniosku;

3) wskazanie nieruchomości objętej złożonym wnioskiem;

4) wezwanie, aby wnioskodawca lub jego następcy prawni w terminach,

o których mowa w ust. 2 zdanie drugie, zgłosili i udowodnili swe prawa, gdyż

w przeciwnym razie postępowanie zostanie umorzone.

4. Ogłoszenie zamieszcza się w dzienniku o zasięgu ogólnokrajowym

a ponadto w prasie lokalnej obejmującej swym zasięgiem miejsce ostatniego

zamieszkania wnioskodawcy, a także na okres 30 dni na stronie internetowej

właściwego urzędu.

5. Decyzja o umorzeniu postępowania stanowi podstawę do ujawnienia tytułu

własności do nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostki samorządu

terytorialnego w księgach wieczystych prowadzonych dla budynku i dla lokali

wydzielonych z tego budynku jako odrębnych nieruchomości oraz do zamknięcia

powyższych ksiąg.

15.10.2018

©Telksinoe s. 147/154

Art. 215. 1. Przepisy ustawy dotyczące odszkodowań za wywłaszczone

nieruchomości stosuje się odpowiednio do odszkodowania za gospodarstwo rolne

na gruntach, które na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności

i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy przeszły na własność państwa,

jeżeli ich poprzedni właściciele lub następcy prawni tych właścicieli, prowadzący

gospodarstwo, zostali pozbawieni faktycznego władania wspomnianym gos-

podarstwem po dniu 5 kwietnia 1958 r.

2.10) Przepisy ustawy dotyczące odszkodowania za wywłaszczone

nieruchomości stosuje się odpowiednio do domu jednorodzinnego, jeżeli przeszedł

on na własność państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r., oraz do działki, która przed

dniem wejścia w życie dekretu wymienionego w ust. 1 mogła być przeznaczona

pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy

prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia

1958 r. W ramach przyznanego odszkodowania poprzedni właściciel bądź jego

następcy prawni mogą otrzymać w użytkowanie wieczyste działkę pod budowę

domu jednorodzinnego.

Art. 216. 1. Przepisy rozdziału 6 działu III niniejszej ustawy stosuje się

odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa

na podstawie art. 6 lub art. 47 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie

wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. poz. 64 oraz z 1982 r. poz. 79),

ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów

jednorodzinnych w miastach i osiedlach (Dz. U. poz. 138, z 1961 r. poz. 47 i 159

oraz z 1972 r. poz. 192), ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych

na obszarach wsi (Dz. U. z 1969 r. poz. 216, z 1972 r. poz. 312 oraz z 1985 r.

poz. 99), art. 22 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach

i osiedlach (Dz. U. z 1969 r. poz. 159, z 1972 r. poz. 193 oraz z 1974 r. poz. 84),

10)

Uznany za niezgodny z Konstytucją z dniem 22 czerwca 2011 r. w zakresie, w jakim pomija

stosowanie przepisów tej ustawy dotyczących odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości

do nieruchomości, które przeszły na własność gminy m.st. Warszawy lub państwa na podstawie

dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st.

Warszawy (Dz. U. poz. 279), innych niż domy jednorodzinne, jeżeli przeszły one na własność

państwa po 5 kwietnia 1958 r., i działek, które przed dniem wejścia w życie powołanego dekretu

mogły być przeznaczone pod budownictwo inne niż jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciele

lub ich następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nimi po 5 kwietnia

1958 r., na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 czerwca 2011 r. sygn. akt

SK 41/09 (Dz. U. poz. 762).

15.10.2018

©Telksinoe s. 148/154

ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego

i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz. U.

poz. 192, z 1973 r. poz. 282 oraz z 1985 r. poz. 99) oraz do nieruchomości

wywłaszczonych na rzecz państwowych i spółdzielczych przedsiębiorstw

gospodarki rolnej, jak również do gruntów wywłaszczonych na podstawie

odrębnych przepisów w związku z potrzebami Tatrzańskiego Parku Narodowego.

2. Przepisy rozdziału 6 działu III stosuje się odpowiednio do nieruchomości

nabytych na rzecz Skarbu Państwa albo gminy odpowiednio na podstawie:

1) art. 5 i art. 13 ustawy z dnia 25 czerwca 1948 r. o podziale nieruchomości na

obszarach miast i niektórych osiedli (Dz. U. poz. 240 oraz z 1957 r. poz. 172);

2) art. 9 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu

nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych

(Dz. U. z 1952 r. poz. 31);

3) ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu

nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. poz. 127, z późn. zm.11)).

Art. 216a. Przepisu art. 34 ust. 1 pkt 2 nie stosuje się do nieruchomości,

o których mowa w:

1) art. 2 ust. 1 lit. b dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego

z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r.

poz. 13, z 1946 r. poz. 279, z 1957 r. poz. 172 oraz z 1968 r. poz. 6);

2) ustawie z dnia 6 maja 1945 r. o wyłączeniu ze społeczeństwa polskiego

wrogich elementów (Dz. U. poz. 96, 203 i 307 oraz z 1946 r. poz. 73);

3) art. 38 w związku z art. 2 ustawy z dnia 6 maja 1945 r. o majątkach

opuszczonych i porzuconych (Dz. U. poz. 97, 144 i 179);

4) art. 2 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa

podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. poz. 17, z późn. zm.12));

11)

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1991 r. poz. 446

i 464, z 1993 r. poz. 212 i 629, z 1994 r. poz. 96, 118, 384, 388, 415 i 601, z 1995 r. poz. 486,

z 1996 r. poz. 33, 405, 496 i 775 oraz z 1997 r. poz. 24, 44, 348 i 435.

12)

Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1946 r. poz. 389 i 394, z 1947 r.

poz. 7, z 1956 r. poz. 270, z 1958 r. poz. 224 oraz z 1969 r. poz. 95.

15.10.2018

©Telksinoe s. 149/154

5) art. 2 dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych

i poniemieckich (Dz. U. poz. 87, z późn. zm.13));

6) art. 1 dekretu z dnia 5 września 1947 r. o przejęciu na własność Państwa

mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do ZSRR (Dz. U. poz. 318,

z 1949 r. poz. 404 oraz z 1969 r. poz. 95);

7) art. 38 ust. 3 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach

i osiedlach (Dz. U. z 1969 r. poz. 159, z 1972 r. poz. 193 oraz z 1974 r.

poz. 84).

Art. 217. 1. Osobom, które w wyniku utraty własności nieruchomości

otrzymały tytułem odszkodowania lub rekompensaty inne nieruchomości

w użytkowanie wieczyste, oraz spadkobiercom tych osób przysługuje roszczenie

o nieodpłatne przeniesienie na ich rzecz własności nieruchomości przyznanych

z tytułu odszkodowania lub rekompensaty.

2. Osoby, które zostały pozbawione własności nieruchomości w wyniku

wywłaszczenia dokonanego przed dniem 5 grudnia 1990 r., w razie zwrotu tych

nieruchomości, zwracają odszkodowanie zwaloryzowane, w wysokości nie

większej niż 50% aktualnej wartości tych nieruchomości.

Art. 218. 1. Osobie, która dokonała – za zgodą właściciela – przebudowy lub

rozbudowy budynku stanowiącego własność Skarbu Państwa lub własność

jednostki samorządu terytorialnego, w wyniku czego nastąpiło wyodrębnienie

lokalu, w razie nabycia tego lokalu na poczet ceny nabycia zalicza się wartość

nakładów poniesionych na jego przebudowę lub rozbudowę.

2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli umowa najmu lub dzierżawy lokalu

stanowi inaczej.

Art. 219. 1. Zaległe w dniu wejścia w życie ustawy zobowiązania osób

prawnych lub fizycznych z tytułu opłat za użytkowanie wieczyste nieruchomości

gruntowych lub należności z tytułu nabycia własności budynków, innych urządzeń

i lokali mogą być rozłożone na nieoprocentowane raty roczne płatne przez okres do

10 lat, a odsetki od tych należności mogą być umorzone. Rozłożenia na raty oraz

umorzenia odsetek dokonuje, w drodze decyzji, wojewoda, jeżeli nieruchomość

13)

Zmiany wymienionego dekretu zostały ogłoszone w Dz. U. z 1946 r. poz. 279, 389 i 395,

z 1947 r. poz. 77 i 402, z 1948 r. poz. 454 oraz z 1969 r. poz. 95.

15.10.2018

©Telksinoe s. 150/154

stanowi własność Skarbu Państwa, lub organ wykonawczy jednostki samorządu

terytorialnego, jeżeli nieruchomość stanowi własność jednostki samorządu

terytorialnego, o ile jest to uzasadnione sytuacją finansową tych osób prawnych lub

fizycznych.

2. Zaległe w dniu wejścia w życie ustawy zobowiązania jednostek

organizacyjnych z tytułu opłat za zarząd nieruchomości oraz odsetki od tych

należności umarza się, jeżeli jest to uzasadnione sytuacją finansową tych jednostek.

Przepis ust. 1 dotyczący właściwości organów stosuje się odpowiednio.

Art. 220. 1. Jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy nie były ustalone terminy

zagospodarowania nieruchomości gruntowej stanowiącej przedmiot użytkowania

wieczystego, właściwy organ może, w ciągu roku od dnia wejścia w życie ustawy,

ustalić te terminy w drodze decyzji.

2. Terminy zagospodarowania nieruchomości gruntowej ustalone na

podstawie ust. 1 nie mogą być krótsze niż 12 miesięcy w odniesieniu do

rozpoczęcia zabudowy i 36 miesięcy w odniesieniu do zakończenia zabudowy.

Art. 221. 1. Przepisy art. 72 ust. 3 stosuje się odpowiednio do nieruchomości

gruntowych oddanych w użytkowanie wieczyste przed dniem 1 stycznia 1998 r.,

z wyjątkiem nieruchomości, dla których stawki procentowe opłat rocznych zostały

ustalone w wysokości powyżej 3%. Zmiany wysokości stawek procentowych opłat

rocznych dokonują właściwe organy stosując tryb postępowania określony

w art. 78–81.

2. Jeżeli przy oddaniu nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste nie

została określona wysokość stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu

użytkowania wieczystego, właściwy organ określi wysokość tej stawki,

z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 217 ust. 1, stosując tryb

postępowania określony w art. 78–81.

3. Jeżeli przy oddaniu nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste nie

został określony cel, na który nieruchomość była oddana, stawkę procentową opłaty

rocznej przyjmuje się stosownie do celu wynikającego ze sposobu korzystania

z nieruchomości.

Art. 222. 1. Przepisy art. 83 stosuje się odpowiednio do nieruchomości

oddanych w zarząd przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Zmiany

15.10.2018

©Telksinoe s. 151/154

wysokości stawek procentowych opłat rocznych dokonają, w drodze decyzji,

właściwe organy.

2. Wniesione do dnia wejścia w życie ustawy pierwsze opłaty z tytułu zarządu

nieruchomością nie podlegają zwrotowi.

Art. 223. 1. (uchylony)

2. Starostowie, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej,

oddadzą w trwały zarząd Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad

nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa, zajęte pod drogi krajowe.

Art. 224. Do czasu przekształcenia ewidencji gruntów i budynków w kataster

nieruchomości przez użyte w niniejszej ustawie pojęcie „kataster nieruchomości”

rozumie się tę ewidencję.

Art. 225. W okresie do dnia 31 grudnia 2005 r. funkcję wartości katastralnej

dla gruntów rolnych pełni liczba hektarów przeliczeniowych, ustalana zgodnie

z przepisami o podatku rolnym.

Art. 226. Wartości katastralne, przy przeprowadzanej po raz pierwszy

powszechnej taksacji nieruchomości, ustala się na dzień 31 grudnia roku

poprzedzającego rok, w którym na mocy odrębnych przepisów zostanie

wprowadzony podatek od nieruchomości naliczany od jej wartości.

Art. 227. (uchylony)

Art. 228. W zasobie nieruchomości Skarbu Państwa nie ewidencjonuje się

nieruchomości, które na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r. –

Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o

pracownikach samorządowych (Dz. U. poz. 191, z późn. zm.14)) stały się, z mocy

prawa, z dniem 27 maja 1990 r. własnością gmin, lecz co do których nie zostały

wydane ostateczne decyzje potwierdzające nabycie własności.

Art. 229. Roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3, nie przysługuje,

jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została

14)

Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1990 r. poz. 253 i 541, z 1991 r.

poz. 151, z 1992 r. poz. 20, z 1993 r. poz. 180, z 1994 r. poz. 3 i 285, z 1996 r. poz. 102 i 496,

z 1997 r. poz. 43, z 2002 r. poz. 1271, z 2004 r. poz. 1492 oraz z 2017 r. poz. 653.

15.10.2018

©Telksinoe s. 152/154

sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz

osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej.

Art. 229a. (utracił moc)4)

Art. 230. 1. Osoby, które w dniu wejścia w życie ustawy były wpisane na listy

wojewódzkie biegłych z zakresu szacowania nieruchomości, mają prawo

szacowania nieruchomości przez 9 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.

2. Osoby ustanowione i wpisane przed dniem wejścia w życie ustawy na listę

biegłych sądowych z zakresu szacowania nieruchomości mogą prowadzić

działalność bez uprawnień zawodowych, o których mowa w art. 174 ust. 1, przez

3 lata od dnia wejścia w życie ustawy. Przepis stosuje się odpowiednio do osób

powoływanych przez sąd lub organ prowadzący postępowanie przygotowawcze

w sprawach karnych w charakterze biegłego sądowego spoza listy biegłych

sądowych.

3. Osoby z wykształceniem wyższym, legitymujące się świadectwem

ukończenia, przed dniem wejścia w życie ustawy, kursu specjalistycznego

z zakresu szacowania nieruchomości, mogą ubiegać się, z zastrzeżeniem ust. 4,

o nadanie uprawnień zawodowych w zakresie szacowania nieruchomości, pod

warunkiem ukończenia uzupełniającego kursu kwalifikacyjnego, którego program

został uzgodniony z Prezesem Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, oraz

wykonania co najmniej 15 operatów szacunkowych, a także przejścia, z wynikiem

pozytywnym, postępowania kwalifikacyjnego, o którym mowa w art. 191.

4. Osoby z wykształceniem średnim legitymujące się świadectwem, o którym

mowa w ust. 3, mogą ubiegać się o nadanie uprawnień zawodowych w zakresie

szacowania nieruchomości w ciągu 3 lat od dnia wejścia w życie ustawy, pod

warunkiem ukończenia uzupełniającego kursu kwalifikacyjnego, którego program

został uzgodniony z Prezesem Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast,

wykonania co najmniej 15 operatów szacunkowych oraz przejścia z wynikiem

pozytywnym postępowania kwalifikacyjnego, o którym mowa w art. 191.

Art. 231. 1. Uprawnienia zawodowe w zakresie szacowania nieruchomości,

nadane po dniu 29 listopada 1991 r. na podstawie ustawy z dnia 17 maja 1989 r. –

Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r. poz. 1629 i 1948) uznaje się

za uprawnienia zawodowe, o których mowa w art. 174 i art. 191.

15.10.2018

©Telksinoe s. 153/154

2. Osoby, które uzyskały uprawnienia wymienione w ust. 1 przed dniem

29 listopada 1991 r., zachowują prawo do szacowania nieruchomości w zakresie

określonym w świadectwach nadania.

3. Do osób, o których mowa w ust. 2, stosuje się odpowiednio art. 175, 176,

178, 194, 195 i 195a.

4. Wobec osób, o których mowa w ust. 2, w stosunku do których orzeczone

zostały, z tytułu odpowiedzialności zawodowej, kary dyscyplinarne, o których

mowa w art. 178 ust. 2, wykonanie decyzji następuje przez organ prowadzący

centralny rejestr osób posiadających uprawnienia zawodowe w dziedzinie geodezji

i kartografii.

Art. 232. (uchylony)

Art. 233. Sprawy wszczęte, lecz niezakończone decyzją ostateczną przed

dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, prowadzi się na podstawie jej przepisów.

Rozdział 2

Zmiany w przepisach obowiązujących

Art. 234–239. (pominięte)

Rozdział 3

Przepisy końcowe

Art. 240. 1. Jeżeli obowiązujące przepisy powołują się na ustawy uch ylone

przepisem art. 241 albo odsyłają ogólnie do przepisów o gospodarce gruntami

i wywłaszczaniu nieruchomości, stosuje się w tym zakresie odpowiednio przepisy

niniejszej ustawy.

2. Ilekroć w przepisach odrębnych ustaw jest mowa o czynnościach

wykonywanych przez biegłych lub inne osoby posiadające uprawnienia do

szacowania nieruchomości, należy przez to rozumieć, że czynności te mogą

wykonywać wyłącznie rzeczoznawcy majątkowi, o których mowa w niniejszej

ustawie.

Art. 241. Tracą moc:

15.10.2018

©Telksinoe s. 154/154

1) ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu

nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. poz. 127, z późn. zm.15));

2) ustawa z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami

i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. poz. 464, z późn. zm.16)).

Art. 242. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1998 r.

15)

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1991 r. poz. 446 i

464, z 1993 r. poz. 212 i 629, z 1994 r. poz. 96, 118, 384, 388, 415 i 601, z 1995 r. poz. 486,

z 1996 r. poz. 33, 405, 496 i 775 oraz z 1997 r. poz. 24, 44, 348 i 435.

16)

Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1991 r. poz. 373, z 1992 r. poz. 455,

z 1994 r. poz. 201, 369, 384 i 601, z 1996 r. poz. 33 oraz z 1997 r. poz. 675.

15.10.2018