Ustawy w postaci jednolitej
Wyszukiwarka ustaw
W przeglądarce naciśnij Ctrl+F, by wyszukać w ustawie.
2018 Pozycja 616
©Telksinoe s. 1/67
Opracowano na podstawie: t.j.
Dz. U. z 2018 r.
poz. 616, 2245.
U S T A W A
z dnia 5 sierpnia 2015 r.
o pracy na morzu 1)
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1. 1. Ustawa reguluje:
1) prawa i obowiązki stron stosunku pracy na statkach morskich o polskiej
przynależności;
2) pośrednictwo pracy dla osób poszukujących pracy na statkach morskich;
3) wymagania dotyczące dokumentów związanych z pracą na statkach morskich;
4) warunki pracy i życia marynarzy na statkach morskich o polskiej
przynależności;
5) ochronę zdrowia i ochronę socjalną marynarzy.
1)
Niniejsza ustawa w zakresie swojej regulacji wdraża dyrektywy:
1) dyrektywę Rady 92/29/EWG z dnia 31 marca 1992 r. dotyczącą minimalnych wymagań
w dziedzinie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia w celu poprawy opieki medycznej na
statkach (Dz. Urz. WE L 113 z 30.04.1992, str. 19, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie
specjalne, rozdz. 5, t. 2, str. 21);
2) dyrektywę Rady 1999/63/WE z dnia 21 czerwca 1999 r. dotyczącą Umowy w sprawie
organizacji czasu pracy marynarzy przyjętej przez Stowarzyszenie Armatorów Wspólnoty
Europejskiej (ECSA) i Federację Związków Zawodowych Pracowników Transportu w Unii
Europejskiej (FST) – Załącznik: Umowa Europejska w sprawie organizacji czasu pracy
marynarzy (Dz. Urz. WE L 167 z 02.07.1999, str. 33, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie
wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 3, str. 363);
3) dyrektywę 1999/95/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 grudnia 1999 r.
dotyczącą egzekwowania przepisów odnoszących się do godzin pracy marynarzy na
pokładach statków zawijających do portów Wspólnoty (Dz. Urz. WE L 14 z 20.01.2000, str.
29; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 3, str. 407);
4) dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/106/WE z dnia 19 listopada 2008 r.
w sprawie minimalnego poziomu wyszkolenia marynarzy (Dz. Urz. UE L 323 z 03.12.2008,
str. 33, z późn. zm.);
5) dyrektywę Rady 2009/13/WE z dnia 16 lutego 2009 r. w sprawie wdrożenia Umowy
zawartej między Stowarzyszeniem Armatorów Wspólnoty Europejskiej (ECSA)
a Europejską Federacją Pracowników Transportu (ETF) w sprawie Konwencji o pracy na
morzu z 2006 r. oraz w sprawie zmiany dyrektywy 1999/63/WE (Dz. Urz. UE L
124 z 20.05.2009, str. 30);
6) dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/16/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r.
w sprawie kontroli przeprowadzanej przez państwo portu (Dz. Urz. UE L 131 z 28.05.2009,
str. 57, z późn. zm.);
7) dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/54/UE z dnia 20 listopada 2013 r.
dotyczącą pewnych obowiązków państwa bandery w zakresie zgodności z Konwencją
o pracy na morzu z 2006 r. oraz jej egzekwowania (Dz. Urz. UE L 329 z 10.12.2013, str. 1).
19.12.2018
©Telksinoe s. 2/67
2. Przepisy ustawy stosuje się do statków morskich, zwanych dalej
„statkami”, przeznaczonych lub używanych do prowadzenia działalności
gospodarczej.
3. Do statków niekonwencyjnych przepisy ustawy stosuje się w zakresie
w niej określonym.
4. Przepisów ustawy nie stosuje się do jednostek pływających Marynarki
Wojennej, Straży Granicznej i Policji.
5. W zakresie nieuregulowanym w ustawie do stosunków pracy na statkach
stosuje się przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U.
z 2018 r. poz. 108, 4, 138, 305 i 357), zwanej dalej „Kodeksem pracy”, i inne
przepisy prawa pracy.
Art. 2. Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1) armatorze – należy przez to rozumieć armatora w rozumieniu ustawy z dnia
18 września 2001 r. – Kodeks morski (Dz. U. z 2016 r. poz. 66) oraz
właściciela statku albo zarządzającego statkiem, agenta lub czarterującego
statek bez załogi, który przejął od właściciela statku odpowiedzialność za jego
eksploatację oraz przyjął obowiązki armatora wynikające z ustawy i ponosi
wyłączną odpowiedzialność z tego tytułu bez względu na to, czy jakikolwiek
inny podmiot wypełnia niektóre obowiązki w imieniu armatora;
2) marynarskiej umowie o pracę – należy przez to rozumieć umowę o pracę na
statku, zawartą między armatorem a marynarzem, na podstawie której
marynarz zostaje zatrudniony zgodnie z wymaganiami w zakresie warunków
pracy i życia na statku przewidzianymi w Konwencji o pracy na morzu,
przyjętej przez Konferencję Ogólną Międzynarodowej Organizacji Pracy
w Genewie dnia 23 lutego 2006 r. (Dz. U. z 2013 r. poz. 845 oraz z 2017 r.
poz. 512);
3) marynarzu – należy przez to rozumieć osobę posiadającą kwalifikacje
zawodowe, o których mowa w rozdziale 4 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r.
o bezpieczeństwie morskim (Dz. U. z 2018 r. poz. 181), a także inną osobę
zatrudnioną na statku, z wyjątkiem osoby, która okazjonalnie wykonuje na
statku pracę niezwiązaną z żeglugą morską;
4) organie inspekcyjnym – należy przez to rozumieć dyrektora urzędu
morskiego;
19.12.2018
©Telksinoe s. 3/67
5) podróży morskiej – należy przez to rozumieć podróż marynarza na statku
z portu jej rozpoczęcia do portu jej zakończenia, niezależnie od tego, czy
w czasie tej podróży statek zawijał do innych portów;
6) praktykancie – należy przez to rozumieć ucznia szkoły ponadpodstawowej lub
kandydata i studenta uczelni, o której mowa w art. 74 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy
z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim, odbywającego
praktykę zawodową na statku szkolnym, którego ta szkoła lub uczelnia jest
armatorem, albo na statku innego armatora na podstawie umowy zawartej
między szkołą lub uczelnią a tym armatorem;
7) statku niekonwencyjnym – należy przez to rozumieć statek, do którego nie ma
zastosowania Konwencja o pracy na morzu, przyjęta przez Konferencję
Ogólną Międzynarodowej Organizacji Pracy w Genewie dnia 23 lutego
2006 r., w tym statek używany wyłącznie do celów naukowo-badawczych lub
sportowych, statek pełniący wyłącznie specjalną służbę państwową, statek
rybacki, statek uprawiający wyłącznie żeglugę śródlądową, statek
uprawiający wyłącznie żeglugę na obszarach morskich Rzeczypospolitej
Polskiej z wyjątkiem wyłącznej strefy ekonomicznej, jacht morski, a także
platformę wiertniczą lub wydobywczą.
Rozdział 2
Minimalne wymagania dla marynarzy do pracy na statku
Art. 3. 1. Na statku może być zatrudniona osoba, która ukończyła 18 lat.
2. Marynarz może być zatrudniony na statku, jeżeli posiada:
1) dokumenty potwierdzające kwalifikacje zawodowe;
2) ważne świadectwo zdrowia;
3) ważną książeczkę żeglarską.
3. Dopuszcza się zatrudnienie na statku młodocianego, który ukończył 16 lat,
wyłącznie w celu przygotowania zawodowego.
4. Na statku mogą odbywać praktykę zawodową praktykanci, zgodnie
z programem nauczania szkoły lub kształcenia na kierunku studiów wyższych
w uczelni, o której mowa w art. 74 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r.
o bezpieczeństwie morskim, zwanej dalej „uczelnią”.
19.12.2018
©Telksinoe s. 4/67
Art. 4. 1. Na statku może być zatrudniony marynarz, który w wyniku badania
lekarskiego został uznany za zdolnego do pracy na statku.
2. Stan zdrowia marynarza potwierdza orzeczenie lekarskie wydawane
w formie świadectwa zdrowia, podpisane przez uprawnionego lekarza.
3. Do przeprowadzania badań lekarskich w celu wydawania świadectw
zdrowia są uprawnieni lekarze posiadający specjalizację w dziedzinie medycyny
morskiej i tropikalnej, medycyny pracy, medycyny transportu lub spełniający
dodatkowe wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na
podstawie art. 229 § 8 Kodeksu pracy.
4. W ramach badania lekarskiego uprawniony lekarz może skierować
marynarza na konsultacje do lekarza specjalisty lub psychologa albo zlecić
przeprowadzenie pomocniczych badań diagnostycznych.
5. Świadectwo zdrowia wydaje się na okres 2 lat, a w przypadku gdy osoba
ubiegająca się o zatrudnienie na statku nie ukończyła 18 lat – na okres 1 roku.
6. Marynarzowi, który ukończył 50 lat, oraz marynarzowi, którego stan
zdrowia, według uprawnionego lekarza, nie pozwala na wydanie świadectwa
zdrowia na okres 2 lat, świadectwo zdrowia może być wydane na okres krótszy niż
2 lata.
7. Badanie lekarskie w zakresie dotyczącym zdolności do rozpoznawania
kolorów jest ważne w okresie nie dłuższym niż 6 lat.
8. W świadectwie zdrowia stwierdza się zdolność albo brak zdolności
marynarza do pracy na statku na określonym stanowisku pracy oraz ograniczenia
dotyczące zdolności do pracy, w szczególności w odniesieniu do czasu pracy lub
zakresu obowiązków, jeżeli takie występują.
9. Świadectwo zdrowia sporządza się w języku polskim i angielskim.
10. Koszty przeprowadzenia badania lekarskiego w celu wydania świadectwa
zdrowia ponosi armator.
11. Świadectwo zdrowia wydane w innym państwie uznaje się za
równoważne ze świadectwem zdrowia wydanym na podstawie ustawy, jeżeli
spełnia ono zasadnicze wymagania określone w Międzynarodowej konwencji
o wymaganiach w zakresie wyszkolenia marynarzy, wydawania im świadectw oraz
pełnienia wacht, 1978, sporządzonej w Londynie dnia 7 lipca 1978 r. (Dz. U.
19.12.2018
©Telksinoe s. 5/67
z 1984 r. poz. 201, z 1999 r. poz. 286 oraz z 2013 r. poz. 1092), zwanej dalej
„Konwencją STCW”.
Art. 4a. 1. Praktykanci są obowiązani posiadać świadectwo zdrowia,
o którym mowa w art. 4 ust. 2.
2. Świadectwo zdrowia dla praktykantów i kandydatów do szkół
ponadpodstawowych prowadzących kształcenie w zawodzie, dla którego podstawa
programowa kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego, o której mowa
w przepisach wydanych na podstawie art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia
2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 996, 1000, 1290, 1669 i 2245),
przewiduje kształcenie zgodnie z wymogami określonymi w Międzynarodowej
konwencji o wymaganiach w zakresie wyszkolenia marynarzy, wydawania im
świadectw oraz pełnienia wacht, 1978, sporządzonej w Londynie dnia 7 lipca
1978 r., wydaje się na okres 2 lat.
3. Koszty przeprowadzenia badania lekarskiego w celu wydania świadectwa
zdrowia, o którym mowa w art. 4 ust. 2, dla kandydata i studenta uczelni, o której
mowa w art. 74 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie
morskim, odbywającego praktykę zawodową na statku szkolnym, którego ta
uczelnia jest armatorem, albo na statku innego armatora na podstawie umowy
zawartej między uczelnią a tym armatorem, ponosi ten kandydat lub student.
4. Na badanie lekarskie w celu wydania świadectwa zdrowia, o którym mowa
w art. 4 ust. 2, kandydata do szkoły ponadpodstawowej, o którym mowa w ust. 2,
oraz ucznia szkoły ponadpodstawowej odbywającego praktykę zawodową na statku
szkolnym, którego ta szkoła jest armatorem, albo na statku innego armatora na
podstawie umowy zawartej między szkołą a tym armatorem, kieruje dyrektor
szkoły. Koszty przeprowadzenia tego badania ponosi organ prowadzący szkołę
w rozumieniu art. 4 pkt 16 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe.
Art. 5. 1. Marynarzowi oraz armatorowi, który skierował marynarza na
badanie lekarskie, służy odwołanie od świadectwa zdrowia.
1a. Kandydatowi do szkoły ponadpodstawowej, uczniowi szkoły
ponadpodstawowej oraz dyrektorowi szkoły, o których mowa w art. 4a ust. 4, służy
odwołanie od świadectwa zdrowia.
19.12.2018
©Telksinoe s. 6/67
2. Podmioty, o których mowa w ust. 1 i 1a, wnoszą odwołanie w terminie
7 dni od dnia wydania świadectwa zdrowia za pośrednictwem lekarza, który je
wydał, do:
1) wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy, właściwego ze względu na siedzibę
odpowiednio armatora lub szkoły;
2) instytutu badawczego w dziedzinie medycyny pracy lub Uniwersyteckiego
Centrum Medycyny Morskiej i Tropikalnej w Gdyni, jeżeli odwołanie
dotyczy świadectwa zdrowia wydanego przez lekarza zatrudnionego
w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy.
3. Lekarz, za pośrednictwem którego zostało wniesione odwołanie,
przekazuje odwołanie wraz z dokumentacją stanowiącą podstawę wydanego
świadectwa zdrowia, w terminie 7 dni od dnia otrzymania odwołania, do podmiotu
właściwego do rozpatrzenia odwołania.
4. Ponowne badanie lekarskie w trybie odwołania przeprowadza się
w terminie 14 dni od dnia wniesienia odwołania.
5. Koszty przeprowadzenia ponownego badania lekarskiego pokrywa
podmiot, który wniósł odwołanie, a w przypadku wniesienia odwołania przez
podmioty, o których mowa w ust. 1a – ponosi organ prowadzący szkołę.
6. Od świadectwa zdrowia wydanego po przeprowadzeniu ponownego
badania lekarskiego nie służy odwołanie.
7. Minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem
właściwym do spraw gospodarki morskiej określi, w drodze rozporządzenia:
1) wykaz chorób i stanów chorobowych, które mogą spowodować niezdolność
marynarza do pracy na statku, zakres przeciwwskazań, ograniczeń lub
warunków wykonywania pracy na statku,
2) zakres badań lekarskich przeprowadzanych w celu wydania świadectwa
zdrowia oraz warunki ich przeprowadzania,
3) wzór świadectwa zdrowia
– biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia prawidłowego i kompleksowego
przebiegu badań lekarskich oraz konieczność posiadania i dokumentowania przez
marynarzy odpowiedniego stanu zdrowia do wykonywania pracy na statku,
uwzględniając Wytyczne Międzynarodowej Organizacji Pracy i Międzynarodowej
19.12.2018
©Telksinoe s. 7/67
Organizacji Morskiej w sprawie badań lekarskich marynarzy oraz wymagania
Konwencji STCW.
Art. 6. 1. W przypadku wątpliwości dotyczących stanu zdrowia marynarza,
armator może, na swój koszt, skierować marynarza na doraźne badania lekarskie
lub badanie psychologiczne.
2. W przypadku utraty ważności świadectwa zdrowia w czasie trwania
podróży morskiej, marynarz może kontynuować pracę na statku do czasu
zawinięcia statku do najbliższego portu, w którym marynarz może uzyskać
świadectwo zdrowia, z tym że okres pracy na statku bez ważnego świadectwa
zdrowia nie może przekroczyć 3 miesięcy.
3. W nagłych przypadkach dyrektor urzędu morskiego właściwy dla portu
macierzystego statku może zezwolić marynarzowi na pracę bez ważnego
świadectwa zdrowia, do czasu zawinięcia statku do portu, w którym marynarz może
uzyskać świadectwo zdrowia od uprawnionego lekarza, pod warunkiem że okres
zezwolenia nie przekracza 3 miesięcy, a świadectwo zdrowia marynarza niedawno
utraciło ważność.
Art. 7. 1. Książeczka żeglarska jest dokumentem osobistym marynarza,
poświadczającym jego tożsamość, dokumentującym przebieg zatrudnienia na
statkach oraz uprawniającym do przekraczania granicy Rzeczypospolitej Polskiej.
2. Marynarz, będący obywatelem polskim, może wrócić na podstawie
książeczki żeglarskiej do kraju w okresie 12 miesięcy od dnia utraty jej ważności.
3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do praktykanta.
Art. 8. 1. Marynarz jest obowiązany do okazywania książeczki żeglarskiej
właściwym organom.
2. Kapitan statku dokonuje w książeczce żeglarskiej wpisów
poświadczających przebieg zatrudnienia marynarza na statku, wskazując armatora
i kapitana statku oraz zajmowane przez marynarza stanowiska.
3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do praktykanta.
Art. 9. Książeczkę żeglarską wystawia się na wniosek:
1) osoby posiadającej udokumentowane ukończenie szkolenia podstawowego,
o którym mowa w rozdziale VI Konwencji STCW;
19.12.2018
©Telksinoe s. 8/67
2) ucznia szkoły ponadpodstawowej – potwierdzony przez armatora lub
dyrektora tej szkoły;
3) studenta – potwierdzony przez rektora uczelni;
4) młodocianego, za zgodą rodziców lub opiekunów prawnych, w celu
przygotowania zawodowego – potwierdzony przez armatora;
5) innej osoby, jeżeli pozostaje ona z armatorem w stosunku pracy –
potwierdzony przez armatora.
Art. 10. 1. Książeczkę żeglarską wystawia dyrektor urzędu morskiego.
2. Poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej książeczkę żeglarską może
wystawić konsul Rzeczypospolitej Polskiej, w przypadku jej utraty, zniszczenia
albo upływu terminu ważności, jedynie na czas określonej podróży morskiej. Przed
wystawieniem książeczki żeglarskiej konsul może zażądać informacji o posiadaczu
książeczki od właściwego dyrektora urzędu morskiego.
Art. 11. 1. Książeczkę żeglarską wystawia się na okres 10 lat.
2. Osobom, o których mowa w art. 9 pkt 2–4, książeczkę żeglarską wystawia
się na 5 lat.
3. Cudzoziemcom niebędącym obywatelami państw członkowskich Unii
Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym
Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym oraz
Konfederacji Szwajcarskiej ani członkami ich rodzin w rozumieniu art. 2
pkt 4 ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw
członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin (Dz. U. z 2017 r. poz. 900),
książeczkę żeglarską wystawia się na 5 lat.
4. Za wystawienie książeczki żeglarskiej pobiera się opłatę w wysokości
równowartości 50 euro.
5. Za wystawienie książeczki żeglarskiej uczniom szkół ponadpodstawowych
i studentom pobiera się opłatę w wysokości równowartości 25 euro.
6. Przeliczenia równowartości euro na złote dokonuje się według średniego
kursu ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski dla tej waluty, w dniu roboczym
poprzedzającym dzień złożenia wniosku o wydanie książeczki żeglarskiej.
7. Opłaty, o których mowa w ust. 4 i 5, stanowią dochód budżetu państwa.
19.12.2018
©Telksinoe s. 9/67
Art. 12. Dyrektor urzędu morskiego odmawia, w drodze decyzji, wystawienia
książeczki żeglarskiej, jeżeli z wnioskiem wystąpiła osoba:
1) nieuprawniona;
2) która jest niezdolna do wykonywania pracy na statku ze względu na stan
zdrowia;
3) wobec której prawomocnie orzeczono zakaz wykonywania pracy na statku;
4) wobec której zachodzą przesłanki odmowy wydania paszportu.
Art. 13. 1. Książeczka żeglarska podlega wymianie w przypadku:
1) zmiany danych w niej zamieszczonych;
2) uszkodzenia lub zaistnienia innej okoliczności utrudniającej ustalenie
tożsamości jej posiadacza lub przebiegu zatrudnienia;
3) braku miejsca na dokonanie adnotacji lub wpisów;
4) upływu terminu ważności.
2. Książeczka żeglarska podlega wymianie na koszt wnioskodawcy.
3. Za wymianę książeczki żeglarskiej pobiera się opłaty jak za jej
wystawienie.
4. Opłaty, o których mowa w ust. 3, stanowią dochód budżetu państwa.
Art. 14. 1. Książeczka żeglarska traci ważność:
1) z upływem określonego w niej okresu ważności, nie wcześniej jednak niż
z dniem rozwiązania marynarskiej umowy o pracę, zawartej na czas określony
lub na czas podróży morskiej;
2) w przypadku jej unieważnienia przez dyrektora urzędu morskiego.
2. Dyrektor urzędu morskiego unieważnia, w drodze decyzji, książeczkę
żeglarską:
1) z przyczyn określonych w art. 12 pkt 3 i 4;
2) jeżeli uczeń szkoły ponadpodstawowej został skreślony z listy uczniów;
3) w przypadku skreślenia studenta z listy studentów.
3. W przypadku zaistnienia przesłanki, o której mowa w ust. 2 pkt 2 lub 3,
odpowiednio dyrektor szkoły ponadpodstawowej lub rektor uczelni są obowiązani
do niezwłocznego zawiadomienia o tym dyrektora urzędu morskiego.
4. Książeczkę żeglarską podlegającą unieważnieniu przedkłada się
dyrektorowi urzędu morskiego niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie
19.12.2018
©Telksinoe s. 10/67
14 dni od dnia, w którym decyzja o unieważnieniu książeczki żeglarskiej stała się
ostateczna. Dyrektor urzędu morskiego unieważnia książeczkę żeglarską i zwraca
ją posiadaczowi.
Art. 15. Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej w porozumieniu
z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych oraz ministrem właściwym do
spraw zagranicznych określi, w drodze rozporządzenia:
1) dokumenty, które należy dołączyć do wniosku o wystawienie lub wymianę
książeczki żeglarskiej,
2) tryb postępowania w sprawie wystawiania, wymiany i unieważniania
książeczki żeglarskiej,
3) wzór książeczki żeglarskiej
– z uwzględnieniem postanowień Konwencji nr 108 Międzynarodowej Organizacji
Pracy dotyczącej krajowych dowodów tożsamości marynarzy, przyjętej w Genewie
dnia 13 maja 1958 r. (Dz. U. z 1994 r. poz. 501), mając na względzie konieczność
zapewnienia identyfikacji posiadacza książeczki żeglarskiej, sprawność
prowadzonego postępowania oraz zapewnienie ochrony przetwarzanych danych.
Rozdział 3
Pośrednictwo pracy
Art. 16. 1. Pośrednictwo pracy dla osób poszukujących pracy na statkach,
zwane dalej „pośrednictwem pracy”, obejmuje pomoc osobom zainteresowanym
podjęciem pracy na statku oraz pomoc armatorom w poszukiwaniu odpowiednich
kandydatów do pracy na statku.
2. Za czynności związane z pośrednictwem pracy nie wolno pobierać
bezpośrednio lub pośrednio opłat od osób poszukujących pracy na statkach.
3. Pośrednictwo pracy prowadzą agencje zatrudnienia, o których mowa
w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku
pracy (Dz. U. z 2017 r. poz. 1065, z późn. zm.2)), zwanej dalej „ustawą o promocji
zatrudnienia”, oraz powiatowe urzędy pracy.
Art. 17. 1. Powiatowy urząd pracy udziela pomocy osobie zainteresowanej
podjęciem pracy na statku, zarejestrowanej jako bezrobotny lub poszukujący pracy,
2)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2017 r. poz. 1292,
1321, 1428, 1543, 2371 i 2494 oraz z 2018 r. poz. 107 i 138.
19.12.2018
©Telksinoe s. 11/67
przez poinformowanie o agencjach zatrudnienia, które posiadają dokument
uprawniający je do kierowania marynarzy do pracy na statkach wydany przez
właściwego dyrektora urzędu morskiego, oraz o możliwości skorzystania z usług
tych agencji.
2. Powiatowy urząd pracy, do którego armator złożył ofertę pracy na statku,
informuje armatora o agencjach zatrudnienia, które posiadają dokument
uprawniający je do kierowania marynarzy do pracy na statkach, wydany przez
dyrektora urzędu morskiego, i zwraca armatorowi złożoną ofertę pracy albo
przekazuje ją do agencji zatrudnienia wybranej przez armatora.
3. Powiatowy urząd pracy, na wniosek agencji zatrudnienia, może za zgodą
osoby zainteresowanej podjęciem pracy na statku, zarejestrowanej jako bezrobotny
lub poszukujący pracy, udostępnić agencji zatrudnienia informacje umożliwiające
nawiązanie bezpośredniej współpracy z tą osobą.
Art. 18. 1. Pośrednictwo pracy prowadzone przez agencje zatrudnienia jest
dobrowolne dla osób zainteresowanych podjęciem pracy na statku oraz dla
armatorów.
2. Agencja zatrudnienia świadczy usługi pośrednictwa pracy po uzyskaniu od
dyrektora urzędu morskiego właściwego dla jej siedziby dokumentu
uprawniającego do kierowania marynarzy do pracy na statkach.
2a. Właściwość dyrektora urzędu morskiego określa się zgodnie z art. 17 ust.
1a i 1b ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim, zwanej dalej
„ustawą o bezpieczeństwie morskim”.
3. Dyrektor urzędu morskiego wydaje, na wniosek agencji zatrudnienia,
dokument, o którym mowa w ust. 2, na podstawie pozytywnych wyników audytu
wstępnego przeprowadzonego przez wyznaczonych audytorów, posiadających
wiedzę z zakresu zagadnień objętych Konwencją o pracy na morzu, przyjętą przez
Konferencję Ogólną Międzynarodowej Organizacji Pracy w Genewie dnia
23 lutego 2006 r., zwaną dalej „Konwencją MLC”, oraz kwalifikacje
i doświadczenie w zakresie prowadzenia audytów. W dokumencie ustala się okres
jego ważności.
4. Audyt wstępny jest przeprowadzany w celu sprawdzenia, czy agencja
zatrudnienia spełnia warunki do kierowania marynarzy do pracy na statkach
zgodnie z wymogami Konwencji MLC.
19.12.2018
©Telksinoe s. 12/67
5. Dyrektor urzędu morskiego przeprowadza audyt odnowieniowy w związku
z upływem ważności dokumentu, o którym mowa w ust. 2, oraz może
przeprowadzić audyt dodatkowy, w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że
działanie agencji zatrudnienia nie jest zgodne z ustawą lub wymaganiami
określonymi w Konwencji MLC.
6. W przypadku negatywnego wyniku audytu dodatkowego dyrektor urzędu
morskiego unieważnia, w drodze decyzji, dokument, o którym mowa w ust. 2.
7. Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej określi, w drodze
rozporządzenia, zakres i tryb przeprowadzania audytów, o których mowa w ust. 4
i 5, oraz wzór dokumentu, o którym mowa w ust. 2, mając na uwadze konieczność
zachowania obiektywizmu i prawidłowego przebiegu audytów oraz dane niezbędne
do uwzględnienia w dokumencie, o którym mowa w ust. 2.
8. Za przeprowadzenie audytu wstępnego i odnowieniowego oraz wydanie
dokumentu, o którym mowa w ust. 2, pobiera się opłaty. Opłaty stanowią dochód
budżetu państwa.
9. Opłaty za przeprowadzenie audytu wstępnego lub odnowieniowego
wynoszą:
1) 200 zł – dla agencji zatrudniającej do 2 pracowników;
2) 500 zł – dla agencji zatrudniającej od 2 do 5 pracowników;
3) 1000 zł – dla agencji zatrudniającej powyżej 5 pracowników.
10. Opłata za wydanie dokumentu uprawniającego agencję zatrudnienia do
kierowania marynarzy do pracy na statkach wynosi 200 zł.
11. Audytorom za przeprowadzenie audytu przysługuje wynagrodzenie
w wysokości:
1) 300 zł – dla audytora;
2) 400 zł – dla audytora wiodącego.
12. Właściwy dyrektor urzędu morskiego umieszcza na stronie internetowej
urzędu aktualną listę agencji zatrudnienia, którym wydał dokument uprawniający
do kierowania marynarzy do pracy na statkach.
Art. 19. 1. Agencja zatrudnienia udziela pomocy w podjęciu pracy na statku
osobie zainteresowanej podjęciem pracy, która spełnia wymagania, o których
mowa w art. 3 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1 i 3.
19.12.2018
©Telksinoe s. 13/67
2. Agencja zatrudnienia informuje osobę zainteresowaną podjęciem pracy na
statku o posiadanych ofertach pracy, a w przypadku ich braku może poinformować
taką osobę o innych agencjach zatrudnienia prowadzących pośrednictwo pracy.
3. Agencja zatrudnienia może, na wniosek innej agencji zatrudnienia
prowadzącej pośrednictwo pracy i za zgodą osoby zainteresowanej podjęciem
pracy na statku, udostępnić tej osobie informacje umożliwiające nawiązanie jej
bezpośredniej współpracy z tą agencją.
4. Agencja zatrudnienia przyjmuje od armatora ofertę pracy na statku, jeżeli
w ofercie nie zostały zawarte wymagania, o których mowa w art. 36 ust. 5e ustawy
o promocji zatrudnienia, sprawdza, czy wśród osób zainteresowanych podjęciem
pracy na statku są kandydaci spełniający wymagania armatora określone w tej
ofercie oraz informuje armatora, czy może skierować do niego odpowiednich
kandydatów do pracy na statku, a w przypadku ich braku może poinformować
o innych agencjach zatrudnienia prowadzących pośrednictwo pracy.
5. W przypadku braku odpowiednich kandydatów do pracy na statku, agencja
zatrudnienia informuje o tym armatora, który może wycofać ofertę.
Art. 20. 1. Oferta pracy na statku obejmuje w szczególności:
1) nazwę i adres armatora;
2) imię i nazwisko, numer telefonu oraz adres poczty elektronicznej osoby
upoważnionej do kontaktów;
3) nazwę statku oraz stanowiska do obsadzenia na statku;
4) wysokość i warunki wynagradzania;
5) oczekiwania wobec kandydatów do pracy;
6) termin rozpoczęcia pracy oraz okres, na jaki zostanie zawarta marynarska
umowa o pracę;
7) warunki ubezpieczenia społecznego oraz ubezpieczenia od następstw
nieszczęśliwych wypadków, choroby lub śmierci.
2. Armator, składając ofertę pracy na statku, jest obowiązany dołączyć do niej
następujące dokumenty:
1) kopię ważnego Morskiego Certyfikatu Pracy albo Tymczasowego Morskiego
Certyfikatu Pracy oraz ważnej Deklaracji Zgodności wydanych dla tego statku
albo pisemne oświadczenie, że przestrzega postanowień Konwencji MLC
dotyczących warunków pracy i życia marynarzy na statku;
19.12.2018
©Telksinoe s. 14/67
2) projekt marynarskiej umowy o pracę;
3) pisemne oświadczenie zawierające zobowiązanie armatora do:
a) przestrzegania przepisów wynikających z układu zbiorowego pracy,
którym jest objęty marynarz, jeżeli taki układ na statku obowiązuje,
b) poniesienia kosztów repatriacji i innych zobowiązań finansowych wobec
osoby zainteresowanej podjęciem pracy na statku,
c) zawarcia umowy z agencją zatrudnienia – w przypadku gdy oferta pracy
dotyczy pracy na statku o obcej przynależności.
3. Oświadczenie, o którym mowa w ust. 2 pkt 3, zawiera również: nazwę
i adres armatora, datę sporządzenia oświadczenia oraz podpis uprawnionego
przedstawiciela armatora, ze wskazaniem imienia, nazwiska oraz pełnionej funkcji.
4. W przypadku pośrednictwa pracy dla osób poszukujących pracy na statku
o obcej przynależności oferta pracy na statku oraz dokumenty, o których mowa
w ust. 2, mogą być przedkładane w języku angielskim.
5. W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1–4,
agencja zatrudnienia odstępuje od realizacji oferty pracy na statku, informując
o tym armatora.
Art. 21. Agencja zatrudnienia udostępnia osobie zainteresowanej podjęciem
pracy na statku ofertę pracy na statku, projekt marynarskiej umowy o pracę oraz
informacje, o których mowa w art. 19 ust. 3, jeżeli osoba ta spełnia wymagania
wobec kandydatów określone w tej ofercie.
Art. 22. 1. W przypadku pośrednictwa pracy dla osób poszukujących pracy
na statku o obcej przynależności agencja zatrudnienia zawiera z:
1) osobą zainteresowaną podjęciem pracy na statku pisemną umowę, spełniającą
wymagania określone w art. 85 ust. 2 pkt 1–6 i 9 ustawy o promocji
zatrudnienia;
2) armatorem, do którego zamierza kierować osoby do pracy, pisemną umowę,
spełniającą wymagania określone w art. 85 ust. 3 pkt 3 i 4 ustawy o promocji
zatrudnienia.
2. Agencja zatrudnienia, przed zawarciem umowy, o której mowa w ust. 1
pkt 1, zwraca się do armatora o informację o objęciu marynarza ubezpieczeniem
emerytalnym i rentowym oraz zdrowotnym, a w przypadku uzyskania informacji
19.12.2018
©Telksinoe s. 15/67
o nieobjęciu marynarza tymi ubezpieczeniami zamieszcza w umowie informację,
że może on skorzystać z dobrowolnego ubezpieczenia emerytalnego i rentowego
oraz zdrowotnego przysługującego mu na podstawie odrębnych przepisów.
3. Umowa, o której mowa w ust. 1 pkt 1, zawiera również:
1) nazwę i przynależność statku, na którym praca będzie wykonywana;
2) zobowiązanie agencji zatrudnienia do zwrotu osobie zainteresowanej
podjęciem pracy na statku poniesionych przez nią kosztów pieniężnych
z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy z winy tej
agencji.
4. Agencja zatrudnienia, która zawarła z osobą zainteresowaną podjęciem
pracy na statku umowę, o której mowa w ust. 1 pkt 1, jest obowiązana zapewnić,
aby osoba ta nie ponosiła kosztów bezpośrednio związanych ze skierowaniem do
pracy za granicą, w tym kosztów dojazdu na statek i powrotu do miejsca repatriacji
wskazanego w marynarskiej umowie o pracę, wydania wizy, badań lekarskich oraz
tłumaczenia dokumentów.
Art. 23. 1. Agencja zatrudnienia jest obowiązana posiadać ubezpieczenie lub
inne zabezpieczenie finansowe odpowiedzialności za szkody poniesione przez
marynarzy z tytułu nieskuteczności pośrednictwa pracy lub niewypełnienia przez
armatora zobowiązań wynikających z marynarskiej umowy o pracę.
2. Agencja zatrudnienia odpowiada za szkody, o których mowa w ust. 1,
wobec osoby, z którą zawarła umowę, o której mowa w art. 22 ust. 1 pkt 1, do
wysokości odszkodowania, o którym mowa w art. 33 ust. 1.
Art. 24. 1. Agencja zatrudnienia niezwłocznie zawiadamia dyrektora urzędu
morskiego w przypadku uzyskania informacji wskazujących, że:
1) statek, którego dotyczyła oferta pracy, nie spełnia warunków, które
potwierdza Deklaracja Zgodności i Morski Certyfikat Pracy albo
Tymczasowy Morski Certyfikat Pracy wydane dla tego statku;
2) armator, składając ofertę pracy na statku, zawarł w oświadczeniu, o którym
mowa w art. 20 ust. 2 pkt 3, informacje niezgodne ze stanem faktycznym;
3) armator naruszył zobowiązania wynikające z marynarskiej umowy o pracę
zawartej z osobą zainteresowaną podjęciem pracy na statku lub umowy
zawartej z agencją zatrudnienia.
19.12.2018
©Telksinoe s. 16/67
2. W przypadku uzyskania informacji, o których mowa w ust. 1, agencja
zatrudnienia odstępuje od realizacji oferty pracy na statku oraz informuje
o odstąpieniu osobę zainteresowaną podjęciem pracy na statku i armatora.
Art. 25. 1. Agencja zatrudnienia jest obowiązana prowadzić wykaz osób,
które podjęły pracę na statku za jej pośrednictwem, zawierający:
1) imię i nazwisko;
2) okres, na jaki została zawarta marynarska umowa o pracę;
3) nazwę armatora, u którego praca jest wykonywana;
4) nazwę i przynależność statku, na którym praca jest wykonywana.
2. Wykaz osób, o którym mowa w ust. 1, agencja zatrudnienia jest
obowiązana udostępniać organom administracji morskiej, na ich żądanie.
Rozdział 4
Warunki zatrudnienia i organizacja pracy na statku
Art. 26. 1. Zatrudnienie na statku następuje na podstawie marynarskiej
umowy o pracę. W imieniu armatora marynarską umowę o pracę może zawierać
agencja zatrudnienia.
2. Marynarską umowę o pracę zawiera się na czas nieokreślony, na czas
określony lub na czas podróży morskiej.
3. Okres zatrudnienia na podstawie marynarskiej umowy o pracę na czas
określony, a także łączny okres zatrudnienia na podstawie marynarskich umów
o pracę na czas określony zawieranych między tymi samymi stronami stosunku
pracy, nie może przekraczać 36 miesięcy, o ile przerwa między rozwiązaniem
poprzedniej a nawiązaniem kolejnej marynarskiej umowy o pracę nie trwała dłużej
niż 90 dni.
4. Jeżeli okres zatrudnienia na podstawie marynarskiej umowy o pracę na czas
określony jest dłuższy niż okres, o którym mowa w ust. 3, uważa się, że marynarz
od dnia następującego po upływie okresu, o którym mowa w ust. 3, jest zatrudniony
na podstawie marynarskiej umowy o pracę na czas nieokreślony.
5. Z młodocianym niebędącym praktykantem zawiera się marynarską umowę
o pracę w celu przygotowania zawodowego.
Art. 27. 1. Marynarską umowę o pracę zawiera się na piśmie, przed
wpisaniem marynarza na listę załogi statku.
19.12.2018
©Telksinoe s. 17/67
2. Armator, przed podpisaniem marynarskiej umowy o pracę, umożliwia
marynarzowi zapoznanie się z jej treścią, informuje o warunkach umowy i w razie
wątpliwości udziela niezbędnych wyjaśnień.
3. Marynarska umowa o pracę określa w szczególności:
1) imię i nazwisko oraz datę i miejsce urodzenia marynarza;
2) nazwę i adres siedziby armatora;
3) rodzaj umowy oraz datę i miejsce jej zawarcia;
4) nazwę i rodzaj statku, na którym będzie wykonywana praca – w przypadku
umów innych niż umowa na czas nieokreślony;
5) warunki pracy i płacy, w tym:
a) stanowisko, na którym marynarz będzie zatrudniony,
b) wynagrodzenie za pracę, odpowiadające rodzajowi pracy, ze
wskazaniem wysokości wynagrodzenia podstawowego i innych
składników wynagrodzenia oraz innych świadczeń związanych z pracą,
a także rodzaj waluty, w której wynagrodzenie będzie wypłacane,
c) sposób i termin wypłaty wynagrodzenia za pracę,
d) wymiar corocznego płatnego urlopu albo sposób jego obliczenia,
e) miejsce i termin rozpoczęcia pracy na statku oraz termin jej zakończenia,
a także w przypadku gdy:
– umowa została zawarta na czas nieokreślony – warunki
upoważniające każdą ze stron do jej wypowiedzenia ze wskazaniem
okresu wypowiedzenia,
– umowa została zawarta na czas określony – termin jej rozwiązania,
– umowa została zawarta na czas trwania podróży morskiej – miejsce
zakończenia podróży morskiej i czas od momentu przybycia statku
do portu do zejścia marynarza ze statku,
f) wskazanie układu zbiorowego pracy, którym jest objęty marynarz –
jeżeli taki układ obowiązuje.
4. Marynarska umowa o pracę określa również:
1) świadczenia armatora na rzecz marynarza z zakresu opieki zdrowotnej;
2) świadczenia armatora na rzecz marynarza z zakresu zabezpieczenia
społecznego;
19.12.2018
©Telksinoe s. 18/67
3) okres pracy na statku, po upływie którego marynarz nabywa prawo do
repatriacji;
4) szczegółowe warunki dotyczące odszkodowania z tytułu utraty zatrudnienia
w przypadku, o którym mowa w art. 33 ust. 1;
5) warunki i miejsce repatriacji oraz miejsce sprowadzenia zwłok w przypadku
śmierci marynarza.
5. Armator, w razie potrzeby, może zmienić statek, na którym marynarz
będzie wykonywał pracę, przy zachowaniu pozostałych warunków marynarskiej
umowy o pracę. W takim przypadku armator potwierdza tę zmianę marynarzowi na
piśmie.
6. Marynarską umowę o pracę sporządza się w dwóch jednobrzmiących
egzemplarzach, po jednym dla każdej ze stron.
7. W przypadku gdy armator korzysta z usług pośrednictwa pracy, kopię
marynarskiej umowy o pracę armator przesyła do agencji zatrudnienia.
8. Kopia marynarskiej umowy o pracę jest przechowywana na statku przez
okres, w którym marynarz jest wpisany na listę załogi statku.
Art. 28. 1. Do marynarskiej umowy o pracę armator dołącza informację
o stosowanych na statku procedurach składania skarg, w tym danych kontaktowych
do właściwego organu państwa bandery statku oraz danych kontaktowych do właś-
ciwego organu w kraju zamieszkania marynarza, jeżeli nie jest nim państwo
bandery, a także imię i nazwisko osoby lub osób na statku, które mogą, na zasadzie
poufności, udzielić marynarzowi informacji w sprawie złożenia skargi.
2. Na statku przechowuje się wzór marynarskiej umowy o pracę, układ
zbiorowy pracy lub regulamin wynagradzania. Kopie wzoru marynarskiej umowy
o pracę oraz układu zbiorowego pracy w zakresie wymagań określonych
w Konwencji MLC udostępnia się także w języku angielskim.
3. Szczegółowe warunki odszkodowań z tytułu utraty zatrudnienia określają
układy zbiorowe pracy lub regulaminy wynagradzania, a w przypadku armatorów
nieobjętych tymi układami lub regulaminami – marynarskie umowy o pracę.
Art. 29. 1. Marynarska umowa o pracę rozwiązuje się:
1) w przypadkach określonych w Kodeksie pracy;
19.12.2018
©Telksinoe s. 19/67
2) na skutek zatonięcia, zaginięcia lub utraty statku w inny sposób – z wyjątkiem
umowy zawartej na czas nieokreślony;
3) z dniem odmowy pracy na statku udającym się w podróż morską do strefy
konfliktów zbrojnych albo – jeżeli o skierowaniu statku do takiej strefy
postanowiono po rozpoczęciu podróży morskiej – z dniem zejścia marynarza
ze statku przed osiągnięciem takiej strefy;
4) w przypadku, o którym mowa w art. 39 ust. 1.
2. Marynarska umowa o pracę zawarta na czas podróży morskiej rozwiązuje
się w dniu przybycia statku do miejsca zakończenia podróży morskiej.
3. Marynarz może rozwiązać marynarską umowę o pracę bez wypowiedzenia,
jeżeli armator dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków
wobec marynarza, w szczególności nie zapewnił mu bezpiecznych i higienicznych
warunków pracy i życia na statku, wyżywienia i opieki zdrowotnej.
Art. 30. 1. Okres wypowiedzenia marynarskiej umowy o pracę zawartej na
czas określony wynosi:
1) 2 tygodnie – jeżeli marynarska umowa o pracę została zawarta na okres
krótszy niż 6 miesięcy;
2) 1 miesiąc – jeżeli marynarska umowa o pracę została zawarta na okres co
najmniej 6 miesięcy i nie dłuższy niż 3 lata;
3) 2 miesiące – jeżeli marynarska umowa o pracę została zawarta na okres
dłuższy niż 3 lata.
2. Marynarz może rozwiązać marynarską umowę o pracę bez zachowania
terminów, o których mowa w ust. 1, z ważnego powodu rodzinnego lub innej
nagłej konieczności rozwiązania marynarskiej umowy o pracę.
Art. 31. 1. Marynarska umowa o pracę, której termin rozwiązania upływa
podczas podróży morskiej, ulega przedłużeniu do dnia przybycia statku do
najbliższego portu.
2. Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1, marynarz wraca do kraju
w inny sposób niż na statku, na którym jest wpisany na listę załogi statku,
marynarska umowa o pracę ulega przedłużeniu do dnia przybycia marynarza do
miejsca repatriacji wskazanego w marynarskiej umowie o pracę.
19.12.2018
©Telksinoe s. 20/67
3. Czas oczekiwania na repatriację i czas repatriacji zalicza się do okresu
zatrudnienia marynarza.
Art. 32. W przypadku, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 3, marynarzowi
przysługuje świadczenie w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia za pracę
obliczonego według zasad obowiązujących przy ustalaniu wynagrodzenia za czas
urlopu wypoczynkowego.
Art. 33. 1. W przypadku rozwiązania marynarskiej umowy o pracę na skutek
zatonięcia, zaginięcia lub utraty statku w inny sposób, armator wypłaca
marynarzowi odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za pracę
przysługującego do końca obowiązywania marynarskiej umowy o pracę, nie
wyższe niż trzymiesięczne wynagrodzenie za pracę określone w marynarskiej
umowie o pracę.
2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, nie stosuje się przepisów ustawy
z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami
stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz. U. z 2016 r.
poz. 1474 oraz z 2017 r. poz. 2181).
Art. 34. 1. Marynarz, z którym została zawarta marynarska umowa o pracę,
niebędący członkiem załogi statku, pozostaje do chwili rozwiązania marynarskiej
umowy o pracę w rezerwie, jeżeli przewiduje to ta umowa lub układ zbiorowy
pracy.
2. Armator może powierzyć marynarzowi, za jego zgodą, w czasie
pozostawania w rezerwie, wykonywanie innej pracy niż określona w marynarskiej
umowie o pracę, jeżeli odpowiada ona kwalifikacjom zawodowym marynarza.
3. Armator nie może przenieść marynarza do rezerwy:
1) przed wykorzystaniem przez marynarza urlopu wypoczynkowego lub urlopu
wyrównawczego;
2) w okresie usprawiedliwionej nieobecności marynarza w pracy.
4. Wysokość wynagrodzenia za pracę w przypadku, o którym mowa w ust. 2,
określa układ zbiorowy pracy lub regulamin wynagradzania, a w przypadku
armatorów nieobjętych tymi układami lub regulaminami – marynarska umowa
o pracę.
19.12.2018
©Telksinoe s. 21/67
5. Za pracę, o której mowa w ust. 2, przysługuje wynagrodzenie przewidziane
za daną pracę, nie niższe niż wynagrodzenie za pracę ustalone w marynarskiej
umowie o pracę.
6. Marynarz pozostający w rezerwie oczekuje w miejscu uzgodnionym
z armatorem na wezwanie armatora do wykonywania pracy w rezerwie lub na
statku. Za czas oczekiwania marynarzowi pozostającemu w rezerwie przysługuje
co najmniej wynagrodzenie podstawowe, o którym mowa w art. 35 ust. 3.
Art. 35. 1. Warunki wynagradzania za pracę i przyznawania innych
świadczeń związanych z pracą, a także sposób i termin wypłaty wynagrodzenia za
pracę, ustalają układy zbiorowe pracy lub regulaminy wynagradzania,
a w przypadku armatorów nieobjętych tymi układami lub regulaminami –
marynarskie umowy o pracę.
2. Armator ma obowiązek wypłaty wynagrodzenia za pracę marynarzowi
miesięcznie z dołu, nie później niż w terminie pierwszych 15 dni następnego
miesiąca kalendarzowego, w formie pieniężnej, w walucie określonej w
marynarskiej umowie o pracę, po dokonaniu potrąceń przewidzianych prawem lub
zadeklarowanych przez marynarza.
3. Wynagrodzenie za pracę składa się z wynagrodzenia podstawowego,
określonego stawką godzinową lub miesięczną, oraz dodatku morskiego, który
ustala się z uwzględnieniem rodzaju żeglugi, sposobu eksploatowania statku,
szczególnej uciążliwości i niebezpieczeństwa pracy na statku. Wynagrodzenie
podstawowe nie może być niższe niż minimalne wynagrodzenie za pracę ustalone
na podstawie przepisów o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.
4. Wynagrodzenie za pracę może być wypłacane na rachunek bankowy, jeżeli
tak stanowi układ zbiorowy pracy lub marynarz wyrazi na to zgodę na piśmie.
5. Armator może wypłacić, na wniosek marynarza, całość albo część
wynagrodzenia za pracę na rachunek bankowy osoby lub osób wskazanych przez
marynarza.
6. W przypadku gdy wynagrodzenie za pracę jest wypłacane w walucie obcej,
kurs wymiany odpowiada średniemu kursowi wymiany walut ogłoszonemu przez
Narodowy Bank Polski, obowiązującemu dla danej waluty w dniu roboczym
poprzedzającym dzień wypłaty wynagrodzenia za pracę.
19.12.2018
©Telksinoe s. 22/67
7. Armator przekazuje marynarzowi miesięczne zestawienie obejmujące
kwoty należne, potrącone i wypłacone marynarzowi z tytułu wynagrodzenia za
pracę i innych świadczeń związanych z pracą, a w przypadku gdy te kwoty są
określone w walucie obcej – kurs wymiany walut.
Art. 36. 1. Załogę statku stanowią marynarze zatrudnieni przez armatora,
wpisani na listę załogi tego statku.
2. Listę załogi statku wystawia armator albo w jego imieniu kapitan statku.
3. Na liście załogi statku dokonuje się wpisów dotyczących rodzaju zawartej
marynarskiej umowy o pracę, zajmowanego na statku stanowiska oraz miejsca
i terminu rozpoczęcia pracy na statku. Skreślenie marynarza z listy załogi statku
polega na dokonaniu adnotacji dotyczących miejsca i terminu zakończenia pracy
na statku oraz jego przyczyny.
4. Wpisania marynarza na listę załogi statku dokonuje się najpóźniej z chwilą
wyjścia statku w morze, a skreślenia z tej listy – najwcześniej z chwilą przybycia
statku do portu, w którym marynarz kończy pracę na statku.
5. Przepisy ust. 1–4 stosuje się odpowiednio do praktykanta.
6. Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej określi, w drodze
rozporządzenia, wzór listy załogi statku oraz sposób jej wystawiania i dokonywania
w niej wpisów, kierując się koniecznością zapewnienia prawidłowego prowadzenia
ewidencji członków załogi statku oraz wymaganiami Konwencji o ułatwieniu
międzynarodowego obrotu morskiego, sporządzonej w Londynie dnia 9 kwietnia
1965 r. (Dz. U. z 1969 r. poz. 236, z późn. zm.3)).
Art. 37. 1. Statek posiada załogę, której skład i kwalifikacje zawodowe oraz
stan zdrowia zapewniają bezpieczne i higieniczne warunki pracy i życia,
prawidłową obsługę urządzeń statku i ładunku, należytą obsługę załogi statku i
pasażerów oraz umożliwiają przestrzeganie przepisów o czasie pracy i odpoczynku
na statku.
2. Marynarz zatrudniony na stanowisku kucharza, odpowiedzialny za
przygotowywanie posiłków, posiada kwalifikacje i odbył przeszkolenie określone
w przepisach wydanych na podstawie art. 68 ustawy o bezpieczeństwie morskim.
3)
Zmiany wymienionej Konwencji zostały ogłoszone w Dz. U. z 1972 r. poz. 199, z 2003 r.
poz. 1200 oraz z 2005 r. poz. 988, 990, 992, 994, 996, 998, 1000, 1002 i 1004.
19.12.2018
©Telksinoe s. 23/67
3. W przypadkach szczególnych dyrektor urzędu morskiego właściwy dla
portu macierzystego statku może zezwolić, aby posiłki na statku przygotowywał
członek załogi statku niebędący kucharzem do czasu zawinięcia statku do
następnego portu, nie dłużej niż miesiąc, pod warunkiem że osoba taka jest
przeszkolona w zakresie higieny osobistej, higieny żywności i żywienia oraz zasad
przechowywania żywności na statku.
4. Jeżeli zatrudnienie kucharza na statku, na którym jest zatrudnionych mniej
niż dziesięciu marynarzy, nie jest wymagane ze względu na charakter uprawianej
przez statek żeglugi oraz skład załogi statku, marynarz przygotowujący posiłki
musi być przeszkolony w zakresie higieny osobistej, higieny żywności i żywienia
oraz zasad przechowywania żywności na statku.
Art. 38. 1. Kapitan statku kieruje pracą na statku i reprezentuje armatora
wobec załogi statku.
2. Kapitan statku jest obowiązany do dokonania wpisu w dzienniku
pokładowym o każdym ważnym zdarzeniu dotyczącym załogi statku.
3. Kapitan statku rozpatruje skargi dotyczące warunków pracy i życia
marynarzy na statku, a o podjętych decyzjach zawiadamia przedstawiciela załogi
statku, jeżeli został wybrany.
4. Kapitan statku jest obowiązany do dokonania wpisu w dzienniku
pokładowym o złożeniu skargi dotyczącej warunków pracy i życia na statku oraz
sposobie i terminie jej rozpatrzenia.
5. Kapitan statku lub osoba przez niego upoważniona przeprowadza kontrole:
1) stanu pomieszczeń mieszkalnych na statku, w szczególności w zakresie
utrzymania czystości i porządku;
2) zapasów żywności i wody pitnej;
3) miejsc przechowywania żywności i wody pitnej;
4) kuchni na statku oraz sprzętu do przyrządzania i wydawania posiłków.
6. Kontrole, o których mowa w ust. 5 pkt 1, przeprowadza się nie rzadziej niż
raz w miesiącu. Kontrole, o których mowa w ust. 5 pkt 2–4, przeprowadza się raz
w tygodniu. Wyniki kontroli kapitan statku dokumentuje w dzienniku
pokładowym.
19.12.2018
©Telksinoe s. 24/67
Art. 39. 1. Kapitan statku może polecić marynarzowi zejście ze statku
w porcie, jeżeli wymaga tego bezpieczeństwo statku, załogi statku lub pasażerów,
a także gdy ze względu na brak wymaganej sprawności psychofizycznej lub
rzeczywistych kwalifikacji zawodowych marynarz nie jest w stanie należycie
wykonywać obowiązków na stanowisku określonym w marynarskiej umowie
o pracę.
2. Polecenie zejścia ze statku, wraz z uzasadnieniem, kapitan statku wydaje
marynarzowi na piśmie i dokonuje o tym wpisu w dzienniku pokładowym.
Art. 40. 1. Przedstawiciel załogi statku reprezentuje załogę statku wobec
kapitana statku.
2. Przedstawiciel załogi statku jest uprawniony do zgłoszenia kapitanowi
statku interwencji w sprawach załogi statku.
3. Kapitan statku rozpatruje interwencję niezwłocznie i o podjętych decyzjach
powiadamia przedstawiciela załogi statku. Jeżeli interwencja była zgłoszona na
piśmie, kapitan statku sporządza w dzienniku pokładowym wzmiankę o jej
zgłoszeniu oraz o sposobie i terminie załatwienia.
Art. 41. 1. Przedstawiciela załogi statku wybiera załoga statku.
2. Przedstawiciel załogi statku pełni funkcję do dnia rozwiązania marynarskiej
umowy o pracę. Przedstawiciel załogi statku może w każdym czasie zrezygnować
z pełnionej przez siebie funkcji albo być odwołany przez załogę statku.
3. Kapitan statku umożliwia przeprowadzenie zebrania załogi statku nie
później niż do 10. dnia od dnia złożenia wniosku o zwołanie zebrania załogi statku
lub od dnia rozwiązania z dotychczasowym przedstawicielem załogi statku
marynarskiej umowy o pracę.
Art. 42. 1. Na czas uzasadniony potrzebami statku, kapitan statku może
polecić marynarzowi wykonywanie, zgodnej z jego kwalifikacjami zawodowymi,
innej pracy niż określona w marynarskiej umowie o pracę, przy zapewnieniu
marynarzowi wynagrodzenia przewidzianego za daną pracę, nie niższego od
wynagrodzenia określonego w marynarskiej umowie o pracę.
2. Wykonywanie pracy, o której mowa w ust. 1, może trwać w czasie danej
podróży morskiej do zawinięcia statku do pierwszego portu dogodnego dla
armatora, jednak nie dłużej niż 6 tygodni. Jeżeli praca ta jest wykonywana
19.12.2018
©Telksinoe s. 25/67
niezależnie od pracy określonej w marynarskiej umowie o pracę, marynarzowi
przysługuje odpowiednie dodatkowe wynagrodzenie. Szczegółowe zasady
wynagradzania dodatkowego określa odpowiednio układ zbiorowy pracy,
regulamin wynagradzania lub marynarska umowa o pracę.
3. W przypadku gdy po rozpoczęciu podróży morskiej marynarz wykazał na
zajmowanym stanowisku brak wymaganej sprawności psychofizycznej lub
wymaganych kwalifikacji zawodowych, kapitan statku może polecić marynarzowi
wykonywanie, zgodnej z jego kwalifikacjami zawodowymi, innej pracy niż
określona w marynarskiej umowie o pracę, przy zapewnieniu marynarzowi
wynagrodzenia przewidzianego za daną pracę, które może być niższe od
wynagrodzenia określonego w marynarskiej umowie o pracę.
4. O wydaniu polecenia, o którym mowa w ust. 1 lub 3, kapitan statku
sporządza wzmiankę w dzienniku pokładowym.
Art. 43. 1. Czasem pracy jest czas, w którym marynarz jest obowiązany
wykonywać swoje obowiązki na statku zgodnie z marynarską umową o pracę.
2. Czasem pracy jest również czas, w którym odbywają się zbiórki załogi
statku, szkolenia, ćwiczenia opuszczenia statku i przeciwpożarowe oraz inne
ćwiczenia wymagane postanowieniami umów i przepisów międzynarodowych oraz
prawa krajowego.
3. Dozwolona jest praca w niedziele i święta, które określają przepisy
o dniach wolnych od pracy.
Art. 44. 1. Czas pracy na statku nie może przekraczać 8 godzin na dobę
i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym
okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 6 miesięcy.
2. Czas pracy na statku przebywającym w morzu nie może przekraczać
56 godzin w siedmiodniowym tygodniu pracy, a dla pracowników niepełniących
wacht – 46 godzin w sześciodniowym tygodniu pracy.
3. Maksymalny czas pracy nie może przekraczać 14 godzin na dobę oraz
72 godzin na tydzień.
Art. 45. 1. Dobowy czas odpoczynku może zostać podzielony na dwie części,
z których jedna nie może być krótsza niż 6 godzin, a przerwa między dwoma
następującymi po sobie okresami odpoczynku nie może być dłuższa niż 14 godzin.
19.12.2018
©Telksinoe s. 26/67
2. W przypadku naruszenia zasad, o których mowa w ust. 1, marynarzowi
przysługuje niezwłocznie równoważny odpoczynek, polegający na odpowiednim
skróceniu czasu pracy, przy zagwarantowaniu przysługującego marynarzowi
wynagrodzenia za pracę.
3. Kapitan statku zarządza zbiórki załogi statku, ćwiczenia i szkolenia,
o których mowa w art. 43 ust. 2, w taki sposób, aby w możliwie jak najmniejszym
stopniu zakłócać czas odpoczynku i nie powodować przemęczenia marynarza,
niezależnie od zapewnienia równoważnego odpoczynku.
Art. 46. 1. Czas pracy na statku obsługiwanym przez kolejno wymieniające
się załogi statku lub część załogi statku może być przedłużony do 14 godzin na
dobę i 72 godzin na tydzień, jeżeli po każdym nieprzerwanym okresie takiej pracy,
nie dłuższym niż 6 tygodni, marynarzowi zapewnia się co najmniej taki sam okres
wolnego od pracy pobytu na lądzie. Za zgodą marynarza okres takiej pracy może
być przedłużony do 3 miesięcy.
2. Praca w granicach norm określonych w ust. 1 nie jest pracą w godzinach
nadliczbowych, jeżeli liczba przepracowanych godzin w okresie rozliczeniowym
nie dłuższym niż 8 miesięcy nie przekroczy sumy tygodniowych norm czasu pracy,
obliczonej na podstawie art. 44 ust. 2.
Art. 47. 1. Praca wykonywana ponad obowiązujące marynarza normy czasu
pracy, a także praca wykonywana ponad przedłużony dobowy wymiar czasu pracy,
wynikający z obowiązującego marynarza rozkładu czasu pracy, stanowi pracę
w godzinach nadliczbowych.
2. Praca w godzinach nadliczbowych jest dopuszczalna w przypadku:
1) potrzeb eksploatacyjnych statku;
2) konieczności zapewnienia bezpieczeństwa statku, przebywającym na nim
pasażerom lub przewożonemu ładunkowi albo w związku z udzielaniem
pomocy innym statkom lub osobom będącym w niebezpieczeństwie na
morzu.
3. Liczba godzin nadliczbowych przepracowanych z przyczyn, o których
mowa w ust. 2 pkt 1, nie może przekroczyć dla każdego marynarza 140 godzin
w każdym okresie 30-dniowym, licząc od dnia wpisania marynarza na listę załogi
statku.
19.12.2018
©Telksinoe s. 27/67
4. Za pracę w godzinach nadliczbowych, oprócz wynagrodzenia za pracę
określonego w układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie wynagradzania,
a w przypadku armatora nieobjętego tymi układami lub regulaminami –
w marynarskiej umowie o pracę, przysługuje dodatkowe wynagrodzenie
w wysokości 50% wynagrodzenia za pracę.
5. W zamian za pracę w godzinach nadliczbowych marynarzowi, na jego
wniosek, może być udzielony czas wolny od pracy w takim samym wymiarze jak
praca wykonana w godzinach nadliczbowych.
6. Do kapitana statku i kierowników działów na statku stosuje się przepisy
art. 1514 Kodeksu pracy.
Art. 48. 1. Armator może zobowiązać marynarza do pozostawania
w gotowości do pracy, jeżeli:
1) statek oczekuje na manewry;
2) zachodzi konieczność ochrony statku, pasażerów, załogi statku lub ładunku;
3) wymaga tego organizacja obsługi systemów i urządzeń zautomatyzowanych
na statku.
2. Wysokość wynagrodzenia za pozostawanie w gotowości do pracy określa
układ zbiorowy pracy lub regulamin wynagradzania, a w przypadku armatorów
nieobjętych tymi układami lub regulaminami – marynarska umowa o pracę.
Art. 49. Podczas postoju statku w porcie kapitan statku umożliwia
marynarzowi wykorzystanie na lądzie czasu wolnego od pracy, chyba że marynarz
został zobowiązany przez kapitana statku do wykonywania innej pracy niż praca
wynikająca z marynarskiej umowy o pracę.
Art. 50. 1. Na statku prowadzi się ewidencję czasu pracy i odpoczynku dla
każdego marynarza. Ewidencję czasu pracy i odpoczynku prowadzi się w języku
polskim i angielskim. Nadzór nad ewidencją czasu pracy i odpoczynku prowadzi
kapitan statku.
2. Ewidencja czasu pracy i odpoczynku jest jawna.
3. Marynarz otrzymuje podpisany przez kapitana statku formularz ewidencji
czasu pracy i odpoczynku dotyczący jego osoby.
4. Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej określi, w drodze
rozporządzenia, sposób prowadzenia ewidencji czasu pracy i odpoczynku oraz
19.12.2018
©Telksinoe s. 28/67
wzór formularza do prowadzenia ewidencji czasu pracy i odpoczynku marynarza,
mając na uwadze wymagania wynikające z umów międzynarodowych wiążących
Rzeczpospolitą Polską w tym zakresie oraz konieczność prawidłowego
dokonywania rozliczeń czasu pracy i odpoczynku marynarzy.
Art. 51. 1. Kapitan statku jest obowiązany umieścić w dostępnym miejscu na
statku informację o rozkładzie czasu pracy dla każdego stanowiska na statku,
obejmującą:
1) czas pracy na statku przebywającym w morzu;
2) czas pracy podczas postoju statku w porcie;
3) maksymalną liczbę godzin pracy.
2. Informację, o której mowa w ust. 1, sporządza się w języku polskim
i angielskim.
Art. 52. 1. Czas pracy młodocianego nie może przekraczać 8 godzin na dobę
i 40 godzin tygodniowo.
2. Młodociany nie może wykonywać pracy w porze nocnej, obejmującej okres
9 godzin kolejno następujących po sobie, włączając w to czas między godziną 2400
a godziną 500.
3. Młodociany może wykonywać pracę w godzinach nadliczbowych tylko
w razie zagrożenia bezpieczeństwa statku.
4. Młodocianemu należy zapewnić wystarczający czas na posiłki, co najmniej
godzinną przerwę na główny posiłek dnia oraz, po każdym dwugodzinnym okresie
ciągłej pracy, 15-minutową przerwę.
5. Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się, jeżeli wpływałoby to negatywnie na
efektywność szkolenia młodocianych prowadzonego zgodnie z programem
szkolenia określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 74 ust. 4 ustawy
o bezpieczeństwie morskim.
6. Praca wykonywana przez młodocianego nie może powodować zagrożenia
jego życia, zdrowia i rozwoju psychofizycznego.
7. Przepisy ust. 1–6 stosuje się odpowiednio do praktykanta.
Art. 53. 1. Wymiar płatnego urlopu wypoczynkowego wynosi 2,5 dnia
z upływem każdego miesiąca zatrudnienia na statku.
19.12.2018
©Telksinoe s. 29/67
2. Układ zbiorowy pracy lub regulamin pracy, a u armatorów nieobjętych
tymi układami lub regulaminami – marynarska umowa o pracę mogą ustalać
wymiar urlopu przekraczający wymiar, o którym mowa w ust. 1.
3. W przypadku rozwiązania marynarskiej umowy o pracę zawartej na czas
nieokreślony, na czas określony lub na czas podróży morskiej, marynarzowi
przysługuje ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy.
4. Wymiar urlopu wypoczynkowego za okres krótszy niż miesiąc ustala się
proporcjonalnie, biorąc za podstawę wymiar urlopu określony w ust. 1, przy czym
niepełny dzień urlopu zaokrągla się w górę do dnia pełnego.
5. Do udzielonego płatnego urlopu wypoczynkowego nie wlicza się
w szczególności niedziel i świąt określonych w przepisach o dniach wolnych od
pracy, okresu urlopu wyrównawczego oraz okresów urlopów określonych
przepisami Kodeksu pracy.
Art. 54. Armator udziela marynarzowi urlopu wypoczynkowego zgodnie
z planem urlopów, w porozumieniu z marynarzem. W przypadku braku
porozumienia termin urlopu wypoczynkowego marynarza ustala armator.
Art. 55. 1. Przesunięcie terminu urlopu wypoczynkowego lub odwołanie
marynarza z urlopu wypoczynkowego może nastąpić, za zgodą marynarza, jedynie
w przypadku gdy armator, z przyczyn, których nie można było przewidzieć
w chwili rozpoczęcia urlopu wypoczynkowego lub w czasie ustalania terminu
urlopu wypoczynkowego, jest pozbawiony innej możliwości skompletowania
załogi statku, biorąc pod uwagę jej skład i kwalifikacje zawodowe.
2. Armator jest obowiązany pokryć koszty poniesione przez marynarza,
pozostające w bezpośrednim związku z przesunięciem terminu urlopu
wypoczynkowego lub odwołaniem z urlopu wypoczynkowego.
Art. 56. 1. Za okres pracy na statku odbywającym podróż morską marynarz
nabywa prawo do wolnego od pracy płatnego pobytu na lądzie, zwanego dalej
„urlopem wyrównawczym”.
2. Urlop wyrównawczy stanowi ekwiwalent za przedłużenie czasu pracy
wykonywanej w warunkach morskich oraz za konieczność spędzania w podróży
morskiej dziennego i tygodniowego czasu wolnego od pracy.
19.12.2018
©Telksinoe s. 30/67
3. Wymiar urlopu wyrównawczego wynosi 5 dni za każdy miesiąc
przebywania marynarza na statku. Wymiar urlopu wyrównawczego za niepełny
miesiąc ustala się proporcjonalnie.
4. Układ zbiorowy pracy lub regulamin pracy, a u armatorów nieobjętych
tymi układami lub regulaminami – marynarska umowa o pracę mogą ustalać
wymiar urlopu wyrównawczego przekraczający wymiar, o którym mowa w ust. 3.
5. Urlopu wyrównawczego udziela się na zasadach określonych w art. 54.
6. W przypadku rozwiązania marynarskiej umowy o pracę marynarzowi
przysługuje ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wyrównawczy,
obliczany według zasad obowiązujących przy ustalaniu wynagrodzenia za czas
urlopu wypoczynkowego.
Art. 57. 1. Marynarz nabywa prawo do bezpłatnej repatriacji po upływie
okresu pracy na statku, określonego w układzie zbiorowym pracy lub regulaminie
wynagradzania, a u armatorów nieobjętych tymi układami lub regulaminami –
marynarskiej umowie o pracę.
2. Okres pracy na statku, po upływie którego marynarz nabywa prawo do
repatriacji, nie może być dłuższy niż 8 miesięcy.
Art. 58. 1. Marynarz ma prawo do bezpłatnej repatriacji, w przypadku gdy:
1) minął okres, na jaki została zawarta marynarska umowa o pracę;
2) doszło do sprzedaży, zatonięcia, zaginięcia lub utraty statku w inny sposób
albo statek został wycofany z eksploatacji na okres co najmniej jednego
miesiąca;
3) zszedł ze statku z powodu niezdolności do pracy na skutek choroby lub
obrażeń odniesionych w wyniku wypadku przy pracy;
4) po rozpoczęciu podróży morskiej statek został skierowany do strefy
konfliktów zbrojnych, a marynarz nie wyraził na piśmie zgody na pracę na
tym statku;
5) marynarska umowa o pracę została rozwiązana przez armatora;
6) marynarska umowa o pracę została rozwiązana przez marynarza z innych
uzasadnionych powodów, w szczególności z ważnego powodu rodzinnego
lub innej nagłej konieczności rozwiązania umowy.
19.12.2018
©Telksinoe s. 31/67
2. Marynarz ma prawo do repatriacji środkiem transportu uzgodnionym
w marynarskiej umowie o pracę do:
1) miejsca zamieszkania lub
2) miejsca, w którym została podpisana marynarska umowa o pracę, lub
3) innego miejsca wskazanego w marynarskiej umowie o pracę.
Art. 59. 1. Jeżeli marynarz pozostał za granicą bez własnej winy, koszty
repatriacji i oczekiwania na nią ponosi armator.
2. Armator ponosi koszty repatriacji marynarza obejmujące:
1) transport bagażu osobistego marynarza do 30 kg ciężaru bagażu;
2) zakwaterowanie, transport, wyżywienie, wodę pitną oraz niezbędną opiekę
medyczną nad marynarzem w czasie repatriacji.
3. Jeżeli układ zbiorowy pracy, regulamin wynagradzania lub marynarska
umowa o pracę nie stanowią inaczej, marynarz ponosi koszty repatriacji:
1) zorganizowanej na jego żądanie, w przypadku innym niż określony w art. 58
ust. 1 pkt 6;
2) przeprowadzonej w przypadku braku wymaganej sprawności psychofizycznej
lub kwalifikacji zawodowych marynarza – z jego winy;
3) w przypadku ciężkiego naruszenia przez niego obowiązków pracowniczych.
Art. 60. 1. Uprawnienia przysługujące marynarzowi w związku z repatriacją,
dotyczące w szczególności środków oraz kosztów transportu, określa układ
zbiorowy pracy lub regulamin pracy, a w przypadku armatorów nieobjętych tymi
układami lub regulaminami – marynarska umowa o pracę.
2. Na statku przechowuje się kopię przepisów określających prawa
i obowiązki marynarza i armatora związane z repatriacją.
Art. 61. Armator nie może:
1) wymagać od marynarza wpłacenia zaliczki w związku z kosztami repatriacji;
2) potrącać kosztów repatriacji z wynagrodzenia za pracę marynarza lub innych
świadczeń wynikających z marynarskiej umowy o pracę, z wyjątkiem
sytuacji, o których mowa w art. 59 ust. 3;
3) obciążać marynarza kosztami repatriacji w przypadku wystąpienia
okoliczności, o których mowa w art. 30 ust. 2.
19.12.2018
©Telksinoe s. 32/67
Art. 62. 1. W przypadku gdy armator statku o polskiej przynależności lub
podmiot udzielający zabezpieczenia, o którym mowa w art. 62a ust. 1, nie
podejmuje działań zmierzających do repatriacji marynarza, repatriację organizuje
na wniosek marynarza lub osoby przez niego upoważnionej dyrektor urzędu
morskiego właściwy dla portu macierzystego statku we współpracy z konsulem
Rzeczypospolitej Polskiej.
2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, za pokrycie kosztów repatriacji,
o których mowa w art. 59 ust. 2, odpowiadają solidarnie armator statku i podmiot
udzielający zabezpieczenia, o którym mowa w art. 62a ust. 1.
3. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, dyrektor urzędu morskiego
właściwy dla portu macierzystego statku wydaje decyzję w sprawie obciążenia
kosztami repatriacji, o których mowa w art. 59 ust. 2, określając ich wysokość,
podmioty obowiązane do ich pokrycia oraz termin i sposób uiszczenia tych
kosztów.
4. Koszty repatriacji, o których mowa w art. 59 ust. 2, podlegają egzekucji
w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
5. Jeżeli egzekucja kosztów repatriacji, o których mowa w art. 59 ust. 2,
w trybie, o którym mowa w ust. 4, okaże się nieskuteczna, koszty te ponosi
dyrektor urzędu morskiego właściwy dla portu macierzystego statku.
Art. 62a. 1. Armator jest obowiązany posiadać ubezpieczenie lub inne
zabezpieczenie finansowe, takie jak gwarancja ubezpieczeniowa lub bankowa lub
gwarancja innej instytucji finansowej podobnej do banku lub zakładu ubezpieczeń,
odpowiedzialności na wypadek porzucenia marynarza, zwane dalej
„zabezpieczeniem finansowym na wypadek porzucenia marynarza”.
2. Marynarz jest uważany za porzuconego, jeżeli armator:
1) nie pokrył kosztów repatriacji w przypadkach określonych w ustawie,
2) pozostawił marynarza bez uzasadnionych środków utrzymania lub
3) w inny sposób jednostronnie zaprzestał wykonywać obowiązki wynikające
ze stosunku pracy, w szczególności nie wypłacił wynagrodzenia za pracę
przez okres co najmniej 2 miesięcy.
3. Środki utrzymania, o których mowa w ust. 2 pkt 2, obejmują odpowiednie
wyżywienie, zapasy wody pitnej, zakwaterowanie, paliwo niezbędne do
przetrwania na statku oraz niezbędną opiekę medyczną.
19.12.2018
©Telksinoe s. 33/67
4. Zabezpieczenie finansowe na wypadek porzucenia marynarza obejmuje:
1) zaległe wynagrodzenia i inne świadczenia należne marynarzom od armatora
za okres nieprzekraczający 4 miesięcy;
2) uzasadnione wydatki poniesione przez marynarzy w związku z porzuceniem,
w tym koszty repatriacji, o których mowa w art. 59 ust. 2;
3) wydatki na zaspokojenie podstawowych potrzeb marynarzy, w szczególności
na: uzasadnione środki utrzymania, o których mowa w ust. 2 pkt 2, oraz,
w razie potrzeby, ubranie, oraz wszelkie poniesione przez marynarzy
w sposób uzasadniony koszty i opłaty związane z porzuceniem do chwili
powrotu marynarzy do miejsca wskazanego zgodnie z art. 58 ust. 2.
5. Zabezpieczenie finansowe na wypadek porzucenia marynarza może
wygasnąć przed upływem terminu, na jaki zostało udzielone, nie wcześniej jednak
niż po upływie 30 dni od dnia zawiadomienia o tym dyrektora urzędu morskiego
właściwego ze względu na port macierzysty statku przez podmiot, który udzielił
zabezpieczenia finansowego na wypadek porzucenia marynarza.
6. W przypadku wygaśnięcia zabezpieczenia finansowego na wypadek
porzucenia marynarza zgodnie z ust. 5 armator, przed upływem terminu, o którym
mowa w ust. 5, jest obowiązany uzyskać nowe zabezpieczenie finansowe na
wypadek porzucenia marynarza.
7. Ubezpieczenie, o którym mowa w ust. 1, nie stanowi ubezpieczenia
obowiązkowego w rozumieniu ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach
obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze
Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2060 i 1948, z 2017 r.
poz. 1089, 1926 i 2361 oraz z 2018 r. poz. 79).
8. Przepisów ust. 1–7 nie stosuje się do statków o pojemności brutto (GT)
mniejszej niż 200 jednostek, uprawiających żeglugę wyłącznie na obszarach
morskich Rzeczypospolitej Polskiej.
Art. 62b. 1. Dla każdego statku, o którym mowa w art. 92 ust. 1 i 3, objętego
zabezpieczeniem finansowym na wypadek porzucenia marynarza podmiot, który
go udzielił, wydaje certyfikat potwierdzający to zabezpieczenie. Zakres informacji
zawartych w certyfikacie określa załącznik A2-I do Konwencji MLC.
2. Certyfikat, o którym mowa w ust. 1, sporządza się w języku angielskim
albo w języku polskim wraz z tłumaczeniem na język angielski.
19.12.2018
©Telksinoe s. 34/67
3. Oryginał certyfikatu, o którym mowa w ust. 1, przechowuje się razem
z pozostałymi dokumentami statku i udostępnia na żądanie właściwych władz lub
na wniosek organizacji pracodawców i organizacji pracowników.
4. Armator jest obowiązany zapewnić umieszczenie kopii certyfikatu,
o którym mowa w ust. 1, na statku, w widocznym i dostępnym dla marynarzy
miejscu.
Art. 62c. 1. Marynarz lub osoba przez niego upoważniona może dochodzić
roszczeń w zakresie określonym w art. 62a ust. 4 bezpośrednio od podmiotu
udzielającego zabezpieczenia finansowego na wypadek porzucenia marynarza.
2. Podmiot udzielający zabezpieczenia finansowego na wypadek porzucenia
marynarza wypłaca świadczenie niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie
7 dni od dnia złożenia wniosku przez marynarza lub osobę przez niego
upoważnioną.
3. Wniosek, o którym mowa w ust. 2, zawiera wskazanie okoliczności,
o których mowa w art. 62a ust. 2.
4. W przypadku gdy wyjaśnienie okoliczności niezbędnych do ustalenia
wysokości należnego marynarzowi świadczenia nie jest możliwe w terminie 7 dni,
podmiot udzielający zabezpieczenia finansowego na wypadek porzucenia
marynarza wypłaca zaliczkę na pokrycie bieżących potrzeb marynarza. Wypłata
zaliczki nie stanowi uznania odpowiedzialności i może zostać zaliczona na poczet
późniejszych kwot wypłacanych marynarzowi na wypadek jego porzucenia.
Rozdział 5
Warunki pracy i życia na statku
Art. 63. 1. Armator jest obowiązany zapewnić, aby pomieszczenia pracy,
pomieszczenia mieszkalne, rekreacyjne, higieniczno-sanitarne oraz mesy na statku
spełniały wymagania określone w Konwencji MLC w zakresie powierzchni,
oświetlenia, czystości powietrza, dopuszczalnego hałasu i drgań.
2. Armator zapewnia marynarzowi na statku bezpłatne zakwaterowanie oraz
warunki do rekreacji oraz, jeżeli to możliwe, inne udogodnienia mające na celu
zaspokojenie potrzeb marynarzy.
19.12.2018
©Telksinoe s. 35/67
3. Armator, uwzględniając różnice kulturowe i religijne oraz czas trwania
i charakter podróży morskiej, jest obowiązany zapewnić marynarzom bezpłatne
wyżywienie o odpowiedniej jakości i wodę pitną.
Art. 64. 1. Armator jest obowiązany zapewnić, aby stanowiska pracy,
maszyny, instalacje i urządzenia na statku zapewniały bezpieczne i higieniczne
warunki pracy i życia marynarzy oraz innych osób znajdujących się na statku,
w szczególności nie stwarzały zagrożeń wypadkami lub zagrożeń zdrowia
w wyniku narażenia na czynniki niebezpieczne, szkodliwe lub uciążliwe
w środowisku pracy.
2. Armator przeprowadza ocenę i dokumentuje ryzyko zawodowe związane
z wykonywaniem pracy na poszczególnych stanowiskach pracy na statku,
wykorzystując ogólne statystyki wypadków przy pracy i chorób zawodowych
marynarzy na statkach, ze szczególnym uwzględnieniem statków przez niego
eksploatowanych.
3. Armator informuje marynarzy o wynikach przeprowadzonej oceny ryzyka
zawodowego, stosuje niezbędne środki profilaktyczne oraz szkoli marynarzy
w zakresie ochrony przed zagrożeniami.
4. Armator przeprowadza na swój koszt badania i pomiary czynników
szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy na statku, przechowuje wyniki tych
pomiarów oraz udostępnia je marynarzom.
Art. 65. W przypadku przewozu na statkach towarów niebezpiecznych
armator jest obowiązany poinformować członków załogi statku o stwarzanych
przez nie zagrożeniach, środkach zapobiegawczych i procedurach postępowania
z nimi na wypadek zagrożenia oraz zasadach udzielania pierwszej pomocy
przedmedycznej w przypadku wystąpienia niepożądanych skutków tych zagrożeń.
Art. 66. 1. Armator jest obowiązany dostarczyć członkom załogi statku
nieodpłatnie środki ochrony indywidualnej oraz odzież i obuwie robocze,
zabezpieczające przed działaniem niebezpiecznych i szkodliwych dla zdrowia
czynników występujących w środowisku pracy na morzu oraz poinformować ich
o sposobach posługiwania się tymi środkami.
2. Środki ochrony indywidualnej muszą spełniać wymagania określone
w przepisach dotyczących oceny zgodności.
19.12.2018
©Telksinoe s. 36/67
3. Armator, w porozumieniu z kapitanem statku, ustala rodzaje środków
ochrony indywidualnej oraz odzieży i obuwia roboczego, których stosowanie jest
niezbędne na określonych stanowiskach pracy na statku.
4. Środki ochrony indywidualnej oraz odzież i obuwie robocze, o których
mowa w ust. 1, stanowią własność armatora.
Art. 67. 1. Kapitan statku odpowiada za przestrzeganie przepisów i zasad
bezpieczeństwa i higieny pracy na statku.
2. Na statku, na którym jest zatrudnionych co najmniej 5 marynarzy, załoga
statku ustanawia komisję do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy na statku, zwaną
dalej „komisją”. W pracach komisji uczestniczy przedstawiciel załogi statku, jeżeli
został wybrany.
3. Komisja doradza kapitanowi statku w podejmowaniu działań dotyczących
w szczególności:
1) zmian w organizacji pracy i wyposażenia stanowisk pracy na statku, jeżeli
mogą powodować zagrożenie zdrowia lub życia marynarzy;
2) oceny ryzyka zawodowego występującego przy wykonywaniu określonych
prac oraz informowania marynarzy o tym ryzyku;
3) przydzielania marynarzom środków ochrony indywidualnej oraz odzieży
i obuwia roboczego;
4) oceny stanu bezpieczeństwa i higieny pracy na statku.
4. Komisja może przedstawiać kapitanowi statku wnioski w sprawie
eliminacji lub ograniczenia zagrożeń zdrowia lub życia marynarzy na statku.
5. Marynarze wchodzący w skład komisji nie mogą ponosić niekorzystnych
dla nich konsekwencji z tytułu działalności w komisji.
Art. 68. 1. Marynarz nie może zostać dopuszczony do pracy, do której
wykonywania nie posiada wymaganych kwalifikacji zawodowych, a także
dostatecznej znajomości przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy na
statku.
2. Kapitan statku zapewnia przeszkolenie marynarza w zakresie
bezpieczeństwa i higieny pracy na statku przed dopuszczeniem go do pracy na
określonym stanowisku pracy.
19.12.2018
©Telksinoe s. 37/67
3. Na statku udostępnia się marynarzom do stałego korzystania aktualne
instrukcje bezpieczeństwa i higieny pracy na statku, dotyczące w szczególności:
1) wykonywania prac związanych z ryzykiem wystąpienia wypadku lub
zagrożeniami zdrowia i życia marynarzy;
2) obsługi maszyn i urządzeń;
3) pracy z materiałami szkodliwymi dla zdrowia i niebezpiecznymi;
4) przeciwdziałania skutkom długotrwałego narażenia na hałas, drgania oraz
inne czynniki szkodliwe dla zdrowia w środowisku pracy na statku;
5) zasad stosowania środków ochrony indywidualnej przed hałasem, drganiami
i innymi czynnikami szkodliwymi dla zdrowia w środowisku pracy na statku;
6) udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej.
Art. 69. 1. Jeżeli marynarz ulegnie wypadkowi przy pracy, kapitan statku jest
obowiązany do ustalenia okoliczności i przyczyn tego wypadku.
2. W czynnościach, o których mowa w ust. 1, uczestniczy przedstawiciel
załogi statku, jeżeli został wybrany.
3. O wypadku przy pracy i podejrzeniu choroby zawodowej na statku kapitan
statku niezwłocznie zawiadamia armatora.
Rozdział 6
Ochrona zdrowia i ochrona socjalna
Art. 70. 1. Armator jest obowiązany zapewnić marynarzowi dostęp do opieki
medycznej, w szczególności do:
1) profilaktycznej opieki zdrowotnej;
2) zaopatrzenia w produkty lecznicze i wyroby medyczne;
3) leczenia ambulatoryjnego, w tym stomatologicznego;
4) leczenia szpitalnego.
2. Podczas postoju w porcie, do którego zawinął statek, armator umożliwia
marynarzowi, bez zbędnej zwłoki, wizytę u lekarza lub lekarza dentysty.
3. Koszty świadczeń opieki zdrowotnej ponosi armator, z wyjątkiem kosztów
świadczeń udzielonych na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r.
o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
19.12.2018
©Telksinoe s. 38/67
(Dz. U. z 2017 r. poz. 1938, z późn. zm.4)) lub rozporządzenia Parlamentu
Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie
koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L
166 z 30.04.2004, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne,
rozdz. 5, t. 5, str. 72).
4. Armator jest uprawniony do nabywania produktów leczniczych i wyrobów
medycznych na statek na podstawie zapotrzebowania, o którym mowa
w art. 96 ustawy z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2017
r. poz. 2211).
5. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do praktykanta.
Art. 71. 1. Na statku zapewnia się odpowiednie zaplecze i wyposażenie na
potrzeby pomocy medycznej, w szczególności apteczka okrętowa i poradnik
medyczny zgodny z wymaganiami Międzynarodowej Organizacji Zdrowia.
2. Na statku odbywającym podróże międzynarodowe dłuższe niż 3 dni, na
którym znajduje się co najmniej 100 osób, armator jest obowiązany zatrudnić
lekarza.
3. Jeżeli ze względu na charakter uprawianej przez statek żeglugi, w tym czas
trwania podróży morskich oraz liczbę znajdujących się na nim osób, obecność
lekarza na statku nie jest wymagana, w składzie załogi statku zapewnia się
obecność co najmniej jednego marynarza posiadającego przeszkolenie spełniające
wymagania Konwencji STCW w zakresie sprawowania opieki medycznej nad
chorym.
4. Statek z załogą liczącą co najmniej 15 osób odbywający podróż morską
trwającą co najmniej 3 dni powinien posiadać pomieszczenie szpitalne
zapewniające możliwość prowadzenia prawidłowej opieki medycznej.
5. Prowadzenie apteczki okrętowej i sprawowanie opieki medycznej na statku
należy do osoby posiadającej przeszkolenie, o którym mowa w ust. 3. Za czynności
te odpowiada kapitan statku.
6. Dla marynarza na statku kapitan statku lub osoba przez niego upoważniona
prowadzi kartę zdrowia, w której są dokonywane adnotacje o stanie zdrowia
4)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2017 r. poz. 2110,
2217, 2361 i 2434 oraz z 2018 r. poz. 107 i 138.
19.12.2018
©Telksinoe s. 39/67
marynarza, których treść jest poufna i może być wykorzystywana wyłącznie w celu
ułatwienia leczenia marynarza.
Art. 72. Minister właściwy do spraw zdrowia, w porozumieniu z ministrem
właściwym do spraw gospodarki morskiej, określi, w drodze rozporządzenia:
1) wymagania dotyczące wyposażenia apteczek okrętowych w odpowiednie
rodzaje i ilości produktów leczniczych, wyrobów medycznych i odtrutek,
sposobu ich przechowywania, kontroli, wymiany oraz ewidencjonowania,
2) wymagania dotyczące wyposażenia środków ratunkowych w apteczki
medyczne w odpowiednie rodzaje i ilości produktów leczniczych i wyrobów
medycznych, sposobu ich kontroli, wymiany oraz ewidencjonowania,
3) wykaz substancji i materiałów stanowiących zagrożenie dla zdrowia lub
życia, znajdujących się na statku,
4) wzór karty zdrowia dla marynarza na statku
– mając na uwadze wymagania wynikające z umów międzynarodowych wiążących
Rzeczpospolitą Polską w tym zakresie, uwzględniając charakter uprawianej żeglugi
oraz konieczność zapewnienia marynarzom właściwej pomocy medycznej na
statku.
Art. 73. 1. Armator jest obowiązany do poniesienia kosztów:
1) związanych z chorobą lub uszkodzeniem ciała marynarza w okresie
zatrudnienia lub powstałych w jego wyniku,
2) opieki medycznej w przypadkach choroby lub uszkodzenia ciała marynarza,
o których mowa w pkt 1, w tym kosztów leczenia i zaopatrzenia w niezbędne
produkty lecznicze i wyroby medyczne, a w przypadku pobytu marynarza
poza granicami kraju także zakwaterowania i wyżywienia
– do czasu, gdy marynarz wróci do zdrowia lub nabędzie uprawnienia do
korzystania ze świadczeń na zasadach określonych w art. 70 ust. 3, ale nie dłużej
niż przez 16 tygodni licząc od dnia uszkodzenia ciała lub początku choroby.
2. W przypadku niezdolności do pracy trwającej powyżej 3 miesięcy,
wynikającej z uszkodzenia ciała lub choroby powstałej na skutek wykonywania
pracy, marynarzowi, a w przypadku śmierci marynarza jego rodzinie, przysługuje
odszkodowanie od armatora. Do odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy
art. 93 § 2 i 3 Kodeksu pracy.
19.12.2018
©Telksinoe s. 40/67
3. Armator jest obowiązany pokryć koszty sprowadzenia zwłok marynarza do
kraju oraz koszty pogrzebu w razie śmierci marynarza, mającej miejsce na statku
lub na lądzie w czasie wykonywania pracy, a także w czasie repatriacji marynarza.
4. W przypadku, o którym mowa w ust. 3, zwłoki sprowadza się do miejsca
wskazanego w marynarskiej umowie o pracę lub innego miejsca wskazanego
w układzie zbiorowym pracy.
Art. 74. (uchylony)
Art. 75. Jeżeli niezdolność do pracy marynarza powstała na skutek choroby
lub uszkodzenia ciała, armator wypłaca wynagrodzenie za pracę, o którym mowa
w art. 35 ust. 3:
1) do czasu gdy chory lub ranny marynarz przebywa na statku albo do czasu
repatriacji marynarza;
2) od dnia repatriacji marynarza albo zejścia ze statku do czasu jego powrotu do
zdrowia lub nabycia uprawnień do świadczeń na zasadach określonych
w ustawie z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z
ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U.
z 2017 r. poz. 1368) lub w ustawie z dnia 30 października 2002 r.
o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób
zawodowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1773, 2120 i 2179), ale nie dłużej niż
przez 16 tygodni licząc od dnia uszkodzenia ciała lub początku choroby.
Art. 76. Armator jest zwolniony z obowiązku, o którym mowa w art. 75,
jeżeli:
1) uszkodzenie ciała marynarza nastąpiło w sytuacji niezwiązanej
z wykonywaniem pracy na statku;
2) uszkodzenie ciała lub choroba wynika ze świadomego nieprawidłowego
postępowania chorego lub rannego marynarza;
3) choroba lub niepełnosprawność marynarza została przez niego umyślnie
ukryta.
Art. 76a. 1. Armator jest obowiązany posiadać ubezpieczenie lub inne
zabezpieczenie finansowe, takie jak gwarancja ubezpieczeniowa lub bankowa lub
gwarancja innej instytucji finansowej podobnej do banku lub zakładu ubezpieczeń,
19.12.2018
©Telksinoe s. 41/67
odpowiedzialności w zakresie, o którym mowa w art. 73 i art. 75, zwane dalej
„zabezpieczeniem finansowym odpowiedzialności armatora”.
2. Zabezpieczenie finansowe odpowiedzialności armatora może wygasnąć
przed upływem terminu, na jaki zostało udzielone, nie wcześniej jednak niż po
upływie 30 dni od dnia zawiadomienia o tym dyrektora urzędu morskiego
właściwego ze względu na port macierzysty statku przez podmiot, który udzielił
zabezpieczenia finansowego odpowiedzialności armatora.
3. W przypadku, o którym mowa w ust. 2, armator niezwłocznie zapewnia
umieszczenie na statku, w widocznym i dostępnym dla marynarzy miejscu,
informacji dotyczącej terminu wygaśnięcia zabezpieczenia finansowego
odpowiedzialności armatora.
4. W przypadku wygaśnięcia zabezpieczenia finansowego odpowiedzialności
armatora zgodnie z ust. 2, armator, przed upływem terminu, o którym mowa
w ust. 2, jest obowiązany uzyskać nowe zabezpieczenie finansowe
odpowiedzialności armatora.
5. Ubezpieczenie, o którym mowa w ust. 1, nie stanowi ubezpieczenia
obowiązkowego w rozumieniu ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach
obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze
Ubezpieczycieli Komunikacyjnych.
Art. 76b. 1. Dla każdego statku objętego zabezpieczeniem finansowym
odpowiedzialności armatora podmiot, który go udzielił, wydaje certyfikat
potwierdzający to zabezpieczenie. Zakres informacji zawartych w certyfikacie
określa załącznik A4-I do Konwencji MLC.
2. Certyfikat, o którym mowa w ust. 1, sporządza się w języku angielskim
albo w języku polskim wraz z tłumaczeniem na język angielski.
3. Oryginał certyfikatu, o którym mowa w ust. 1, przechowuje się razem
z pozostałymi dokumentami statku i udostępnia na żądanie właściwych władz lub
na wniosek organizacji pracodawców i organizacji pracowników.
4. Armator jest obowiązany zapewnić umieszczenie kopii certyfikatu,
o którym mowa w ust. 1, na statku, w widocznym i dostępnym dla marynarzy
miejscu.
19.12.2018
©Telksinoe s. 42/67
Art. 76c. 1. Marynarz, osoba przez niego upoważniona lub uprawnieni
w rozumieniu art. 93 § 4 Kodeksu pracy członkowie rodziny marynarza mogą
dochodzić roszczeń w zakresie, o którym mowa w art. 73 i art. 75, bezpośrednio od
podmiotu udzielającego zabezpieczenia finansowego odpowiedzialności armatora.
Podmiot udzielający zabezpieczenia finansowego odpowiedzialności armatora
wypłaca świadczenie niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 7 dni od dnia
złożenia wniosku przez marynarza, osobę przez niego upoważnioną lub
uprawnioną.
2. W przypadku gdy w wyniku długotrwałej niezdolności do pracy będącej
skutkiem choroby lub uszkodzenia ciała zachodzą trudności w ustaleniu wysokości
należnego marynarzowi świadczenia, podmiot udzielający zabezpieczenia
finansowego odpowiedzialności armatora wypłaca zaliczkę na pokrycie bieżących
potrzeb marynarza. Wypłata zaliczki nie stanowi uznania odpowiedzialności
i może zostać zaliczona na poczet późniejszych kwot wypłacanych osobom,
o których mowa w ust. 1, w zakresie, o którym mowa w art. 73 i art. 75.
3. Wypłata świadczenia może być potwierdzona na formularzu, którego wzór
określa załącznik B4-I do Konwencji MLC.
Art. 77. 1. Armator zabezpiecza rzeczy chorego, rannego lub zmarłego
marynarza pozostawione na statku.
2. Rzeczy należące do zmarłego marynarza armator zwraca członkom rodziny
marynarza, uprawnionym w rozumieniu art. 93 § 4 Kodeksu pracy.
Art. 78. 1. W przypadku zaginięcia marynarza na morzu, armator wypłaca
uprawnionym członkom rodziny marynarza:
1) przez okres 6 miesięcy – comiesięczne świadczenie obliczane według zasad
obowiązujących przy ustalaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop
wypoczynkowy;
2) po upływie 6 miesięcy – do czasu uznania marynarza za zmarłego –
comiesięczny zasiłek pieniężny.
2. Zasiłek, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, ustala się w wysokości określonej
w art. 80 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1383, 1386 i 2120 oraz z 2018 r.
poz. 138 i 357).
19.12.2018
©Telksinoe s. 43/67
Rozdział 7
Szczególne obowiązki i uprawnienia marynarza i armatora
Art. 79. Marynarz jest obowiązany w szczególności:
1) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa żeglugi;
2) przestrzegać przepisów obowiązujących w portach i na morzu;
3) przestrzegać przepisów regulaminu pracy i przebywania na statku – jeżeli
został wprowadzony;
4) dbać o bezpieczeństwo pasażerów;
5) dbać o pomieszczenia własnego użytku, wspólne pomieszczenia załogi statku
oraz ich wyposażenie;
6) chronić statek, jego urządzenia i ładunek;
7) chronić środowisko naturalne przed zanieczyszczeniem.
Art. 80. 1. Marynarz nie może wnosić i przewozić na statku przedmiotów
zagrażających bezpieczeństwu statku lub znajdujących się na nim osób i ładunku.
2. W razie uzasadnionego podejrzenia, że marynarz posiada na statku
przedmioty, o których mowa w ust. 1, kapitan statku może zarządzić przeszukanie
pomieszczenia własnego użytku i rzeczy marynarza, a w razie ujawnienia takich
przedmiotów może usunąć je ze statku lub przekazać właściwym władzom.
3. Przeszukania pomieszczenia własnego użytku i rzeczy marynarza dokonuje
się w jego obecności i przy udziale przedstawiciela załogi statku. W przeszukaniu
może uczestniczyć osoba wskazana przez marynarza.
4. Z czynności przeszukania sporządza się protokół. Kopię protokołu doręcza
się marynarzowi.
5. O przeszukaniu pomieszczenia własnego użytku i rzeczy marynarza oraz
wyniku przeszukania kapitan statku dokonuje wpisu w dzienniku pokładowym.
6. Przepisy ust. 1–3 stosuje się odpowiednio do praktykanta.
Art. 81. 1. W razie grożącego statkowi niebezpieczeństwa, w szczególności
zatonięcia, rozbicia lub pożaru, albo w razie konieczności niesienia pomocy
innemu statkowi lub osobom będącym w niebezpieczeństwie na morzu, marynarz
jest obowiązany, do czasu zakończenia akcji ratowniczej, do wykonywania pracy
poleconej przez kapitana statku, jednak bez narażania siebie na bezpośrednie
niebezpieczeństwo utraty zdrowia lub życia.
19.12.2018
©Telksinoe s. 44/67
2. Jeżeli czas akcji ratowniczej zakłóca czas odpoczynku, marynarzowi
przysługuje wyrównawczy okres odpoczynku bezpośrednio po zakończeniu akcji
ratowniczej.
Art. 82. 1. Armator, bez zgody marynarza wyrażonej na piśmie, nie może
skierować go do pracy na statku udającym się w podróż morską do strefy
konfliktów zbrojnych. Jeżeli o skierowaniu statku do takiej strefy postanowiono po
rozpoczęciu podróży morskiej, marynarzowi, który nie wyraził zgody, armator
umożliwia zejście ze statku przed osiągnięciem strefy konfliktów zbrojnych.
2. Niedopełnienie wymagań, o których mowa w ust. 1, stanowi ciężkie
naruszenie obowiązków armatora wobec marynarza.
Art. 83. Armator przenosi, w miarę możliwości, marynarza, który pełnił
wachty w porze nocnej i nabawił się choroby, która na podstawie badania
lekarskiego może być uznana za konsekwencję pracy w nocy, do pracy w porze
dziennej, do której posiada kwalifikacje zawodowe.
Art. 84. 1. Na statku z załogą liczącą co najmniej 15 osób wprowadza się
regulamin pracy i przebywania na statku.
2. Regulamin pracy i przebywania na statku określa w szczególności zasady
utrzymywania porządku, spokoju i czystości na statku.
3. Do regulaminu pracy i przebywania na statku, w zakresie
nieuregulowanym ustawą, stosuje się odpowiednio przepisy rozdziału IV działu
czwartego Kodeksu pracy.
Art. 85. 1. Armator będący przedsiębiorcą żeglugowym, który używa statek
do przewozu ładunku lub pasażerów w żegludze międzynarodowej, w rozumieniu
ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym (Dz. U. z 2018 r.
poz. 381), jest obowiązany do wystawienia, po zakończeniu roku, nie później niż
do końca lutego następującego po tym roku, zaświadczenia marynarzowi
zatrudnionemu na tym statku zawierającego:
1) imię i nazwisko marynarza, jego adres zamieszkania i numer PESEL lub
w przypadku jego braku – numer innego dokumentu potwierdzającego
tożsamość;
2) liczbę dni przepracowanych w roku, którego dotyczy zaświadczenie, przez
marynarza na statku spełniającym wymagania, o których mowa w art. 21
19.12.2018
©Telksinoe s. 45/67
ust. 1 pkt 23c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób
fizycznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 200, z 2017 r. poz. 2494 oraz z 2018 r. poz.
106, 138, 317 i 398), z podaniem okresów zatrudnienia i nazwy statku;
3) kwotę dochodu oraz zaliczek odprowadzonych na poczet podatku
dochodowego od osób fizycznych marynarza przypadających za dni pracy,
o których mowa w pkt 2;
4) informacje dotyczące armatora, podawane w przypadku ubiegania się
o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub
rybołówstwie, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 37
ust. 6 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach
dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 362), obejmujące:
a) imię i nazwisko albo nazwę,
b) adres miejsca zamieszkania albo adres siedziby,
c) identyfikator gminy, w której armator ma miejsce zamieszkania albo
siedzibę,
d) numer identyfikacji podatkowej (NIP),
e) formę prawną,
f) wielkość,
g) klasę działalności, w związku z którą armator ubiega się o pomoc
publiczną, według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD), zgodnie
z przepisami wydanymi na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia
29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1068
oraz z 2017 r. poz. 60).
2. Zaświadczenie, o którym mowa w ust. 1, wystawia się w celu zastosowania
zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 23c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r.
o podatku dochodowym od osób fizycznych.
3. Zwolnienie, o którym mowa w przepisach powołanych w ust. 2, stanowi
pomoc publiczną dla armatora na poprawę konkurencyjności.
Art. 86. 1. Marynarzowi przysługuje dostęp do obiektów, urządzeń
i udogodnień socjalnych na lądzie, niezależnie od narodowości, rasy, płci, wieku,
wyznania, poglądów politycznych, przynależności związkowej, pochodzenia
etnicznego lub społecznego.
19.12.2018
©Telksinoe s. 46/67
2. Dostęp do obiektów, urządzeń i udogodnień socjalnych na lądzie
przysługuje marynarzowi niezależnie od przynależności statku, na którym
marynarz jest zatrudniony, w czasie wolnym od pracy, na podstawie ważnej
książeczki żeglarskiej.
3. Nikt nie może utrudniać marynarzowi dostępu do obiektów, urządzeń
i udogodnień socjalnych na lądzie.
Art. 87. 1. Organizacje armatorów i marynarzy oraz władze i organizacje
lokalne w portach morskich Gdańsk, Gdynia, Szczecin i Świnoujście mogą tworzyć
rady opiekuńcze dla marynarzy, zwane dalej „komisjami socjalnymi”, które
świadczą usługi socjalne, kulturalne i rekreacyjne dla marynarzy oraz dokonują
przeglądów znajdujących się w tych portach ogólnodostępnych obiektów
i urządzeń socjalnych.
2. Przeglądy, o których mowa w ust. 1, służą monitorowaniu dostosowania
obiektów i urządzeń socjalnych do zmieniających się potrzeb marynarzy,
w szczególności w związku z postępem technicznym i rozwojem żeglugi.
3. Wyniki dokonanego przeglądu oraz propozycje w tym zakresie komisja
socjalna przedstawia podmiotom odpowiedzialnym za utrzymanie obiektów
i urządzeń socjalnych.
4. W pracach komisji socjalnych mogą w szczególności uczestniczyć
przedstawiciele kościołów i związków wyznaniowych, konsulowie państw bandery
statków zawijających do tych portów i lokalni przedstawiciele zagranicznych
komisji socjalnych.
5. Działalność komisji socjalnych, związana ze świadczeniem usług
socjalnych, kulturalnych i rekreacyjnych oraz dokonywaniem przeglądów
obiektów i urządzeń socjalnych, może być finansowana z części opłat portowych,
o których mowa w art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o portach
i przystaniach morskich (Dz. U. z 2017 r. poz. 1933), pobieranych od armatorów
statków zawijających do portów, o których mowa w ust. 1.
6. Komisje socjalne opracowują roczne programy działania na podstawie
informacji uzyskanych od armatorów, związków marynarzy i organizacji
społecznych o potrzebach usług socjalnych, kulturalnych i rekreacyjnych oraz
związanych z utrzymaniem ogólnodostępnych obiektów i urządzeń socjalnych.
W przypadku otrzymania środków, o których mowa w ust. 5, komisje socjalne
19.12.2018
©Telksinoe s. 47/67
informują ministra właściwego do spraw gospodarki morskiej o podziale tych
środków i sposobie ich wykorzystania w danym roku w terminie do dnia
30 kwietnia następnego roku.
Rozdział 8
Dokumenty MLC oraz inspekcje i kontrole na statku
Art. 88. 1. Na statku przechowuje się kopię Konwencji MLC, kopię Umowy
zawartej między Stowarzyszeniem Armatorów Wspólnoty Europejskiej (ECSA)
a Europejską Federacją Pracowników Transportu (ETF) w sprawie Konwencji
o pracy na morzu z 2006 r., kopię ustawy oraz aktów wykonawczych wydanych na
podstawie art. 5 ust. 7, art. 50 ust. 4, art. 94 ust. 2, art. 95 ust. 10, a także aktów
wykonawczych wydanych na podstawie art. 204 Kodeksu pracy.
2. Kopie aktów prawnych, o których mowa w ust. 1, mogą być
przechowywane w postaci elektronicznej.
Art. 89. 1. Potwierdzeniem spełnienia przez statek wymagań ustawy oraz
Konwencji MLC w zakresie warunków pracy i życia marynarzy jest Morski
Certyfikat Pracy, zwany dalej „certyfikatem”.
2. Certyfikat wydaje, na wniosek armatora, dyrektor urzędu morskiego
właściwy dla portu macierzystego statku, na okres nieprzekraczający 5 lat.
3. Certyfikat jest wydawany na podstawie pozytywnych wyników inspekcji
warunków pracy i życia marynarzy na statku przeprowadzonej przez organ
inspekcyjny w zakresie określonym w załączniku A5-I do Konwencji MLC.
4. Odmowa wydania certyfikatu następuje w drodze decyzji.
5. Ważność certyfikatu jest potwierdzana przez dyrektora urzędu morskiego
właściwego dla portu macierzystego statku po przeprowadzeniu inspekcji,
o których mowa w art. 94.
6. Certyfikat traci ważność, jeżeli:
1) inspekcje warunków pracy i życia marynarzy na statku, o których mowa
w art. 94, nie zostały przeprowadzone w terminie;
2) nie została potwierdzona ważność certyfikatu;
3) statek zmienił przynależność;
4) armator przestał być odpowiedzialny za eksploatację statku;
19.12.2018
©Telksinoe s. 48/67
5) zostały dokonane znaczące zmiany w konstrukcji lub wyposażeniu statku
mające wpływ na warunki pracy i życia marynarzy.
7. Właściwy dyrektor urzędu morskiego może unieważnić certyfikat, jeżeli
statek nie spełnia wymagań ustawy lub postanowień Konwencji MLC, a armator
nie podjął wymaganych środków naprawczych. Przy podejmowaniu decyzji
o unieważnieniu certyfikatu bierze się pod uwagę rodzaj i charakter stwierdzonych
nieprawidłowości oraz częstotliwość ich występowania.
Art. 90. 1. Tymczasowy Morski Certyfikat Pracy, zwany dalej „certyfikatem
tymczasowym”, wydaje się dla statku:
1) nowo zbudowanego, po oddaniu go do eksploatacji;
2) który zmienił przynależność;
3) na którym armator przejął odpowiedzialność za jego eksploatację.
2. Dyrektor urzędu morskiego właściwy dla portu macierzystego statku
wydaje, na wniosek armatora, certyfikat tymczasowy, na okres niezbędny do
uzyskania certyfikatu, nie dłuższy niż 6 miesięcy. Okres ten nie może być
przedłużony.
3. Certyfikat tymczasowy może zostać wydany, jeżeli:
1) przeprowadzona przez dyrektora urzędu morskiego inspekcja warunków
pracy i życia marynarzy na statku zakończyła się pozytywnie;
2) armator wykazał, że na statku są stosowane właściwe procedury, zgodne
z wymaganiami ustawy i Konwencji MLC;
3) kapitanowi statku są znane wymagania Konwencji MLC odnoszące się do
warunków pracy i życia marynarzy na statku oraz obowiązki związane z ich
wprowadzaniem;
4) dyrektor urzędu morskiego właściwy dla portu macierzystego statku otrzymał
niezbędne informacje umożliwiające sporządzenie Deklaracji Zgodności.
4. Odmowa wydania certyfikatu tymczasowego następuje w drodze decyzji.
5. Certyfikat tymczasowy traci ważność po zajściu okoliczności, o których
mowa w art. 89 ust. 6 pkt 1 i 3–5.
Art. 91. 1. Deklaracja Zgodności, zwana dalej „deklaracją”, potwierdza, że na
statku są przestrzegane przepisy dotyczące minimalnego wieku umożliwiającego
podjęcie pracy na statku, świadectw zdrowia, kwalifikacji zawodowych marynarzy,
19.12.2018
©Telksinoe s. 49/67
marynarskiej umowy o pracę, pośrednictwa pracy, czasu pracy i odpoczynku,
składu załogi statku, warunków zakwaterowania, wyżywienia i przygotowania
posiłków, pomieszczeń rekreacyjnych, bezpieczeństwa i higieny pracy, opieki
medycznej, wypłaty wynagrodzeń i innych świadczeń oraz procedur składania
skarg.
2. Deklaracja składa się z:
1) części I – sporządzanej przez dyrektora urzędu morskiego właściwego dla
portu macierzystego statku, obejmującej potwierdzenie przestrzegania przez
statek wymagań Konwencji MLC i ustawy, dotyczących warunków pracy
i życia marynarzy na statku, ze wskazaniem odpowiednich przepisów
w prawie krajowym albo wskazującej rozwiązania zasadniczo równoważne
lub zwolnienia udzielone przez właściwy organ dla danego statku;
2) części II – sporządzanej przez armatora, określającej środki ustanowione
w celu zapewnienia zgodności z wymaganiami określonymi w części
I deklaracji.
3. Deklarację wydaje, na wniosek armatora, dyrektor urzędu morskiego
właściwy dla portu macierzystego statku, po weryfikacji informacji podanych przez
armatora w części II deklaracji, na podstawie pozytywnych wyników inspekcji
warunków pracy i życia na statku.
4. Deklarację dołącza się do certyfikatu i przechowuje na statku.
Art. 92. 1. Statek o pojemności brutto (GT) co najmniej 500 jednostek,
uprawiający żeglugę międzynarodową lub żeglugę pomiędzy portami innego
państwa, posiada certyfikat wraz z deklaracją albo certyfikat tymczasowy.
2. Statek, o którym mowa w ust. 1, nie może być używany w żegludze, jeśli
nie posiada certyfikatu wraz z deklaracją albo certyfikatu tymczasowego.
3. Dla statku o pojemności brutto (GT) mniejszej niż 500 jednostek certyfikat
wraz z deklaracją albo certyfikat tymczasowy wydaje się na wniosek armatora.
4. Certyfikat wraz z deklaracją albo certyfikat tymczasowy wydaje się
w języku polskim i angielskim.
5. Oryginał certyfikatu wraz z deklaracją albo certyfikatu tymczasowego
przechowuje się razem z pozostałymi dokumentami statku i udostępnia na żądanie
właściwych władz lub na wniosek organizacji pracodawców i organizacji
pracowników.
19.12.2018
©Telksinoe s. 50/67
6. Armator jest obowiązany zapewnić umieszczenie kopii certyfikatu wraz
z deklaracją albo certyfikatu tymczasowego na statku, w widocznym i dostępnym
dla marynarzy miejscu.
7. Za przeprowadzenie inspekcji i wydanie certyfikatu wraz z deklaracją albo
certyfikatu tymczasowego jest pobierana opłata. Opłata stanowi dochód budżetu
państwa.
8. Wzór certyfikatu i dołączonej do niego deklaracji oraz wzór certyfikatu
tymczasowego określa załącznik A5-II do Konwencji MLC.
Art. 93. 1. Wysokość opłaty za przeprowadzenie inspekcji i wydanie
certyfikatu wraz z deklaracją wynosi dla statków o pojemności brutto (GT):
1) do 500 jednostek – 1500 zł;
2) powyżej 500 jednostek do 2000 jednostek – 2000 zł;
3) powyżej 2000 jednostek do 10 000 jednostek – 2500 zł;
4) powyżej 10 000 jednostek do 30 000 jednostek – 3500 zł;
5) powyżej 30 000 jednostek – za każde następne 20 000 jednostek dodatkowo –
1000 zł.
2. Wysokość opłaty za przeprowadzenie inspekcji i wydanie certyfikatu
tymczasowego wynosi dla statków o pojemności brutto (GT):
1) do 500 jednostek – 750 zł;
2) powyżej 500 jednostek do 2000 jednostek – 1000 zł;
3) powyżej 2000 jednostek do 10 000 jednostek – 1250 zł;
4) powyżej 10 000 jednostek do 30 000 jednostek – 1750 zł;
5) powyżej 30 000 jednostek – za każde następne 20 000 jednostek dodatkowo –
500 zł.
3. Opłata za przeprowadzenie inspekcji w celu potwierdzenia ważności
certyfikatu wraz z deklaracją wynosi 50% wartości stawki określonej do
przeprowadzenia inspekcji w celu wydania certyfikatu wraz z deklaracją, na
którym dokonano potwierdzenia ważności.
Art. 93a. 1. Statek inny niż statek, o którym mowa w art. 92 ust. 1 i 3,
podlega inspekcji okresowej warunków pracy i życia marynarzy na statku
przeprowadzanej przez organ inspekcyjny, w zakresie określonym w załączniku
19.12.2018
©Telksinoe s. 51/67
A5-I do Konwencji MLC. Inspekcję okresową przeprowadza się nie rzadziej niż co
3 lata.
2. Organ inspekcyjny w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że statek nie
spełnia wymagań dotyczących warunków pracy i życia marynarzy w zakresie,
o którym mowa w ust. 1, może przeprowadzić z urzędu inspekcję doraźną.
3. Za przeprowadzenie inspekcji, o której mowa w ust. 1, pobiera się opłatę
w wysokości 1000 zł. Opłata stanowi dochód budżetu państwa.
Art. 94. 1. Statek, o którym mowa w art. 92 ust. 1 i 3, podlega inspekcji:
1) wstępnej – przeprowadzanej w celu uzyskania po raz pierwszy certyfikatu
albo certyfikatu tymczasowego;
2) pośredniej – przeprowadzanej w celu potwierdzenia ważności certyfikatu
pomiędzy drugą i trzecią datą rocznicową, o której mowa w art. 5
pkt 22 ustawy o bezpieczeństwie morskim;
3) odnowieniowej – przeprowadzanej, w związku z upływem ważności
certyfikatu, w celu wydania nowego certyfikatu;
4) doraźnej – przeprowadzanej w celu dodatkowej weryfikacji warunków pracy
i życia marynarzy na statku.
2. (uchylony)
Art. 94a. Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej określi, w drodze
rozporządzenia, tryb przeprowadzania poszczególnych rodzajów inspekcji,
o których mowa w art. 93a i art. 94, mając na uwadze konieczność zapewnienia
sprawności przeprowadzanych inspekcji, a także prawidłowej weryfikacji
spełniania warunków pracy i życia marynarzy na statku.
Art. 94b. 1. Jeżeli inspekcja odnowieniowa została zakończona w okresie
3 miesięcy przed dniem upływu ważności certyfikatu, nowy certyfikat jest ważny
od dnia zakończenia inspekcji przez okres nieprzekraczający 5 lat, licząc od dnia
upływu ważności certyfikatu.
2. Jeżeli inspekcja odnowieniowa została zakończona wcześniej niż
3 miesiące przed dniem upływu ważności certyfikatu, nowy certyfikat jest ważny
przez okres nieprzekraczający 5 lat, licząc od dnia zakończenia inspekcji.
Art. 95. 1. Warunki pracy i życia marynarzy na statku kontrolują organy
inspekcyjne na podstawie ustawy oraz organy Państwowej Inspekcji Pracy zgodnie
19.12.2018
©Telksinoe s. 52/67
z ustawą z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2017 r.
poz. 786 i 962 oraz z 2018 r. poz. 305), zwaną dalej „ustawą o Państwowej
Inspekcji Pracy”.
2. Kontrola przestrzegania przepisów o czasie pracy i odpoczynku marynarzy
jest przeprowadzana z urzędu albo na podstawie wniosku lub skargi pochodzącej
od osoby, która posiada informacje o nieprawidłowościach w zakresie
przestrzegania przepisów o czasie pracy i odpoczynku marynarzy na statku.
3. Przeprowadzający kontrolę, o której mowa w ust. 1, zwany dalej
„kontrolującym”, jest obowiązany do nieujawniania danych osoby, o której mowa
w ust. 2.
4. Kontrolę przeprowadza się w czasie postoju statku w porcie, w sposób
niepowodujący opóźnienia wyjścia statku w morze.
5. Kapitan statku lub osoba przez niego upoważniona, na czas wykonywania
kontroli, udostępnia kontrolującemu pomieszczenie służbowe na statku.
6. Na żądanie kontrolującego kapitan statku lub osoba przez niego
upoważniona udostępnia, z zachowaniem przepisów o ochronie danych
osobowych, oryginalne dokumenty i materiały dotyczące ewidencji czasu pracy
i odpoczynku marynarzy oraz rozkłady czasu pracy.
7. Ustalanie stanu faktycznego może być dokonywane przez kontrolującego
również na podstawie ustnych i pisemnych wyjaśnień udzielanych przez marynarzy
zatrudnionych na statku.
8. Kontrolujący ustala, na podstawie dowodów zebranych w toku kontroli,
stan faktyczny co do przestrzegania przepisów o czasie pracy i odpoczynku
marynarzy zatrudnionych na statku.
9. W razie stwierdzenia nieprawidłowości dotyczących przestrzegania
przepisów o czasie pracy i odpoczynku marynarzy na statku organ inspekcyjny
podejmuje działania zgodnie z art. 27 ustawy o bezpieczeństwie morskim, a organ
Państwowej Inspekcji Pracy postępuje zgodnie z art. 11 ustawy o Państwowej
Inspekcji Pracy.
10. Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej określi, w drodze
rozporządzenia, tryb przeprowadzania kontroli przestrzegania przepisów o czasie
pracy i odpoczynku marynarzy, mając na uwadze skuteczność kontroli oraz
właściwe wykorzystanie jej wyników.
19.12.2018
©Telksinoe s. 53/67
Rozdział 9
Procedury wnoszenia i rozpatrywania skarg
Art. 96. 1. Marynarz ma prawo do składania skarg dotyczących
niezapewnienia właściwych warunków pracy i życia na statku.
2. Zakazuje się podejmowania jakichkolwiek niekorzystnych działań
w stosunku do marynarza w związku ze złożoną przez niego skargą.
3. Osoba, do której marynarz złożył skargę, jest obowiązana do zapewnienia
poufności źródła otrzymanej skargi.
Art. 97. 1. Skarga może być złożona przez marynarza osobiście, za
pośrednictwem upoważnionej przez niego osoby albo przedstawiciela załogi statku,
jeżeli został wybrany.
2. Marynarz może złożyć skargę do swojego bezpośredniego przełożonego
albo do kapitana statku.
3. Bezpośredni przełożony marynarza rozpatruje skargę niezwłocznie.
4. W przypadku gdy rozstrzygnięcie skargi przez bezpośredniego
przełożonego nie satysfakcjonuje marynarza, składa on skargę do kapitana statku.
5. Kapitan statku rozpatruje skargę w terminie 14 dni od dnia jej otrzymania.
6. W przypadku gdy rozstrzygnięcie skargi na statku nie jest możliwe, kapitan
statku przekazuje niezwłocznie skargę do armatora.
7. Armator rozpatruje skargę w terminie 30 dni od dnia jej otrzymania.
Art. 98. Na statku prowadzi się ewidencję skarg.
Art. 99. 1. Niezależnie od uprawnienia marynarza, o którym mowa w art. 97
ust. 2, marynarzowi przysługuje prawo złożenia skargi do organu inspekcyjnego
w porcie, do którego zawinął statek, oraz do agencji zatrudnienia, za
pośrednictwem której marynarz podjął pracę na statku.
2. W przypadku gdy marynarz złożył skargę do organu inspekcyjnego,
inspektor inspekcji państwa bandery podejmuje działania w celu wstępnej oceny
otrzymanej skargi.
3. Inspektor inspekcji państwa bandery jest obowiązany do nieujawniania, że
inspekcja jest przeprowadzana na skutek złożonej skargi.
19.12.2018
©Telksinoe s. 54/67
4. Wstępna ocena skargi, w zależności od jej charakteru, obejmuje
sprawdzenie, czy na statku skorzystano z procedur wnoszenia skarg
przewidzianych w Konwencji MLC.
5. Inspektor inspekcji państwa bandery podejmuje wszelkie działania, aby
skarga została rozpatrzona na statku.
6. W przypadku nierozstrzygnięcia skargi na statku i nieprzekazania przez
kapitana statku skargi do armatora zgodnie z art. 97 ust. 6, organ inspekcyjny
niezwłocznie powiadamia o tym armatora statku, wyznaczając termin na
ustosunkowanie się i przekazanie planu działań naprawczych.
7. W przypadku gdy nie udało się rozstrzygnąć skargi w wyniku działań
podjętych zgodnie z ust. 6, organ inspekcyjny może, w drodze decyzji, zatrzymać
statek w porcie, a o złożonej skardze poinformować właściwe organizacje
zrzeszające odpowiednio marynarzy lub armatorów oraz Państwową Inspekcję
Pracy albo Państwową Inspekcję Sanitarną.
8. W przypadku gdy skarga została złożona do agencji zatrudnienia, agencja
wyjaśnia skargę z armatorem statku, a w przypadku niemożności wyjaśnienia
skargi, jeżeli zawierała ona informacje, o których mowa w art. 24 ust. 1 pkt 1 lub
3, agencja zawiadamia dyrektora urzędu morskiego.
9. Dyrektor urzędu morskiego sprawdza, w jaki sposób agencja zatrudnienia
wyjaśnia skargi złożone przez marynarzy, podczas przeprowadzania audytów,
o których mowa w art. 18 ust. 4 i 5.
Rozdział 10
Praca na statkach niekonwencyjnych
Art. 100. 1. Do stosunków pracy na statkach niekonwencyjnych stosuje się
odpowiednio przepisy ustawy dotyczące:
1) minimalnych wymagań dla marynarzy do pracy na statku, z uwzględnieniem
obowiązujących wymagań międzynarodowych i krajowych dotyczących
rybaków morskich oraz pracowników szkół i uczelni morskich;
2) warunków zatrudnienia i organizacji pracy na statku – z wyjątkiem przepisów
art. 34, art. 40, art. 41, art. 43–47, art. 50, art. 51 ust. 2 i art. 53–56;
19.12.2018
©Telksinoe s. 55/67
3) warunków pracy i życia na statku – z wyjątkiem przepisów art. 28 ust. 1 i 2,
art. 63, art. 64 ust. 2–4, art. 65, art. 67 ust. 2 i 3 oraz art. 69 ust. 2, z tym że
przepis art. 63 ust. 3 stosuje się do statków, o których mowa w art. 103;
4) ochrony zdrowia i ochrony socjalnej.
2. Do statków niekonwencyjnych mogą być stosowane przepisy ustawy
dotyczące pośrednictwa pracy.
3. Na statkach niekonwencyjnych, które nie odbywają podróży
międzynarodowych, nie stosuje się przepisów dotyczących repatriacji marynarzy.
4. Na statkach niekonwencyjnych marynarska umowa o pracę może
przewidywać inne składniki wynagrodzenia niż określone w art. 35 ust. 3.
Art. 101. 1. W okresie prowadzenia połowów lub innej działalności
związanej bezpośrednio z rybołówstwem czas pracy na statku rybackim może być
przedłużony do 14 godzin na dobę i 72 godzin na tydzień.
2. Statek rybacki przebywa w morzu od chwili wyjścia w morze w celu
wykonywania rybołówstwa do chwili przybycia do portu, po zakończeniu
rybołówstwa. Dzień wyjścia w morze i przybycia do portu uznaje się za dni
przebywania w morzu.
3. W okresie przebywania statku rybackiego w morzu dopuszcza się
wprowadzenie wymiaru i rozkładu czasu pracy uzależnionego od warunków
połowowych z zapewnieniem pracownikowi co najmniej sześciogodzinnego
nieprzerwanego odpoczynku w ciągu doby. Przerwa między dwoma następującymi
po sobie okresami odpoczynku nie może być dłuższa niż 14 godzin.
4. Praca wykonywana według wymiaru i rozkładu czasu pracy określonych
w ust. 3 nie jest pracą w godzinach nadliczbowych.
5. Przepis art. 81 stosuje się odpowiednio.
Art. 102. 1. Stosunek pracy na statku rybackim może powstać na mocy
spółdzielczej umowy o pracę.
2. Umowę o pracę na statku rybackim można także zawrzeć na okres sezonu
połowowego. Pracownikom zatrudnionym na podstawie takiej umowy przysługuje
prawo do urlopu wypoczynkowego w wymiarze 2 dni roboczych za każdy
przepracowany miesiąc.
19.12.2018
©Telksinoe s. 56/67
3. Umowa o pracę na statku rybackim, oprócz elementów określonych
w art. 27, określa również:
1) warunki wyżywienia na statku rybackim albo ustalenia dotyczące wypłaty
ekwiwalentu za wyżywienie;
2) normy przydziału środków ochrony indywidualnej oraz odzieży i obuwia
roboczego;
3) wysokość wynagrodzenia za pozostawanie w gotowości do pracy;
4) wysokość wynagrodzenia za dni wolne.
Art. 103. 1. Na statkach pełniących stałe pogotowie ratownicze marynarze są
obowiązani do prowadzenia akcji poszukiwawczych i ratowniczych oraz do
utrzymywania gotowości do podjęcia takich akcji.
2. Marynarze, o których mowa w ust. 1, są obowiązani do wykonywania
pracy związanej z wymaganiami służby ratowniczej w wymiarze do 12 godzin na
dobę i 40 godzin przeciętnie na tydzień, w przyjętym okresie rozliczeniowym nie
dłuższym niż 1 miesiąc.
3. Marynarzom, o których mowa w ust. 1, przysługuje czas odpoczynku
w wymiarze nie niższym niż 12 godzin na dobę z zachowaniem gotowości do
podjęcia akcji ratowniczej.
4. W czasie odpoczynku, o którym mowa w ust. 3, kapitan statku może
zarządzić pracę wynikającą tylko z akcji ratowniczej. Czas prowadzenia akcji
ratowniczej wlicza się do czasu pracy.
5. Jeżeli czas prowadzenia akcji ratowniczej zakłóca czas odpoczynku,
marynarzowi przysługuje wyrównawczy okres odpoczynku bezpośrednio po
zakończeniu akcji ratowniczej.
6. Za każdą godzinę gotowości do podjęcia akcji ratowniczej marynarzom
przysługuje wynagrodzenie w wysokości nie niższej niż 18% stawki godzinowej
wynikającej z minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalonego na podstawie
przepisów o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.
Art. 104. 1. Marynarze, o których mowa w art. 103, pozostają na statku przez
okres zmiany liczący 15 dni bez przerwy. Po tym okresie marynarzom udziela się
dni wolnych w wymiarze nie niższym niż liczba dni pracy.
19.12.2018
©Telksinoe s. 57/67
2. W miesiącu liczącym 31 dni marynarze jednej zmiany pozostają na statku
nieprzerwanie 16 dni. Marynarzom takiej zmiany udziela się dni wolnych
w wymiarze co najmniej 16 dni w najbliższym miesiącu liczącym 31 dni.
Art. 105. 1. Przepisy art. 103 i art. 104 stosuje się odpowiednio do statków
pełniących stałe pogotowie inne niż stałe pogotowie ratownicze, o ile są na nich
zachowane równoważne warunki zatrudnienia.
2. Na statkach pełniących stałe pogotowie i statkach, które muszą w sposób
nieprzerwany wykonywać obowiązki specjalnej służby państwowej, można, w celu
uzupełnienia składu załogi statku, zatrudniać marynarzy na podstawie
marynarskich umów o pracę na zastępstwo.
Art. 106. 1. Na statkach szkolnych zatrudnienie marynarza może być
uzależnione od posiadania przez niego kwalifikacji przydatnych w pracy
dydaktyczno-wychowawczej określonych przez armatora.
2. Czas pracy marynarza posiadającego kwalifikacje, o których mowa
w ust. 1, może obejmować pracę na statku i pracę w morskich jednostkach
edukacyjnych, o których mowa w art. 74 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie morskim.
Dodatek morski przysługuje jedynie za pracę na statku.
Art. 107. 1. Na statkach używanych w obsłudze ruchu turystycznego
z marynarzami mogą być zawierane marynarskie umowy o pracę na okres sezonu
turystycznego.
2. Do pracy na statkach, o których mowa w ust. 1, przepis art. 34 stosuje się
odpowiednio.
Art. 108. 1. Czas pracy na platformach wiertniczych lub wydobywczych,
obsługiwanych przez kolejno wymieniające się załogi lub część załogi, może być
przedłużony do 14 godzin na dobę i 84 godzin na tydzień. W takim przypadku, po
każdym, nie dłuższym niż 2 tygodnie, nieprzerwanym okresie pracy zapewnia się
pracownikowi co najmniej równy okres wolnego od pracy pobytu na lądzie. Za
zgodą pracownika, okres pracy może być przedłużony do 3 tygodni.
2. Praca w granicach norm czasu pracy, o których mowa w ust. 1, nie jest
pracą w godzinach nadliczbowych, jeżeli liczba godzin pracy w przyjętym okresie
rozliczeniowym nie przekroczy przeciętnie 44 godzin.
19.12.2018
©Telksinoe s. 58/67
3. W przypadku wykonywania pracy zgodnie z ust. 1, przepisów
art. 133 Kodeksu pracy nie stosuje się.
Rozdział 11
Odpowiedzialność karna
Art. 109. 1. Za naruszenie regulaminu pracy i przebywania na statku przez
marynarza mogą być stosowane kary porządkowe zgodnie z przepisami Kodeksu
pracy, z tym że:
1) sprzeciw marynarza wobec zastosowanej kary rozpatruje kapitan statku;
2) w przypadku gdy naruszenie nastąpiło w porcie będącym siedzibą armatora,
sprzeciw marynarza wobec zastosowanej kary rozpatruje armator;
3) kapitan statku nie może zastosować kary po upływie 7 dni od dnia, w którym
dowiedział się o naruszeniu, nie później niż po upływie 3 miesięcy od dnia
naruszenia;
4) przed zastosowaniem kary kapitan statku jest obowiązany zasięgnąć opinii
przedstawiciela załogi statku, jeżeli został wybrany;
5) w okresie podróży morskiej uznanie kary za niebyłą może nastąpić także na
wniosek przedstawiciela załogi statku, jeżeli został wybrany.
2. Marynarz lub przedstawiciel załogi statku może, w terminie 7 dni od dnia
podjęcia przez kapitana statku decyzji o odrzuceniu sprzeciwu wobec zastosowanej
kary, złożyć na piśmie uzasadniony protest w tej sprawie do kapitana statku.
W takim przypadku kapitan statku przekazuje sprawę do rozpatrzenia armatorowi.
Armator podejmuje decyzję o odrzuceniu sprzeciwu, w uzgodnieniu z organizacją
związkową reprezentującą marynarza, w terminie 14 dni od dnia przybycia
marynarza do miejsca zawarcia marynarskiej umowy o pracę.
3. Armator może ukarać kapitana statku w terminie 30 dni od dnia jego
przybycia do siedziby armatora, nie później niż po upływie 9 miesięcy od dnia
naruszenia regulaminu pracy i przebywania na statku.
Art. 110. 1. Kto, będąc armatorem lub działając w jego imieniu, narusza
przepisy o:
1) przechowywaniu na statku kopii marynarskiej umowy o pracę przez okres,
w którym marynarz jest wpisany na listę załogi statku,
19.12.2018
©Telksinoe s. 59/67
2) przechowywaniu na statku wzoru marynarskiej umowy o pracę, układu
zbiorowego pracy lub regulaminu wynagradzania,
3) wpisach i adnotacjach dokonywanych na liście załogi statku,
4) przeprowadzaniu oceny i dokumentowaniu analizy ryzyka zawodowego
związanego z wykonywaniem pracy na poszczególnych stanowiskach pracy
na statku,
5) informowaniu marynarzy o wynikach przeprowadzonej oceny ryzyka
zawodowego, stosowaniu niezbędnych środków profilaktycznych oraz
szkoleniu marynarzy w zakresie ochrony przed zagrożeniami,
6) informowaniu marynarzy o zagrożeniach stwarzanych przez towary
niebezpieczne przewożone na statku, środkach zapobiegawczych
i procedurach postępowania z nimi na wypadek zagrożenia oraz zasadach
udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej w przypadku wystąpienia
niepożądanych skutków tych zagrożeń
– podlega karze pieniężnej do wysokości nieprzekraczającej dwudziestokrotnego
przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej za ubiegły
rok, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku
Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” do celów emerytalnych
i rentowych.
2. Tej samej karze podlega kapitan statku, który:
1) dokonuje wpisów do książeczki żeglarskiej z naruszeniem art. 8 ust. 2;
2) nie dokonuje wymaganych wpisów w dzienniku pokładowym;
3) narusza przepisy o rozpatrywaniu skarg dotyczących warunków pracy i życia
marynarzy na statku;
4) nie przeprowadza kontroli żywności i wody pitnej, miejsc przechowywania
żywności i wody pitnej, kuchni na statku oraz sprzętu do przyrządzania
i wydawania posiłków;
5) nie umieszcza w dostępnym miejscu na statku informacji o rozkładzie czasu
pracy dla każdego stanowiska na statku;
6) nie zapewnia przeszkolenia marynarza w zakresie bezpieczeństwa i higieny
pracy na statku przed dopuszczeniem go do pracy na określonym stanowisku
pracy;
7) nie ustala okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy;
19.12.2018
©Telksinoe s. 60/67
8) nie zawiadamia armatora o wypadku przy pracy lub podejrzeniu choroby
zawodowej na statku.
3. Tej samej karze podlega ten, kto:
1) wydaje marynarzowi świadectwo zdrowia, nie będąc do tego uprawnionym;
2) nie zawiadamia dyrektora urzędu morskiego o okolicznościach, o których
mowa w art. 14 ust. 2 pkt 2 i 3;
3) nie przedkłada dyrektorowi urzędu morskiego książeczki żeglarskiej
podlegającej unieważnieniu;
4) nie zawiadamia dyrektora urzędu morskiego, zgodnie z obowiązkiem
określonym w art. 24 ust. 1 oraz art. 99 ust. 8;
5) nie udostępnia organom administracji morskiej, na ich żądanie, wykazu osób,
o którym mowa w art. 25 ust. 1;
6) utrudnia marynarzowi dostęp do obiektów, urządzeń i udogodnień socjalnych
na lądzie;
7) nie zapewnia poufności źródła otrzymanej skargi w przypadku złożenia skargi
przez marynarza.
Art. 110a. Kto, będąc armatorem:
1) uprawia żeglugę z naruszeniem obowiązku, o którym mowa w art. 62b
ust. 4, art. 76a ust. 3, art. 76b ust. 4, art. 92 ust. 1 lub 6,
2) nie poddał statku inspekcji warunków pracy i życia marynarzy, o której mowa
w art. 93a ust. 1
– podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 zł do 10 000 zł.
Art. 111. 1. Kto, prowadząc agencję zatrudnienia:
1) nie odstępuje od realizacji oferty pracy na statku, składanej przez armatora,
w przypadku braku dołączonych do oferty pracy dokumentów, o których
mowa w art. 20 ust. 2,
2) nie odstępuje od realizacji oferty pracy na statku, w przypadku uzyskania
informacji, o których mowa w art. 24 ust. 1,
3) świadczy usługi pośrednictwa pracy bez dokumentu uprawniającego do
kierowania marynarzy do pracy na statkach, wydanego przez właściwego
dyrektora urzędu morskiego,
4) nie posiada ubezpieczenia lub innego zabezpieczenia finansowego
odpowiedzialności za szkody poniesione przez marynarzy z tytułu
19.12.2018
©Telksinoe s. 61/67
nieskuteczności pośrednictwa pracy lub niewypełnienia przez armatora
zobowiązań wynikających z marynarskiej umowy o pracę
– podlega karze grzywny od 1000 zł do 30 000 zł.
2. Tej samej karze podlega ten, kto prowadząc pośrednictwo pracy pobrał
bezpośrednio lub pośrednio od osoby poszukującej pracy na statku opłatę za
czynności związane z pośrednictwem pracy oraz ten, kto nie zapewnił, aby osoba
poszukująca pracy na statku nie ponosiła kosztów bezpośrednio związanych ze
skierowaniem do pracy za granicą, w tym kosztów dojazdu na statek i powrotu do
miejsca repatriacji wskazanego w marynarskiej umowie o pracę, wydania wizy,
badań lekarskich oraz tłumaczenia dokumentów.
Art. 112. Kto, będąc armatorem:
1) nie pokrywa kosztów badania lekarskiego przeprowadzanego w celu wydania
marynarzowi świadectwa zdrowia, o którym mowa w art. 4,
2) nie wypłaca marynarzowi świadczenia, o którym mowa w art. 32, lub
odszkodowania w przypadku zatonięcia, zaginięcia lub utraty statku w inny
sposób,
3) nie pokrywa kosztów poniesionych przez marynarza, pozostających
w bezpośrednim związku z przesunięciem terminu urlopu wypoczynkowego
lub odwołaniem z urlopu wypoczynkowego,
4) nie zapewnia, aby pomieszczenia pracy i pomieszczenia mieszkalne,
rekreacyjne, higieniczno-sanitarne oraz mesy na statku spełniały wymagania
określone w Konwencji MLC w zakresie powierzchni, oświetlenia, czystości
powietrza, dopuszczalnego hałasu i drgań,
5) nie pokrywa kosztów związanych z chorobą lub uszkodzeniem ciała
marynarza oraz kosztów opieki medycznej, o których mowa w art. 73 ust. 1,
lub kosztów sprowadzenia zwłok w przypadku śmierci marynarza, o których
mowa w art. 73 ust. 3,
6) nie posiada wymaganego zabezpieczenia finansowego na wypadek
porzucenia marynarza lub zabezpieczenia finansowego odpowiedzialności
armatora
– podlega karze grzywny od 1000 zł do 30 000 zł.
Art. 113. 1. Kto, będąc armatorem lub działając w jego imieniu:
19.12.2018
©Telksinoe s. 62/67
1) zatrudnia na statku osobę, która nie ukończyła 18. roku życia, z wyjątkiem
przypadku, o którym mowa w art. 3 ust. 3,
2) zatrudnia na statku marynarza, nie wpisując go na listę załogi statku
– podlega karze grzywny od 1000 zł do 30 000 zł.
2. Tej samej karze podlega ten, kto na statku zatrudnia marynarza bez
marynarskiej umowy o pracę albo nieposiadającego odpowiednich dokumentów
potwierdzających kwalifikacje zawodowe niezbędne do zajmowania stanowiska na
statku, młodocianego w celu innym niż przygotowanie zawodowe, a także
nieposiadającego aktualnego świadectwa zdrowia, z uwzględnieniem art. 6 ust. 2
i 3, oraz ważnej książeczki żeglarskiej.
Art. 114. 1. Kto, będąc armatorem lub działając w jego imieniu, kieruje
marynarza, bez jego zgody wyrażonej na piśmie, do pracy na statku udającym się
w podróż morską do strefy konfliktów zbrojnych, podlega karze grzywny od
1000 zł do 30 000 zł.
2. Tej samej karze podlega armator, który w przypadku gdy o skierowaniu
statku do strefy konfliktów zbrojnych postanowiono po rozpoczęciu podróży
morskiej, uniemożliwia marynarzowi, który nie wyraził zgody, zejście ze statku
przed osiągnięciem tej strefy.
Art. 115. 1. Kto, będąc armatorem lub działając w jego imieniu, narusza
przepisy:
1) o wymaganej formie i treści marynarskiej umowy o pracę,
2) dotyczące okresów zatrudnienia marynarza na podstawie marynarskiej
umowy o pracę na czas określony, określonych w art. 26 ust. 3,
3) o czasie pracy i odpoczynku marynarza,
4) dotyczące procedur rozpatrywania skarg marynarzy, określonych w art. 97
i art. 99
– podlega karze grzywny od 1000 zł do 30 000 zł.
2. Tej samej karze podlega ten, kto będąc armatorem lub działając w jego
imieniu:
1) uniemożliwia marynarzowi zapoznanie się z treścią marynarskiej umowy
o pracę przed jej podpisaniem;
19.12.2018
©Telksinoe s. 63/67
2) nie informuje marynarza o warunkach marynarskiej umowy o pracę przed jej
podpisaniem;
3) nie udziela marynarzowi wyjaśnień w razie wątpliwości dotyczących
marynarskiej umowy o pracę przed jej podpisaniem;
4) nie wypłaca w ustalonym terminie wynagrodzenia za pracę lub innego
świadczenia związanego z pracą na statku marynarzowi albo uprawnionym
członkom rodziny, wysokość tego wynagrodzenia lub świadczenia
bezpodstawnie obniża lub dokonuje bezpodstawnych potrąceń;
5) nie udziela przysługującego marynarzowi urlopu wypoczynkowego lub
urlopu wyrównawczego lub bezpodstawnie obniża wymiar tego urlopu;
6) dokonuje potrąceń kosztów repatriacji z wynagrodzenia za pracę marynarza
lub innych świadczeń wynikających z marynarskiej umowy o pracę,
z wyjątkiem sytuacji, o których mowa w art. 59 ust. 3.
Art. 116. Kto, będąc armatorem lub działając w jego imieniu:
1) nie dokonuje repatriacji marynarza w przypadkach, o których mowa w art. 58
ust. 1,
2) nie zapewnia, aby stanowiska pracy, maszyny, instalacje i urządzenia na
statku zapewniały bezpieczne i higieniczne warunki pracy i życia marynarzy
oraz innych osób znajdujących się na statku, w szczególności nie stwarzały
zagrożeń wypadkami lub zagrożeń dla zdrowia w wyniku narażenia na
czynniki niebezpieczne, szkodliwe lub uciążliwe w środowisku pracy,
3) nie zapewnia marynarzowi bezpłatnego wyżywienia o odpowiedniej jakości
i wody pitnej,
4) nie dostarcza członkom załogi statku nieodpłatnie środków ochrony
indywidualnej oraz odzieży i obuwia roboczego, zabezpieczających przed
działaniem niebezpiecznych i szkodliwych dla zdrowia czynników
występujących w środowisku pracy na morzu oraz nie informuje ich
o sposobach posługiwania się tymi środkami,
5) nie zapewnia marynarzowi dostępu do opieki medycznej, o której mowa
w art. 70 ust. 1 i 2,
6) nie zapewnia, aby na statku, o którym mowa w art. 71 ust. 2, był zatrudniony
lekarz,
19.12.2018
©Telksinoe s. 64/67
7) nie zapewnia, aby w składzie załogi statku, o którym mowa w art. 71 ust. 3,
znajdował się co najmniej jeden marynarz przeszkolony w zakresie
sprawowania opieki medycznej nad chorym,
8) nakłania marynarza, osobę przez niego upoważnioną lub uprawnionego
w rozumieniu art. 93 § 4 Kodeksu pracy członka rodziny marynarza do
akceptacji świadczenia niższego niż wynikające z art. 73 lub art. 75
– podlega karze grzywny od 1000 zł do 30 000 zł.
Art. 117. 1. Do właściwości organów oraz trybu wymierzania i ściągania kar
pieniężnych, o których mowa w art. 110 oraz art. 110a, stosuje się odpowiednio
przepisy ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej
Polskiej i administracji morskiej (Dz. U. z 2017 r. poz. 2205 oraz z 2018 r. poz.
317).
2. Orzekanie w sprawach o czyny, o których mowa w art. 111–116, następuje
na podstawie wniosku pochodzącego od dyrektora urzędu morskiego lub od
inspektora pracy, w trybie przepisów ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. – Kodeks
postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 1713, z późn.
zm.5)).
Rozdział 12
Zmiany w przepisach obowiązujących
Art. 118. (pominięty)6)
Art. 119. (pominięty)6)
Art. 120. (pominięty)6)
Art. 121. (pominięty)6)
5)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2016 r. poz. 1948,
z 2017 r. poz. 708, 962, 966, 1477, 1543, 2400 i 2405 oraz z 2018 r. poz. 5, 201 i 305.
6)
Zamieszczony w obwieszczeniu Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 1 marca
2018 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o pracy na morzu (Dz. U. poz. 616) .
19.12.2018
©Telksinoe s. 65/67
Rozdział 13
Przepisy przejściowe i końcowe
Art. 122. Z dniem wejścia w życie ustawy pracownicy w rozumieniu
przepisów ustawy uchylanej w art. 131 stają się marynarzami w rozumieniu
niniejszej ustawy.
Art. 123. Umowy o pracę zawarte z pracownikami na podstawie ustawy
uchylanej w art. 131 przekształcają się w marynarskie umowy o pracę
w rozumieniu niniejszej ustawy.
Art. 124. Do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia
w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
Art. 125. 1. Książeczki żeglarskie wystawione na czas nieokreślony
zachowują ważność przez okres 10 lat od dnia wejścia w życie ustawy.
2. Za wystawienie książeczki żeglarskiej zgodnie z przepisami
dotychczasowymi pobiera się opłatę w wysokości określonej w niniejszej ustawie.
3. Książeczki żeglarskie według wzoru określonego w przepisach
dotychczasowych mogą być wystawiane do czasu wyczerpania zapasów druków,
nie dłużej jednak niż przez rok od dnia wejścia w życie ustawy.
Art. 126. 1. Lista załogi statku wystawiona zgodnie z przepisami
dotychczasowymi zachowuje ważność przez okres 6 miesięcy od dnia wejścia
w życie ustawy.
2. Ewidencja czasu pracy, czasu pracy w nocy i czasu wypoczynku po pracy
prowadzona na formularzu według wzoru określonego w przepisach
dotychczasowych zachowuje ważność przez okres 6 miesięcy od dnia wejścia
w życie ustawy.
Art. 127. Armator jest obowiązany uzyskać, w terminie 6 miesięcy od dnia
wejścia w życie ustawy, certyfikat lub certyfikat tymczasowy dla statku
spełniającego wymagania, o których mowa w art. 92 ust. 1.
Art. 128. Agencja zatrudnienia, która w dniu wejścia w życie ustawy posiada
dokument uprawniający do kierowania marynarzy do pracy na statkach, może
prowadzić pośrednictwo pracy na dotychczasowych zasadach do czasu uzyskania
19.12.2018
©Telksinoe s. 66/67
dokumentu, o którym mowa w art. 18 ust. 2, nie dłużej jednak niż przez okres
6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy
Art. 129. Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie
art. 16, art. 19 ust. 4, art. 57 ust. 7 i art. 57a ust. 3 ustawy uchylanej w art. 131,
zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych
odpowiednio na podstawie art. 15, art. 36 ust. 6, art. 50 ust. 4 i art. 95
ust. 10 niniejszej ustawy, nie dłużej jednak niż przez okres 6 miesięcy od dnia jej
wejścia w życie.
Art. 130. 1. W latach 2016–2025 maksymalny limit wydatków budżetu
państwa będący skutkiem finansowym ustawy wynosi w:
1) 2016 r. – 48 300,00 zł;
2) 2017 r. – 1400,00 zł;
3) 2018 r. – 1400,00 zł;
4) 2019 r. – 1400,00 zł;
5) 2020 r. – 48 300,00 zł;
6) 2021 r. – 1400,00 zł;
7) 2022 r. – 1400,00 zł;
8) 2023 r. – 1400,00 zł;
9) 2024 r. – 48 300,00 zł;
10) 2025 r. – 1400,00 zł.
2. W przypadku przekroczenia lub zagrożenia przekroczenia przyjętego na
dany rok budżetowy maksymalnego limitu wydatków, o których mowa w ust. 1,
zostaną zastosowane mechanizmy korygujące, polegające na racjonalizacji
wykonywania działań.
3. Organem właściwym do monitorowania wykorzystania limitu wydatków,
o którym mowa w ust. 1, oraz wdrożenia mechanizmów korygujących, o których
mowa w ust. 2, jest minister właściwy do spraw gospodarki morskiej.
Art. 131. Traci moc ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o pracy na morskich
statkach handlowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 430).
Art. 132. Przepisy art. 85 niniejszej ustawy oraz art. 21 ust. 1 pkt 23c
i ust. 35 ustawy zmienianej w art. 118, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą,
stosuje się do dochodów uzyskanych począwszy od roku, w którym Komisja
19.12.2018
©Telksinoe s. 67/67
Europejska wydała pozytywną decyzję o zgodności pomocy publicznej z rynkiem
wewnętrznym, i obowiązują w okresie jej obowiązywania.
Art. 133. Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia7).
7)
Ustawa została ogłoszona w dniu 9 października 2015 r.
19.12.2018
Do góry