Telksinoe - ustawy

©Telksinoe s. 1/31

Opracowano na podstawie: t.j.

Dz. U. z 2017 r.

poz. 2030,

z 2018 r. poz. 1467, 2212.

U S T A W A

z dnia 5 sierpnia 2015 r.

o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej

Rozdział 1

Przepisy ogólne

Art. 1. Ustawa określa zasady udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej,

świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, a także zasady realizacji

zadań z zakresu edukacji prawnej.

Art. 2. 1. Niniejsza ustawa nie zwalnia organów administracji publicznej od

wykonywania określonych w ustawach zadań w zakresie poradnictwa prawnego,

poradnictwa obywatelskiego oraz edukacji prawnej.

2. Niniejsza ustawa nie ogranicza działalności w zakresie nieodpłatnego

poradnictwa prawnego, poradnictwa obywatelskiego oraz edukacji prawnej.

Rozdział 2

Nieodpłatna pomoc prawna, nieodpłatne poradnictwo obywatelskie oraz

edukacja prawna

Art. 3. 1. Nieodpłatna pomoc prawna obejmuje:

1) poinformowanie osoby fizycznej, zwanej dalej „osobą uprawnioną”,

o obowiązującym stanie prawnym oraz przysługujących jej uprawnieniach lub

spoczywających na niej obowiązkach, w tym w związku z toczącym się

postępowaniem przygotowawczym, administracyjnym, sądowym lub

sądowoadministracyjnym lub

2) wskazanie osobie uprawnionej sposobu rozwiązania jej problemu prawnego, lub

3) sporządzenie projektu pisma w sprawach, o których mowa w pkt 1 i 2,

z wyłączeniem pism procesowych w toczącym się postępowaniu

przygotowawczym lub sądowym i pism w toczącym się postępowaniu

sądowoadministracyjnym, lub

3a) nieodpłatną mediację, lub

17.01.2019

©Telksinoes. 2/31

4) sporządzenie projektu pisma o zwolnienie od kosztów sądowych lub

ustanowienie pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowym lub

ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika

patentowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz poinformowanie

o kosztach postępowania i ryzyku finansowym związanym ze skierowaniem

sprawy na drogę sądową.

2. Nieodpłatna pomoc prawna nie obejmuje spraw związanych z prowadzeniem

działalności gospodarczej, z wyjątkiem przygotowania do rozpoczęcia tej

działalności.

Art. 3a. 1. Nieodpłatne poradnictwo obywatelskie obejmuje działania

dostosowane do indywidualnej sytuacji osoby uprawnionej, zmierzające do

podniesienia świadomości tej osoby o przysługujących jej uprawnieniach lub

spoczywających na niej obowiązkach oraz wsparcia w samodzielnym rozwiązywaniu

problemu, w tym, w razie potrzeby, sporządzenie wspólnie z osobą uprawnioną planu

działania i pomoc w jego realizacji. Nieodpłatne poradnictwo obywatelskie obejmuje

w szczególności porady dla osób zadłużonych i porady z zakresu spraw

mieszkaniowych oraz zabezpieczenia społecznego.

2. Nieodpłatne poradnictwo obywatelskie obejmuje również nieodpłatną

mediację.

Art. 3b. 1. Edukacja prawna obejmuje działania edukacyjne zmierzające do

zwiększenia świadomości prawnej społeczeństwa, dotyczące w szczególności

upowszechniania wiedzy o:

1) prawach i obowiązkach obywatelskich;

2) działalności krajowych i międzynarodowych organów ochrony prawnej;

3) mediacji oraz sposobach polubownego rozwiązywania sporów;

4) możliwościach udziału obywateli w konsultacjach publicznych oraz procesie

stanowienia prawa;

5) dostępie do nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa

obywatelskiego.

2. Zadania, o których mowa w ust. 1, mogą być realizowane w formach, które

w szczególności polegają na opracowaniu informatorów i poradników, prowadzeniu

otwartych wykładów i warsztatów oraz rozpowszechnianiu informacji za

17.01.2019

©Telksinoe s. 3/31

pośrednictwem środków masowego przekazu i innych zwyczajowo przyjętych form

komunikacji, w tym prowadzeniu kampanii społecznych.

Art. 4. 1. Nieodpłatna pomoc prawna i nieodpłatne poradnictwo obywatelskie

przysługują osobie uprawnionej, która nie jest w stanie ponieść kosztów odpłatnej

pomocy prawnej.

2. Osoba uprawniona, przed uzyskaniem nieodpłatnej pomocy prawnej lub

nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, składa pisemne oświadczenie, że nie jest

w stanie ponieść kosztów odpłatnej pomocy prawnej. Oświadczenie składa się osobie

udzielającej nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczącej nieodpłatne poradnictwo

obywatelskie.

3. Oświadczenie, o którym mowa w ust. 2, przechowuje się w warunkach

uniemożliwiających dostęp do niego osób trzecich.

4. Administratorem danych osobowych zawartych w oświadczeniu, o którym

mowa w ust. 2, jest starosta.

5. W celu umożliwienia kontroli prawidłowości udzielania nieodpłatnej pomocy

prawnej i świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego starosta

przechowuje oświadczenie, o którym mowa w ust. 2, przez trzy lata od końca roku

kalendarzowego, w którym oświadczenie zostało sporządzone.

6. Wzór oświadczenia, o którym mowa w ust. 2, określa załącznik nr 1 do

ustawy.

Art. 4a. 1. Nieodpłatna mediacja obejmuje:

1) poinformowanie osoby uprawnionej o możliwościach skorzystania

z polubownych metod rozwiązywania sporów, w szczególności mediacji oraz

korzyściach z tego wynikających;

2) przygotowanie projektu umowy o mediację lub wniosku o przeprowadzenie

mediacji;

3) przygotowanie projektu wniosku o przeprowadzenie postępowania

mediacyjnego w sprawie karnej;

4) przeprowadzenie mediacji;

5) udzielenie pomocy w sporządzeniu do sądu wniosku o zatwierdzenie ugody

zawartej przed mediatorem.

2. Nieodpłatna mediacja nie obejmuje spraw, w których:

17.01.2019

©Telksinoe s. 4/31

1) sąd lub inny organ wydały postanowienie o skierowaniu sprawy do mediacji lub

postępowania mediacyjnego;

2) zachodzi uzasadnione podejrzenie, że w relacji stron występuje przemoc.

3. W sprawach nieuregulowanych niniejszą ustawą do nieodpłatnej mediacji

stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks

postępowania cywilnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1360) o mediacji.

4. Nieodpłatna mediacja może być prowadzona pomiędzy stronami dążącymi do

polubownego rozwiązania sporu. Stroną inicjującą przeprowadzenie nieodpłatnej

mediacji może być wyłącznie osoba uprawniona.

5. Nieodpłatną mediację prowadzi mediator.

6. Mediatorem może być osoba wpisana na listę stałych mediatorów prowadzoną

przez prezesa sądu okręgowego, o której mowa w ustawie z dnia 27 lipca 2001 r. –

Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 23, z późn. zm.1)), lub

wpisana na listę mediatorów prowadzoną przez organizację pozarządową w zakresie

swoich zadań statutowych lub uczelnię, o której mowa w ustawie z dnia 17 listopada

1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego, o której informacje przekazano prezesowi

sądu okręgowego.

7. Nieodpłatnej mediacji, w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, nie może

prowadzić osoba, która w sprawie którejkolwiek ze stron uprzednio świadczyła pomoc

prawną lub poradnictwo obywatelskie, była świadkiem, wydawała opinię, sporządzała

wywiad środowiskowy lub prowadziła terapię, a także osoba, co do której zachodzi

okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej

bezstronności, z wyłączeniem udzielania pomocy, w zakresie, o którym mowa

w ust. 1 pkt 1. W takim przypadku mediator odmawia przeprowadzenia nieodpłatnej

mediacji, informując osobę uprawnioną o możliwości skorzystania z nieodpłatnej

mediacji prowadzonej przez innego mediatora w tym samym punkcie lub innych

punktach, w których udzielana jest nieodpłatna pomoc prawna lub świadczone

nieodpłatne poradnictwo obywatelskie, zwanych dalej „punktami”.

8. Nieodpłatną mediację, w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1–3 i 5,

a w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, z uwzględnieniem ust. 6 i 7, może

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2018 r. poz. 3, 5, 106,

138, 771, 848, 1000, 1045 i 1443.

17.01.2019

©Telksinoe s. 5/31

również prowadzić osoba udzielająca nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadcząca

nieodpłatne poradnictwo obywatelskie.

Art. 5. 1. Nieodpłatnej pomocy prawnej udziela osobiście adwokat lub radca

prawny, a w szczególnie uzasadnionych przypadkach z ich upoważnienia aplikant

adwokacki lub aplikant radcowski.

2. Przed udzieleniem nieodpłatnej pomocy prawnej można zażądać od osoby

uprawnionej okazania dokumentu stwierdzającego tożsamość.

3. Adwokat lub radca prawny może z ważnych powodów odmówić udzielenia

nieodpłatnej pomocy prawnej, informując osobę uprawnioną o innych punktach, w

których udzielana jest nieodpłatna pomoc prawna, na obszarze powiatu.

4. W przypadku stwierdzenia, że przedstawiony przez osobę uprawnioną

problem nie może być rozwiązany w całości albo części poprzez udzielenie

nieodpłatnej pomocy prawnej, w szczególności stwierdzenia, że problem nie ma

wyłącznie charakteru prawnego, adwokat lub radca prawny informują osobę

uprawnioną o możliwościach uzyskania innej stosownej pomocy w jednostkach

nieodpłatnego poradnictwa, wskazanych na liście sporządzanej przez starostę, o której

mowa w art. 8a ust. 1.

5. Udzielenie informacji, o której mowa w ust. 4, może polegać również na

przekazaniu oferty jednostki nieodpłatnego poradnictwa, w formie karty

informacyjnej poradnictwa.

Art. 6. 1. Adwokat lub radca prawny udziela nieodpłatnej pomocy prawnej na

podstawie umowy zawartej z powiatem.

2. Umowa zawiera w szczególności:

1) wskazanie miejsca i czasu udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej;

1a) informację o możliwości wydłużenia, na żądanie starosty, czasu trwania dyżuru

do co najmniej 5 godzin dziennie, w przypadku, o którym mowa w art. 8 ust. 6,

w ramach wynagrodzenia, o którym mowa w pkt 2;

2) określenie wynagrodzenia za udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej;

3) określenie sposobu korzystania z lokalu, w którym będzie usytuowany punkt;

4) wskazanie niezbędnych urządzeń technicznych, w tym zapewniających dostęp

do bazy aktów prawnych umożliwiający udzielanie nieodpłatnej pomocy

prawnej;

17.01.2019

©Telksinoe s. 6/31

5) zasady zapewniania dostępu do bazy aktów prawnych umożliwiającego

udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej;

6) zasady zapewniania przez adwokata lub radcę prawnego zastępstwa

w przypadku, gdy nie będzie on w stanie osobiście udzielać nieodpłatnej pomocy

prawnej;

6a) sposób organizowania w punkcie spotkania z mediatorem, o którym mowa

w art. 8 ust. 12 pkt 1;

6b) w przypadku określenia specjalizacji, o której mowa w art. 8 ust. 9, wskazanie

specjalizacji nieodpłatnej pomocy prawnej udzielanej podczas poszczególnych

dyżurów;

7) zasady jej rozwiązania.

3. Suma wynagrodzeń wynikających z umów, o których mowa w ust. 1, nie

może przekroczyć kwoty dotacji, o której mowa w art. 20 ust. 1, w części

przypadającej na wynagrodzenia w punkcie. Wynagrodzenie mediatora, o którym

mowa w art. 4a ust. 6, oblicza się proporcjonalnie do czasu przeznaczonego na

prowadzenie przez niego nieodpłatnej mediacji.

Art. 7. 1. Każdy przypadek udzielenia nieodpłatnej pomocy prawnej lub

świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego dokumentuje się w karcie

nieodpłatnej pomocy prawnej lub nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, zwanej

dalej „kartą pomocy”, przez podanie w szczególności informacji dotyczących

zgłoszonej sprawy i udzielonej pomocy, dziedziny prawa, której dotyczyła ta pomoc,

kategorii sprawy, formy udzielonej pomocy, czasu poświęconego na jej udzielenie

i liczby wizyt osoby uprawnionej w tej samej sprawie, ogólnych informacji o osobie

uprawnionej dotyczących w szczególności wieku, płci, wykształcenia, dochodu,

gospodarstwa domowego i miejsca zamieszkania, oraz danych dotyczących punktu,

osoby udzielającej pomocy i daty jej udzielenia. Karta pomocy zawiera część

obejmującą opinię osoby uprawnionej o udzielonej pomocy. Wypełnienie przez osobę

uprawnioną tej części karty pomocy, w tym podanie numeru telefonu w celu

zasięgnięcia dalszej opinii, jest uzależnione od zgody osoby uprawnionej. W karcie

pomocy nie podaje się danych osobowych osoby uprawnionej.

2. W przypadku, o którym mowa w art. 4a ust. 1 pkt 4, kartę pomocy wypełnia

się tylko raz, po zakończeniu mediacji, wskazując dodatkowo liczbę i łączny czas

trwania posiedzeń mediacyjnych oraz wynik mediacji.

17.01.2019

©Telksinoe s. 7/31

3. Kartę pomocy, z wyjątkiem części obejmującej opinię osoby uprawnionej

o udzielonej pomocy, oraz oświadczenie, o którym mowa w art. 4 ust. 2, adwokat lub

radca prawny przekazują staroście do dziesiątego dnia następnego miesiąca

kalendarzowego, w sposób uniemożliwiający powiązanie oświadczenia osoby

uprawnionej z kartą pomocy. Karta pomocy może zostać przekazana drogą

elektroniczną.

4. Dokumentacja sprawy, niezbędna do udzielenia pomocy, może być

przechowywana w punkcie na czas udzielania pomocy. Dokumentacja sprawy

przedłożona przez osobę uprawnioną oraz dokumentacja dotycząca udzielonej

pomocy, może być po usunięciu z jej treści danych osobowych dołączona do karty

pomocy.

5. Starosta analizuje opinie osób uprawnionych o udzielonej pomocy, mając na

względzie potrzebę wprowadzenia usprawnień oraz podniesienia jakości nieodpłatnej

pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego.

Art. 8. 1. Zadania polegające na udzielaniu nieodpłatnej pomocy prawnej,

świadczeniu nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz edukacji prawnej,

o których mowa w art. 11 ust. 7 zdanie drugie, są zadaniami zleconymi z zakresu

administracji rządowej realizowanymi przez powiat w porozumieniu z gminami albo

samodzielnie.

2. Na każdy powiat przypada liczba punktów odpowiadająca mnożnikowi,

o którym mowa w art. 20 ust. 4.

3. Udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczenie nieodpłatnego

poradnictwa obywatelskiego odbywa się w punkcie w przeciętnym wymiarze 5 dni

w tygodniu podczas dyżuru trwającego co najmniej 4 godziny dziennie,

z wyłączeniem dni, o których mowa w art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r.

o dniach wolnych od pracy (Dz. U. z 2015 r. poz. 90).

4. Udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczenie nieodpłatnego

poradnictwa obywatelskiego odbywa się według kolejności zgłoszeń, po umówieniu

terminu wizyty. Z ważnych powodów dopuszcza się ustalenie innej kolejności

udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczenia nieodpłatnego poradnictwa

obywatelskiego. Kobiecie, która jest w ciąży, udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej

lub świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego odbywa się poza

kolejnością.

17.01.2019

©Telksinoe s. 8/31

5. Zgłoszeń dokonuje się telefonicznie pod numerem telefonu wskazanym przez

starostę. Starosta oprócz dokonywania zgłoszeń telefonicznych może również

umożliwić dokonywanie zgłoszeń za pośrednictwem środków komunikacji

elektronicznej.

6. W przypadku, gdy liczba osób uprawnionych, którym ma zostać udzielona

nieodpłatna pomoc prawna lub świadczone nieodpłatne poradnictwo obywatelskie,

uniemożliwia sprawne umawianie terminów wizyt w punktach na obszarze danego

powiatu, czas trwania dyżuru może ulec wydłużeniu do co najmniej 5 godzin dziennie

we wszystkich punktach na obszarze tego powiatu. Wydłużenie czasu trwania dyżuru

następuje na żądanie starosty. Możliwość wydłużenia czasu trwania dyżuru w trakcie

roku określa się jako jeden z warunków otwartego konkursu ofert, o którym mowa

w ustawie z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego

i o wolontariacie (Dz. U. z 2018 r. poz. 450, 650, 723 i 1365).

7. Wydłużenie czasu trwania dyżuru, o którym mowa w ust. 6, nie powoduje

zwiększenia środków przeznaczonych na realizację zadania w danym roku.

8. Osobom ze znaczną niepełnosprawnością ruchową, które nie mogą stawić się

w punkcie osobiście, oraz osobom doświadczającym trudności w komunikowaniu się,

o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 2011 r. o języku migowym i innych

środkach komunikowania się (Dz. U. z 2017 r. poz. 1824), może być udzielana

nieodpłatna pomoc prawna lub świadczone nieodpłatne poradnictwo obywatelskie,

z wyłączeniem nieodpłatnej mediacji, także poza punktem albo za pośrednictwem

środków porozumiewania się na odległość.

9. Wszystkie lub wybrane dyżury w punkcie mogą posiadać określoną

specjalizację. Specjalizację dyżuru określa się w szczególności poprzez wskazanie

dziedziny prawa lub problematyki nieodpłatnej pomocy prawnej udzielanej podczas

dyżuru lub nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego świadczonego podczas dyżuru,

albo poprzez wskazanie grupy osób uprawnionych, do której w szczególności adresuje

się nieodpłatną pomoc prawną udzielaną podczas dyżuru lub nieodpłatne poradnictwo

obywatelskie świadczone podczas dyżuru.

10. Punkt może być usytuowany w jednym albo większej liczbie lokali, do

którego tytuł prawny posiada powiat lub gmina, w ramach posiadanych zasobów.

W jednym lokalu może być usytuowany więcej niż jeden punkt. Lokale powinny być

usytuowane z uwzględnieniem konieczności zapewnienia dogodnego dostępu do nich

osób uprawnionych, w tym w zakresie połączeń komunikacyjnych na terenie powiatu.

17.01.2019

©Telksinoe s. 9/31

Jeżeli specjalizacja dyżuru jest powiązana tematycznie z usługami z zakresu pomocy

społecznej, lokale, w których odbywają się te dyżury, powinny być usytuowane,

w miarę możliwości, w pobliżu miejsca świadczenia tych usług.

11. W ramach dyżurów nie określa się z góry przedziału czasu na prowadzenie

nieodpłatnej mediacji w zakresie, o którym mowa w art. 4a ust. 1 pkt 4, z wyjątkiem

przypadku, o którym mowa w ust. 13.

12. W zależności od bieżącego zapotrzebowania na nieodpłatną mediację,

zgłaszanego przez osoby uprawnione, w punkcie:

1) organizuje się spotkanie z mediatorem poświęcone nieodpłatnej mediacji

w zakresie, o którym mowa w art. 4a ust. 1 pkt 4, z tym że czas trwania jednego

spotkania z mediatorem podczas dyżuru nie może przekroczyć połowy czasu

trwania dyżuru lub

2) kieruje się osobę uprawnioną na dyżur, którego specjalizację określono jako

nieodpłatna mediacja, odbywający się w innym punkcie, pod warunkiem, że na

terenie danego powiatu taki dyżur został zorganizowany.

13. W przypadku określenia specjalizacji jako nieodpłatna mediacja, wsz ystkie

lub wybrane dyżury w danym punkcie mogą być poświęcone jedynie nieodpłatnej

mediacji.

Art. 8a. 1. Starosta sporządza i aktualizuje listę jednostek nieodpłatnego

poradnictwa, dostępnego dla mieszkańców powiatu, które obejmuje w szczególności:

1) poradnictwo rodzinne, psychologiczne, pedagogiczne, z zakresu pomocy

społecznej, w sprawie rozwiązywania problemów alkoholowych i innych

uzależnień, w sprawie przeciwdziałania przemocy w rodzinie, w ramach

interwencji kryzysowej, dla bezrobotnych, dla osób pokrzywdzonych

przestępstwem, a także z zakresu praw konsumentów, praw dziecka, praw

pacjenta, ubezpieczeń społecznych, prawa pracy, prawa podatkowego, dla osób

w sporze z podmiotami rynku finansowego i inne;

2) nieodpłatną pomoc prawną i nieodpłatne poradnictwo obywatelskie ze

wskazaniem punktów i dyżurów, o których mowa w art. 8, wraz z ich

specjalizacją, o ile została określona.

2. Lista, o której mowa w ust. 1, zawiera dane jednostek nieodpłatnego

poradnictwa uporządkowane według tematyki poradnictwa, w tym jednostek

publicznych, jednostek niepublicznych działających na zlecenie oraz jednostek

17.01.2019

©Telksinoe s. 10/31

prowadzących działalność pożytku publicznego działających na zlecenie, którym

powierzono zadania z zakresu poradnictwa specjalistycznego na podstawie odrębnych

przepisów, obejmujące informacje o nazwie jednostek, zakresie poradnictwa, adresach

i danych kontaktowych, w tym o stronach internetowych i numerach telefonicznych,

dniach i godzinach działalności oraz kryteriach dostępu do usługi.

3. Lista, o której mowa w ust. 1, zawiera informacje o sposobie dokonywania

zgłoszeń, o których mowa w art. 8 ust. 4, w tym informację o numerze telefonu,

o którym mowa w art. 8 ust. 5, oraz w miarę możliwości informacje umożliwiające

dokonywanie zgłoszeń za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej.

4. Listę, o której mowa w ust. 1, starosta udostępnia w Biuletynie Informacji

Publicznej. Ponadto informacje te udostępnia się w szczególności:

1) na stronach internetowych urzędu starostwa powiatowego i urzędów gmin na

obszarze tego powiatu;

2) co najmniej raz w roku w lokalnych środkach masowego przekazu;

3) w sposób zwyczajowo przyjęty na terenie powiatu.

Art. 9. 1. Powiat, realizując zadania, o których mowa w art. 8 ust. 1, może

zawierać porozumienia z gminami na obszarze tego powiatu, określające

w szczególności:

1) wykaz planowanych dyżurów na terenie gminy zawierający:

a) dni oraz, jeżeli to możliwe, godziny, w których planuje się dyżury,

b) informację, czy dyżur przeznaczony będzie na udzielanie nieodpłatnej

pomocy prawnej czy świadczenie nieodpłatnego poradnictwa

obywatelskiego,

c) informację o rodzaju podmiotu udzielającego nieodpłatnej pomocy prawnej

lub świadczącego nieodpłatne poradnictwo obywatelskie podczas dyżurów,

d) preferowaną specjalizację dyżurów, o ile stwierdzono potrzebę określenia

specjalizacji,

e) adresy lokali, w których planuje się dyżury;

2) zasady współpracy w zakresie zapewnienia warunków lokalowych i urządzeń

technicznych podmiotom udzielającym nieodpłatnej pomocy prawnej lub

świadczącym nieodpłatne poradnictwo obywatelskie.

2. Wójt (burmistrz, prezydent miasta) corocznie, nie później niż do dnia

30 września, może złożyć do starosty wniosek dotyczący potrzeb wspólnoty

17.01.2019

©Telksinoe s. 11/31

samorządowej w zakresie nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa

obywatelskiego na kolejny rok kalendarzowy, zawierający preferowany sposób

wykonywania tych zadań na terenie gminy w szczególności poprzez wskazanie

informacji, o których mowa w ust. 1 pkt 1.

3. W przypadku niezawarcia porozumienia, o którym mowa w ust. 1, starosta

przygotowuje wykaz planowanych dyżurów na terenie powiatu, zawierający

informacje, o których mowa w ust. 1 pkt 1.

4. Starosta odpowiada za upowszechnianie wiedzy o działalności systemu

nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego wśród

mieszkańców powiatu.

5. W celu koordynacji realizacji zadań wynikających z ustawy starosta może

powołać pełnomocnika.

Art. 10. 1. Powiat corocznie zawiera z okręgową radą adwokacką i radą

okręgowej izby radców prawnych właściwymi dla siedziby władz powiatu

porozumienia w sprawie udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej na obszarze tego

powiatu, określające w szczególności:

1) liczbę adwokatów i radców prawnych, którzy będą udzielać nieodpłatnej pomocy

prawnej na obszarze powiatu, z uwzględnieniem potrzeby zapewnienia

równomiernego udziału adwokatów i radców prawnych w wykonywaniu tego

zadania, w tym z zakresu nieodpłatnej mediacji;

2) zobowiązanie okręgowej rady adwokackiej lub rady okręgowej izby radców

prawnych do imiennego wskazywania adwokatów lub radców prawnych oraz ich

zastępców, którymi są adwokaci lub radcowie prawni, wyznaczonych do

udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej zgodnie z wykazem planowanych

dyżurów, o którym mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, uwzględniające dni oraz,

jeśli to możliwe, godziny, w których planuje się dyżury, a także specjalizację

dyżurów;

3) zasady wynagradzania adwokatów i radców prawnych udzielających

nieodpłatnej pomocy prawnej;

4) zasady wykorzystania urządzeń technicznych w punkcie.

2. W przypadku niezawarcia porozumienia do dnia 30 listopada roku

poprzedzającego rok, którego dotyczyłoby to porozumienie, starosta przekazuje

dziekanom informacje w zakresie określonym w art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. a, d oraz e albo

17.01.2019

©Telksinoe s. 12/31

ust. 3. Na podstawie tych informacji dziekan okręgowej rady adwokackiej lub dziekan

rady okręgowej izby radców prawnych wskazuje odpowiednio adwokatów lub radców

prawnych, wyznaczonych do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej.

3. O każdym zawartym porozumieniu albo wskazaniu adwokatów lub radców

prawnych, wyznaczonych do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej w trybie,

o którym mowa w ust. 2, powiat niezwłocznie zawiadamia właściwego wojewodę.

Art. 11. 1. Powiat powierza połowę punktów do prowadzenia adwokatom

i radcom prawnym z przeznaczeniem na udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej,

a połowę organizacji pozarządowej prowadzącej działalność pożytku publicznego,

zwanej dalej „organizacją pozarządową”, z przeznaczeniem na udzielanie nieodpłatnej

pomocy prawnej lub świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. Jeżeli

iloraz liczby punktów i liczby dwa stanowi liczbę niecałkowitą, zaokrągla się ją w górę

do liczby całkowitej.

1a. Jeżeli na powiat przypadają dwa punkty, adwokatom lub radcom prawnym

powierza się prowadzenie jednego punktu, a prowadzenie drugiego powierza się

organizacji pozarządowej, która udziela nieodpłatnej pomocy prawnej i świadczy

nieodpłatne poradnictwo obywatelskie w tym punkcie w zakresie czasowym

wskazanym w umowie.

1b. Jeżeli na powiat przypadają trzy punkty organizacji pozarządowej, powierza

się prowadzenie dwóch punktów, przy czym jeden przeznacza się na udzielanie

nieodpłatnej pomocy prawnej, a drugi na świadczenie nieodpłatnego poradnictwa

obywatelskiego.

1c. Połowę punktów przeznaczonych do prowadzenia przez organizację

pozarządową przeznacza się na świadczenie nieodpłatnego poradnictwa

obywatelskiego. Jeżeli liczba punktów przeznaczonych do prowadzenia przez

organizację pozarządową stanowi liczbę nieparzystą, większą o jeden liczbę punktów

przeznacza się na świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, mniejszą

liczbę punktów – na udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej.

1d. W razie potrzeb wspólnoty samorządowej, starosta może, po uzyskaniu

akceptacji wojewody, w ramach liczby punktów przeznaczonych do prowadzenia

przez organizację pozarządową, przeznaczyć większą liczbę punktów na świadczenie

nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, niż to wynika z ust. 1b i 1c.

17.01.2019

©Telksinoe s. 13/31

2. Organizację pozarządową wyłania się corocznie w otwartym konkursie ofert,

o którym mowa w ustawie z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku

publicznego i o wolontariacie, przeprowadzanym jednocześnie na powierzenie

prowadzenia punktów przeznaczonych na udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej

lub świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. W skład komisji

konkursowej, o której mowa w tej ustawie, może wchodzić dodatkowo przedstawiciel

wojewody.

2a. W otwartym konkursie ofert, o którym mowa w ust. 2, mogą być składane

oferty na powierzenie prowadzenia punktu przeznaczonego na:

1) udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczenie nieodpłatnego

poradnictwa obywatelskiego albo

2) udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz świadczenie nieodpłatnego

poradnictwa obywatelskiego.

2b. W przypadku gdy w otwartym konkursie ofert, o którym mowa w ust. 2, nie

wpłynęła żadna oferta na powierzenie prowadzenia punktu przeznaczonego na

świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego albo żadna ze złożonych ofert

nie spełnia wymogów konkursu w części dotyczącej świadczenia w punkcie nie-

odpłatnego poradnictwa obywatelskiego, organizacji pozarządowej powierza się

prowadzenie wszystkich punktów z przeznaczeniem na udzielanie nieodpłatnej

pomocy prawnej.

3. Nieodpłatnej pomocy prawnej w punktach powierzonych do prowadzenia

organizacji pozarządowej może udzielać także:

1) doradca podatkowy – w zakresie prawa podatkowego, z wyłączeniem spraw

podatkowych związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej;

2) osoba, która:

a) ukończyła wyższe studia prawnicze i uzyskała tytuł magistra lub

zagraniczne studia prawnicze uznane w Rzeczypospolitej Polskiej,

b) posiada co najmniej trzyletnie doświadczenie w wykonywaniu

wymagających wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związanych ze

świadczeniem pomocy prawnej,

c) korzysta z pełni praw publicznych oraz ma pełną zdolność do czynności

prawnych,

d) nie była karana za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego

lub przestępstwo skarbowe;

17.01.2019

©Telksinoe s. 14/31

3) mediator w zakresie nieodpłatnej mediacji.

3a. Nieodpłatne poradnictwo obywatelskie może świadczyć osoba, która:

1) posiada wykształcenie wyższe,

2) ukończyła z oceną pozytywną szkolenie z zakresu świadczenia poradnictwa

obywatelskiego, zwane dalej „szkoleniem”, albo posiada doświadczenie

w świadczeniu poradnictwa obywatelskiego i uzyskała zaświadczenie

potwierdzające posiadanie wiedzy i umiejętności w tym zakresie wydane przez

podmiot uprawniony do prowadzenia szkolenia oraz kursu doszkalającego,

o którym mowa w art. 11a ust. 2,

3) spełnia wymogi, o których mowa w ust. 3 pkt 2 lit. c i d

– zwana dalej „doradcą”.

4. W przypadku, o którym mowa w ust. 3 pkt 2, osoba uprawniona, przed

uzyskaniem nieodpłatnej pomocy prawnej składa pisemne oświadczenie, że jest

świadoma uzyskania nieodpłatnej pomocy prawnej od osoby niebędącej adwokatem,

radcą prawnym albo doradcą podatkowym.

5. Do oświadczenia, o którym mowa w ust. 4, przepisy art. 4 ust. 3–5 oraz

art. 7 ust. 3 stosuje się odpowiednio.

6. O powierzenie prowadzenia punktu na obszarze danego województwa może

ubiegać się organizacja pozarządowa, w zakresie, o którym mowa

w art. 4 ust. 1 pkt 1b lub 22a ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku

publicznego i o wolontariacie, wpisana na listę, o której mowa w art. 11d ust. 1,

prowadzoną przez właściwego wojewodę, w zakresie udzielania nieodpłatnej pomocy

prawnej lub świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego.

6a. W przypadku, o którym mowa w art. 8 ust. 13, jeżeli wszystkie dyżury

w danym punkcie poświęcone będą jedynie nieodpłatnej mediacji, o powierzenie

prowadzenia takiego punktu może ubiegać się również organizacja pozarządowa,

w zakresie, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1b lub 22a ustawy z dnia 24 kwietnia

2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, wpisana na listę, o której

mowa w art. 11d ust. 1, w zakresie prowadzenia nieodpłatnej mediacji.

6b. Organizacja pozarządowa w ramach oferty może przedstawić dodatkowo

porozumienia o wolontariacie zawarte z osobami, które będą wykonywały

świadczenia w ramach prowadzonego punktu, w tym służyły asystą osobom

uprawnionym mającym trudności w samodzielnej realizacji porady, w szczególności

17.01.2019

©Telksinoe s. 15/31

z powodu niepełnosprawności, podeszłego wieku albo innych okoliczności

życiowych.

7. Organizacja pozarządowa zapewnia udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej

lub świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego na podstawie umowy

zawartej z powiatem, do której stosuje się odpowiednio przepisy art. 6 ust. 2 pkt 1, 1a

i 3–6b. W ramach umowy, organizacji pozarządowej powierza się jednocześnie

zadania z zakresu edukacji prawnej, realizowane w związku z problemami

zgłaszanymi w trakcie udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczenia

nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, w wymiarze co najmniej jednego zadania

na rok na każdy punkt, w szczególności w formach, o których mowa w art. 3b ust. 2.

W umowie starosta może określić preferowane formy realizacji zadań z zakresu

edukacji prawnej.

8. Starosta kontroluje wykonywanie umowy przez organizację pozarządową na

zasadach określonych w ustawie z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku

publicznego i o wolontariacie.

<8a. W ramach kontroli, o której mowa w ust. 8, starosta dokonuje również Dodany ust. 8a w

art. 11 wejdzie w

sprawdzenia, czy organizacja pozarządowa udziela nieodpłatnej pomocy życie z dn.

prawnej lub świadczy nieodpłatne poradnictwo obywatelskie zgodnie 1.01.2020 r. (Dz.

U. z 2018 r. poz.

z warunkami, o których mowa w art. 11d ust. 2 pkt 3 lub 4, ust. 3 pkt 3 lub 4 lub 1467).

ust. 4 pkt 3 lub 4.>

9. W przypadku zaprzestania spełniania warunku, o którym mowa w art. 11d:

1) ust. 2 pkt 2 lub ust. 3 pkt 2, lub ust. 4 pkt 2 – starosta nie zawiera umowy

z organizacją pozarządową albo rozwiązuje ją ze skutkiem natychmiastowym;

2) ust. 2 pkt 3 lub ust. 3 pkt 3, lub ust. 4 pkt 3 – starosta nie zawiera umowy

z organizacją pozarządową albo rozwiązuje ją za dwutygodniowym

wypowiedzeniem.

9a. O każdym przypadku niezawarcia lub rozwiązania umowy z organizacją

pozarządową powiat niezwłocznie zawiadamia właściwego wojewodę.

10. Organizacja pozarządowa zapewnia udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej

lub świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego na zasadach określonych

w art. 5 ust. 2–5, art. 7 oraz art. 8 ust. 2–13.

11. (uchylony)

12. W przypadku gdy:

17.01.2019

©Telksinoe s. 16/31

1) do dnia 30 listopada roku poprzedzającego rok, którego dotyczyłoby powierzenie

prowadzenia punktu nie zostanie wyłoniona organizacja pozarządowa do jego

prowadzenia,

2) starosta nie zawrze umowy z organizacją pozarządową albo rozwiąże umowę

– stosuje się art. 10 ust. 2.

13. Wzór oświadczenia, o którym mowa w ust. 4, określa załącznik nr 2 do

ustawy.

Art. 11a. 1. Minimalny zakres szkolenia obejmuje 70 godzin zajęć z zakresu

poradnictwa obywatelskiego, z których co najmniej 15 godzin przeznacza się na

zajęcia z zakresu metodyki pracy doradcy oraz co najmniej 20 godzin na zajęcia

z zakresu poradnictwa dla osób zadłużonych. Szkolenie kończy się oceną wiedzy

i umiejętności z zakresu świadczenia poradnictwa obywatelskiego. Po zakończeniu

szkolenia podmiot prowadzący szkolenie wydaje zaświadczenie potwierdzające

ukończenie szkolenia osobom, które ukończyły je z oceną pozytywną.

2. Doradca jest obowiązany do uczestnictwa w kursie doszkalającym co najmniej

raz w roku, począwszy od roku następnego po roku, w którym ukończył szkolenie albo

uzyskał zaświadczenie, o którym mowa w art. 11 ust. 3a pkt 2. Kurs doszkalający

obejmuje co najmniej 8 godzin zajęć z zakresu praktycznych aspektów związanych ze

świadczeniem poradnictwa obywatelskiego, w tym dotyczących poszczególnych jego

dziedzin. Po zakończeniu kursu doszkalającego podmiot prowadzący kurs wydaje

zaświadczenie potwierdzające uczestnictwo w kursie doszkalającym.

3. Część zajęć szkolenia oraz kursu doszkalającego, o którym mowa w ust. 2,

może być prowadzona z wykorzystaniem środków porozumiewania się na odległość,

z wyłączeniem zajęć z zakresu metodyki pracy doradcy.

4. Wojewoda może wspierać organizację szkoleń oraz kursów doszkalających,

o których mowa w ust. 2, w szczególności poprzez przekazywanie powiatom

informacji o nich, udostępnianie tych informacji na stronie internetowej urzędu

wojewódzkiego lub udostępnianie sal wykładowych, pod warunkiem zapewnienia

możliwości nieodpłatnego udziału w szkoleniach i kursach doszkalających

pracowników urzędu wojewódzkiego lub starostwa powiatowego, których obowiązki

służbowe wiążą się z wykonywaniem przez wojewodę lub starostę zadań

wynikających z ustawy.

17.01.2019

©Telksinoe s. 17/31

Art. 11b. 1. Szkolenie oraz kurs doszkalający, o którym mowa w art. 11a ust. 2,

może prowadzić podmiot uprawniony do prowadzenia szkolenia oraz kursu

doszkalającego.

2. Za podmiot uprawniony do prowadzenia szkolenia oraz kursu doszkalającego,

o którym mowa w art. 11a ust. 2, może zostać uznany związek, o którym mowa

w art. 22 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U.

z 2017 r. poz. 210 oraz z 2018 r. poz. 723), który zrzesza co najmniej siedem

organizacji pozarządowych świadczących poradnictwo obywatelskie nieprzerwanie

w okresie co najmniej siedmiu lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku

o uznanie za podmiot uprawniony do prowadzenia szkolenia oraz kursu

doszkalającego, o którym mowa w art. 11a ust. 2.

3. Minister Sprawiedliwości, na wniosek związku, o którym mowa w ust. 2,

wydaje decyzję w przedmiocie uznania tego związku, za podmiot uprawniony do

prowadzenia szkolenia oraz kursu doszkalającego, o którym mowa w art. 11a ust. 2.

Do wniosku dołącza się dokumenty potwierdzające spełnianie warunku, o którym

mowa w ust. 2.

4. Odmowa uznania związku, o którym mowa w ust. 2, za podmiot uprawniony

do prowadzenia szkolenia oraz kursu doszkalającego, o którym mowa w art. 11a

ust. 2, następuje w drodze decyzji.

5. Członkami związku, o którym mowa w ust. 2, uznanego za podmiot

uprawniony do prowadzenia szkolenia oraz kursu doszkalającego, o którym mowa

w art. 11a ust. 2, od dnia wydania decyzji, o której mowa w ust. 3, powinno być

nieprzerwanie co najmniej siedem organizacji pozarządowych świadczących

poradnictwo obywatelskie nieprzerwanie w okresie co najmniej siedmiu lat

bezpośrednio poprzedzających rozpoczęcie szkolenia lub kursu doszkalającego,

o którym mowa w art. 11a ust. 2.

6. Związek, o którym mowa w ust. 2, uznany za podmiot uprawniony do

prowadzenia szkolenia oraz kursu doszkalającego, o którym mowa w art. 11a ust. 2,

na żądanie Ministra Sprawiedliwości, jest obowiązany przedłożyć dokumenty

potwierdzające spełnianie warunku, o którym mowa w ust. 5. Niespełnianie warunku,

o którym mowa w ust. 5, lub nieprzedłożenie dokumentów w terminie wskazanym

przez Ministra Sprawiedliwości stanowi podstawę do uchylenia decyzji, o której

mowa w ust. 3.

17.01.2019

©Telksinoe s. 18/31

7. Informację o podmiotach uprawnionych do prowadzenia szkolenia oraz kursu

doszkalającego, o którym mowa w art. 11a ust. 2, zamieszcza się na stronie

internetowej urzędu obsługującego Ministra Sprawiedliwości.

wejdzie w życie z

uwzględnia w szczególności ostatnie zamieszczone wnioski, o których mowa dn. 1.01.2020 r.

(Dz. U. z 2018 r.

w art. 12 ust. 2.> poz. 1467).

Art. 11d. 1. Wojewoda prowadzi listę organizacji pozarządowych,

uprawnionych do prowadzenia punktów na obszarze województwa.

2. O wpis na listę, o której mowa w ust. 1, w zakresie udzielania nieodpłatnej

pomocy prawnej, może ubiegać się organizacja pozarządowa, która łącznie spełnia

następujące warunki:

1) posiada co najmniej dwuletnie doświadczenie w wykonywaniu zadań wiążących

się z udzielaniem porad prawnych, informacji prawnych lub świadczeniem

poradnictwa obywatelskiego;

2) posiada umowę zawartą z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub

osobą, o której mowa w art. 11 ust. 3 pkt 2, oraz mediatorem, o którym mowa

w art. 4a ust. 6;

3) daje gwarancję należytego wykonania zadania, w szczególności w zakresie

zapewnienia:

a) poufności w związku z udzielaniem nieodpłatnej pomocy prawnej i jej

dokumentowaniem,

b) profesjonalnego i rzetelnego udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej,

c) przestrzegania zasad etyki przy udzielaniu nieodpłatnej pomocy prawnej,

w szczególności w sytuacji, gdy zachodzi konflikt interesów;

4) opracowała i stosuje standardy obsługi i wewnętrzny system kontroli jakości

udzielanej nieodpłatnej pomocy prawnej.

3. O wpis na listę, o której mowa w ust. 1, w zakresie świadczenia nieodpłatnego

poradnictwa obywatelskiego, może ubiegać się organizacja pozarządowa, która

łącznie spełnia następujące warunki:

1) posiada co najmniej dwuletnie doświadczenie w wykonywaniu zadań wiążących

się ze świadczeniem poradnictwa obywatelskiego, nabyte w okresie pięciu lat

bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku, lub co najmniej dwuletnie

17.01.2019

©Telksinoe s. 19/31

doświadczenie w wykonywaniu zadań wiążących się z udzielaniem porad

prawnych, informacji prawnych lub świadczeniem nieodpłatnego poradnictwa;

2) posiada umowę zawartą z doradcą oraz mediatorem, o którym mowa w art. 4a

ust. 6;

3) daje gwarancję należytego wykonania zadania, w szczególności w zakresie

zapewnienia:

a) poufności w związku ze świadczeniem nieodpłatnego poradnictwa

obywatelskiego i jego dokumentowaniem,

b) profesjonalnego i rzetelnego świadczenia nieodpłatnego poradnictwa

obywatelskiego,

c) przestrzegania zasad etyki przy świadczeniu nieodpłatnego poradnictwa

obywatelskiego, w szczególności w sytuacji, gdy zachodzi konflikt

interesów;

4) opracowała i stosuje standardy obsługi i wewnętrzny system kontroli jakości

świadczonego nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego.

4. O wpis na listę, o której mowa w ust. 1, w zakresie prowadzenia nieodpłatnej

mediacji, może ubiegać się organizacja pozarządowa, która łącznie spełnia

następujące warunki:

1) posiada co najmniej dwuletnie doświadczenie w wykonywaniu zadań wiążących

się z prowadzeniem mediacji;

2) posiada umowy zawarte z co najmniej trzema mediatorami, o których mowa

w art. 4a ust. 6;

3) daje gwarancję należytego wykonania zadania, w szczególności w zakresie

zapewnienia:

a) poufności w związku z prowadzeniem nieodpłatnej mediacji i jej

dokumentowaniem,

b) profesjonalnego i rzetelnego prowadzenia nieodpłatnej mediacji,

c) przestrzegania zasad etyki przy prowadzeniu nieodpłatnej mediacji,

w szczególności w sytuacji, gdy zachodzi konflikt interesów;

4) opracowała i stosuje standardy obsługi i wewnętrzny system kontroli jakości

prowadzonej nieodpłatnej mediacji.

5. O wpis na listę, o której mowa w ust. 1, nie mogą ubiegać się organizacja

pozarządowa, która w okresie dwóch lat poprzedzających złożenie wniosku, o którym

mowa w ust. 6, nie rozliczyła się z dotacji przyznanej na wykonanie zadania

17.01.2019

©Telksinoe s. 20/31

publicznego lub wykorzystała dotację niezgodnie z celem jej przyznania, jak również

ta organizacja pozarządowa, z którą starosta rozwiązał umowę. Termin dwóch lat

biegnie od dnia rozliczenia się z dotacji i zwrotu nienależnych środków wraz

z odsetkami albo rozwiązania umowy.

6. Wojewoda wydaje decyzję w przedmiocie wpisu organizacji pozarządowej na

listę, o której mowa w ust. 1, na jej wniosek.

7. Odmowa wpisu na listę, o której mowa w ust. 1, organizacji pozarządowej,

która nie spełnia warunków określonych w ust. 2–5, następuje w drodze decyzji.

8. Organizacja pozarządowa dołącza do wniosku odpowiednio:

1) dokumenty potwierdzające spełnianie warunku, o którym mowa w ust. 2 pkt 1

lub ust. 3 pkt 1, lub ust. 4 pkt 1, w tym na żądanie wojewody, informację

o sposobie i okresie, w którym wykonywała zadania wiążące się z udzielaniem

porad prawnych, informacji prawnych, świadczeniem poradnictwa

obywatelskiego lub nieodpłatnego poradnictwa lub prowadzeniem mediacji;

2) listę adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych, osób, o których

mowa w art. 11 ust. 3 pkt 2, lub doradców oraz mediatorów, o których mowa

w art. 4a ust. 6, z którymi zawarła umowy o udzielanie nieodpłatnej pomocy

prawnej, świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego lub

prowadzenie nieodpłatnej mediacji;

3) pisemne zobowiązanie do zapewnienia realizacji zadania w sposób, o którym

mowa w ust. 2 pkt 3 lub ust. 3 pkt 3, lub ust. 4 pkt 3;

4) dokument opisujący standardy obsługi i wewnętrzny system kontroli jakości,

o których mowa w ust. 2 pkt 4 lub ust. 3 pkt 4, lub ust. 4 pkt 4.

9. Organizacja pozarządowa, ubiegająca się o wpis na listę, o której mowa

w ust. 1, w zakresie świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, dołącza

do wniosku poza dokumentami, o których mowa w ust. 8, także zaświadczenie,

o którym mowa w art. 11 ust. 3a pkt 2, albo zaświadczenie potwierdzające ukończenie

szkolenia, o którym mowa w art. 11a ust. 1, z oceną pozytywną, przez doradców,

o których mowa w ust. 8 pkt 2.

10. Organizacja pozarządowa wpisana na listę, o której mowa w ust. 1,

corocznie, do dnia 30 września, przekazuje wojewodzie aktualną listę osób, o której

mowa w ust. 8 pkt 2. Organizacja pozarządowa wpisana na listę, o której mowa

w ust. 1, w zakresie świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego,

przekazuje, poza listą, o której mowa w zdaniu pierwszym, zaświadczenia, o których

17.01.2019

mowa w ust. 9, oraz zaświadczenia potwierdzające uczestnictwo w kursie

doszkalającym, o którym mowa w art. 11a ust. 2, przez doradców, o których mowa

w ust. 8 pkt 2, w okresie roku poprzedzającego przekazanie aktualnej listy osób,

o której mowa w ust. 8 pkt 2.

11. W celu weryfikacji spełniania przez organizację pozarządową wpisaną na

listę, o której mowa w ust. 1, warunku, o którym mowa w ust. 3 pkt 3 lit. b, wojewoda

dokonuje oceny wybranych porad udzielonych w ramach świadczenia nieodpłatnego

poradnictwa obywatelskiego w punkcie. Ocena porady jest dokonywana w sposób

gwarantujący jej bezstronność, na podstawie wniosków zawartych w recenzji doradcy

posiadającego rekomendację podmiotu, o którym mowa w art. 11b ust. 1. Ocenę

wojewoda przekazuje właściwemu staroście. Porada, ocena i recenzja mogą zostać

przekazane drogą elektroniczną.

12. Wojewoda wydaje decyzję o wykreśleniu organizacji pozarządowej z listy,

o której mowa w ust. 1, w zakresie udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej,

świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego lub prowadzenia nieodpłatnej

mediacji, w przypadku gdy organizacja ta odpowiednio:

1) zaprzestała prowadzenia działalności w zakresie udzielania nieodpłatnej pomocy

prawnej, świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego lub

prowadzenia nieodpłatnej mediacji na skutek zmian w statucie lub innym akcie

wewnętrznym określającym zakres prowadzonej działalności;

2) przestała spełniać warunki, o których mowa w ust. 2 pkt 2 lub 3, ust. 3 pkt 2 lub

3, lub ust. 4 pkt 2 lub 3;

3) nie rozliczyła się z dotacji przyznanej na wykonanie zadania publicznego lub

wykorzystała dotację niezgodnie z celem jej przyznania;

4) nie przekazała listy lub zaświadczeń, o których mowa w ust. 10.

13. Wykreślenie organizacji pozarządowej z listy, o której mowa w ust. 1,

następuje z dniem, w którym decyzja, o której mowa w ust. 12, stała się ostateczna.

14. W przypadku, o którym mowa w ust. 12 pkt 3, ponowny wpis na listę,

o której mowa w ust. 1, może nastąpić nie wcześniej niż po upływie dwóch lat od dnia

rozliczenia się z dotacji i zwrotu nienależnych środków wraz z odsetkami.

15. Listę, o której mowa w ust. 1, wojewoda udostępnia w Biuletynie Informacji

Publicznej. Wraz z listą udostępnia się informacje o organizacjach pozarządowych

wykreślonych z listy i dacie oraz przyczynach ich wykreślenia.

17.01.2019

Art. 12. 1. Starosta przekazuje co kwartał, za pośrednictwem właściwego

wojewody, Ministrowi Sprawiedliwości, zbiorczą informację o wykonaniu zadań,

o których mowa w art. 8 ust. 1, na obszarze powiatu, w terminie do końca miesiąca

następującego po zakończeniu kwartału.

2. Wnioski z analizy informacji, o której mowa w ust. 1, za dany rok, dotyczące

problemów zgłaszanych w toku udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej

i świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, wskazujące

w szczególności na bieżące lub prognozowane potrzeby w zakresie nieodpłatnej

pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, zamieszcza się na

stronie internetowej urzędu obsługującego Ministra Sprawiedliwości, w terminie do

dnia 30 czerwca roku następnego.

Art. 13. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia:

1) sposób udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej i świadczenia nieodpłatnego

poradnictwa obywatelskiego, w tym wymogi dotyczące lokalu, w którym będzie

usytuowany punkt,

2) wzór karty informacyjnej poradnictwa, o której mowa w art. 5 ust. 5,

3) wzór karty pomocy,

4) sposób gromadzenia i przekazywania opinii osób uprawnionych o udzielonej

pomocy,

5) sposób dokonywania oceny, o której mowa w art. 11d ust. 11,

6) zakres i sposób przekazywania informacji, o której mowa w art. 12 ust. 1

– uwzględniając konieczność zapewnienia łatwego dostępu osób uprawnionych,

w tym osób niepełnosprawnych, do nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego

poradnictwa obywatelskiego, szerokiej informacji o dostępnych formach poradnictwa,

konieczność zachowania poufności przy udzielaniu nieodpłatnej pomocy prawnej

i świadczeniu nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, konieczność zapewnienia

kompletności informacji o wykonaniu zadania oraz możliwość wykazania problemów

prawnych i społecznych, których dotyczą udzielana nieodpłatna pomoc prawna

i świadczone nieodpłatne poradnictwo obywatelskie, konieczność zapewnienia

odpowiednich standardów obsługi osób uprawnionych oraz odpowiednich standardów

jakości, a także potrzebę sformułowania wniosków dotyczących efektywności

i usprawniania systemu nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa

obywatelskiego.

17.01.2019

Rozdział 3

Zadania z zakresu edukacji prawnej

Art. 14. Organy administracji publicznej, realizując pozostające w ich

właściwości zadania z zakresu edukacji prawnej, podejmują działania, o których

mowa w art. 3b.

Art. 15. 1. Zadania z zakresu edukacji prawnej mogą być realizowane również

przez podmioty wymienione w art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r.

o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, a także uczelnie prowadzące

studia wyższe na kierunku prawo oraz samorządy zawodowe adwokatów, radców

prawnych, notariuszy, komorników sądowych oraz doradców podatkowych.

2. Do zlecania zadań publicznych w zakresie edukacji prawnej stosuje się

przepisy art. 13–19a ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku

publicznego i o wolontariacie.

Rozdział 4

Ocena wykonywania zadań z zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej,

nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz edukacji prawnej

Art. 16. 1. Minister Sprawiedliwości dokonuje oceny wykonywania zadań

z zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego

oraz edukacji prawnej za dany rok w terminie do dnia 30 czerwca roku następnego.

2. O wynikach dokonanej oceny Minister Sprawiedliwości informuje Komisję

Wspólną Rządu i Samorządu Terytorialnego.

Art. 17. 1. Minister Sprawiedliwości może powołać Radę Nieodpłatnej Pomocy

Prawnej, Nieodpłatnego Poradnictwa Obywatelskiego oraz Edukacji Prawnej, zwaną

dalej „Radą”.

2. Rada jest organem opiniodawczo-doradczym Ministra Sprawiedliwości.

3. Do zakresu działania Rady należy:

1) analiza wykonywania zadań z zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej,

nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz edukacji prawnej;

2) zgłaszanie propozycji w zakresie usprawnienia organizacji udzielania

nieodpłatnej pomocy prawnej, świadczenia nieodpłatnego poradnictwa

obywatelskiego oraz edukacji prawnej;

17.01.2019

3) opiniowanie projektów aktów prawnych w zakresie nieodpłatnej pomocy

prawnej, nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz edukacji prawnej;

4) wyrażanie opinii w innych sprawach z zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej,

nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz edukacji prawnej.

Art. 18. 1. Rada składa się z piętnastu członków. W skład Rady wchodzą:

1) przedstawiciel Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej;

2) dwaj przedstawiciele wybrani spośród kandydatów wskazanych przez stronę

samorządową Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego;

3) dwaj przedstawiciele wybrani spośród kandydatów wskazanych przez

organizacje pozarządowe działające na rzecz dostępu obywateli do nieodpłatnej

pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz edukacji

prawnej;

4) po jednym przedstawicielu wskazanym przez Naczelną Radę Adwokacką

i Krajową Radę Radców Prawnych;

5) po jednym przedstawicielu ministra właściwego do spraw zabezpieczenia

społecznego, ministra właściwego do spraw administracji publicznej i ministra

właściwego do spraw finansów publicznych;

6) pięciu przedstawicieli Ministra Sprawiedliwości.

2. Minister Sprawiedliwości powołuje i odwołuje członków Rady. Członka

Rady, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, Minister Sprawiedliwości powołuje i odwołuje

na wniosek Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.

3. Członkostwo w Radzie wygasa z powodu:

1) rezygnacji członka Rady złożonej na piśmie przewodniczącemu Rady;

2) odwołania członka Rady;

3) śmierci członka Rady;

4) niemożności sprawowania funkcji członka Rady z powodu długotrwałej choroby

stwierdzonej zaświadczeniem lekarskim.

4. Minister Sprawiedliwości jest administratorem danych osobowych osób

rekomendowanych oraz osób wchodzących w skład Rady.

5. Minister Sprawiedliwości wskazuje przewodniczącego Rady spośród jej

członków. Przewodniczący kieruje pracami Rady i reprezentuje ją na zewnątrz.

6. Za udział w pracach Rady wynagrodzenie nie przysługuje. Na wniosek

członków Rady, zamieszkałych poza miejscem obrad Rady, przyznaje się zwrot

17.01.2019

kosztów podróży i zakwaterowania na zasadach określonych w przepisach wydanych

na podstawie art. 775 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U.

z 2018 r. poz. 917, 1000 i 1076).

7. Obsługę organizacyjno-techniczną Rady zapewnia urząd obsługujący Ministra

Sprawiedliwości.

8. Minister Sprawiedliwości nadaje regulamin określający tryb pracy Rady.

Rozdział 5

Finansowanie nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa

obywatelskiego oraz edukacji prawnej

Art. 19. 1. Zadania, o których mowa w art. 8 ust. 1, są finansowane z budżetu

państwa z części będącej w dyspozycji wojewodów przez udzielanie dotacji celowej

powiatom.

2. Wysokość dotacji, o której mowa w ust. 1, jest ustalana corocznie przez

Ministra Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw budżetu

w trybie i terminach określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 138

ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz.

1870, z późn. zm.2)) dotyczących prac nad projektem ustawy budżetowej.

Art. 20. 1. Dotacja, o której mowa w art. 19 ust. 1, jest przeznaczana w 91% na

wynagrodzenia z tytułu umów, o których mowa w art. 6, natomiast w przypadku

powierzenia prowadzenia punktu organizacji pozarządowej – na rzecz wyłonionej

organizacji pozarządowej, w 6% – na pokrycie kosztów obsługi organizacyjno-

-technicznej zadań, a w 3% – na zadania z zakresu edukacji prawnej powierzone

organizacji pozarządowej w trybie art. 11 ust. 7 zdanie drugie.

2. Podstawę ustalenia wysokości dotacji stanowi kwota bazowa.

3. Kwota dotacji stanowi dwunastokrotność iloczynu kwoty bazowej i mnożnika.

4. Mnożnik oblicza się w ten sposób, że liczbę mieszkańców powiatu, przyjętą

według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedzającego rok budżetowy o dwa lata,

ustaloną przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, dzieli się przez 25 000,

z tym że nie może on być mniejszy niż 2 i większy niż 35. Mnożnik wyrażony liczbą

niecałkowitą zaokrągla się do liczby całkowitej w górę, jeżeli pierwsza cyfra po

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2016 r. poz. 1948,

1984 i 2260 oraz z 2017 r. poz. 60, 191, 659, 933, 935, 1089, 1475, 1529 i 1537.

17.01.2019

przecinku jest równa lub wyższa niż 5, albo w dół – jeżeli pierwsza cyfra po przecinku

jest niższa niż 5.

5. Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw

budżetu corocznie określa, w drodze rozporządzenia, wysokość kwoty bazowej, mając

na względzie limity wydatków, o których mowa w art. 28, oraz potrzebę zapewnienia

właściwej organizacji systemu nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego

poradnictwa obywatelskiego i edukacji prawnej.

Rozdział 6

Zmiany w przepisach obowiązujących

Art. 21– 24. (pominięte)3)

Rozdział 7

Przepisy dostosowujące i przepis końcowy

Art. 25. Zorganizowanie nieodpłatnej pomocy prawnej należy do zakresu

działania Ministra Sprawiedliwości oraz do innych organów administracji publicznej

zgodnie z ich właściwością.

Art. 26. 1. Porozumienia, o których mowa w art. 9, są zawierane do dnia

15 października 2015 r.

2. Porozumienia, o których mowa w art. 10, są zawierane do dnia

31 października 2015 r.

3. Okręgowa rada adwokacka lub rada okręgowej izby radców prawnych wskaże

staroście odpowiednio adwokatów lub radców prawnych wyznaczonych do udzielania

nieodpłatnej pomocy prawnej do dnia 15 listopada 2015 r.

4. Wybór organizacji pozarządowych, o których mowa w art. 11 ust. 1, nastąpi

do dnia 15 grudnia 2015 r.

5. Umowy, o których mowa w art. 6, są zawierane do dnia 31 grudnia 2015 r.

Art. 27. Wysokość kwoty bazowej w 2016 r. wynosi 5150 zł.

Zamieszczone w obwieszczeniu Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 października

2017 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz

edukacji prawnej (Dz. U. poz. 2030).

17.01.2019

Art. 28. W latach 2016–2025 maksymalny limit wydatków budżetu państwa

będący skutkiem finansowym wejścia w życie niniejszej ustawy wynosi

1 047 706 318 zł, z tym że w poszczególnych latach wyniesie odpowiednio:

1) w 2016 r. – 94 183 200 zł;

2) w 2017 r. – 96 161 047 zł;

3) w 2018 r. – 98 565 074 zł;

4) w 2019 r. – 100 930 635 zł;

5) w 2020 r. – 103 352 971 zł;

6) w 2021 r. – 105 833 441 zł;

7) w 2022 r. – 108 373 444 zł;

8) w 2023 r. – 110 866 034 zł;

9) w 2024 r. – 113 415 953 zł;

10) w 2025 r. – 116 024 519 zł.

Art. 29. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2016 r., z wyjątkiem art. 6,

art. 8–11, art. 17, art. 18 i art. 20–28, które wchodzą w życie z dniem

31 sierpnia 2015 r.

17.01.2019

Załączniki do ustawy z

dnia 15 czerwca 2018 r.

(poz. 1467)

Załącznik nr 1

WZÓR

Oświadczenie, o którym mowa w art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o

nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz

edukacji prawnej

(Dz. U. z 2017 r. poz. 2030 oraz z 2018 r. poz. 1467)

Ja, niżej podpisany(na), (imię, nazwisko, adres) .......................................................

…………………………………………………………………………………………,

PESEL4) .................................................. , oświadczam, że nie jestem w stanie ponieść

kosztów odpłatnej pomocy prawnej.

..........................................................................

(data i podpis osoby uprawnionej)

W przypadku braku numeru PESEL – numer paszportu albo innego dokumentu stwierdzającego

tożsamość.

17.01.2019

Załącznik nr 2

WZÓR

Oświadczenie osoby uprawnionej, o którym mowa w art. 11 ust. 4 ustawy z

dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym

poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej

(Dz. U. z 2017 r. poz. 2030 oraz z 2018 r. poz. 1467)

Ja, niżej podpisany (na), (imię, nazwisko, adres) ……………………………………,

PESEL5) ............................................................ , przyjmuję do wiadomości, że

nieodpłatna pomoc prawna udzielana jest przez osobę, która:

1) ukończyła wyższe studia prawnicze i uzyskała tytuł magistra lub zagraniczne

studia prawnicze uznane w Rzeczypospolitej Polskiej,

2) posiada co najmniej trzyletnie doświadczenie w wykonywaniu wymagających

wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związanych ze świadczeniem pomocy

prawnej,

3) korzysta z pełni praw publicznych oraz ma pełną zdolność do czynności prawnych,

4) nie była karana za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub

przestępstwo skarbowe,

a nie przez adwokata, radcę prawnego albo doradcę podatkowego.

Oświadczam, że zostałem(-łam) poinformowany(-na), że jakakolwiek

odpowiedzialność odszkodowawcza osoby udzielającej mi nieodpłatnej pomocy

prawnej jest wyłączona, z wyjątkiem przypadku wyrządzenia szkody z winy umyślnej.

Przyjmuję do wiadomości, że osoba udzielająca mi nieodpłatnej pomocy prawnej nie

jest obowiązana do zachowania tajemnicy, w rozumieniu art. 180 § 2 ustawy z dnia 6

czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1904, z późn.

zm.).

W przypadku braku numeru PESEL – numer paszportu albo innego dokumentu stwierdzającego

tożsamość.

17.01.2019

Oświadczam, że zostałem(-łam) poinformowany(-na), że złożenie powyższego

oświadczenia jest dobrowolne.

Zapoznałem(-łam) się z treścią powyższego oświadczenia i wyrażam zgodę na

udzielenie mi nieodpłatnej pomocy prawnej zgodnie z powyższymi warunkami.

………………….…………….…..

(data i podpis osoby uprawnionej)

17.01.2019

Załącznik nr 36)

(uchylony)

Załącznik nr 4

(uchylony)

Załącznik w brzmieniu ustalonym przez art. 20 pkt 2 ustawy z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu

kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem” (Dz. U. poz. 1860), która weszła w życie z dniem 1 stycznia

2017 r.

17.01.2019