Ustawy w postaci jednolitej
Wyszukiwarka ustaw
W przeglądarce naciśnij Ctrl+F, by wyszukać w ustawie.
2017 Pozycja 1909
©Telksinoe s. 1/22
Dz. U. 2017 poz. 1909
podstawie: t.j.
Dz. U. z 2018 r. poz. 1813,
z 2019 r. poz. 2020.
U S T A W A
z dnia 15 września 2017 r.
o Narodowym Instytucie Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego
Aktywność obywateli, oddolnie i na zasadach dobrowolności angażujących
się w zorganizowane działania na rzecz dobra wspólnego, niosących pomoc
i wsparcie potrzebującym oraz kształtujących pracą u podstaw zręby kultury
narodowej i lokalnej nawiązuje do wielkiego dziedzictwa polskiej wolności
i wyraża ideały społeczeństwa obywatelskiego.
Społeczeństwo obywatelskie jest wspólną przestrzenią, która służy
praktykowaniu cnót obywatelskich, takich jak odpowiedzialność za naród
i wspólnoty lokalne, solidarność oraz zaangażowanie w budowę oddolnych
instytucji obywatelskich. Bez umiejętności dostrzegania i pomnażania dobra
wspólnego zabraknie obywatelskich więzi społecznych, które są fundamentem
kapitału społecznego.
Państwo polskie wspiera wolnościowe i chrześcijańskie ideały obywateli
i społeczności lokalnych, obejmujące tradycję polskiej inteligencji, tradycje
niepodległościową, narodową, religijną, socjalistyczną oraz tradycję ruchu
ludowego, dostrzegając w nich kontynuację wielowiekowych tradycji
Rzeczypospolitej Polskiej i tym samym chroniąc bogate dziedzictwo wspólnoty jej
wolnych obywateli.
Państwo polskie dąży do zrównoważonego rozwoju społeczeństwa
obywatelskiego zarówno w wymiarze terytorialnym, jak i tematycznym,
szczególną ochroną otaczając organizacje małe, krzewiące etos społecznikowski
i pielęgnujące dziedzictwo lokalne. W tym celu, przyczyniając się do wypełnienia
ideałów wolności, leżących u podstaw motywacji prospołecznych i postaw
propaństwowych, a także do kształtowania dojrzałego patriotyzmu, państwo
06.11.2019
©Telksinoe s. 2/22
polskie będzie aktywnie działać na rzecz zwiększania zaangażowania obywateli
i organizacji obywatelskich w życiu publicznym, zwiększania liczby inicjatyw
oddolnych i lokalnych oraz poprawy instytucjonalnej zdolności organizacji
obywatelskich do realizacji ich misji.
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1. 1. Ustawa określa zadania i organizację Narodowego Instytutu
Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego, zwanego dalej
„Narodowym Instytutem”.
2. Narodowy Instytut jest instytucją właściwą w sprawach wspierania
rozwoju społeczeństwa obywatelskiego, a także działalności pożytku publicznego
i wolontariatu w zakresie określonym w ustawie z dnia 24 kwietnia 2003 r.
o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2018 r. poz. 450,
650, 723 i 1365).
Art. 2. 1. Narodowy Instytut jest agencją wykonawczą w rozumieniu ustawy
z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2077 oraz
z 2018 r. poz. 62, 1000, 1366, 1669 i 1693) powołaną do realizacji zadań w zakresie
wskazanym w art. 1 ust. 2.
2. Siedzibą Narodowego Instytutu jest miasto stołeczne Warszawa.
3. Przewodniczący Komitetu do spraw Pożytku Publicznego, w drodze
rozporządzenia, nadaje Narodowemu Instytutowi statut, w którym określa:
1) szczegółowy zakres zadań i tryb pracy organów Narodowego Instytutu,
2) organizację Narodowego Instytutu,
3) wartość majątku nieprzekraczającego kwoty 200 000 zł, powyżej którego
rozporządzanie nim przez Dyrektora Narodowego Instytutu wymaga z gody
Rady Narodowego Instytutu
– mając na uwadze sprawne i efektywne zarządzanie środkami finansowymi
i wykonywanie zadań.
Art. 3. Nadzór nad Narodowym Instytutem sprawuje Przewodniczący
Komitetu do spraw Pożytku Publicznego, o którym mowa w art. 34a ust. 1 pkt 1
ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o
wolontariacie, zwany dalej „Przewodniczącym Komitetu”.
06.11.2019
©Telksinoe s. 3/22
Rozdział 2
Organy i organizacja Narodowego Instytutu
Art. 4. Organami Narodowego Instytutu są:
1) Dyrektor Narodowego Instytutu, zwany dalej „Dyrektorem”;
2) Rada Narodowego Instytutu, zwana dalej „Radą”.
Art. 5. 1. Dyrektor jest powoływany przez Przewodniczącego Komitetu na
pięcioletnią kadencję spośród osób, które:
1) posiadają obywatelstwo polskie;
2) korzystają z pełni praw publicznych;
3) posiadają wyższe wykształcenie magisterskie lub równorzędne;
4) posiadają wiedzę w zakresie działalności pożytku publicznego i wolontariatu
oraz stowarzyszeń i fundacji w Rzeczypospolitej Polskiej oraz co najmniej
pięcioletnie doświadczenie w organizacjach pozarządowych lub innych
zorganizowanych formach społeczeństwa obywatelskiego;
5) nie były skazane prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub
umyślne przestępstwo skarbowe;
6) cieszą się nieposzlakowaną opinią i dają rękojmię prawidłowego
wykonywania powierzonych zadań;
7) posiadają znajomość języka angielskiego w stopniu umożliwiającym
swobodne porozumiewanie się w zakresie działalności Narodowego
Instytutu;
8) posiadają doświadczenie w kierowaniu zespołami pracowniczymi oraz
kompetencje kierownicze.
2. Dyrektor pełni obowiązki do dnia powołania swojego następcy,
z zastrzeżeniem art. 6 ust. 4.
Art. 6. 1. Przewodniczący Komitetu odwołuje Dyrektora przed upływem
kadencji wyłącznie w przypadku:
1) zaprzestania spełniania któregokolwiek z wymagań określonych
w art. 5 ust. 1 pkt 1, 2 i 5;
2) rezygnacji ze stanowiska;
3) utraty zdolności do pełnienia powierzonych obowiązków na skutek
długotrwałej choroby, trwającej co najmniej 6 miesięcy;
06.11.2019
©Telksinoe s. 4/22
4) złożenia niezgodnego z prawdą oświadczenia lustracyjnego, stwierdzonego
prawomocnym orzeczeniem sądu.
2. Przewodniczący Komitetu może odwołać Dyrektora przed upływem
kadencji w przypadku:
1) niezatwierdzenia rocznego sprawozdania z działalności Narodowego
Instytutu lub jego nieprzedstawienia w terminie określonym w art. 8 ust. 7;
2) niezatwierdzenia rocznego sprawozdania finansowego Narodowego Instytutu
lub jego nieprzedstawienia w terminie określonym w art. 52 ust. 1 ustawy
z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2018 r. poz. 395, 398,
650 i 1629);
3) działania niezgodnego z prawem, zasadami rzetelności, gospodarności
i celowości.
3. Kadencja Dyrektora przed jej upływem wygasa w razie śmierci Dyrektora.
4. W razie wygaśnięcia kadencji Dyrektora lub jego odwołania, do czasu
powołania nowego Dyrektora, jego obowiązki pełni zastępca Dyrektora wskazany
przez Przewodniczącego Komitetu.
Art. 7. 1. Zastępców Dyrektora, w liczbie nie więcej niż dwóch, powołuje
Przewodniczący Komitetu na wniosek Dyrektora. Zastępcą Dyrektora może być
osoba, która spełnia wymogi określone w art. 5 ust. 1.
2. Przewodniczący Komitetu, na wniosek Dyrektora, odwołuje zastępców
Dyrektora, w szczególności w przypadkach określonych w art. 6 ust. 1.
3. Dyrektor określa zakres zadań zastępcy (zastępców) Dyrektora.
Art. 8. 1. Dyrektor kieruje działalnością Narodowego Instytutu,
w szczególności podejmuje decyzje we wszystkich sprawach niezastrzeżonych dla
Rady.
2. Dyrektor jest uprawniony do samodzielnego dokonywania czynności
prawnych w imieniu Narodowego Instytutu i reprezentuje go na zewnątrz.
3. Dyrektor jest odpowiedzialny za gospodarkę finansową Narodowego
Instytutu oraz za zarządzanie i gospodarowanie majątkiem Narodowego Instytutu.
4. Dyrektor przygotowuje:
1) projekt rocznego planu finansowego Narodowego Instytutu;
2) projekt rocznego planu działalności Narodowego Instytutu;
06.11.2019
©Telksinoe s. 5/22
3) roczne sprawozdanie z działalności Narodowego Instytutu;
4) roczne sprawozdanie finansowe Narodowego Instytutu;
5) końcowe sprawozdanie z realizacji programów wspierania rozwoju
społeczeństwa obywatelskiego, o których mowa w art. 23 ust. 1.
5. Dyrektor przedstawia Przewodniczącemu Komitetu do zatwierdzenia, po
uzyskaniu opinii Rady, projekt rocznego planu finansowego Narodowego Instytutu
i planu finansowego w układzie zadaniowym na dany rok budżetowy oraz na
2 kolejne lata, z uwzględnieniem terminów określonych przez ministra właściwego
do spraw finansów publicznych dla przedłożenia materiałów do projektu ustawy
budżetowej.
6. Dyrektor przedstawia do zatwierdzenia Przewodniczącemu Komitetu,
w terminie do dnia 30 września każdego roku, po uzyskaniu opinii Rady, projekt
rocznego planu działalności Narodowego Instytutu na kolejny rok.
7. Dyrektor przedstawia do zatwierdzenia Przewodniczącemu Komitetu,
w terminie do dnia 30 czerwca każdego roku, po uzyskaniu opinii Rady, roczne
sprawozdanie z działalności Narodowego Instytutu za rok poprzedni, obejmujące
w szczególności informacje o stopniu realizacji poszczególnych zadań
Narodowego Instytutu oraz stopniu wykorzystania środków przeznaczonych na ich
finansowanie.
8. Dyrektor, po uzyskaniu opinii Rady, przedstawia do zatwierdzenia
Przewodniczącemu Komitetu roczne sprawo-zdanie finansowe Narodowego
Instytutu sporządzone zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 września 1994 r. o
rachunkowości wraz ze sprawozdaniem z badania sporządzonym przez firmę
audytorską, o której mowa w art. 36 ust. 1.
9. Przewodniczący Komitetu określi, w drodze rozporządzenia, wzór
i niezbędne elementy rocznego sprawozdania z działalności Narodowego Instytutu,
tak aby umożliwiały weryfikację podanych w sprawozdaniu informacji oraz ich
przejrzystość.
Art. 9. 1. W skład Rady wchodzą:
1) członek powoływany i odwoływany przez Prezydenta Rzeczypospolitej
Polskiej;
2) 3 członków powoływanych i odwoływanych przez Przewodniczącego
Komitetu;
06.11.2019
©Telksinoe s. 6/22
3) członek powoływany i odwoływany przez ministra właściwego do spraw
finansów publicznych;
4) 5 członków reprezentujących organizacje pozarządowe oraz podmioty
określone w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności
pożytku publicznego i o wolontariacie spośród kandydatów, z których każdy
ma poparcie przynajmniej 20 organizacji pozarządowych lub podmiotów
określonych w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności
pożytku publicznego i o wolontariacie;
5) członek reprezentujący jednostki samorządu terytorialnego.
2. Członkiem Rady może być osoba, która:
1) korzysta z pełni praw publicznych;
2) cieszy się nieposzlakowaną opinią;
3) nie była skazana prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub
umyślne przestępstwo skarbowe;
4) posiada wiedzę i co najmniej trzyletnie doświadczenie w zakresie
funkcjonowania społeczeństwa obywatelskiego, pożytku publicznego
i wolontariatu.
Art. 10. 1. Członków Rady, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 4, powołuje
i odwołuje Przewodniczący Komitetu na wniosek reprezentowanych organizacji.
2. Członka Rady, o którym mowa w art. 9 ust. 1 pkt 5, powołuje i odwołuje
Przewodniczący Komitetu na wniosek Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu
Terytorialnego.
3. Kadencja Rady trwa 3 lata.
4. Wygaśnięcie członkostwa w Radzie następuje z dniem upływu kadencji,
wskutek śmierci albo odwołania przed upływem kadencji.
5. Członek Rady zostaje odwołany przed upływem kadencji, jeżeli:
1) złożył rezygnację;
2) utracił zdolność do pełnienia powierzonych obowiązków na skutek
długotrwałej choroby, trwającej co najmniej 6 miesięcy;
3) uchyla się od wykonania obowiązków;
4) przestał spełniać którekolwiek z wymagań określonych w art. 9 ust. 2 pkt 1
i 3;
06.11.2019
©Telksinoe s. 7/22
5) złożył niezgodne z prawdą oświadczenie lustracyjne, stwierdzone
prawomocnym orzeczeniem sądu.
6. Odwołać członka Rady, o którym mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1–3, przed
upływem kadencji może również z własnej inicjatywy organ, który go powołał.
7. W przypadku odwołania lub śmierci członka Rady organ, który go powołał,
niezwłocznie powołuje inną osobę na jego miejsce. Przepisy ust. 1–5 stosuje się
odpowiednio.
8. Osoba powołana w trybie określonym w ust. 7 sprawuje swoją funkcję do
końca kadencji Rady.
Art. 11. 1. Pracami Rady kieruje Przewodniczący powoływany przez
Przewodniczącego Komitetu spośród jej członków.
2. Przewodniczący zwołuje posiedzenia Rady w miarę potrzeb, nie rzadziej
jednak niż raz na kwartał.
3. Przewodniczący zwołuje posiedzenie z własnej inicjatywy, na wniosek
Dyrektora lub na wniosek co najmniej 4 członków Rady, nie później niż w terminie
2 tygodni od dnia otrzymania wniosku.
4. Z posiedzenia Rady sporządza się protokół zawierający listę uczestników
posiedzenia oraz informacje o przebiegu obrad. Kopię zatwierdzonego protokołu
Przewodniczący przekazuje Przewodniczącemu Komitetu w terminie 2 tygodni od
dnia posiedzenia.
5. Rada rozstrzyga sprawy oraz wyraża opinie w drodze uchwał, bezwzględną
większością głosów, w obecności co najmniej 6 członków Rady. W razie równej
liczby głosów rozstrzyga głos Przewodniczącego Rady.
6. Szczegółowy tryb działania Rady określa regulamin ustanowiony przez
Radę.
7. Członkowi Rady przysługuje zwrot kosztów zakwaterowania oraz podróży
w związku z udziałem w posiedzeniach Rady w wysokości i na warunkach
określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 775 § 2 ustawy z dnia
26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2018 r. poz. 917, 1000, 1076, 1608 i
1629).
8. Członkowi Rady nie przysługuje wynagrodzenie za udział w jej pracach.
Art. 12. 1. Rada wyraża opinie w sprawach:
06.11.2019
©Telksinoe s. 8/22
1) projektu rocznego planu finansowego Narodowego Instytutu, o którym mowa
w art. 8 ust. 4 pkt 1;
2) projektu rocznego planu działalności Narodowego Instytutu, o którym mowa
w art. 8 ust. 4 pkt 2;
3) rocznego sprawozdania z działalności Narodowego Instytutu, o którym mowa
w art. 8 ust. 4 pkt 3;
4) rocznego sprawozdania finansowego Narodowego Instytutu, o którym mowa
w art. 8 ust. 4 pkt 4;
5) projektu programów wspierania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego,
o których mowa w art. 23 ust. 1;
6) końcowego sprawozdania z realizacji programów wspierania rozwoju
społeczeństwa obywatelskiego, o którym mowa w art. 27;
7) wyboru firmy audytorskiej, o której mowa w art. 36.
2. Rada, w celu wykonania swoich zadań, ma prawo wglądu do dokumentów
Narodowego Instytutu i może żądać niezbędnych informacji od Dyrektora oraz
jego zastępców.
Art. 13. 1. Wynagrodzenie Dyrektora oraz jego zastępców przysługuje na
zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 3 marca 2000 r.
o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi (Dz. U.
z 2018 r. poz. 1252).
2. Zasady wynagradzania i nagradzania pracowników Narodowego Instytutu
określa regulamin wynagradzania, ustalony przez Dyrektora za zgodą
Przewodniczącego Komitetu.
Art. 14. 1. Przy zatrudnianiu pracowników Narodowego Instytutu, w tym
kierowników komórek organizacyjnych i ich zastępców, stosuje się procedurę
otwartego i konkurencyjnego naboru.
2. Ogłoszenie o naborze zamieszcza się na stronie podmiotowej Narodowego
Instytutu w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w ustawie z dnia
6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1330
i 1669), oraz w miejscu powszechnie dostępnym w siedzibie Narodowego
Instytutu.
3. Ogłoszenie o naborze zawiera co najmniej:
06.11.2019
©Telksinoe s. 9/22
1) nazwę i adres Narodowego Instytutu;
2) określenie stanowiska;
3) wymagania związane ze stanowiskiem;
4) zakres zadań wykonywanych na stanowisku;
5) wskazanie wymaganych dokumentów;
6) termin i miejsce składania dokumentów;
7) informację o metodach i technikach naboru.
Art. 15. Informacje o kandydatach, którzy zgłosili się do naboru, stanowią
informację publiczną w zakresie objętym wymaganiami określonymi w ogłoszeniu
o naborze.
Art. 16. Termin do składania dokumentów określony w ogłoszeniu o naborze
nie może być krótszy niż 14 dni od dnia opublikowania ogłoszenia na stronie
podmiotowej Narodowego Instytutu w Biuletynie Informacji Publicznej.
Art. 17. 1. Po upływie terminu, o którym mowa w art. 16, niezwłocznie
upowszechnia się listę kandydatów, którzy spełniają wymagania formalne
określone w ogłoszeniu o naborze, w sposób, o którym mowa w art. 14 ust. 2.
2. Lista, o której mowa w ust. 1, zawiera imię i nazwisko kandydata oraz jego
miejsce zamieszkania w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r.
– Kodeks cywilny (Dz. U. z 2018 r. poz. 1025, 1104 i 1629).
Art. 18. 1. Z przeprowadzonego naboru na wolne stanowisko pracy
w Narodowym Instytucie sporządza się protokół.
2. Protokół zawiera w szczególności:
1) określenie stanowiska pracy, na które był prowadzony nabór;
2) liczbę kandydatów;
3) imiona, nazwiska i miejsce zamieszkania nie więcej niż pięciu najlepszych
kandydatów uszeregowanych według poziomu spełniania przez nich
wymagań określonych w ogłoszeniu o naborze;
4) informację o zastosowanych metodach i technikach naboru;
5) uzasadnienie dokonanego wyboru.
Art. 19. 1. Informację o wyniku naboru upowszechnia się w terminie 14 dni
od dnia zatrudnienia wybranego kandydata albo zakończenia naboru, w przypadku
gdy w jego wyniku nie doszło do zatrudnienia żadnego kandydata.
06.11.2019
©Telksinoe s. 10/22
2. Informacja, o której mowa w ust. 1, zawiera:
1) określenie stanowiska pracy, na które był prowadzony nabór;
2) imię i nazwisko wybranego kandydata oraz jego miejsce zamieszkania,
o którym mowa w art. 17 ust. 2, albo informację o niezatrudnieniu żadnego
kandydata;
3) uzasadnienie dokonanego wyboru.
3. Informację, o której mowa w ust. 1, upowszechnia się w sposób, o którym
mowa w art. 14 ust. 2.
Art. 20. Jeżeli stosunek pracy osoby wyłonionej w drodze naboru ustał
w terminie do 3 miesięcy od dnia nawiązania stosunku pracy, można zatrudnić na
tym samym stanowisku kolejną osobę spośród kandydatów, o których mowa
w art. 18 ust. 2 pkt 3. Informację o zatrudnieniu tej osoby zamieszcza się zgodnie
z przepisami art. 19.
Art. 21. W Narodowym Instytucie nie może powstać stosunek podległości
służbowej między małżonkami oraz osobami pozostającymi ze sobą w stosunku
pokrewieństwa do drugiego stopnia włącznie lub powinowactwa pierwszego
stopnia oraz w stosunku przysposobienia, opieki lub kurateli.
Art. 22. 1. Sposób działania Narodowego Instytutu określa regulamin
ustanawiany przez Dyrektora.
2. Projekt regulaminu Narodowego Instytutu opiniuje Rada.
Rozdział 3
Zadania Narodowego Instytutu
Art. 23. 1. Narodowy Instytut zarządza programami wspierania rozwoju
społeczeństwa obywatelskiego, realizując zadania, o których mowa w art. 24.
2. Rada Ministrów przyjmuje, w drodze uchwały, programy wspierania
rozwoju społeczeństwa obywatelskiego.
Art. 24. 1. Do zadań Narodowego Instytutu należy realizacja działań na rzecz
wspierania rozwoju wspólnoty obywatelskiej i społeczeństwa obywatelskiego
w Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności przez zwiększanie instytucjonalnej
sprawności organizacji pozarządowych oraz innych zorganizowanych form
06.11.2019
©Telksinoe s. 11/22
społeczeństwa obywatelskiego, ich niezależności oraz profesjonalizmu, przy
jednoczesnym zachowaniu ich obywatelskiego charakteru.
2. Do zadań Narodowego Instytutu należy wzmacnianie potencjału
organizacji pozarządowych oraz innych zorganizowanych form społeczeństwa
obywatelskiego, w szczególności przez wspieranie pozyskiwania przez nie
środków pozabudżetowych na działalność, której celem jest wspieranie rozwoju
społeczeństwa obywatelskiego oraz wspieranie rozwoju kadr, ze szczególnym
uwzględnieniem wolontariuszy i społeczników.
3. Do zadań Narodowego Instytutu należy także:
1) wspieranie zaangażowania obywateli, organizacji pozarządowych oraz innych
zorganizowanych form społeczeństwa obywatelskiego w życie publiczne,
procesy kształtowania polityk publicznych i podejmowania decyzji;
2) wspieranie obywatelskiej kontroli nad funkcjonowaniem instytucji
publicznych i instytucji zaufania publicznego oraz zwiększenie ich
przejrzystości i przestrzegania reguł dobrego rządzenia;
3) wspieranie oddolnej aktywności obywatelskiej, wzmacnianie etosu
społecznikowskiego obywateli, wspieranie i upowszechnianie wolontariatu;
4) podtrzymywanie i upowszechnianie kultury oraz zakorzenionej
w chrześcijańskim dziedzictwie tradycji narodowej i lokalnej, pielęgnowanie
polskości oraz rozwoju świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej,
a także solidarności i wrażliwości społecznej;
5) promocja poszanowania i ochrony praw człowieka i praw obywatelskich;
6) edukacja obywatelska i kształtowanie postaw obywatelskich oraz wspieranie
zaangażowania obywateli i organizacji obywatelskich w realizację zadań
z zakresu edukacji formalnej i nieformalnej;
7) wspieranie ochrony środowiska oraz praw zwierząt;
8) udział w realizacji międzynarodowych programów wspierania rozwoju
społeczeństwa obywatelskiego, w tym programów współfinansowanych ze
środków zagranicznych;
9) prowadzenie i wspieranie programów badań dotyczących społeczeństwa
obywatelskiego;
06.11.2019
©Telksinoe s. 12/22
10) upowszechnianie informacji w środowisku organizacji pozarządowych oraz
innych zorganizowanych form społeczeństwa obywatelskiego o planowanych
i ogłaszanych konkursach;
11) popularyzowanie efektów zrealizowanych zadań oraz prowadzenie
repozytorium modelowych przedsięwzięć, dobrych praktyk, rezultatów
i produktów wypracowanych w ramach programów wspierania rozwoju
społeczeństwa obywatelskiego;
12) realizacja innych zadań zlecanych przez Przewodniczącego Komitetu, przy
jednoczesnym zapewnieniu na ich realizację środków finansowych, o których
mowa w art. 32 ust. 1 pkt 4.
4. Przy realizacji zadań, o których mowa w ust. 1–3, Narodowy Instytut może
współpracować z podmiotami zagranicznymi i krajowymi, w szczególności jako
partner umów o wspólne przedsięwzięcie.
5. Narodowy Instytut realizuje zadania samodzielnie lub zleca realizację
zadań, o których mowa w ust. 1–3, wyłonionym w drodze otwartego konkursu
ofert organizacjom pozarządowym oraz podmiotom wymienionym w art. 3 ust. 3
ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego
i o wolontariacie.
6. Narodowy Instytut może uczestniczyć w realizacji programów
operacyjnych, o których mowa w ustawie z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach
realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie
finansowej 2014–2020 (Dz. U. z 2018 r. poz. 1431 i 1544), oraz przystępować do
programów lub projektówwspółfinansowanych
ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r.
o finansach publicznych.
Art. 25. 1. Narodowy Instytut prowadzi ewaluację programów wspierania
rozwoju społeczeństwa obywatelskiego w trakcie ich trwania, w szczególności
w celu rozstrzygnięcia, czy realizacja programów prowadzi do osiągnięcia celów
programów oraz czy jest zgodna z celami polityki państwa w zakresie wspierania
rozwoju społeczeństwa obywatelskiego.
2. Po zakończeniu realizacji programów wspierania rozwoju społeczeństwa
obywatelskiego jest przeprowadzana ich ewaluacja mająca na celu w szczególności
ocenę stopnia osiągnięcia ich celów lub określenia przyczyn ich nieosiągnięcia.
06.11.2019
©Telksinoe s. 13/22
3. Ewaluacja, o której mowa w ust. 1 i 2, prowadzona jest zgodnie
z harmonogramem przewidzianym w tych programach.
4. Dyrektor przedstawia Radzie, w terminie do dnia 30 czerwca każdego roku,
informację o wynikach ewaluacji przeprowadzonych w roku ubiegłym.
5. Narodowy Instytut może zlecać przeprowadzenie ewaluacji zewnętrznym
podmiotom, wybranym w drodze otwartego konkursu.
Art. 26. Przewodniczący Komitetu w ramach nadzoru:
1) sprawuje kontrolę nad działalnością Narodowego Instytutu pod względem
legalności, gospodarności, celowości i rzetelności na zasadach i w trybie
określonych w przepisach o kontroli w administracji rządowej;
2) zatwierdza:
a) projekt rocznego planu finansowego Narodowego Instytutu,
b) projekt rocznego planu działalności Narodowego Instytutu,
c) roczne sprawozdanie z działalności Narodowego Instytutu,
d) roczne sprawozdanie finansowe Narodowego Instytutu.
Art. 27. 1. Dyrektor, po uzyskaniu opinii Rady, przedstawia
Przewodniczącemu Komitetu do zatwierdzenia końcowe sprawozdanie z realizacji
programów wspierania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego wraz z informacją
o ewaluacji, o której mowa w art. 25 ust. 2.
2. Rada Ministrów podejmuje decyzje w sprawie kontynuacji finansowania
programów wspierania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego.
Rozdział 4
Tryb realizacji zadań Narodowego Instytutu
Art. 28. Do realizacji zadań Narodowego Instytutu, o których mowa
w art. 24 ust. 1–3, mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r.
o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.
Art. 29. W przypadku realizacji zadań Narodowego Instytutu organem
administracji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r.
o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie jest Dyrektor.
Art. 30. 1. Narodowy Instytut realizuje programy, o których mowa
w art. 23 ust. 1, samodzielnie lub w drodze otwartego konkursu ofert, o którym
06.11.2019
©Telksinoe s. 14/22
mowa w dziale II rozdziale 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności
pożytku
publicznego i o wolontariacie.
2. Dyrektor ustala regulamin konkursu, który zatwierdza Rada.
3. Regulamin konkursu określa w szczególności:
1) przedmiot konkursu oraz czas jego trwania, w tym rodzaj zadania
podlegającego dofinansowaniu w ramach realizowanego projektu;
2) podmioty uprawnione do udziału w konkursie;
3) termin, miejsce oraz formę składania oferty na realizację zadania;
4) wzór oferty na realizację zadania;
5) wzór umowy na realizację zadania;
6) kwotę przeznaczoną na realizację zadania;
7) zasady przyznawania dotacji w konkursie oraz maksymalny dopuszczalny
poziom dofinansowania wniosku lub maksymalną dopuszczalną kwotę
dofinansowania wniosku;
8) sposób podania do publicznej wiadomości wyników konkursu;
9) formę i sposób udzielania wnioskodawcy wyjaśnień w kwestiach
dotyczących konkursu;
10) zasady rozliczania dotacji;
11) zasady sporządzania sprawozdania z realizacji zadania.
4. Przy ocenie wniosków złożonych w konkursie bierze się pod uwagę
następujące kryteria:
1) adekwatność oferty w odniesieniu do celów programu oraz celów i potrzeb
jego uczestników i organizacji zaangażowanych w jego realizację;
2) jakość planu działań zawartych w ofercie i jego realizacji;
3) potencjalny wpływ działań zawartych w ofercie na uczestników, organizacje
zaangażowane w realizację oferty oraz inne podmioty będące interesariuszami
działań, w tym także trwałość rezultatów działań zawartych w ofercie i jakość
środków mających na celu upowszechnienie rezultatów;
4) możliwość realizacji oferty w grupie partnerskiej z uwzględnieniem
doświadczenia jej członków;
5) zasadność planowanych kosztów w stosunku do celu, rezultatów i zakresu
działań, które obejmuje oferta.
06.11.2019
©Telksinoe s. 15/22
Art. 31. W ramach programów wspierania rozwoju społeczeństwa
obywatelskiego, o których mowa w art. 23 ust. 1, Narodowy Instytut może
dofinansować rozwój instytucjonalny organizacji pozarządowych oraz podmiotów,
o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności
pożytku publicznego i o wolontariacie, w tym kosztów organizacyjnych
i administracyjnych ich działalności.
Rozdział 5
Gospodarka finansowa Narodowego Instytutu
Art. 32. 1. Przychodami Narodowego Instytutu są:
1) dotacja celowa na realizację programów wspierania rozwoju społeczeństwa
obywatelskiego, o których mowa w art. 23 ust. 1, oraz zadań, o których mowa
w art. 24 ust. 1, 2 i ust. 3 pkt 1–11;
2) dotacja podmiotowa na pokrycie bieżących kosztów zarządzania programami
i zadaniami, realizowanymi przez Narodowy Instytut, o których mowa
w pkt 1, w tym kosztów wynagradzania członków komisji konkursowej
w celu opiniowania złożonych ofert;
3) dotacja celowa na finansowanie lub dofinansowanie kosztów inwestycji
dotyczących obsługi realizacji zadań, o których mowa w pkt 1;
4) dotacja celowa na realizację zadań, o których mowa w art. 24 ust. 3 pkt 12.
2. Przychodami Narodowego Instytutu mogą być środki pochodzące z innych
źródeł, a w szczególności z:
1) budżetu Unii Europejskiej;
2) programów finansowanych z udziałem niepodlegających zwrotowi środków
z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie Europejskiego
Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) lub innych środków pochodzących
ze źródeł zagranicznych niepodlegających zwrotowi;
3) odsetek od wolnych środków przekazanych w depozyt zgodnie z przepisami
o finansach publicznych;
4) zapisów i darowizn.
3. Środki, o których mowa w ust. 1, niewykorzystane w danym roku
budżetowym, podlegają zwrotowi do budżetu państwa zgodnie z przepisami
ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.
06.11.2019
©Telksinoe s. 16/22
4. Wydatkowanie środków, o których mowa w ust. 1 i 2, przez Narodowy
Instytut jest dokonywane zgodnie z przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r.
o finansach publicznych.
5. Dotacje, o których mowa w ust. 1, przekazuje Prezes Rady Ministrów na
wniosek Dyrektora.
Art. 33. 1. Narodowy Instytut prowadzi gospodarkę finansową na podstawie
rocznego planu finansowego ustalanego zgodnie z przepisami ustawy z dnia
27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, na okres roku obrotowego. Rokiem
obrotowym jest rok budżetowy.
2. Podstawę gospodarki finansowej Narodowego Instytutu w okresie od dnia
1 stycznia do dnia zatwierdzenia przez Przewodniczącego Komitetu rocznego
planu finansowego Narodowego Instytutu stanowi projekt tego planu
przygotowany przez Dyrektora.
3. Zmian planu finansowego Narodowego Instytutu dokonuje się w trybie i na
zasadach określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach
publicznych.
Art. 34. Realizacja poszczególnych tytułów wydatków jest dokonywana
w granicach kwot ustalonych w planie finansowym.
Art. 35. 1. Narodowy Instytut tworzy następujące fundusze:
1) fundusz statutowy;
2) fundusz rezerwowy;
3) zakładowy fundusz świadczeń socjalnych;
4) zakładowy fundusz nagród.
2. Fundusz statutowy Narodowego Instytutu odzwierciedla równowartość
netto środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych oraz innych
składników majątku, stanowiących wyposażenie Narodowego Instytutu na dzień
rozpoczęcia przez niego działalności.
3. Fundusz rezerwowy:
1) zwiększa się o wartość zysku netto Narodowego Instytutu;
2) zmniejsza się o wartość straty netto Narodowego Instytutu.
4. Zakładowy fundusz nagród stanowi 8,5% funduszu płac.
06.11.2019
©Telksinoe s. 17/22
Art. 36. 1. Roczne sprawozdanie finansowe Narodowego Instytutu podlega
badaniu przez firmę audytorską, zgodnie z wymogami przeprowadzania badań
określonymi w ustawie z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości i w ustawie
z dnia 11 maja 2017 r. o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze
publicznym (Dz. U. poz. 1089 oraz z 2018 r. poz. 398 i 1669).
2. Przewodniczący Komitetu dokonuje, po zasięgnięciu opinii Rady, wyboru Zmiana w ust. 2
w art. 36 wejdzie
firmy audytorskiej, o której mowa w ust. 1, w trybie przepisów [ustawy z dnia w życie z dn.
29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1579 1.01.2021 r. (Dz.
U. z 2019 r. poz.
i 2018 oraz z 2018 r. poz. 1560, 1603, 1669 i 1693)] 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. poz. 2019)>.
Rozdział 6
Zmiany w przepisach obowiązujących
Art. 37–41. (pominięte)1)
Rozdział 7
Przepisy przejściowe, dostosowujące i końcowe
Art. 42. 1. Postępowania wszczęte, a niezakończone wydaniem decyzji
ostatecznej albo prawomocnego postanowienia sądu, w zakresie wskazanym
w art. 22 ust. 9, art. 27 ust. 2a, art. 27aa ust. 4, art. 33 ust. 2 i 3, art. 33a ust. 1 i 2
ustawy zmienianej w art. 39, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia
w życie niniejszej ustawy, są prowadzone na podstawie dotychczasowych
przepisów, przy czym organ, który przejął zadania i kompetencje ministra
właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego zgodnie z przepisami niniejszej
ustawy:
1) prowadzi w dalszym ciągu postępowania, które zostały wszczęte przez
ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego, o czym
zawiadamia strony tych postępowań;
2) z mocy prawa wstępuje w miejsce ministra właściwego do spraw
zabezpieczenia społecznego do toczących się w chwili wejścia w życie
niniejszej ustawy postępowań przed sądami rejestrowymi.
1)
Zamieszczone w obwieszczeniu Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 14 września
2018 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o Narodowym Instytucie Wolności –
Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego (Dz. U. poz. 1813) .
06.11.2019
©Telksinoe s. 18/22
2. Należności i zobowiązania ministra właściwego do spraw zabezpieczenia
społecznego związane z wykonywaniem jego kompetencji wynikających z działu
II rozdziałów 3 i 4 ustawy zmienianej w art. 39 stają się należnościami i
zobowiązaniami Narodowego Instytutu z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.
3. Narodowy Instytut staje się stroną umów i porozumień zawartych w celu
wykonania kompetencji ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego
wynikających z działu II rozdziałów 3 i 4 ustawy zmienianej w art. 39.
Art. 43. 1. Program Fundusz Inicjatyw Obywatelskich na lata 2014 –
2020 stanowiący załącznik do uchwały nr 209/2013 Rady Ministrów z dnia
27 listopada 2013 r. w sprawie przyjęcia Programu Fundusz Inicjatyw
Obywatelskich na lata 2014–2020 staje się programem wspierania rozwoju
społeczeństwa obywatelskiego w rozumieniu art. 23 ust. 1 niniejszej ustawy.
2. Należności i zobowiązania ministra właściwego do spraw zabezpieczenia
społecznego wynikające z realizacji uchwały, o której mowa w ust. 1, stają się
należnościami i zobowiązaniami Narodowego Instytutu z dniem wejścia w życie
niniejszej ustawy.
3. Narodowy Instytut staje się stroną umów i porozumień zawartych
w wyniku realizacji uchwały, o której mowa w ust. 1, z dniem wejścia w życie
niniejszej ustawy.
4. W przypadku postępowań administracyjnych dotyczących zwrotu dotacji
udzielonych w ramach Programu Operacyjnego Fundusz Inicjatyw Obywatelskich
na lata 2009–2013 stanowiącego załącznik do uchwały nr 238/2008 Rady
Ministrów z dnia 4 listopada 2008 r. w sprawie przyjęcia krajowego Programu
Operacyjnego Fundusz Inicjatyw Obywatelskich na lata 2009–2013 oraz
w związku z realizacją uchwały, o której mowa w ust. 1, za organ, który udzielił
dotacji w rozumieniu art. 169 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach
publicznych, uznaje się Dyrektora.
5. Dyrektor prowadzi w dalszym ciągu niezakończone do dnia wejścia
w życie niniejszej ustawy postępowania, które zostały wszczęte przez ministra
właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego i w których nie została wydana
decyzja administracyjna, z zastrzeżeniem ust. 6.
6. Przewodniczący Komitetu prowadzi w dalszym ciągu niezakończone do
dnia wejścia w życie niniejszej ustawy postępowania, które zostały wszczęte przez
06.11.2019
©Telksinoe s. 19/22
ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego i w których strona
wniosła o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją administracyjną.
7. Dyrektor wstępuje z mocy prawa w miejsce ministra właściwego do spraw
zabezpieczenia społecznego do toczących się w chwili wejścia w życie niniejszej
ustawy:
1) postępowań egzekucyjnych dotyczących dotacji, o których mowa w ust. 4,
w charakterze wierzyciela;
2) postępowań przed sądami administracyjnymi dotyczących dotacji, o których
mowa w ust. 4, w charakterze organu.
Art. 44. Do wykazu organizacji mających status organizacji pożytku
publicznego, o którym mowa w art. 27a ust. 1 ustawy zmienianej w art. 39, na
dzień 30 listopada 2016 r., na które podatnik podatku dochodowego od osób
fizycznych może przekazać 1% podatku z zeznań podatkowych składanych za rok
podatkowy, oraz do czynności związanych z jego tworzeniem i prowadzeniem
stosuje się dotychczasowe przepisy wykonawcze, z tym zastrzeżeniem, że
kompetencje przyznane tymi przepisami ministrowi właściwemu do spraw
zabezpieczenia społecznego wykonywać będzie Dyrektor.
Art. 45. 1. Z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy członkowie korpusu
służby cywilnej zatrudnieni w urzędzie obsługującym ministra właściwego do
spraw zabezpieczenia społecznego realizujący do tego dnia zadania, które zostają
przekazane niniejszą ustawą do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów lub
Narodowego Instytutu, stają się członkami korpusu służby cywilnej zatrudnionymi
w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.
2. Dotychczasowy pracodawca jest obowiązany, w terminie 14 dni od dnia
ogłoszenia niniejszej ustawy, zawiadomić na piśmie osoby, o których mowa
w ust. 1, o zmianach, jakie mają nastąpić w ich stosunkach pracy. Przepis
art. 231 § 4 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy stosuje się
odpowiednio.
3. Przepisu ust. 2 zdanie drugie nie stosuje się do urzędników służby cywilnej,
do których stosuje się przepisy ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie
cywilnej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1559).
06.11.2019
©Telksinoe s. 20/22
Art. 46. 1. Maksymalny limit wydatków budżetu państwa będący skutkiem
finansowania ustawy na lata 2017–2026 wyniesie 387 380 000 zł, z tym że w roku:
1) 2017 – 1 580 000 zł;
2) 2018 – 39 400 000 zł;
3) 2019 – 60 800 000 zł;
4) 2020 – 40 800 000 zł;
5) 2021 – 40 800 000 zł;
6) 2022 – 40 800 000 zł;
7) 2023 – 40 800 000 zł;
8) 2024 – 40 800 000 zł;
9) 2025 – 40 800 000 zł;
10) 2026 – 40 800 000 zł.
2. W przypadku zagrożenia przekroczenia limitów wydatków, o których
mowa w ust. 1, na dany rok budżetowy zostanie zastosowany mechanizm
korygujący polegający na ograniczeniu kosztów rzeczowych ponoszonych przez
Narodowy Instytut.
3. Organem odpowiedzialnym za wdrożenie mechanizmu korygującego,
o którym mowa w ust. 2, jest Prezes Rady Ministrów.
4. Organem właściwym do monitorowania wykorzystania limitów wydatków,
o których mowa w ust. 1, jest Prezes Rady Ministrów.
Art. 47. Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 10a
ust. 6, art. 19, art. 19a ust. 7d, art. 23 ust. 5 i 8, art. 27a ust. 10, art. 27ab ust. 6,
art. 27c ust. 3, art. 33b oraz art. 40 ustawy zmienianej w art. 39 zachowują moc do
dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 10a
ust. 6, art. 19, art. 19a ust. 7d, art. 23 ust. 5 i 8, art. 27a ust. 10, art. 27ab ust. 6,
art. 27c ust. 3, art. 33b oraz art. 40 ustawy zmienianej w art. 39, w brzmieniu
nadanym niniejszą ustawą, nie dłużej jednak niż przez 12 miesięcy od dnia wejścia
w życie niniejszej ustawy.
Art. 48. Kadencja członków Rady Działalności Pożytku Publicznego,
o których mowa w art. 36 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 39, powołanych na
podstawie dotychczasowych przepisów trwa do końca okresu, na który zostali
powołani.
06.11.2019
©Telksinoe s. 21/22
Art. 49. Członkowie Rady pierwszej kadencji zostaną powołani w terminie
3 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
Art. 50. W celu wykonania przepisów ustawy Prezes Rady Ministrów
dokona, w drodze rozporządzenia, przeniesienia planowanych wydatków
budżetowych, w tym wynagrodzeń, między częściami, działami i rozdziałami
budżetu państwa, z zachowaniem przeznaczenia środków publicznych
wynikającego z ustawy budżetowej.
Art. 51. 1. Tworzy się Narodowy Instytut.
2. Dyrektor jest uprawniony do podejmowania wszelkich działań
przygotowawczych i organizacyjnych niezbędnych do utworzenia Narodowego
Instytutu.
3. Dyrektor w terminie 30 dni od dnia powołania przedstawia do
zatwierdzenia Przewodniczącemu Komitetu pierwszy plan finansowy Narodowego
Instytutu na okres od dnia jego utworzenia do końca roku obrotowego.
4. Przepisów art. 8 ust. 5 oraz art. 12 ust. 1 pkt 1 nie stosuje się do pierwszego
planu finansowego Narodowego Instytutu.
Art. 52. 1. Prezes Rady Ministrów określi składniki majątkowe
i niemajątkowe stanowiące majątek Narodowego
Instytutu w drodze decyzji wydanej nie później niż w terminie miesiąca od dnia
wejścia w życie niniejszej ustawy.
2. Decyzja, o której mowa w ust. 1, stanowi podstawę do wpisania do ksiąg
wieczystych i rejestrów tytułu prawnego Narodowego Instytutu do określonych
w decyzji składników majątkowych i niemajątkowych.
3. Narodowy Instytut przejmuje składniki, o których mowa w ust. 1, na
utworzenie funduszu statutowego.
Art. 53. 1. Do dnia 31 grudnia 2017 r. obsługę administracyjno-biurową oraz
prawną Dyrektora, w tym w zakresie realizacji zadań Narodowego Instytutu,
zapewnia Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
2. W okresie, o którym mowa w ust. 1, ogłoszenia, o których mowa
w art. 14 ust. 2, art. 17 ust. 1 oraz w art. 19 ust. 1, zamieszcza się również
w Biuletynie Informacji Publicznej Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.
06.11.2019
©Telksinoe s. 22/22
3. Wydatki związane z zapewnieniem obsługi, o której mowa w ust. 1, są
pokrywane z rezerwy celowej budżetu państwa na zmiany systemowe i niektóre
zmiany organizacyjne, w tym nowe zadania oraz na zadania związane z poprawą
finansów publicznych, w tym odbudową dochodów budżetu państwa.
Art. 54. Tworzy się Komitet do spraw Pożytku Publicznego.
Art. 55. 1. Do przyjętych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy
rządowych programów, o których mowa w art. 5c ustawy zmienianej w art. 39,
w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy,
dotyczących wspierania rozwoju organizacji pozarządowych oraz podmiotów
wymienionych w art. 3 ust. 3 ustawy zmienianej w art. 39 stosuje się przepisy
dotychczasowe.
2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do programu, o którym mowa w art. 43 ust. 1.
Art. 56. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia2),
z wyjątkiem art. 45 ust. 2 i 3, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia.
2)
Ustawa została ogłoszona w dniu 13 października 2017 r.
06.11.2019