Wyszukiwarka ustaw

2017 Pozycja 1430

©Telksinoe s. 1/200

Opracowano na podstawie: t.j.

Dz. U. z 2017 r.

poz. 1430, 2217,

z 2018 r. poz. 138, 398.

U S T A W A

z dnia 21 listopada 1967 r.

o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

DZIAŁ I

Przepisy ogólne

Art. 1. Obrona Ojczyzny jest sprawą i obowiązkiem wszystkich obywateli

Rzeczypospolitej Polskiej.

Art. 2. Umacnianie obronności Rzeczypospolitej Polskiej, przygotowanie

ludności i mienia narodowego na wypadek wojny oraz wykonywanie innych zadań

w ramach powszechnego obowiązku obrony należy do wszystkich organów władzy

i administracji rządowej oraz innych organów i instytucji państwowych, organów

samorządu terytorialnego, przedsiębiorców i innych jednostek organizacyjnych,

organizacji społecznych, a także do każdego obywatela w zakresie określonym

w ustawach.

Art. 3. 1. Na straży suwerenności i niepodległości Narodu Polskiego oraz jego

bezpieczeństwa i pokoju stoją Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej, zwane dalej

„Siłami Zbrojnymi”.

2. Siły Zbrojne mogą ponadto brać udział w zwalczaniu klęsk żywiołowych

i likwidacji ich skutków, działaniach antyterrorystycznych i z zakresu ochrony mienia,

akcjach poszukiwawczych oraz ratowania lub ochrony zdrowia i życia ludzkiego,

oczyszczaniu terenów z materiałów wybuchowych i niebezpiecznych pochodzenia

wojskowego oraz ich unieszkodliwianiu, a także w realizacji zadań z zakresu

zarządzania kryzysowego.

2a. Siły Zbrojne, realizując zadania konstytucyjne, w zakresie ochrony

niepodległości państwa, niepodzielności jego terytorium oraz zapewnienia

bezpieczeństwa i nienaruszalności jego granic, mają prawo stosowania środków

przymusu bezpośredniego, użycia broni i innego uzbrojenia, z uwzględnieniem

konieczności i celu wykonania tych zadań, w sposób adekwatny do zagrożenia oraz

w granicach zasad określonych w wiążących Rzeczpospolitą Polską ratyfikowanych

umowach międzynarodowych oraz międzynarodowym prawie zwyczajowym.

15.03.2018

©Telksinoe s. 2/200

2b. Siły Zbrojne użyte w celu określonym w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia

1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza

granicami państwa (Dz. U. z 2014 r. poz. 1510) mają prawo stosowania środków

przymusu bezpośredniego, użycia broni i innego uzbrojenia na warunkach

określonych w tej ustawie, w granicach zasad określonych w wiążących

Rzeczpospolitą Polską ratyfikowanych umowach międzynarodowych oraz

międzynarodowym prawie zwyczajowym, a także z uwzględnieniem celu użycia Sił

Zbrojnych poza granicami państwa.

3. W skład Sił Zbrojnych wchodzą jako ich rodzaje:

1) Wojska Lądowe;

2) Siły Powietrzne;

3) Marynarka Wojenna;

4) Wojska Specjalne;

5) Wojska Obrony Terytorialnej.

4. Siły Zbrojne składają się z jednostek wojskowych i związków

organizacyjnych.

4a. Dowódcami rodzajów Sił Zbrojnych są Dowódca Generalny Rodzajów Sił

Zbrojnych, zwany dalej „Dowódcą Generalnym”, Dowódca Operacyjny Rodzajów Sił

Zbrojnych, zwany dalej „Dowódcą Operacyjnym”, i Dowódca Wojsk Obrony

Terytorialnej.

5. Przez jednostkę wojskową rozumie się jednostkę organizacyjną Sił Zbrojnych,

funkcjonującą na podstawie nadanego przez Ministra Obrony Narodowej etatu

określającego jej strukturę wewnętrzną, liczbę, rodzaje i rangę wszystkich stanowisk

służbowych występujących w tej jednostce, jak również liczbę i rodzaje uzbrojenia,

środków transportu i innego wyposażenia należnego jednostce, oraz posługującą się

pieczęcią urzędową z godłem Rzeczypospolitej Polskiej i nazwą (numerem) jednostki.

6. Przez związek organizacyjny rozumie się jednostki wojskowe zorganizowane

w określoną strukturę, w szczególności w korpus, dywizję lub brygadę, funkcjonującą

samodzielnie albo w składzie rodzaju Sił Zbrojnych.

7. W skład Sił Zbrojnych wchodzi również Żandarmeria Wojskowa, jako ich

wyodrębniona i wyspecjalizowana służba.

8. W razie ogłoszenia powszechnej lub częściowej mobilizacji oraz w czasie

wojny Służba Kontrwywiadu Wojskowego i Służba Wywiadu Wojskowego stają się,

z mocy prawa, częścią Sił Zbrojnych.

15.03.2018

©Telksinoe s. 3/200

9. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze zarządzenia, tryb i sposób

przygotowania Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Służby Wywiadu Wojskowego

do włączenia w skład Sił Zbrojnych, w przypadku o którym mowa w ust. 8, mając na

uwadze zapewnienie sprawnego włączenia tych służb w skład Sił Zbrojnych, w tym

przebiegu operacyjnego i mobilizacyjnego rozwinięcia jednostek wojskowych oraz

koniecznych rezerw osobowych dla tych służb.

Art. 3a. 1. Jednostki wojskowe i ich związki organizacyjne są rozmieszczone

w garnizonach.

2. Minister Obrony Narodowej powierza pełnienie funkcji dowódcy garnizonu

żołnierzowi zawodowemu zajmującemu stanowisko służbowe w tym garnizonie,

a także zwalnia z tej funkcji.

3. Minister Obrony Narodowej, w drodze rozporządzenia, tworzy, przekształca

i znosi garnizony, określa zadania ich dowódców oraz siedziby i terytorialny zasięg

właściwości, z uwzględnieniem w szczególności podziału terytorialnego państwa.

Art. 4. 1. Powszechnemu obowiązkowi obrony podlegają wszyscy obywatele

polscy zdolni ze względu na wiek i stan zdrowia do wykonywania tego obowiązku.

Obywatel polski będący równocześnie obywatelem innego państwa nie podlega

powszechnemu obowiązkowi obrony, jeżeli stale zamieszkuje poza granicami

Rzeczypospolitej Polskiej.

2. W ramach powszechnego obowiązku obrony obywatele polscy są obowiązani

do:

1) pełnienia służby wojskowej,

2) wykonywania obowiązków wynikających z nadanych przydziałów kryzysowych

i przydziałów mobilizacyjnych,

3) świadczenia pracy w ramach pracowniczych przydziałów mobilizacyjnych,

4) pełnienia służby w obronie cywilnej,

5) odbywania edukacji dla bezpieczeństwa,

6) uczestniczenia w samoobronie ludności,

7) odbywania ćwiczeń w jednostkach przewidzianych do militaryzacji i pełnienia

służby w jednostkach zmilitaryzowanych,

8) wykonywania świadczeń na rzecz obrony

– na zasadach i w zakresie określonych w ustawie.

2a. Przeznaczanie do służby zastępczej, kierowanie do jej odbywania oraz

odbywanie służby zastępczej następuje na zasadach określonych w ustawie z dnia

15.03.2018

©Telksinoe s. 4/200

28 listopada 2003 r. o służbie zastępczej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1811 oraz z 2017 r.

poz. 60).

3. Ochotnicze spełnianie zadań w ramach powszechnego obowiązku obrony

Rzeczypospolitej Polskiej jest prawem wszystkich obywateli polskich.

Art. 4a. 1. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, stojąc na straży suwerenności

i bezpieczeństwa państwa, nienaruszalności i niepodzielności jego terytorium,

w szczególności:

1) zatwierdza, na wniosek Prezesa Rady Ministrów, strategię bezpieczeństwa

narodowego;

2) wydaje, na wniosek Prezesa Rady Ministrów, w drodze postanowienia,

Polityczno-Strategiczną Dyrektywę Obronną Rzeczypospolitej Polskiej oraz

inne dokumenty wykonawcze do strategii bezpieczeństwa narodowego;

3) zatwierdza, na wniosek Rady Ministrów, plany krajowych ćwiczeń systemu

obronnego i kieruje ich przebiegiem;

4) postanawia, na wniosek Prezesa Rady Ministrów, o wprowadzeniu albo zmianie

określonego stanu gotowości obronnej państwa;

4a) w razie konieczności obrony państwa postanawia, na wniosek Rady Ministrów,

o dniu, w którym rozpoczyna się czas wojny na terytorium Rzeczypospolitej

Polskiej. W tym samym trybie postanawia o dniu, w którym czas wojny kończy

się;

4b) kieruje obroną państwa, we współdziałaniu z Radą Ministrów, z chwilą

mianowania Naczelnego Dowódcy Sił Zbrojnych i przejęcia przez niego

dowodzenia;

5) może zwracać się do wszystkich organów władzy publicznej, administracji

rządowej i samorządowej, przedsiębiorców, kierowników innych jednostek

organizacyjnych oraz organizacji społecznych o informacje mające znaczenie dla

bezpieczeństwa i obronności państwa;

6) inicjuje i patronuje przedsięwzięciom ukierunkowanym na kształtowanie postaw

patriotycznych i obronnych w społeczeństwie.

1a. Postanowienia, o których mowa w ust. 1 pkt 4a, niezwłocznie ogłasza się

w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.

1b. Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego jest organem pomocniczym

Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w procesie kierowania obroną państwa.

2. Informacje, o których mowa w ust. 1 pkt 5, przekazywane są bezzwłocznie.

15.03.2018

©Telksinoe s. 5/200

Art. 5. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, sprawując zwierzchnictwo nad

Siłami Zbrojnymi, w szczególności:

1) określa, na wniosek Ministra Obrony Narodowej, główne kierunki rozwoju Sił

Zbrojnych oraz ich przygotowań do obrony państwa;

1a) wskazuje, na wniosek Prezesa Rady Ministrów, osobę przewidzianą do

mianowania na stanowisko Naczelnego Dowódcy Sił Zbrojnych;

2) może uczestniczyć w odprawach kierowniczej kadry Ministerstwa Obrony

Narodowej i Sił Zbrojnych;

3) zatwierdza, na wniosek Ministra Obrony Narodowej, w drodze postanowienia:

a) narodowe plany użycia Sił Zbrojnych do obrony państwa,

b) organizację i zasady funkcjonowania wojennego systemu dowodzenia

Siłami Zbrojnymi.

Art. 5a. 1. Osoba, o której mowa w art. 5 pkt 1a, przygotowuje się do realizacji

zadań wynikających z kompetencji Naczelnego Dowódcy Sił Zbrojnych, do czasu

mianowania Naczelnego Dowódcy Sił Zbrojnych lub wskazania przez Prezydenta

Rzeczypospolitej Polskiej innej osoby przewidzianej do mianowania na to stanowisko.

2. Przygotowania, o których mowa w ust. 1, obejmują w szczególności udział

w strategicznych grach i ćwiczeniach obronnych, planowaniu użycia Sił Zbrojnych do

obrony państwa oraz w przygotowywaniu wojennego systemu dowodzenia Siłami

Zbrojnymi.

Art. 6. 1. Do zadań Rady Ministrów wykonywanych w ramach zapewniania

zewnętrznego bezpieczeństwa państwa i sprawowania ogólnego kierownictwa

w dziedzinie obronności kraju należy w szczególności:

1) opracowywanie projektów strategii bezpieczeństwa narodowego;

2) planowanie i realizacja przygotowań obronnych państwa zapewniających jego

funkcjonowanie w razie zewnętrznego zagrożenia bezpieczeństwa i w czasie

wojny, w tym planowanie przedsięwzięć gospodarczo-obronnych oraz zadań

wykonywanych na rzecz Sił Zbrojnych i wojsk sojuszniczych;

3) przygotowywanie systemu kierowania bezpieczeństwem narodowym, w tym

obroną państwa, i organów władzy publicznej do funkcjonowania na

stanowiskach kierowania;

4) utrzymywanie stałej gotowości obronnej państwa, wnioskowanie do Prezydenta

Rzeczypospolitej Polskiej o jej podwyższanie w razie zewnętrznego zagrożenia

15.03.2018

©Telksinoe s. 6/200

bezpieczeństwa i w czasie wojny oraz o jej obniżanie stosownie do zmniejszania

stopnia zagrożenia;

5) określanie obiektów szczególnie ważnych dla bezpieczeństwa państwa, w tym

obronności, oraz przygotowywanie ich szczególnej ochrony;

6) przygotowanie na potrzeby obronne państwa i utrzymywanie w stałej gotowości

jednolitych systemów obserwacji, pomiarów, analiz, prognozowania

i powiadamiania;

7) przygotowanie systemu stałych dyżurów na czas zewnętrznego zagrożenia

bezpieczeństwa państwa i wojny;

8) określanie zasad wykorzystania służby zdrowia i infrastruktury technicznej

państwa na potrzeby obronne, w tym sposobu zabezpieczania przestrzeni

powietrznej i wód terytorialnych w razie zewnętrznego zagrożenia

bezpieczeństwa i w czasie wojny;

9) zapewnianie funkcjonowania systemu szkolenia obronnego w państwie;

10) prowadzenie kontroli stanu przygotowań obronnych w państwie.

2. Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, tryb realizacji zadań,

o których mowa w ust. 1, w szczególności:

1) warunki i tryb planowania i finansowania zadań wykonywanych w ramach

przygotowań obronnych państwa realizowanych przez organy administracji

rządowej i organy samorządu terytorialnego, sposób ich nakładania oraz

właściwość organów w tych sprawach, w tym ujętych w planowaniu

operacyjnym i programach obronnych;

2) organizację i tryb przygotowania systemu kierowania bezpieczeństwem

narodowym, w tym obroną państwa, oraz warunki funkcjonowania organów

władzy publicznej na stanowiskach kierowania;

3) stany gotowości obronnej państwa, ich rodzaje, warunki wprowadzania, zadania

związane z podwyższaniem gotowości obronnej państwa i tryb ich realizacji,

organizację i zadania w zakresie tworzenia systemu stałych dyżurów na potrzeby

podwyższania gotowości obronnej państwa oraz właściwość organów w tych

sprawach;

4) obiekty szczególnie ważne dla bezpieczeństwa i obronności państwa, ich

kategorie, a także zadania w zakresie ich szczególnej ochrony oraz właściwość

organów w tych sprawach;

5) organizację i warunki przygotowania oraz sposób funkcjonowania systemów

obserwacji, pomiarów, analiz, prognozowania i powiadamiania o skażeniach na

15.03.2018

©Telksinoe s. 7/200

terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz właściwość organów w tych

sprawach;

6) warunki i sposób przygotowania i wykorzystania transportu morskiego,

kolejowego, samochodowego, lotniczego, żeglugi śródlądowej oraz

infrastruktury drogowej i kolejowej na potrzeby obronne państwa, a także ich

ochrony w czasie wojny oraz właściwość organów w tych sprawach;

7) warunki i sposób przygotowania i wykorzystania systemów łączności na

potrzeby obronne państwa oraz właściwość organów w tych sprawach;

8) warunki i sposób przygotowania i wykorzystania podmiotów leczniczych

w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej na potrzeby obronne państwa

oraz właściwość organów w tych sprawach;

9) organizację szkolenia obronnego w państwie, podmioty objęte tym szkoleniem,

zadania w zakresie planowania i realizacji szkolenia obronnego oraz właściwość

organów w tych sprawach;

10) zakres i sposób prowadzenia przez organy administracji rządowej i samorządu

terytorialnego kontroli realizacji zadań obronnych wykonywanych przez

jednostki organizacyjne i przedsiębiorców.

Art. 7–10. (uchylone)

Art. 11. 1. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej wykonuje zadania w zakresie

bezpieczeństwa i obronności przy pomocy Biura Bezpieczeństwa Narodowego.

2. Do pracowników Biura Bezpieczeństwa Narodowego stosuje się odpowiednio

przepisy ustawy o pracownikach urzędów państwowych. Przewidziane w tych

przepisach uprawnienia właściwych organów przysługują odpowiednio Prezydentowi

Rzeczypospolitej Polskiej.

3. Biurem Bezpieczeństwa Narodowego kieruje sekretarz stanu wyznaczony

przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.

4. Działalność Biura Bezpieczeństwa Narodowego jest finansowana ze środków

budżetowych Kancelarii Prezydenta.

5. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej określa organizację oraz zakres działania

Biura Bezpieczeństwa Narodowego.

Art. 11a. 1. Dowódca Generalny jest właściwy w zakresie dowodzenia

jednostkami wojskowymi i związkami organizacyjnymi Sił Zbrojnych z wyłączeniem

jednostek wojskowych lub związków organizacyjnych Sił Zbrojnych:

15.03.2018

©Telksinoe s. 8/200

1) bezpośrednio podporządkowanych Ministrowi Obrony Narodowej albo innym

organom lub podmiotom;

2) podporządkowanych Dowódcy Operacyjnemu;

3) podporządkowanych Dowódcy Wojsk Obrony Terytorialnej.

2. Do zakresu działania Dowódcy Generalnego w szczególności należy:

1) realizacja programów rozwoju Sił Zbrojnych;

2) planowanie, organizowanie i prowadzenie szkolenia podległych jednostek

wojskowych i związków organizacyjnych Sił Zbrojnych;

3) organizowanie mobilizacyjnego rozwinięcia wojsk;

4) szkolenie rezerw osobowych na potrzeby użycia w sytuacji kryzysowej lub

w razie wojny oraz utrzymywanie ich w gotowości do tego użycia;

5) realizacja zadań dotyczących logistyki wojskowej w jednostkach wojskowych

i związkach organizacyjnych Sił Zbrojnych;

6) współpraca z innymi organami i podmiotami w sprawach związanych

z obronnością państwa;

7) zarządzanie i przeprowadzanie kontroli w podległych jednostkach wojskowych

i związkach organizacyjnych na zasadach i w trybie określonych w przepisach

ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o kontroli w administracji rządowej (Dz. U.

poz. 1092).

3. Dowódca Generalny wykonuje swoje zadania przy pomocy Dowództwa

Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych, zwanego dalej „Dowództwem Generalnym”.

4. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze zarządzenia, szczegółowy

zakres działania, siedzibę i strukturę organizacyjną Dowództwa Generalnego.

Art. 11b. 1. Dowódca Operacyjny jest właściwy w zakresie dowodzenia

operacyjnego częścią Sił Zbrojnych podporządkowaną mu na podstawie decyzji

Ministra Obrony Narodowej.

2. Do zakresu działania Dowódcy Operacyjnego w szczególności należy:

1) planowanie, organizowanie i prowadzenie operacji w ramach użycia Sił

Zbrojnych do czasu mianowania Naczelnego Dowódcy Sił Zbrojnych i przejęcia

przez niego dowodzenia;

2) wykonywanie zadań Ministra Obrony Narodowej w zakresie ochrony granicy

państwowej w przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej w czasie

pokoju, w sytuacji kryzysowej lub w czasie wojny;

3) planowanie, organizowanie i prowadzenie szkolenia organów dowodzenia Sił

Zbrojnych, zgodnie z wojennym systemem dowodzenia, a także zapewnienie ich

15.03.2018

©Telksinoe s. 9/200

współdziałania z dowództwami jednostek wojskowych i związków

organizacyjnych Sił Zbrojnych, które mają zostać mu podporządkowane;

4) określanie wymagań operacyjnych dla Sił Zbrojnych w zakresie planowania

operacyjnego oraz programowania rozwoju Sił Zbrojnych;

5) przygotowanie stanowiska dowodzenia Naczelnego Dowódcy Sił Zbrojnych;

6) zarządzanie i przeprowadzanie kontroli w podległych jednostkach wojskowych

i związkach organizacyjnych na zasadach i w trybie określonych w przepisach

ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o kontroli w administracji rządowej;

7) przewodniczenie Radzie SAR, o której mowa w art. 121 ustawy z dnia

18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim (Dz. U. z 2016 r. poz. 281 i 1948

oraz z 2017 r. poz. 32, 60 i 785).

3. Dowódca Operacyjny wykonuje swoje zadania przy pomocy Dowództwa

Operacyjnego Rodzajów Sił Zbrojnych, zwanego dalej „Dowództwem Operacyjnym”.

4. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze zarządzenia, szczegółowy

zakres działania, siedzibę i strukturę organizacyjną Dowództwa Operacyjnego.

Art. 11c. 1. Dowódca Wojsk Obrony Terytorialnej jest właściwy w zakresie

dowodzenia jednostkami wojskowymi i związkami organizacyjnymi Wojsk Obrony

Terytorialnej.

2. Do zakresu działania Dowódcy Wojsk Obrony Terytorialnej należy w

szczególności:

1) realizacja programów rozwoju Sił Zbrojnych;

2) planowanie, organizowanie i prowadzenie szkolenia podległych jednostek

wojskowych i związków organizacyjnych;

3) planowanie oraz organizowanie mobilizacyjnego i operacyjnego rozwinięcia

oraz użycia Wojsk Obrony Terytorialnej;

4) przygotowanie sił i środków Wojsk Obrony Terytorialnej do działań bojowych;

5) wykonywanie zadań związanych z udziałem oddziałów i pododdziałów Wojsk

Obrony Terytorialnej w zwalczaniu klęsk żywiołowych i likwidacji ich skutków,

ochrony mienia, akcjach poszukiwawczych oraz ratowania lub ochrony zdrowia

i życia ludzkiego, a także udziału w realizacji zadań z zakresu zarządzania

kryzysowego;

6) współpraca z innymi organami i podmiotami w sprawach związanych z

obronnością państwa;

15.03.2018

©Telksinoe s. 10/200

7) zarządzanie i przeprowadzanie kontroli podległych jednostek wojskowych i

związków organizacyjnych na zasadach i w trybie określonych w ustawie z dnia

15 lipca 2011 r. o kontroli w administracji rządowej.

3. Dowódca Wojsk Obrony Terytorialnej wykonuje swoje zadania przy pomocy

Dowództwa Wojsk Obrony Terytorialnej.

4. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze zarządzenia, szczegółowy

zakres działania, siedzibę i strukturę organizacyjną Dowództwa Wojsk Obrony

Terytorialnej.

Art. 12. (utracił moc)

Art. 13. (uchylony)

Art. 13a. (uchylony)

Art. 13b. (uchylony)

Art. 13c. 1. W Siłach Zbrojnych tworzy się stanowisko Szefa Inspektoratu

Wsparcia Sił Zbrojnych.

1a. Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych podlega Dowódcy Generalnemu.

2. Do zakresu działania Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych

w szczególności należy:

1) organizowanie i kierowanie systemem wsparcia logistycznego Sił Zbrojnych,

w tym zabezpieczeniem logistycznym jednostek wojskowych użytych lub

przebywających poza granicami państwa;

2) kierowanie procesem planowania i realizacji zadań wynikających z pełnienia

funkcji państwa-gospodarza (HNS) i państwa wysyłającego;

3) zarządzanie wydzielonymi siłami inżynierii wojskowej i obrony przed bronią

masowego rażenia;

4) dowodzenie podległymi związkami organizacyjnymi i jednostkami wojskowymi

niewydzielonymi w podporządkowanie Dowódcy Operacyjnego;

5) zarządzanie i przeprowadzanie kontroli podległych związków organizacyjnych

i jednostek wojskowych na zasadach i w trybie określonych w przepisach

o kontroli w administracji rządowej;

6) planowanie oraz realizacja mobilizacyjnego i operacyjnego rozwinięcia

podległych związków organizacyjnych i jednostek wojskowych;

7) szkolenie podległych związków organizacyjnych i jednostek wojskowych;

8) wykonywanie zadań związanych z udziałem oddziałów i pododdziałów

wojskowych w zwalczaniu klęsk żywiołowych i likwidacji ich skutków, ochrony

15.03.2018

©Telksinoe s. 11/200

mienia, akcjach poszukiwawczych oraz ratowania lub ochrony zdrowia i życia

ludzkiego, a także w oczyszczaniu terenów z materiałów wybuchowych

i niebezpiecznych pochodzenia wojskowego oraz ich unieszkodliwianiu, a także

w realizacji zadań z zakresu zarządzania kryzysowego;

9) zapewnianie uzupełnienia potrzeb jednostek wojskowych;

10) współpraca z innymi organami i podmiotami w sprawach związanych

z obronnością państwa.

3. Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych wykonuje swoje zadania przy

pomocy Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych.

4. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze zarządzenia, szczegółowy

zakres działania, strukturę organizacyjną oraz siedzibę Inspektoratu Wsparcia Sił

Zbrojnych.

Art. 14. 1. Terenowymi organami wykonawczymi Ministra Obrony Narodowej

w sprawach operacyjno-obronnych i rządowej administracji niezespolonej są:

1) (uchylony)

2) szefowie wojewódzkich sztabów wojskowych;

3) wojskowi komendanci uzupełnień.

2. (uchylony)

3. Szefowie wojewódzkich sztabów wojskowych w sprawach, o których mowa

w ust. 1, wykonują w szczególności zadania z zakresu:

1) organu wyższego stopnia, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca

1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23,

868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), w stosunku do wojskowych

komendantów uzupełnień;

2) zapewnienia operacyjnego i mobilizacyjnego rozwinięcia jednostek

wojskowych;

3) koordynacji rozwijania i użycia oddziałów i pododdziałów wojskowych na

potrzeby zwalczania klęsk żywiołowych i likwidacji ich skutków, ochrony

mienia, akcji poszukiwawczych oraz ratowania lub ochrony zdrowia i życia

ludzkiego;

4) gromadzenia informacji na potrzeby realizacji przedsięwzięć wykonywanych

w ramach obowiązków państwa-gospodarza oraz planowania użycia

przydzielonych sił i środków do wsparcia wojsk sojuszniczych;

15.03.2018

©Telksinoe s. 12/200

5) zapewniania uzupełnienia potrzeb osobowych jednostek wojskowych oraz

innych jednostek wykonujących zadania na rzecz obronności lub bezpieczeństwa

państwa;

5a) koordynacji czynności realizowanych w ramach gromadzenia zasobów

osobowych na potrzeby uzupełnienia mobilizacyjnego Sił Zbrojnych oraz

Narodowych Sił Rezerwowych i w czasie wojny;

5b) udziału w realizacji zadań z zakresu zarządzania kryzysowego w województwie;

5c) koordynacji przedsięwzięć prowadzonych w ramach pomocy w zakresie

aktywizacji zawodowej żołnierzy i osób zwolnionych z czynnej służby

wojskowej oraz członków ich rodzin (rekonwersji);

5d) organizowania szkoleń lub kursów dla żołnierzy rezerwy posiadających nadane

przydziały kryzysowe oraz żołnierzy pełniących terytorialną służbę wojskową

dyspozycyjnie w celu nabywania przez nich kwalifikacji przydatnych w Siłach

Zbrojnych, w tym wykorzystując również współpracę z pracodawcami

zatrudniającymi tych żołnierzy;

6) planowania wykorzystania sił układu pozamilitarnego na potrzeby obronne;

7) administracji rezerw osobowych i świadczeń na rzecz obrony;

8) udziału w planowaniu przestrzennego zagospodarowania, ze względu na

potrzeby obronności i bezpieczeństwa państwa;

9) współpracy z innymi organami i podmiotami w sprawach związanych

z obronnością państwa.

4. Wojskowi komendanci uzupełnień w sprawach, o których mowa w ust. 1,

wykonują w szczególności zadania z zakresu:

1) zapewnienia mobilizacyjnego rozwinięcia jednostek wojskowych;

2) administrowania rezerwami osobowymi;

3) świadczeń na rzecz obrony;

4) współpracy z innymi organami i podmiotami w sprawach związanych

z obronnością państwa;

5) rekrutacji i naboru ochotników do czynnej służby wojskowej, w tym do

zawodowej służby wojskowej i służby kandydackiej;

5a) realizacji czynności w ramach gromadzenia zasobów osobowych na potrzeby

uzupełnienia mobilizacyjnego Sił Zbrojnych i w czasie wojny;

6) udziału w realizacji zadań z zakresu zarządzania kryzysowego w ramach

terytorialnego zasięgu działania wojskowych komend uzupełnień;

7) promocji obronności i służby wojskowej.

15.03.2018

©Telksinoe s. 13/200

5. (uchylony)

6. Minister Obrony Narodowej, w drodze rozporządzenia, tworzy, przekształca

i znosi wojewódzkie sztaby wojskowe i wojskowe komendy uzupełnień, określa

szczegółowe zadania szefów wojewódzkich sztabów wojskowych i wojskowych

komendantów uzupełnień, jako organów rządowej administracji niezespolonej, oraz

określa siedziby i terytorialny zasięg działania wojewódzkich sztabów wojskowych

i wojskowych komend uzupełnień, z uwzględnieniem w szczególności podziału

terytorialnego państwa. W rozporządzeniu należy również określić stanowiska

kierownicze i komórki organizacyjne wojewódzkich sztabów wojskowych

i wojskowych komend uzupełnień.

Art. 15. (uchylony)

Art. 16. (uchylony)

Art. 17. 1. Centralnym organem administracji rządowej w sprawach obrony

cywilnej jest Szef Obrony Cywilnej Kraju.

2. Szefa Obrony Cywilnej Kraju powołuje Prezes Rady Ministrów na wniosek

ministra właściwego do spraw wewnętrznych.

3. Szef Obrony Cywilnej Kraju podlega ministrowi właściwemu do spraw

wewnętrznych.

4. Do zakresu działania Szefa Obrony Cywilnej Kraju należy:

1) przygotowywanie projektów założeń i zasad działania obrony cywilnej;

2) ustalanie ogólnych zasad realizacji zadań obrony cywilnej;

3) koordynowanie określonych przedsięwzięć i sprawowanie kontroli realizacji

przez organy administracji rządowej i organy samorządu terytorialnego zadań

obrony cywilnej;

4) sprawowanie nadzoru nad odbywaniem zasadniczej służby w obronie cywilnej.

5. Szef Obrony Cywilnej Kraju w sprawach należących do swojego zakresu

działania wydaje zarządzenia, wytyczne, instrukcje i regulaminy.

6. Terenowymi organami obrony cywilnej są wojewodowie, starostowie,

wójtowie lub burmistrzowie (prezydenci miast).

7. Do zakresu działania szefów obrony cywilnej województw, powiatów i gmin

należy kierowanie oraz koordynowanie przygotowań i realizacji przedsięwzięć obrony

cywilnej przez instytucje państwowe, przedsiębiorców i inne jednostki organizacyjne

oraz organizacje społeczne działające na ich terenie.

15.03.2018

©Telksinoe s. 14/200

8. Rada Ministrów określa w drodze rozporządzenia szczegółowy zakres

działania Szefa Obrony Cywilnej Kraju oraz szefów obrony cywilnej województw,

powiatów i gmin, jak również zasady i tryb kierowania oraz koordynowania przez nich

przygotowań i realizacji przedsięwzięć obrony cywilnej.

Art. 18. 1. Zadania wykonywane w ramach powszechnego obowiązku obrony

przez organy, podmioty, jednostki organizacyjne oraz organizacje wymienione

w art. 2 określają ustawy i wydane na ich podstawie akty prawne właściwych

organów.

2. Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, ogólne zasady

wykonywania zadań w ramach powszechnego obowiązku obrony przez ministrów,

wojewodów, marszałków województw, starostów i wójtów lub burmistrzów

(prezydentów miast) oraz przedsiębiorców i inne jednostki organizacyjne, a także

organizacje społeczne.

3. Ministrowie organizują wykonywanie zadań w ramach powszechnego

obowiązku obrony przez podległe ministerstwa, podporządkowane i nadzorowane

jednostki organizacyjne oraz przedsiębiorców, dla których są organami

założycielskimi.

4. Wojewodowie organizują wykonywanie zadań w ramach powszechnego

obowiązku obrony przez urzędy wojewódzkie, podporządkowane i nadzorowane

jednostki organizacyjne oraz przedsiębiorców, dla których są organami

założycielskimi, a ponadto przez organy samorządu terytorialnego, organizacje

społeczne oraz przedsiębiorców niebędących jednostkami organizacyjnymi

podporządkowanymi lub nadzorowanymi przez ministrów.

Art. 19. Organy administracji i kierownicy jednostek określonych

w art. 18 uwzględniają w toku wykonywania zadań w zakresie obronności postulaty

dotyczące potrzeb Sił Zbrojnych, przekazywane przez Ministra Obrony Narodowej

lub organy wojskowe przez niego upoważnione, oraz postulaty dotyczące potrzeb

obrony cywilnej, przekazywane przez Szefa Obrony Cywilnej Kraju lub terenowe

organy obrony cywilnej.

Art. 20. 1. Kierowanie sprawami obronności w województwie należy do

wojewody.

2. Wojewoda w ramach kierowania, o którym mowa w ust. 1, wykonuje zadania

w zakresie i na zasadach określonych w ustawach, a w szczególności:

15.03.2018

©Telksinoe s. 15/200

1) określa szczegółowe kierunki działania dla kierowników zespolonych służb,

inspekcji i straży, organów administracji niezespolonej oraz jednostek

samorządu terytorialnego w zakresie realizacji zadań obronnych;

2) kieruje realizacją przedsięwzięć związanych z podwyższaniem gotowości

obronnej państwa wykonywanych przez marszałków województw, starostów,

wójtów lub burmistrzów (prezydentów miast), przedsiębiorców oraz inne

jednostki organizacyjne i organizacje społeczne mające swoją siedzibę na terenie

województwa;

3) koordynuje przedsięwzięcia niezbędne dla zabezpieczenia mobilizacji jednostek

wojskowych i wykonywania świadczeń na rzecz obrony;

4) kieruje realizacją przedsięwzięć związanych z przygotowaniem stanowisk

kierowania dla organów terenowych;

5) organizuje wykorzystanie miejscowych sił i środków na potrzeby obronności

państwa i obszaru województwa, w tym ochrony ludności oraz dóbr

materialnych i kultury przed środkami rażenia, jak również niesienia pomocy

poszkodowanym;

6) kontroluje i ocenia wykonywanie zadań obronnych przez organy, podmioty,

jednostki organizacyjne i organizacje, o których mowa w pkt 1 i 2;

7) organizuje edukację społeczeństwa dotyczącą przygotowania obronnego oraz

prowadzi szkolenia i ćwiczenia obronne.

Art. 21. (uchylony)

Art. 22. Przepisy ustawy dotyczące:

1) ministra – stosuje się odpowiednio również do przewodniczącego komitetu

wchodzącego w skład Rady Ministrów, centralnego organu administracji

rządowej, kierownika innego państwowego urzędu centralnego lub instytucji

państwowej, prezesa lub zarządu banku oraz zarządu głównego organizacji

społecznej;

2) przedsiębiorców – stosuje się do osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek

organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, które prowadzą

działalność gospodarczą;

3) pracodawców – stosuje się do osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek

organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, które zatrudniają

pracowników.

15.03.2018

©Telksinoe s. 16/200

DZIAŁ II

Administracja rezerw osobowych

Rozdział 1

Właściwość organów

Art. 23. Administrowanie rezerwami osobowymi dla celów powszechnego

obowiązku obrony obejmuje:

1) przeprowadzanie rejestracji i kwalifikacji wojskowej;

2) określanie zdolności do służby wojskowej;

3) przeznaczanie do:

a) służby wojskowej,

b) służby w obronie cywilnej,

c) służby w jednostkach zmilitaryzowanych;

4) uzupełnianie Sił Zbrojnych;

5) prowadzenie ewidencji wojskowej;

6) wykonywanie innych czynności w tym zakresie.

Art. 24. 1. Administrowanie rezerwami osobowymi, z wyjątkiem czynności

określonych w art. 23 pkt 1 i 2, należy do Ministra Obrony Narodowej.

2. Terenowymi organami administracji wojskowej właściwymi w sprawach

określonych w ust. 1 są szefowie wojewódzkich sztabów wojskowych oraz wojskowi

komendanci uzupełnień.

Art. 25. 1. Do przeprowadzania czynności związanych z wykonywaniem

powszechnego obowiązku obrony oraz do współdziałania z organami wojskowymi

w zakresie określonym w art. 24 ust. 1 są właściwy wojewoda oraz wójt (burmistrz,

prezydent miasta) lub starosta sprawujący władzę administracji ogólnej oraz organy

samorządu terytorialnego.

2. W sprawach dotyczących spełniania powszechnego obowiązku obrony przez

obywateli polskich przebywających za granicą oraz współdziałania w tym zakresie

z organami wojskowymi są właściwe polskie urzędy konsularne.

3. Instytucje państwowe, przedsiębiorcy i inne jednostki organizacyjne oraz

organizacje społeczne są obowiązane do współdziałania z organami wojskowymi

i właściwymi wojewodami oraz wójtami (burmistrzami, prezydentami miast) lub

starostami sprawującymi władzę administracji ogólnej i organami samorządu

terytorialnego w zakresie administracji rezerw osobowych oraz do wykonywania

15.03.2018

©Telksinoe s. 17/200

związanych z tym czynności określonych w ustawie i przepisach wydanych na jej

podstawie.

Art. 26. 1. Określenie zdolności do czynnej służby wojskowej osób stawiających

się do kwalifikacji wojskowej należy do powiatowych i wojewódzkich komisji

lekarskich, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 1.

1a. W ramach czynności, o których mowa w ust. 1, osoby stawiające się do

kwalifikacji wojskowej, poddaje się obowiązkowym badaniom lekarskim, a także,

stosownie do potrzeb i według decyzji przewodniczącego komisji lekarskiej,

badaniom specjalistycznym, w tym psychologicznym, oraz obserwacji szpitalnej.

1b. Osoba stawiająca się do kwalifikacji wojskowej jest obowiązana przedstawić

komisji lekarskiej posiadaną dokumentację medyczną, w tym wyniki badań

specjalistycznych, przeprowadzonych w okresie dwunastu miesięcy przed dniem

stawienia się do kwalifikacji wojskowej.

1c. Osób podlegających stawieniu się do kwalifikacji wojskowej, w stosunku do

których orzeczono stałą albo długotrwałą niezdolność do pracy w gospodarstwie

rolnym na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym

rolników (Dz. U. z 2016 r. poz. 277 i 2043 oraz z 2017 r. poz. 2, 38, 624 i 715), osób

całkowicie niezdolnych do pracy oraz niezdolnych do samodzielnej egzystencji lub

uznanych za całkowicie niezdolne do pracy na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia

1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U.

z 2016 r. poz. 887, z późn. zm.1)), jak również osób podlegających stawieniu się do

kwalifikacji wojskowej zaliczonych do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

albo o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności w rozumieniu ustawy z dnia

27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób

niepełnosprawnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2046 i 1948 oraz z 2017 r. poz. 777 i 935),

można nie poddawać badaniom lekarskim, o których mowa w ust. 1a, jeżeli

przedstawią komisji orzeczenie albo wypis z treści orzeczenia stwierdzającego tę

niezdolność lub niepełnosprawność, na podstawie którego można określić zdolność

tych osób do czynnej służby wojskowej.

2. Powiatowe i wojewódzkie komisje lekarskie powołują wojewodowie

w porozumieniu z szefami wojewódzkich sztabów wojskowych.

2a. Wojewódzka komisja lekarska sprawuje nadzór nad działalnością

powiatowych komisji lekarskich.

1)

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2016 r. poz. 1948,

2036 i 2260 oraz z 2017 r. poz. 2, 38 i 715.

15.03.2018

©Telksinoe s. 18/200

3. Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, skład, tryb powoływania

i postępowania oraz terminy urzędowania powiatowych i wojewódzkich komisji

lekarskich oraz zasady przeprowadzania badań lekarskich, a także zasady

współdziałania komisji z wojewodami oraz wójtami (burmistrzami, prezydentami

miast) lub starostami sprawującymi władzę administracji ogólnej i organami

samorządu terytorialnego.

4. (uchylony)

Art. 27. (uchylony)

Art. 28. 1. Orzeczenie powiatowej komisji lekarskiej doręcza się osobie

stawiającej się do kwalifikacji wojskowej i wojskowemu komendantowi uzupełnień

na piśmie wraz z uzasadnieniem.

2. Od orzeczenia powiatowej komisji lekarskiej przysługuje osobie stawiającej

się do kwalifikacji wojskowej i wojskowemu komendantowi uzupełnień odwołanie do

wojewódzkiej komisji lekarskiej w terminie czternastu dni od dnia doręczenia

orzeczenia. Orzeczenie to może być zmienione przez wojewódzką komisję lekarską

również z urzędu, jeżeli zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa.

3. Członkom powiatowej komisji lekarskiej przysługuje prawo wnoszenia do

wojewódzkiej komisji lekarskiej sprzeciwów od orzeczeń powiatowej komisji

lekarskiej w terminie czternastu dni od dnia wydania orzeczenia.

4. Ostateczne orzeczenie o zdolności do czynnej służby wojskowej ustalające

kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej A lub B może być zmienione przez

powiatową komisję lekarską z urzędu albo na pisemny wniosek osoby stawiającej się

do kwalifikacji wojskowej lub wojskowego komendanta uzupełnień, jeżeli stan

zdrowia tej osoby uległ istotnej zmianie.

4a. O wszczęciu z urzędu postępowania, o którym mowa w ust. 4, zawiadamia

się wojskowego komendanta uzupełnień oraz osobę stawiającą się do kwalifikacji

wojskowej.

4b. Wniosek o zmianę kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej A lub B

składa się za pośrednictwem wojskowego komendanta uzupełnień. Do wniosku osoba

stawiająca się do kwalifikacji wojskowej dołącza zaświadczenie lekarskie

stwierdzające zmiany w jej stanie zdrowia, jakie nastąpiły od dnia ostatniego

orzeczenia ustalającego kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej.

15.03.2018

©Telksinoe s. 19/200

4c. Do powiatowej komisji lekarskiej nie kieruje się osób, wobec których

wydano ostateczne orzeczenie ustalające kategorię zdolności do czynnej służby

wojskowej D lub E.

4d. Wobec osób, dla których ustalono kategorię zdolności do czynnej służby

wojskowej D lub E, przewodniczący powiatowej komisji lekarskiej wszczyna z urzędu

postępowanie w sprawie zmiany kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej,

jeżeli ostateczne orzeczenie o stopniu zdolności tych osób do czynnej służby

wojskowej zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa. O wszczęciu tego

postępowania powiadamia się wojskowego komendanta uzupełnień oraz osobę, wobec

której orzeczona została kategoria zdolności do czynnej służby wojskowej D lub E.

5. Ostateczne orzeczenia komisji lekarskich są wiążące dla wojskowych

komendantów uzupełnień.

Art. 29. 1. Wojskowe komisje lekarskie są właściwe do orzekania o zdolności do

czynnej służby wojskowej:

1) osób o nieuregulowanym stosunku do służby wojskowej w okresie, kiedy nie

urzęduje powiatowa komisja lekarska;

2) żołnierzy pełniących czynną służbę wojskową;

3) żołnierzy rezerwy;

4) osób przeniesionych do rezerwy niebędących żołnierzami rezerwy;

5) innych niż wymienione w pkt 1–4 osób, podlegających ze względu na wiek

obowiązkowi służby wojskowej, które zgłosiły się ochotniczo do jej odbywania.

1a. Niezależnie od orzekania, o którym mowa w ust. 1, wojskowe komisje

lekarskie orzekają również o:

1) zdolności do pełnienia służby poza granicami państwa;

2) zdolności do pełnienia służby w rodzajach wojsk i służb oraz na stanowiskach

służbowych i funkcjach wojskowych wymagających szczególnych

predyspozycji zdrowotnych;

3) potrzebie udzielenia żołnierzowi urlopu zdrowotnego;

4) ustaleniu związku chorób oraz śmierci ze służbą wojskową;

5) prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby

lub prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego.

2. Osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 3–5, do wojskowej komisji lekarskiej

kieruje – z urzędu lub na wniosek tych osób – wojskowy komendant uzupełnień,

a osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 2 – dowódca jednostki wojskowej. W celu

ustalenia zdolności osób do pełnienia służby poza granicami państwa wojskowy

15.03.2018

©Telksinoe s. 20/200

komendant uzupełnień lub dowódca jednostki wojskowej kieruje te osoby, z urzędu

lub na ich wniosek, do wojskowej komisji lekarskiej.

2a. O skierowaniu osoby, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lub 3–5, do wojskowej

komisji lekarskiej wojskowy komendant uzupełnień, a w przypadku skierowania do

wojskowej komisji lekarskiej osoby, o której mowa w ust. 1 pkt 2 – dowódca

jednostki wojskowej, informuje przewodniczącego tej komisji i przesyła w załączeniu

posiadaną dokumentację medyczną dotyczącą stanu zdrowia osoby skierowanej.

3. Badania diagnostyczne i konsultacje specjalistyczne dla potrzeb orzekania

przez wojskowe komisje lekarskie realizują placówki medyczne wybrane przez

Ministra Obrony Narodowej.

3a. W czasie pokoju nie kieruje się do wojskowej komisji lekarskiej osoby,

wobec której wydano ostateczne orzeczenie ustalające kategorię zdolności do czynnej

służby wojskowej E.

3b. Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej doręcza się na piśmie wraz

z uzasadnieniem osobie skierowanej do wojskowej komisji lekarskiej oraz organowi,

który skierował tę osobę do wojskowej komisji lekarskiej.

3c. Od orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej osobie skierowanej oraz

organowi, który skierował tę osobę do wojskowej komisji lekarskiej, przysługuje

odwołanie do wojskowej komisji lekarskiej będącej organem wyższego stopnia,

w terminie czternastu dni od dnia doręczenia orzeczenia.

3d. Przewodniczący wojskowej komisji lekarskiej informuje organ, który

skierował daną osobę do wojskowej komisji lekarskiej, o niestawieniu się tej osoby

przed wojskową komisją lekarską.

3e. Ostateczne orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej jest wiążące dla

wojskowych komendantów uzupełnień i dowódców jednostek wojskowych.

4. Do zamówień na realizację świadczeń, o których mowa w ust. 3, nie stosuje

się przepisów ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych

(Dz. U. z 2015 r. poz. 2164, z późn. zm.2)).

5. Skierowanie do wojskowej komisji lekarskiej na wniosek osób, o których

mowa w ust. 1 pkt 1 lub 3–5, może nastąpić wyłącznie w przypadku występowania

uzupełnieniowych potrzeb Sił Zbrojnych.

6. (uchylony)

2)

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2016 r. poz. 831, 996,

1020, 1250, 1265, 1579, 1920 i 2260 oraz z 2017 r. poz. 933.

15.03.2018

©Telksinoe s. 21/200

7. Do orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej osób, o których mowa

w ust. 1 pkt 1, przez wojskowe komisje lekarskie przepisy art. 26 ust. 1a–1c stosuje

się odpowiednio.

8. Minister Obrony Narodowej, w drodze rozporządzenia:

1) tworzy, przekształca i znosi wojskowe komisje lekarskie oraz określa ich

siedziby, zasięg działania, a także właściwość, z uwzględnieniem

w szczególności podziału terytorialnego państwa;

2) określi tryb udzielania zamówień na badania diagnostyczne i konsultacje

specjalistyczne dla potrzeb orzekania przez wojskowe komisje lekarskie,

uwzględniając równe traktowanie placówek medycznych.

Art. 30. 1. Podmioty lecznicze udzielają zwolnienia od pracy, z zachowaniem

prawa do wynagrodzenia, lekarzom wchodzącym w skład powiatowych

i wojewódzkich komisji lekarskich oraz pracownikom średniego personelu

medycznego wyznaczonym do powiatowych komisji lekarskich w razie konieczności

ich udziału w pracach komisji w godzinach pracy zawodowej.

2. Osobom wchodzącym w skład komisji lekarskich, o których mowa w ust. 1,

orzekających o stopniu zdolności do czynnej służby wojskowej osób stawiających się

do kwalifikacji wojskowej, oraz pracownikom średniego personelu medycznego,

o których mowa w ust. 1, przysługuje dodatkowe wynagrodzenie za pracę związaną

z określeniem zdolności tych osób do czynnej służby wojskowej, wykonywaną poza

godzinami pracy zawodowej, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia zgodnie

z ust. 1.

3. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, sposób ustalania

dodatkowego wynagrodzenia osób wchodzących w skład komisji lekarskich

orzekających o stopniu zdolności do czynnej służby wojskowej osób stawiających się

do kwalifikacji wojskowej oraz pracowników średniego personelu medycznego

wyznaczonych do powiatowych komisji lekarskich. Wysokość wynagrodzenia za

każdy dzień pracy nie może przekraczać 10% przeciętnego wynagrodzenia

ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku

Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” na podstawie art. 20 pkt 2

ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń

Społecznych za kwartał poprzedzający wypłatę wynagrodzenia.

4. Wojewodowie zlecają podmiotom leczniczym przeprowadzanie na potrzeby

powiatowych i wojewódzkich komisji lekarskich badań specjalistycznych, w tym

15.03.2018

©Telksinoe s. 22/200

psychologicznych, oraz obserwacji szpitalnej osób stawiających się do kwalifikacji

wojskowej.

4a. W razie niemożności zlecenia przeprowadzania badań specjalistycznych lub

badań psychologicznych podmiotom leczniczym wojewodowie mogą zawierać

umowy o przeprowadzanie takich badań przez lekarzy prowadzących indywidualne

specjalistyczne praktyki lekarskie lub grupowe praktyki lekarskie oraz przez

psychologów.

4b. Przy powoływaniu powiatowych i wojewódzkich komisji lekarskich oraz do

zamówień na realizację świadczeń, o których mowa w art. 30 ust. 4 i 4a oraz w art. 26

ust. 1a, nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień

publicznych.

5. Koszty wynagrodzeń, o których mowa w ust. 1 i 2, oraz badań

specjalistycznych i obserwacji szpitalnej, o których mowa w ust. 4, pokrywa się

z budżetu państwa, z części, którą dysponuje wojewoda.

Art. 30a. 1. Ustala się następujące kategorie zdolności do czynnej służby

wojskowej:

1) kategoria A – zdolny do czynnej służby wojskowej, co oznacza zdolność do

odbywania lub pełnienia określonego rodzaju czynnej służby wojskowej,

o którym mowa w art. 59, a także zdolność do odbywania służby w obronie

cywilnej oraz służby zastępczej;

2) kategoria B – czasowo niezdolny do czynnej służby wojskowej, co oznacza

przemijające upośledzenie ogólnego stanu zdrowia albo ostre lub przewlekłe

stany chorobowe, które w okresie do dwudziestu czterech miesięcy od dnia

badania rokują odzyskanie zdolności do służby wojskowej, o której mowa

w pkt 1, w czasie pokoju;

3) kategoria D – niezdolny do czynnej służby wojskowej, o której mowa w pkt 1, w

czasie pokoju, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych

dla terytorialnej służby wojskowej;

4) kategoria E – trwale i całkowicie niezdolny do czynnej służby wojskowej,

o której mowa w pkt 1, w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji

i w czasie wojny.

2. Orzeczenie o zaliczeniu danej osoby do jednej z kategorii, o których mowa

w ust. 1, właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego

fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do odpowiedniego rodzaju służby

15.03.2018

©Telksinoe s. 23/200

wojskowej, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby

również obserwacji szpitalnej.

3. W razie stwierdzenia kilku chorób i ułomności przy określaniu zdolności do

czynnej służby wojskowej rozpatruje się łącznie wszystkie ograniczenia

spowodowane tymi chorobami i ułomnościami. Osobę badaną można w takim

wypadku zaliczyć do niższej kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej, niż

wynikałoby to z kategorii zdolności ustalonej dla poszczególnych chorób i ułomności;

w takim wypadku decyduje ocena ogólnej sprawności psychofizycznej badanego.

4. Minister Obrony Narodowej w porozumieniu z ministrem właściwym do

spraw wewnętrznych i ministrem właściwym do spraw zdrowia określi, w drodze

rozporządzenia:

1) wykaz chorób i ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do czynnej

służby wojskowej oraz do służby poza granicami państwa;

2) wykaz chorób i ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do

pełnienia służby w rodzajach wojsk i służb oraz na stanowiskach służbowych

i funkcjach wojskowych wymagających szczególnych predyspozycji

zdrowotnych;

3) szczegółowe warunki orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej przez

wojskowe komisje lekarskie;

4) szczegółowe warunki orzekania o zdolności do służby wojskowej poza

granicami państwa;

5) tryb postępowania wojskowych komisji lekarskich;

6) sposób ustalania związku chorób oraz śmierci ze służbą wojskową przez te

komisje;

7) sposób orzekania o potrzebie udzielenia żołnierzowi urlopu zdrowotnego.

5. W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 4, należy wskazać kategorie

zdolności do służby orzekane w razie stwierdzenia poszczególnych chorób

i ułomności, uwzględniając oznaczenie tych chorób i ułomności według paragrafów

i punktów w celu zapewnienia ochrony danych osobowych w procesie orzeczniczym,

a także określić tryb kierowania do wojskowych komisji lekarskich i tryb ich

postępowania, z uwzględnieniem prowadzenia dodatkowych badań specjalistycznych

wymaganych w poszczególnych rodzajach wojsk i służb, na poszczególnych

stanowiskach służbowych i funkcjach wojskowych oraz do służby poza granicami

państwa, tryb wydawania orzeczeń i ich zatwierdzania, niezbędne elementy

orzeczenia, tryb rozpatrywania odwołań i sprzeciwów od tych orzeczeń oraz ich

15.03.2018

©Telksinoe s. 24/200

uchylania w trybie nadzoru, niezbędną dokumentację lekarską i inne dokumenty

mogące stanowić podstawę orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej, wzór

skierowania do wojskowych komisji lekarskich, jak również wzory orzeczeń

i certyfikatów wydawanych przez te komisje.

Rozdział 2

Rejestracja i kwalifikacja wojskowa

Art. 31. 1. Obywatele polscy, którzy ukończyli osiemnaście lat życia, podlegają

rejestracji.

2. Rejestrację prowadzi wójt lub burmistrz (prezydent miasta) właściwy ze

względu na miejsce pobytu stałego lub pobytu czasowego trwającego ponad trzy

miesiące osoby objętej rejestracją w dniu ukończenia przez nią osiemnastu lat życia.

W pozostałych przypadkach właściwość miejscową ustala się według przepisów

Kodeksu postępowania administracyjnego.

3. Rejestrację prowadzi się na potrzeby założenia ewidencji wojskowej oraz

prowadzenia kwalifikacji wojskowej.

4. Rejestrację prowadzi się na podstawie danych osobowych określonych

w art. 8 pkt 1–5, 7, 9–11, 14, 17–21 i 26 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji

ludności (Dz. U. z 2017 r. poz. 657), o których mowa w art. 49 ust. 2b pkt 1,

uzyskanych z ewidencji ludności prowadzonej przez wójtów lub burmistrzów

(prezydentów miast).

5. Dane, o których mowa w ust. 4, ujmuje się w rejestrze osób objętych

rejestracją oraz w wykazach osób podlegających wezwaniu do kwalifikacji

wojskowej.

6. Jeden egzemplarz rejestru osób objętych rejestracją przekazuje się

właściwemu wojskowemu komendantowi uzupełnień na potrzeby założenia ewidencji

wojskowej.

7. Prowadzenie rejestracji nie wymaga zgłoszenia się, zgody lub powiadomienia

osoby, o której mowa w ust. 1.

Art. 31a. 1. W razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny rejestracją mogą

zostać objęte również inne, niż wymienione w art. 31 ust. 1, osoby.

2. Osoby podlegające rejestracji mogą zostać obowiązane do zgłoszenia się do

rejestracji w określonym terminie i miejscu.

3. Obowiązki, o których mowa w ust. 1 i 2, może wprowadzić, w drodze

rozporządzenia, Rada Ministrów, w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny,

15.03.2018

©Telksinoe s. 25/200

a także w przypadku dużej migracji ludności, wystąpienia zakłóceń w przekazywaniu

na potrzeby rejestracji danych z ewidencji ludności prowadzonej przez wójtów lub

burmistrzów (prezydentów miast) lub w razie potrzeby rozszerzenia zakresu osób

objętych obowiązkiem zgłoszenia się do kwalifikacji wojskowej, wskazując

jednocześnie grupy osób objęte rejestracją oraz obowiązkiem zgłoszenia się do

rejestracji.

4. Do prowadzenia rejestracji w przypadku, o którym mowa w ust. 2, stosuje się

odpowiednio przepisy art. 3, z zastrzeżeniem ust. 5–9.

5. Obowiązkowi zgłoszenia się do rejestracji w przypadku, o którym mowa

w ust. 2, nie podlegają osoby, w stosunku do których orzeczono stałą albo długotrwałą

niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia

1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, osoby całkowicie niezdolne do pracy

oraz niezdolne do samodzielnej egzystencji lub uznane za całkowicie niezdolne do

pracy na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach

z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jak również osoby zaliczone do osób

o znacznym stopniu niepełnosprawności albo o umiarkowanym stopniu

niepełnosprawności w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji

zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, jeżeli przedstawią

wójtowi lub burmistrzowi (prezydentowi miasta) dokument stwierdzający tę

niezdolność lub niepełnosprawność.

6. Rejestrację w przypadku, o którym mowa w ust. 2, prowadzi wójt lub

burmistrz (prezydent miasta) właściwy ze względu na miejsce pobytu stałego l ub

pobytu czasowego trwającego ponad trzy miesiące osoby podlegającej rejestracji.

W pozostałych przypadkach właściwość miejscową ustala się według przepisów

Kodeksu postępowania administracyjnego.

7. Do rejestracji w przypadku, o którym mowa w ust. 2, wzywa osobę

podlegającą temu obowiązkowi wójt lub burmistrz (prezydent miasta).

8. Osoby podlegające obowiązkowi zgłoszenia się do rejestracji, które nie

zgłosiły się do tej rejestracji w przypadku, o którym mowa w ust. 2, w określonym

terminie i miejscu, są obowiązane to uczynić niezwłocznie po ustaniu przeszkody.

9. W razie niezgłoszenia się bez uzasadnionej przyczyny do rejestracji

w przypadku, o którym mowa w ust. 2, osoby podlegającej temu obowiązkowi, wójt

lub burmistrz (prezydent miasta) nakłada grzywnę w celu przymuszenia albo zarządza

przymusowe doprowadzenie przez Policję do urzędu gminy, w trybie przepisów

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

15.03.2018

©Telksinoe s. 26/200

Art. 31b. 1. Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu

z Ministrem Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, tryb prowadzenia

rejestracji i wzory dokumentów prowadzonych w ramach rejestracji, uwzględniając

pisemny lub elektroniczny sposób ich prowadzenia oraz wskazując szczegółowy

zakres danych ujmowanych w poszczególnych dokumentach. Rozporządzenie

powinno zapewniać realizację celu prowadzenia rejestracji, w tym wskazywać organy,

którym mogą być udostępniane dokumenty związane z rejestracją.

2. W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 1, należy również uwzględnić

możliwość wprowadzenia obowiązku osobistego zgłoszenia się osób do rejestracji,

w tym wskazywać tryb i sposób ich wzywania.

Art. 32. 1. Mężczyźni, którzy w danym roku kalendarzowym kończą

dziewiętnaście lat życia, są obowiązani stawić się, w określonym terminie i miejscu,

do kwalifikacji wojskowej.

2. Osoby podlegające stawieniu się do kwalifikacji wojskowej, które nie

dopełniły tego obowiązku w określonym terminie i miejscu, są obowiązane to uczynić

niezwłocznie po ustaniu przeszkody.

3. Obowiązek, o którym mowa w ust. 1 i 2, trwa do końca roku kalendarzowego,

w którym osoba objęta tym obowiązkiem kończy dwadzieścia cztery lata życia.

4. Do kwalifikacji wojskowej mogą się stawić również ochotnicy, w tym kobiety,

do końca roku kalendarzowego, w którym kończą dwadzieścia cztery lata życia,

niezależnie od posiadanych kwalifikacji i wykształcenia, jeżeli ukończyli co najmniej

osiemnaście lat życia. Ochotnicy, którzy stawili się do kwalifikacji wojskowej,

z dniem tego stawienia się, podlegają obowiązkowi czynnej służby wojskowej na

zasadach ogólnych.

5. Stawienie się do kwalifikacji wojskowej obejmuje stawienie się przed wójtem

lub burmistrzem (prezydentem miasta), powiatową komisją lekarską oraz wojskowym

komendantem uzupełnień.

6. W ramach kwalifikacji wojskowej wykonuje się czynności związane z:

1) sprawdzeniem tożsamości osób podlegających stawieniu się do kwalifikacji

wojskowej;

2) ustaleniem zdolności do czynnej służby wojskowej osób podlegających

stawieniu się do kwalifikacji wojskowej;

3) wstępnym przeznaczeniem osób podlegających stawieniu się do kwalifikacji

wojskowej do poszczególnych form powszechnego obowiązku obrony

15.03.2018

©Telksinoe s. 27/200

Rzeczypospolitej Polskiej, określonych w art. 4 ust. 2, oraz przyjęciem

wniosków o przeznaczenie do służby zastępczej;

4) założeniem lub aktualizacją ewidencji wojskowej i przetwarzaniem danych

gromadzonych w tej ewidencji;

5) wydaniem wojskowych dokumentów osobistych;

6) przeniesieniem osób podlegających stawieniu się do kwalifikacji wojskowej do

rezerwy i wydaniem na ich wniosek zaświadczeń o uregulowanym stosunku do

służby wojskowej;

7) przygotowaniem rekrutacji wojskowej do ochotniczych form służby wojskowej.

7. Czynności, o których mowa w ust. 6, wymienione w:

1) pkt 1 – należą do wójta lub burmistrza (prezydenta miasta) albo upoważnionego

pracownika urzędu gminy (miasta);

2) pkt 2 – należą do powiatowej komisji lekarskiej;

3) pkt 3–7 – należą do wojskowego komendanta uzupełnień albo jego

upoważnionego przedstawiciela.

8. Do stawienia się do kwalifikacji wojskowej w przypadku, o którym mowa

w ust. 1, wzywa wójt lub burmistrz (prezydent miasta), zapewniając planowe

stawiennictwo osób do kwalifikacji wojskowej.

9. W czasie kwalifikacji wojskowej wójt lub burmistrz (prezydent miasta):

1) prowadzi listę stawiennictwa osób do kwalifikacji wojskowej, uwzględniając

następujące dane osobowe tych osób:

a) nazwisko,

b) imię lub imiona,

c) nazwisko rodowe,

d) numer ewidencyjny PESEL,

e) miejsce urodzenia,

f) serię i numer dowodu osobistego,

g) miejsce pobytu stałego lub pobytu czasowego trwającego ponad trzy

miesiące,

h) adres do korespondencji;

2) wypłaca świadczenia, o których mowa w art. 52 ust. 2 i 3.

10. W razie niestawienia się do kwalifikacji wojskowej bez uzasadnionej

przyczyny, wójt lub burmistrz (prezydent miasta) z urzędu albo na wniosek

przewodniczącego powiatowej komisji lekarskiej lub wojskowego komendanta

uzupełnień nakłada na osobę podlegającą kwalifikacji wojskowej grzywnę w celu

15.03.2018

©Telksinoe s. 28/200

przymuszenia albo zarządza przymusowe doprowadzenie przez Policję do kwalifikacji

wojskowej w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

11. Przepisy ust. 5 i 6 pkt 3–7 nie naruszają uprawnień wojskowego komendanta

uzupełnień związanych z wykonywaniem czynności, określonych w tych przepisach,

niezależnie od trwania kwalifikacji wojskowej oraz związanych z nią uprawnień osób

podlegających kwalifikacji wojskowej oraz tych, którzy się do niej stawili.

11a. W okresie trwania obowiązku odbywania zasadniczej służby wojskowej

oraz przeszkolenia wojskowego, w ramach kwalifikacji wojskowej:

1) wojskowy komendant uzupełnień może również wykonywać czynności

związane z udzieleniem odroczeń czynnej służby wojskowej oraz służby

w obronie cywilnej;

2) wójt lub burmistrz (prezydent miasta) może również wykonywać czynności

związane z przyjęciem wniosków o orzeczenie konieczności sprawowania przez

osoby podlegające stawieniu się do kwalifikacji wojskowej bezpośredniej opieki

nad członkiem rodziny.

12. Rada Ministrów może, w drodze rozporządzenia, wprowadzić w razie

ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny obowiązek stawienia się do kwalifikacji

wojskowej osób, które w danym roku kalendarzowym kończą co najmniej osiemnaście

lat życia, trwający do końca roku kalendarzowego, w którym te osoby kończą

pięćdziesiąt pięć lat życia, uwzględniając potrzeby Sił Zbrojnych, zagrożenie

zewnętrznego i wewnętrznego bezpieczeństwa państwa oraz wskazując granice wieku

osób, których ten obowiązek dotyczy.

Art. 32a. 1. Starosta (prezydent miasta na prawach powiatu) na potrzeby

przeprowadzenia kwalifikacji wojskowej:

1) zapewnia lokal dla wójta lub burmistrza (prezydenta miasta), powiatowej komisji

lekarskiej i wojskowego komendanta uzupełnień wraz z wyposażeniem oraz

przedmioty niezbędne do pracy tych organów, a także pomieszczenia wraz

z wyposażeniem, niezbędne przy wprowadzaniu danych do ewidencji wojskowej

osób stawiających się do kwalifikacji wojskowej;

2) może zatrudnić, na podstawie umowy o pracę na czas określony lub umowę

zlecenia, nie więcej niż cztery osoby do prac związanych z wprowadzaniem

danych do ewidencji wojskowej osób stawiających się do kwalifikacji wojskowej

i wydawaniem wojskowych dokumentów osobistych oraz osobę do prowadzenia

zajęć z osobami zgłaszającymi się do kwalifikacji wojskowej w lokalu, w którym

jest prowadzona kwalifikacja wojskowa;

15.03.2018

©Telksinoe s. 29/200

3) zapewnia porządek w lokalu, w którym jest prowadzona kwalifikacja wojskowa

oraz bezpieczeństwo pracy organów, o których mowa w pkt 1, a także

odpowiada za zabezpieczenie pomieszczeń i dokumentacji po zakończeniu

urzędowania tych organów.

4) (uchylony)

[2. Osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 2, przysługuje wynagrodzenie nie

niższe niż wynagrodzenie referentów z wykształceniem średnim, określone

w przepisach wydanych na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r.

o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 902 oraz z 2017 r. poz. 60).]

<2. Osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 2, przysługuje wynagrodzenie nie

niższe niż wynagrodzenie referentów z wykształceniem średnim lub średn im Nowe brzmienie

ust. 2 w art. 32a

branżowym, określone w przepisach wydanych na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy wejdzie w życie z

dn. 1.09.2017 r.

z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 2016 r. poz. (Dz. U. z 2017 r.

902 oraz z 2017 r. poz. 60).> poz. 60).

3. Osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 2, wykonującym prace związane

z wprowadzaniem danych do ewidencji wojskowej i wydawaniem wojskowych

dokumentów osobistych osobom zgłaszającym się do kwalifikacji wojskowej,

wojskowy komendant uzupełnień wydaje pisemne upoważnienie do wykonywania

tych prac na zasadach określonych w przepisach o ochronie danych osobowych.

Czynności te są wykonywane pod nadzorem wojskowego komendanta uzupełnień.

Art. 32b. 1. Wojewoda zapewnia lokal dla wojewódzkiej komisji lekarskiej wraz

z wyposażeniem oraz przedmioty niezbędne do pracy tej komisji.

2. Wojewoda, w miarę potrzeby, zapewnia szkolenie osób wchodzących w skład

wojewódzkich i powiatowych komisji lekarskich, pracowników urzędów gmin (miast)

prowadzących sprawy kwalifikacji wojskowej, a także osób, o których mowa

w art. 32a ust. 1 pkt 2.

3. Wojskowy komendant uzupełnień prowadzi szkolenie osób, o których mowa

w art. 32a ust. 1 pkt 2.

Art. 33. 1. Osoby podlegające kwalifikacji wojskowej stawiają się przed wójtem

lub burmistrzem (prezydentem miasta), powiatową komisją lekarską oraz wojskowym

komendantem uzupełnień, właściwymi ze względu na miejsce ich pobytu stałego.

Osoby zameldowane na pobyt czasowy trwający ponad trzy miesiące stawiają się

przed wójtem lub burmistrzem (prezydentem miasta), powiatową komisją lekarską

15.03.2018

©Telksinoe s. 30/200

oraz wojskowym komendantem uzupełnień, właściwymi ze względu na miejsce tego

pobytu.

2. Osoby podlegające stawieniu się do kwalifikacji wojskowej, które w okresie

od dnia ogłoszenia kwalifikacji wojskowej do dnia jej rozpoczęcia zmieniły miejsce

pobytu stałego lub pobytu czasowego trwającego ponad trzy miesiące, zgłaszają się

do wójta lub burmistrza (prezydenta miasta), właściwego ze względu na ich nowe

miejsce pobytu stałego lub pobytu czasowego trwającego ponad trzy miesiące. Wójt

lub burmistrz (prezydent miasta) wyznacza im miejsce i termin stawienia się do

kwalifikacji wojskowej.

3. Osoby podlegające stawieniu się do kwalifikacji wojskowej, które po

rozpoczęciu kwalifikacji wojskowej na danym terenie zamierzają zmienić miejsce

pobytu stałego lub pobytu czasowego trwającego ponad trzy miesiące, stawiają się do

kwalifikacji wojskowej przed opuszczeniem miejsca dotychczasowego pobytu.

W pozostałych przypadkach właściwość miejscową ustala się według przepisów

art. 21 § 1 pkt 3 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania

administracyjnego.

4. Przepisy ust. 1–3 stosuje się również do ochotników.

Art. 34. Osoby, które podlegały obowiązkowi stawienia się do kwalifikacji

wojskowej i z jakichkolwiek powodów nie stawiły się do niej, są obowiązane zgłosić

się do wojskowego komendanta uzupełnień właściwego ze względu na ich miejsce

pobytu stałego lub pobytu czasowego trwającego ponad trzy miesiące w celu

uregulowania stosunku do powszechnego obowiązku obrony. Obowiązek ten trwa do

czasu ukończenia pięćdziesięciu pięciu lat życia, a w razie ogłoszenia mobilizacji i w

czasie wojny – do czasu ukończenia sześćdziesięciu lat życia.

Art. 35. 1. Kwalifikację wojskową przeprowadzają wojewodowie przy

współudziale szefów wojewódzkich sztabów wojskowych, wojskowych

komendantów uzupełnień i starostów, a także wójtów lub burmistrzów (prezydentów

miast).

2. Za przeprowadzenie kwalifikacji wojskowej na terenie powiatu (miasta na

prawach powiatu) odpowiada starosta (prezydent miasta).

3. Kwalifikację wojskową przeprowadza się corocznie, z zastrzeżeniem, że jej

przeprowadzenie w kilku okresach danego roku kalendarzowego może nastąpić

wyłącznie w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny.

15.03.2018

©Telksinoe s. 31/200

4. Minister właściwy do spraw wewnętrznych i Minister Obrony Narodowej

określają corocznie, w drodze rozporządzenia, termin lub terminy ogłoszenia

kwalifikacji wojskowej i czas jej lub ich trwania na terytorium państwa oraz roczniki

i grupy osób podlegających obowiązkowi stawienia się do kwalifikacji wojskowej.

Rozporządzenie powinno w szczególności uwzględniać osoby, które mają obowiązek

zgłosić się przed wójtem lub burmistrzem (prezydentem miasta), powiatową komisją

lekarską i wojskowym komendantem uzupełnień, a także przewidywać, że termin lub

terminy ogłoszenia kwalifikacji wojskowej będą wyprzedzać, co najm niej

o czternaście dni, dzień jej lub ich rozpoczęcia.

Art. 36. (uchylony)

Art. 37. 1. Zwierzchni nadzór nad przeprowadzaniem kwalifikacji wojskowej,

w tym także kontrole, sprawuje minister właściwy do spraw wewnętrznych.

2. Bieżący nadzór nad przygotowaniem i przebiegiem kwalifikacji wojskowej

sprawują wojewodowie.

3. Kontrolę prowadzenia kwalifikacji wojskowej przez wojewódzkie

i powiatowe komisje lekarskie oraz wojskowych komendantów uzupełnień wykonuje

Minister Obrony Narodowej i szefowie wojewódzkich sztabów wojskowych, a przez

organy samorządowe Prezes Rady Ministrów i wojewodowie.

Art. 38. (uchylony)

Art. 39. 1. Odroczenia zasadniczej służby wojskowej udziela się osobie

podlegającej obowiązkowi odbycia tej służby na jej udokumentowany wniosek ze

względu na:

1) wybór na posła, w tym do Parlamentu Europejskiego, lub senatora – na czas

pełnienia mandatu;

2) kandydowanie do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, Senatu Rzeczypospolitej

Polskiej lub Parlamentu Europejskiego – do dnia ogłoszenia wyników wyborów;

3) konieczność sprawowania bezpośredniej opieki nad członkiem rodziny wspólnie

z nią zamieszkałym, który nie ukończył szesnastego roku życia lub został uznany

za całkowicie niezdolnego do pracy i do samodzielnej egzystencji albo który

ukończył siedemdziesiąty piąty rok życia, jeżeli nie ma innego pełnoletniego

członka rodziny bliższego lub równego stopniem pokrewieństwa obowiązanego

do sprawowania tej opieki, albo ze względu na obowiązek sprawowania opieki

wynikającej z prawomocnego orzeczenia sądu – na czas sprawowania tej opieki,

z zastrzeżeniem ust. 4;

15.03.2018

©Telksinoe s. 32/200

4) pobieranie nauki w szkole wyższej, jeżeli jest ona studentem – na czas pobierania

tej nauki;

5) (uchylony)

[6) pobieranie nauki w szkole ponadgimnazjalnej– na czas pobierania tej nauki;]

<6) pobieranie nauki w szkole ponadpodstawowej – na czas pobierania tej Nowe brzmienie

pkt 6 w ust. 1 w

nauki;> art. 39 wejdzie w

życie z dn.

7) kształcenie w celu zdobycia kwalifikacji przydatnych w Siłach Zbrojnych na 1.09.2017 r. (Dz.

U. z 2017 r. poz.

podstawie umowy zawartej z wojskowym komendantem uzupełnień, o której60).

mowa w art. 132a ust. 3, albo skierowania określonego w art. 132b ust. 2 – na

czas tego kształcenia.

1a. Odroczenia zasadniczej służby wojskowej nie udziela się osobie powołanej

do terytorialnej służby wojskowej.

2. Odroczenia ze względu na pobieranie nauki udziela się także osobom

podlegającym obowiązkowi odbycia zasadniczej służby wojskowej będącym

alumnami wyższych seminariów duchownych, osobami zakonnymi (po profesji

czasowej), nowicjuszami w zakonach albo słuchaczami szkół duchownych kościołów

i związków wyznaniowych mających osobowość prawną – na czas pobierania tej

nauki.

3. Odroczenia zasadniczej służby wojskowej można udzielić również ze względu

na ważne sprawy osobiste lub rodzinne osoby podlegającej obowiązkowi odbycia

zasadniczej służby wojskowej, a w szczególności związane z zaistnieniem trudnej

sytuacji osobistej lub rodzinnej, które nie upoważniają do udzielenia tej osobie

odroczenia z tytułu sprawowania bezpośredniej opieki nad członkiem rodziny albo

z powodu konieczności załatwienia spraw związanych z prowadzeniem przez nią

przedsiębiorstwa, gospodarstwa rolnego albo innej działalności gospodarczej.

4. Odroczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, udziela się każdorazowo na okres

określony w decyzji, o której mowa w art. 39a ust. 1.

5. Odroczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 7 i w ust. 3, udziela się tylko jeden

raz na okres od trzech do dwunastu miesięcy.

6. Skreślenie z listy studentów, słuchaczy lub uczniów oraz niewywiązywanie się

osoby podlegającej obowiązkowi odbycia zasadniczej służby wojskowej z umowy,

o której mowa w art. 132a ust. 3, lub z obowiązku określonego w skierowaniu

wskazanym w art. 132b ust. 2, powodują utratę udzielonego odroczenia zasadniczej

służby wojskowej z tytułu pobierania nauki.

15.03.2018

©Telksinoe s. 33/200

7. Osoba podlegająca obowiązkowi odbycia zasadniczej służby wojskowej,

której udzielono odroczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 4–6, po zakończeniu roku

szkolnego (studiów), nie później jednak niż w terminie czternastu dni od dnia

rozpoczęcia kolejnego roku szkolnego (studiów), przedstawia wojskowemu

komendantowi uzupełnień właściwemu ze względu na miejsce pobytu stałego

(zamieszkania) lub pobytu czasowego trwającego ponad trzy miesiące zaświadczenie

o ukończeniu poprzedniego i rozpoczęciu nowego roku szkolnego (studiów).

8. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki i tryb

udzielania odroczeń zasadniczej służby wojskowej, uwzględniając wymóg, że

odroczenia udziela się osobie podlegającej obowiązkowi odbycia zasadniczej służby

wojskowej na jej udokumentowany wniosek. Rozporządzenie powinno określać

również dokumenty, jakie należy dołączyć do wniosku o udzielenie odroczenia.

Art. 39a. 1. O konieczności sprawowania przez osobę podlegającą obowiązkowi

odbycia zasadniczej służby wojskowej bezpośredniej opieki nad członkiem rodziny,

o którym mowa w art. 39 ust. 1 pkt 3, orzeka wójt lub burmistrz (prezydent miasta),

na uzasadniony wniosek osoby podlegającej obowiązkowi odbycia zasadniczej służby

wojskowej lub członka jej rodziny, określając zgodnie z wnioskiem okres

sprawowania opieki, nie dłuższy jednak niż dwanaście miesięcy.

2. Decyzję wójta lub burmistrza (prezydenta miasta) doręcza się osobie

podlegającej obowiązkowi odbycia zasadniczej służby wojskowej i wojskowemu

komendantowi uzupełnień na piśmie wraz z uzasadnieniem.

3. Od decyzji wójta lub burmistrza (prezydenta miasta) przysługuje osobie

podlegającej obowiązkowi odbycia zasadniczej służby wojskowej i wojskowemu

komendantowi uzupełnień odwołanie do wojewody w terminie czternastu dni od dnia

doręczenia decyzji. Decyzja ta może być zmieniona przez wojewodę również

z urzędu, jeżeli została wydana z naruszeniem przepisów prawa. Wniesienie

odwołania nie wstrzymuje powołania do zasadniczej służby wojskowej osoby

podlegającej obowiązkowi odbycia tej służby.

4. Ostateczne decyzje w sprawach, o których mowa w ust. 1, są wiążące dla

wojskowych komendantów uzupełnień.

5. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, tryb orzekania

o konieczności sprawowania przez osobę podlegającą obowiązkowi odbycia

zasadniczej służby wojskowej bezpośredniej opieki nad członkiem rodziny oraz

dokumenty wymagane w tych sprawach, uwzględniając wymóg, że orzekanie

o konieczności sprawowania przez osobę podlegającą obowiązkowi odbycia

15.03.2018

©Telksinoe s. 34/200

zasadniczej służby wojskowej bezpośredniej opieki nad członkiem rodziny następuje

na uzasadniony wniosek osoby podlegającej obowiązkowi odbycia zasadniczej służby

wojskowej lub członka jej rodziny.

Art. 40. Osoba podlegająca obowiązkowi odbycia zasadniczej służby wojskowej

korzystająca z odroczenia zasadniczej służby wojskowej jest obowiązana stawić się

przed wojskowym komendantem uzupełnień niezwłocznie po upływie okresu

odroczenia.

Art. 41. (uchylony)

Art. 42. 1. Orzekanie o udzieleniu osobom podlegającym obowiązkowi odbycia

zasadniczej służby wojskowej odroczeń tej służby należy do wojskowych

komendantów uzupełnień.

2. Decyzję o udzieleniu odroczenia można ogłosić ustnie, z zastrzeżeniem ust. 3.

W takim przypadku potwierdzenia wydanej decyzji administracyjnej dokonuje się

w formie wpisu lub zamieszczenia danych w wojskowym dokumencie osobistym

i przez wprowadzenie danych do ewidencji wojskowej.

3. Odmowa udzielenia odroczenia lub udzielenie odroczenia w treści innej niż

żądanie osoby podlegającej obowiązkowi odbycia zasadniczej służby wojskowej,

określone w jej wniosku o udzielenie tego odroczenia, a także udzielanie odroczeń,

o których mowa w art. 39 ust. 3, następuje w drodze decyzji administracyjnej, którą

doręcza się osobie podlegającej obowiązkowi odbycia zasadniczej służby wojskowej,

na piśmie wraz z uzasadnieniem.

4. Od orzeczenia wojskowego komendanta uzupełnień przysługuje osobie

podlegającej obowiązkowi odbycia zasadniczej służby wojskowej odwołanie do szefa

wojewódzkiego sztabu wojskowego w terminie czternastu dni od dnia doręczenia

orzeczenia. Wniesienie odwołania nie wstrzymuje powołania do zasadniczej służby

wojskowej osoby podlegającej obowiązkowi odbycia tej służby.

5. Orzeczenie wojskowego komendanta uzupełnień może być zmienione przez

szefa wojewódzkiego sztabu wojskowego również z urzędu, jeżeli zostało wydane

z naruszeniem przepisów prawa.

6. Z dniem upływu okresu trwania obowiązku odbywania zasadniczej służby

wojskowej oraz przeszkolenia wojskowego wygasają decyzje o udzieleniu osobom

podlegającym obowiązkowi odbywania zasadniczej służby wojskowej odroczenia tej

służby.

15.03.2018

©Telksinoe s. 35/200

7. Osoby, o których mowa w ust. 6, wojskowy komendant uzupełnień przenosi

do rezerwy z dniem następującym po dniu, w którym upłynął okres trwania obowiązku

odbywania zasadniczej służby wojskowej.

8. Przeniesienie do rezerwy, o którym mowa w ust. 7, następuje z urzędu i nie

wymaga zgody lub udziału osób, o których mowa w ust. 6.

Art. 43. Minister właściwy do spraw wewnętrznych i Minister Obrony

Narodowej w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia określą,

w drodze rozporządzenia, sposób wzywania do kwalifikacji wojskowej oraz treść

obwieszczeń i wzory wezwań w tych sprawach, sposób organizacji i przebieg

kwalifikacji wojskowej oraz dokumenty, jakie osoby podlegające temu obowiązkowi

powinny przedstawić przy kwalifikacji wojskowej, uwzględniając czynności

wojewodów, starostów, wójtów lub burmistrzów (prezydentów miast) i wojskowych

komendantów uzupełnień w tym zakresie. Rozporządzenie powinno umożliwić

współpracę organów wykonujących zadania w czasie kwalifikacji wojskowej oraz

zapewnić warunki do obsłużenia przez te organy określonej liczby osób w danym

dniu, w sposób jak najmniej uciążliwy dla tych osób, a także uwzględnić możliwość

stawiania się do kwalifikacji wojskowej ochotników, w tym kobiet.

Art. 44. 1. Nie powołuje się do czynnej służby wojskowej osób podlegających

obowiązkowi odbycia zasadniczej służby wojskowej uznanych za zdolne do tej

służby:

1) obywateli polskich, którzy stale zamieszkują za granicą i którzy nie posiadają

miejsca pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad trzy miesiące na

terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

2) absolwentów szkół i ośrodków szkolenia Państwowej Straży Pożarnej, którzy

w terminie do trzech miesięcy od dnia zakończenia studiów (nauki) podjęli

służbę w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie

Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego, Policji, Straży

Granicznej, Służbie Ochrony Państwa, Służbie Więziennej lub Państwowej

Straży Pożarnej;

3) absolwentów szkół wyższych, którzy bezpośrednio po zakończeniu studiów

podjęli służbę w Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, Policji, Biurze Ochrony

Rządu, Służby Ochrony Państwa lub Straży Granicznej.

2. W sprawach, o których mowa w ust. 1, orzeka wojskowy komendant

uzupełnień na wniosek osoby podlegającej obowiązkowi odbycia zasadniczej służby

15.03.2018

©Telksinoe s. 36/200

wojskowej. Decyzję wojskowego komendanta uzupełnień doręcza się osobie

podlegającej obowiązkowi odbycia zasadniczej służby wojskowej na piśmie wraz

z uzasadnieniem.

3. Od decyzji wojskowego komendanta uzupełnień przysługuje osobie

podlegającej obowiązkowi odbycia zasadniczej służby wojskowej odwołanie do szefa

wojewódzkiego sztabu wojskowego w terminie czternastu dni od dnia doręczenia

decyzji. Decyzja ta może być zmieniona przez szefa wojewódzkiego sztabu

wojskowego również z urzędu, jeżeli została wydana z naruszeniem przepisów prawa.

4. Decyzje w sprawach, o których mowa w ust. 1 pkt 1, wygasają z dniem

powrotu osoby podlegającej obowiązkowi odbycia zasadniczej służby wojskowej do

kraju i zameldowania się na pobyt stały lub pobyt czasowy trwający ponad trzy

miesiące. Przepis art. 46 ust. 3 pkt 4 stosuje się odpowiednio.

5. Osobę, o której mowa w ust. 1 pkt 2, wojskowy komendant uzupełnień na jej

wniosek, udokumentowany zaświadczeniem o podjęciu służby, wystawionym przez

kierownika jednostki organizacyjnej Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji

Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego,

Policji, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Służby

Więziennej lub Państwowej Straży Pożarnej, przenosi do rezerwy z dniem

poprzedzającym dzień podjęcia służby.

6. Osobę, o której mowa w ust. 1 pkt 3, wojskowy komendant uzupełnień, na

podstawie otrzymanego od kierownika jednostki organizacyjnej Centralnego Biura

Antykorupcyjnego, Policji, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa lub

Straży Granicznej zawiadomienia o reklamowaniu z urzędu, przenosi do rezerwy.

Art. 44a. 1. Osobę powoływaną do czynnej służby wojskowej, z wyłączeniem

służby, o której mowa w art. 59 ust. 1 pkt 7, oraz żołnierza rezerwy, który złożył

wniosek o zawarcie kontraktu na wykonywanie obowiązków w ramach Narodow ych

Sił Rezerwowych, wojskowy komendant uzupełnień kieruje do wojskowej pracowni

psychologicznej na badania psychologiczne w celu stwierdzenia braku

przeciwwskazań do pełnienia czynnej służby wojskowej na stanowisku wymagającym

szczególnych predyspozycji psychofizycznych.

1a. Żołnierza w czynnej służbie wojskowej oraz żołnierza wykonującego

obowiązki w ramach Narodowych Sił Rezerwowych dowódca jednostki wojskowej

może skierować do wojskowej pracowni psychologicznej na badania psychologiczne

w celu stwierdzenia braku przeciwwskazań do dalszego pełnienia czynnej służby

15.03.2018

©Telksinoe s. 37/200

wojskowej lub do pełnienia czynnej służby wojskowej na stanowisku wymagającym

szczególnych predyspozycji psychofizycznych.

1b. Badania psychologiczne obejmują ocenę sprawności intelektualnej, cech

osobowości, sprawności psychomotorycznej oraz poziomu dojrzałości emocjonalnej

i społecznej. W przypadku służby wymagającej szczególnych predyspozycji

psychofizycznych obejmują one również ocenę sprawności funkcjonowania

w sytuacjach trudnych i stresowych oraz ocenę sposobu działania i podejmowania

decyzji w sytuacjach zagrożenia.

2. O skierowaniu do wojskowej pracowni psychologicznej wojskowy komendant

uzupełnień albo dowódca jednostki wojskowej informuje kierownika tej pracowni.

3. Kierownik wojskowej pracowni psychologicznej informuje wojskowego

komendanta uzupełnień albo dowódcę jednostki wojskowej o niestawieniu się

skierowanego do wojskowej pracowni psychologicznej.

4. Orzeczenie psychologiczne wojskowej pracowni psychologicznej wydaje

psycholog tej pracowni uprawniony do przeprowadzenia badań psychologicznych.

5. Orzeczenie psychologiczne wojskowej pracowni psychologicznej doręcza się

na piśmie badanemu i wojskowemu komendantowi uzupełnień albo dowódcy

jednostki wojskowej.

6. Od orzeczenia psychologicznego wojskowej pracowni psychologicznej

przysługuje badanemu oraz wojskowemu komendantowi uzupełnień albo dowódcy

jednostki wojskowej odwołanie do wojskowej pracowni psychologicznej będącej

organem wyższego stopnia.

7. Orzeczenia psychologiczne wojskowych pracowni psychologicznych

wyższego stopnia są wiążące dla wojskowego komendanta uzupełnień i dowódcy

jednostki wojskowej.

8. (uchylony)

9. (uchylony)

10. Wojskowe pracownie psychologiczne są również właściwe do wydawania

orzeczeń psychologicznych w zakresie braku przeciwwskazań do pełnienia

zawodowej służby wojskowej przez osoby, które zgłosiły chęć pełnienia tej służby na

zasadach określonych w art. 5a ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie

wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1726 i 2138 oraz z 2017 r.

poz. 60).

15.03.2018

©Telksinoe s. 38/200

10a. Kontrolę wykonywania i dokumentowania badań psychologicznych oraz

wydawania orzeczeń psychologicznych przeprowadzają wojskowe pracownie

psychologiczne będące organem wyższego stopnia.

11. Minister Obrony Narodowej, w drodze rozporządzenia, tworzy, przekształca

i znosi wojskowe pracownie psychologiczne oraz określa ich siedziby i zasięg

działania, z uwzględnieniem w szczególności podziału terytorialnego państwa

i różnych rodzajów oraz wyspecjalizowanych służb Sił Zbrojnych.

12. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia:

1) tryb odwoływania się od orzeczeń psychologicznych,

2) tryb kontroli wykonywania i dokumentowania badań psychologicznych oraz

wydawania orzeczeń psychologicznych,

3) sposób postępowania z dokumentacją związaną z badaniami psychologicznymi,

4) wzór orzeczenia psychologicznego, z wyjątkiem wzoru orzeczenia dotyczącego

badań kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania

pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy

– uwzględniając właściwość wojskowych pracowni psychologicznych, potrzebę

zapewnienia jednolitej procedury kontroli i jednolitości wydawanych orzeczeń oraz

konieczność zapewnienia należytej ochrony dokumentacji związanej z prowadzeniem

badań psychologicznych.

Art. 45. 1. Osoby uznane za zdolne do czynnej służby wojskowej i podlegające

obowiązkowi odbycia zasadniczej służby wojskowej wojskowy komendant

uzupełnień przeznacza do służby, uwzględniając potrzeby Sił Zbrojnych, orzeczenie

właściwej komisji lekarskiej oraz stosownie do potrzeb orzeczenie psychologiczne,

kwalifikacje zawodowe, a także, w miarę możliwości, życzenia tych osób.

2. Osoby, o których mowa w ust. 1, powinny być powoływane do odbycia

czynnej służby wojskowej, w miarę możliwości, w jednostce wojskowej mającej

siedzibę w pobliżu ich miejsca pobytu stałego (zamieszkania) lub pobytu czasowego

trwającego ponad trzy miesiące.

3. Wojskowy komendant uzupełnień na wniosek osoby, o której mowa w ust. 1,

udziela jej informacji o przewidywanym terminie powołania do odbycia zasadniczej

służby wojskowej.

4. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe

zasady przeznaczania osób, o których mowa w ust. 1, do służby, z uwzględnieniem

wymogów niezbędnych do kierowania tych osób do poszczególnych rodzajów Sił

15.03.2018

©Telksinoe s. 39/200

Zbrojnych i rodzajów wojsk oraz kryteriów ich kierowania na poszczególne

stanowiska i funkcje wojskowe.

Art. 46. 1. Osoby podlegające obowiązkowi odbycia zasadniczej służby

wojskowej i niepowołane do jej odbycia w ciągu osiemnastu miesięcy od dnia

stawienia się do kwalifikacji wojskowej albo od dnia zgłoszenia się do wojskowego

komendanta uzupełnień w celu uregulowania stosunku do powszechnego obowiązku

obrony w przypadku, o którym mowa w art. 34, przenosi się do rezerwy w ostatnim

dniu tego okresu, z zastrzeżeniem art. 47a ust. 3, art. 93 ust. 2a i art. 98l.

2. Przepis ust. 1 nie ma zastosowania do osób, które:

1) nie mogły być powołane do odbycia zasadniczej służby wojskowej w okresie,

o którym mowa w ust. 1, z powodu odroczenia tej służby albo złożenia wniosku

o przeznaczenie do odbycia służby zastępczej;

2) z przyczyn niezależnych od organów wojskowych nie mogły być powołane do

odbycia zasadniczej służby wojskowej w terminie określonym w ust. 1 ze

względu na:

a) odbywanie kary pozbawienia wolności,

b) orzeczenie środka karnego pozbawienia praw publicznych,

c) czasowe przebywanie za granicą,

d) niespełnienie wojskowego obowiązku meldunkowego,

e) niestawienie się na wezwanie organów wojskowych w sprawach

dotyczących powszechnego obowiązku obrony lub niepoddanie się

badaniom lekarskim lub psychologicznym;

3) zostały uznane za czasowo niezdolne do czynnej służby wojskowej;

4) zostały uznane za niezdolne do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju;

5) spełniły obowiązek służby wojskowej w innym kraju, którego równocześnie były

lub są obywatelami.

3. Osoby podlegające obowiązkowi odbycia zasadniczej służby wojskowej

i niepowołane do jej odbycia z powodu:

1) odroczenia tej służby, z zastrzeżeniem ust. 4, przenosi się do rezerwy w ostatnim

dniu upływu osiemnastu miesięcy następujących po dniu uchylenia lub

wygaśnięcia decyzji o odroczeniu zasadniczej służby wojskowej albo powzięcia

wiadomości przez wojskowego komendanta uzupełnień o tym wygaśnięciu, a

jeżeli odroczenie zostało udzielone ze względu na pobieranie nauki, w przypadku

skreślenia z listy uczniów lub studentów albo wydalenia ze szkoły wyższej,

zakładu kształcenia nauczycieli, szkoły ponadpodstawowej, po dniu otrzymania

15.03.2018

©Telksinoe s. 40/200

zawiadomienia przez wojskowego komendanta uzupełnień o tym skreśleniu lub

wydaleniu;

2) złożenia wniosku o przeznaczenie do odbycia służby zastępczej przenosi się do

rezerwy w ostatnim dniu upływu trzydziestu sześciu miesięcy, a w przypadku

absolwentów szkół wyższych – osiemnastu miesięcy, następujących po dniu

przeznaczenia do służby zastępczej, jeżeli osoba ta nie została skierowana do

odbycia tej służby, albo w ostatnim dniu upływu okresu osiemnastu miesięcy

następującego po dniu uchylenia orzeczenia o przeznaczeniu do służby

zastępczej;

3) odbywania kary pozbawienia wolności lub orzeczenia środka karnego

pozbawienia praw publicznych przenosi się do rezerwy w ostatnim dniu upływu

osiemnastu miesięcy następujących po dniu otrzymania zawiadomienia przez

wojskowego komendanta uzupełnień o odbyciu kary lub zakończenia

obowiązywania środka karnego;

4) czasowego przebywania za granicą albo niespełnienia wojskowego obowiązku

meldunkowego, niestawienia się na wezwanie organów wojskowych w sprawach

dotyczących powszechnego obowiązku obrony lub niepoddania się badaniom

lekarskim lub psychologicznym przenosi się do rezerwy w ostatnim dniu upływu

osiemnastu miesięcy następujących po dniu otrzymania zawiadomienia przez

wojskowego komendanta uzupełnień o powrocie z zagranicy albo spełnienia

wojskowego obowiązku meldunkowego, obowiązku stawienia się na wezwanie

organów wojskowych w sprawach dotyczących powszechnego obowiązku

obrony lub poddania się badaniom lekarskim lub psychologicznym;

5) uznania za czasowo niezdolne do czynnej służby wojskowej przenosi się do

rezerwy w ostatnim dniu upływu osiemnastu miesięcy następujących po dniu,

w którym orzeczenie komisji lekarskiej stwierdzającej zdolność do czynnej

służby wojskowej stało się ostateczne;

6) uznania za niezdolne do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju przenosi się

do rezerwy z dniem uprawomocnienia się orzeczenia komisji lekarskiej;

7) spełnienia obowiązku służby wojskowej w innym kraju, którego równocześnie

były lub są obywatelami, przenosi się do rezerwy z dniem otrzymania

udokumentowanego zawiadomienia przez wojskowego komendanta uzupełnień

o spełnieniu obowiązku służby wojskowej w innym kraju.

4. Osoby podlegające obowiązkowi odbycia zasadniczej służby wojskowej

i niepowołane do jej odbycia z powodu odroczenia tej służby, o którym mowa

15.03.2018

©Telksinoe s. 41/200

w art. 39 ust. 1 pkt 3, przenosi się do rezerwy w ostatnim dniu upływu łącznego okresu

trzydziestu sześciu miesięcy tych odroczeń.

5. Osoby podlegające obowiązkowi odbycia zasadniczej służby wojskowej

i przeznaczone do służby zastępczej, którym odroczono odbycie tej służby z przyczyn

określonych w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o służbie

zastępczej lub które zwolniono ze służby zastępczej przed jej odbyciem na podstawie

art. 31 ust. 2 pkt 2 tej ustawy, przenosi się do rezerwy w ostatnim dniu upływu

łącznego okresu trzydziestu sześciu miesięcy tych odroczeń lub zwolnień.

6. Termin przeniesienia do rezerwy określony w ust. 3 pkt 2 nie ma zastosowania

do osób przeznaczonych do służby zastępczej, które nie mogły być skierowane do

odbycia tej służby lub jej nie rozpoczęły z powodu odroczenia tej służby, o którym

mowa w art. 21 ust. 1 pkt 1, 2, 4 i 5 oraz ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r.

o służbie zastępczej lub z przyczyn niezależnych od marszałka województwa,

o których mowa w ust. 2 pkt 2 lit. a–e i pkt 3 i 4.

7. Osoby, o których mowa w ust. 6, przenosi się do rezerwy w ostatnim dniu

upływu okresu trzydziestu sześciu miesięcy, a w przypadku absolwentów szkół

wyższych – osiemnastu miesięcy, następujących po dniu uchylenia lub wygaśnięcia

decyzji o odroczeniu służby zastępczej lub ustania przyczyn niezależnych od

marszałka województwa, o których mowa w ust. 2 pkt 2–4, uniemożliwiających ich

skierowanie do służby zastępczej.

8. Osoby, którym przerwano odbywanie służby zastępczej z przyczyn

rozwiązania umowy z podmiotem o wykonywanie pracy przez osobę skierowaną do

odbycia tej służby, przenosi się do rezerwy w ostatnim dniu upływu łącznego okresu

trzydziestu sześciu miesięcy, a w przypadku absolwentów szkół wyższych osiemnastu

miesięcy, oczekiwania na skierowanie do odbycia tej służby, następującego po dniu

rozwiązania umowy z przyczyn leżących po stronie podmiotu lub po ustaniu innych

przyczyn, które uzasadniały przerwanie tej służby.

9. Do okresu, o którym mowa w ust. 8, wlicza się czas liczony od dnia

następującego po dniu przeznaczenia do służby zastępczej do dnia jej rozpoczęcia,

z wyjątkiem czasu trwania odroczeń lub przyczyn określonych w ust. 2 pkt 2–4.

10. Osoby podlegające obowiązkowi odbycia zasadniczej służby wojskowej,

wobec których przeprowadzone postępowanie kwalifikacyjne do służby w Agencji

Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu

Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego albo Centralnym Biurze

Antykorupcyjnym zakończyło się pozytywną oceną predyspozycji do służby i które

15.03.2018

©Telksinoe s. 42/200

zamierza się przyjąć do służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji

Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego albo

Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, wojskowy komendant uzupełnień, na wniosek

kierownika jednostki organizacyjnej Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji

Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego albo

Centralnego Biura Antykorupcyjnego właściwej w sprawach kadr, przenosi do

rezerwy.

11. Osoby podlegające obowiązkowi odbycia zasadniczej służby wojskowej

i niepowołane do odbycia tej służby lub przeszkolenia wojskowego przenosi do

rezerwy wojskowy komendant uzupełnień.

12. Minister Obrony Narodowej może zarządzić, w drodze rozporządzenia,

przeniesienie określonej części osób podlegających obowiązkowi odbycia zasadniczej

służby wojskowej, w tym również absolwentów szkół wyższych podlegających

obowiązkowi odbycia przeszkolenia wojskowego, do rezerwy, przed upływem okresu,

w którym podlegają powołaniu do odbycia służby wojskowej, uwzględniając potrzeby

Sił Zbrojnych dotyczące uzupełnień. Rozporządzenie w szczególności powinno

określić grupę lub grupy osób podlegających przeniesieniu do rezerwy oraz termin

tego przeniesienia.

Art. 47. 1. Osoby podlegające obowiązkowi odbycia zasadniczej służby

wojskowej, które zostały duchownymi lub członkami zakonów (po profesji

wieczystej), przenosi się do rezerwy.

2. Przepisu ust. 1 oraz innych przepisów ustawy dotyczących duchownych lub

członków zakonów nie stosuje się do:

1) duchownych wybieranych na określoną kadencję;

2) duchownych lub członków zakonów kościołów i innych związków

wyznaniowych nieposiadających osobowości prawnej.

Art. 47a. 1. Osoby uznane za zdolne do czynnej służby wojskowej można

powołać do odbycia zasadniczej służby wojskowej, w tym również w trybie

ochotniczym, wyłącznie w okresie trwania obowiązku jej odbywania, nie później

jednak niż do czasu przeniesienia ich do rezerwy na podstawie art. 46.

2. Osoby podlegające powołaniu, w tym również w trybie ochotniczym, do

odbycia zasadniczej służby wojskowej, po upływie okresu trwania obowiązku jej

odbywania, wojskowy komendant uzupełnień przenosi do rezerwy.

15.03.2018

©Telksinoe s. 43/200

3. W przypadku osób, o których mowa w ust. 2, ich przeniesienie do rezerwy

następuje z dniem następującym po dniu upływu okresu trwania obowiązku

odbywania zasadniczej służby wojskowej oraz przeszkolenia wojskowego, a w przy-

padku osób podlegających poza tym okresem kwalifikacji wojskowej lub zgłoszeniu

się do wojskowego komendanta uzupełnień w trybie art. 34 – z dniem, w którym

orzeczenie o ich zdolności do czynnej służby wojskowej stało się ostateczne.

4. Przeniesienie do rezerwy osób, o których mowa w ust. 3, następuje z urzędu

i nie wymaga zgody lub udziału osoby przenoszonej do rezerwy.

Art. 48. 1. Kobiety posiadające kwalifikacje przydatne do czynnej służby

wojskowej oraz kobiety pobierające naukę w celu uzyskania tych kwalifikacji, które

w danym roku szkolnym lub akademickim kończą naukę albo będące studentkami lub

absolwentkami szkół wyższych, mogą być poddane obowiązkowi stawienia się do

kwalifikacji wojskowej, poczynając od dnia 1 stycznia roku kalendarzowego,

w którym kończą dziewiętnaście lat życia.

1a. (uchylony)

2. Za kwalifikacje, o których mowa w ust. 1, uznaje się wykształcenie lub

kwalifikacje zawodowe wymagane do wykonywania zawodów medycznych,

weterynaryjnych, morskich oraz lotniczych, a także zawodów: psychologów,

rehabilitantów, radiologów, diagnostyków laboratoryjnych, informatyków,

teleinformatyków, nawigatorów oraz tłumaczy.

3. W razie wprowadzenia obowiązku stawienia się do kwalifikacji wojskowej

kobiet:

1) dyrektorzy szkół, o których mowa w ust. 1, przesyłają wojskowemu

komendantowi uzupełnień, właściwemu ze względu na siedzibę szkoły, imienny

wykaz kobiet, które kończą naukę w danym roku kalendarzowym;

2) wojskowy komendant uzupełnień, właściwy ze względu na siedzibę szkoły,

o której mowa w ust. 1, przesyła wojskowym komendantom uzupełnień,

właściwym ze względu na miejsce pobytu stałego kobiet lub miejsce ich

czasowego pobytu trwającego ponad trzy miesiące, imienne wykaz y kobiet,

podlegających obowiązkowi stawienia się do kwalifikacji wojskowej;

3) wojskowi komendanci uzupełnień po otrzymaniu wykazów, o których mowa

w pkt 2, przesyłają je wójtom lub burmistrzom (prezydentom miast) w celu

wezwania kobiet do kwalifikacji wojskowej. Wykazy te uzupełniają

dodatkowym zestawieniem kobiet, o których mowa w ust. 4.

15.03.2018

©Telksinoe s. 44/200

3a. W imiennych wykazach kobiet, o których mowa w ust. 3 pkt 1 i 2, w zakresie

danych osobowych osób objętych tymi wykazami zamieszcza się następujące dane:

1) nazwisko;

2) imię lub imiona;

3) nazwisko rodowe;

4) numer ewidencyjny PESEL;

5) miejsce urodzenia;

6) serię i numer dowodu osobistego;

7) miejsce pobytu stałego lub pobytu czasowego trwającego ponad trzy miesiące;

8) adres do korespondencji;

9) rok i kierunek nauki oraz nazwę i siedzibę szkoły;

10) kwalifikacje przydatne do czynnej służby wojskowej, których posiadanie

skutkuje obowiązkiem stawienia się do kwalifikacji wojskowej.

4. Do kwalifikacji wojskowej stawać również mogą, w terminie określonym

w ust. 1, kobiety, które ochotniczo zgłosiły się do pełnienia czynnej służby wojskowej.

5. Kobiety, które stawiły się do kwalifikacji wojskowej, podlegają obowiązkowi

czynnej służby wojskowej na zasadach ogólnych.

6. (uchylony)

7. (uchylony)

8. (uchylony)

9. Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, nakłada obowiązek, o którym

mowa w ust. 1, wskazując grupy kobiet poddane temu obowiązkowi, oraz określa

stanowiska służbowe lub funkcje, na które przeznacza się kobiety do czynnej służby

wojskowej, uwzględniając przepisy w sprawie wykazu prac uciążliwych,

niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet w ciąży lub kobiet karmiących

dziecko piersią wydane na podstawie art. 176 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. ?

Kodeks pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 1666, 2138 i 2255 oraz z 2017 r. poz. 60 i 962)

i przepisy w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy ręcznych pracach

transportowych wydane na podstawie art. 23715 § 1 tej ustawy oraz potrzeby Sił

Zbrojnych.

15.03.2018

©Telksinoe s. 45/200

Rozdział 3

Ewidencja

Art. 49. 1. Ewidencję wojskową osób podlegających rejestracji, kwalifikacji

wojskowej oraz podlegających obowiązkowi czynnej służby wojskowej, a także

podlegających innym rodzajom powszechnego obowiązku obrony prowadzą:

1) na szczeblu centralnym – Minister Obrony Narodowej dla terytorium całego

państwa;

2) na szczeblu wojewódzkim – szef wojewódzkiego sztabu wojskowego dla obszaru

województwa;

3) na szczeblu terenowym – wojskowy komendant uzupełnień dla obszaru objętego

terytorialnym zasięgiem działania tego komendanta.

1a. Wojskowi komendanci uzupełnień współpracują z Szefem Krajowego

Centrum Informacji Kryminalnych w zakresie niezbędnym do realizacji jego zadań

ustawowych.

1b. Ewidencję wojskową, o której mowa w ust. 1, w zakresie osób

odbywających w jednostkach wojskowych czynną służbę wojskową oraz

posiadających przydział mobilizacyjny lub pracowniczy przydział mobilizacyjny do

tych jednostek prowadzą również dowódcy tych jednostek.

1c. Organy prowadzące ewidencję wojskową są obowiązane do wzajemnego

przekazywania danych zgromadzonych w tej ewidencji.

1d. Dane osobowe zgromadzone w ewidencji wojskowej mogą być

udostępniane:

1) dowódcom jednostek wojskowych oraz ich przełożonym – jeżeli wymagają tego

ich zadania;

2) przełożonym wojskowego komendanta uzupełnień;

3) sądom wojskowym, powszechnym jednostkom organizacyjnym prokuratury,

w których utworzono komórki organizacyjne do spraw wojskowych, Służbie

Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego i Żandarmerii

Wojskowej – jeżeli wymagają tego ich zadania;

4) sądom powszechnym, powszechnym jednostkom organizacyjnym prokuratury,

Policji, Straży Granicznej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji

Wywiadu, Centralnemu Biuru Antykorupcyjnemu i Służbie Ochrony Państwa –

jeżeli wymagają tego ich zadania i jest to niezbędne do prowadzonego przez nie

postępowania;

15.03.2018

©Telksinoe s. 46/200

5) pracodawcom – w zakresie stosunku zatrudnianych przez nich pracowników do

powszechnego obowiązku obrony oraz rodzaju i terminu wykonania tego

obowiązku;

6) osobom, których dotyczą dane osobowe zgromadzone w ewidencji wojskowej;

7) innym podmiotom uprawnionym na podstawie odrębnych przepisów.

1e. Udostępnianie danych osobowych zgromadzonych w ewidencji wojskowej

podmiotom wymienionym w ust. 1d następuje nieodpłatnie.

1f. Podmioty, o których mowa w ust. 1d pkt 1 i 2, są uprawnione również do

wglądu w dane osobowe zgromadzone w ewidencji wojskowej.

2. Organy administracji publicznej obowiązane są do bezpłatnego udostępniania

danych osobowych w celu ich przetwarzania w ewidencji wojskowej.

2a. Do ewidencji wojskowej prowadzonej na szczeblu centralnym, w ramach

udostępniania danych osobowych, niezbędnych do jej prowadzenia, przekazuje się na

informatycznym nośniku danych lub w drodze teletransmisji dane ze zbiorów

Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności, zwanego dalej

„PESEL”, oraz centralnej ewidencji kierowców i Krajowego Rejestru Karnego.

2b. W ewidencji wojskowej prowadzonej na szczeblu centralnym w zakresie

przekazywania danych ze zbiorów, o których mowa w ust. 2a, gromadzi się

następujące dane:

1) z rejestru PESEL – określone w art. 8 pkt 1–5, 7, 9–11, 14, 17–21 i 26 ustawy

z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności;

[2) z centralnej ewidencji kierowców – określone w art. 100b ust. 1 ustawy z dnia 20

czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 128, 60, 379,

777 i 966);]

Nowe brzmienie

<2) z centralnej ewidencji kierowców – określone w art. 100aa ust. 1 pkt 1–3 pkt 2 w ust. 2b w

art. 49 wejdzie w

i ust. 4 pkt 1–16 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu życie z dn.

4.06.2018 r. (Dz. U.

drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 128, 60, 379, 777 i 966);> z 2015 r. poz. 2183

3) z Krajowego Rejestru Karnego – określone w art. 20 ust. 1 pkt 1 (obejmujące oraz z 2016 r. poz.

2001).

nazwisko, imiona i numer ewidencyjny PESEL) i pkt 2 (obejmujące

stwierdzenie czy dana osoba figuruje lub nie figuruje w Rejestrze) ustawy z dnia

24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 678).

2c. W ewidencji wojskowej mogą być gromadzone i przetwarzane następujące

dane:

1) imię lub imiona oraz nazwisko, w tym nazwisko rodowe, oraz nazwiska i imiona

poprzednie;

15.03.2018

©Telksinoe s. 47/200

2) data i miejsce urodzenia;

3) numer ewidencyjny PESEL;

4) imiona i nazwiska rodowe rodziców;

5) stan cywilny i rodzinny, w tym imiona i nazwisko oraz data urodzenia małżonka

i dzieci;

6) obywatelstwo;

7) płeć;

8) seria i numer dowodu osobistego;

9) miejsce pobytu stałego lub pobytu czasowego trwającego ponad trzy miesiące

oraz adres do korespondencji, a także adres najbliższej rodziny;

10) dotyczące wykształcenia i zawodu wyuczonego;

11) dotyczące nauki, w tym miejsce jej pobierania, oraz posiadane kwalifikacje

zawodowe, w tym uprawnienia do wykonywania zawodów lub czynności;

12) dotyczące zatrudnienia lub prowadzonej działalności gospodarczej, w tym ich

miejsce, rodzaj i okres oraz zajmowane stanowisko;

13) dotyczące zdolności do czynnej służby wojskowej;

13a) dotyczące szkodliwego używania alkoholu lub używania środków odurzających,

substancji psychotropowych lub środków zastępczych;

13b) dotyczące orzeczeń psychologicznych;

14) stopień wojskowy, specjalność wojskowa, klasa kwalifikacyjna, korpus osobowy

i grupa osobowa;

15) przeznaczenie do czynnej służby wojskowej lub jej form równorzędnych oraz

służby zastępczej lub innych form powszechnego obowiązku obrony;

16) przydział kryzysowy, przydział mobilizacyjny, pracowniczy przydział

mobilizacyjny lub przydział organizacyjno-mobilizacyjny albo reklamowanie od

obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji

i w czasie wojny;

17) przebieg czynnej służby wojskowej lub jej form równorzędnych albo

zastępczych;

18) cechy wojskowego dokumentu osobistego, karty przydziału kryzysowego, karty

mobilizacyjnej lub karty przydziału organizacyjno-mobilizacyjnego oraz karty

i tabliczki tożsamości;

19) dotyczące prawomocnych orzeczeń w sprawach karnych oraz w sprawach

o wykroczenia;

15.03.2018

©Telksinoe s. 48/200

20) o zastosowaniu tymczasowego aresztowania, o osadzeniu w zakładzie karnym

lub areszcie śledczym lub o umieszczeniu w zakładzie poprawczym oraz

o zwolnieniu z tych zakładów lub aresztu;

21) informacje o osobie z Krajowego Rejestru Karnego;

22) data zgonu, numer aktu zgonu oraz oznaczenie urzędu stanu cywilnego, który

sporządził akt zgonu.

2d. Przetwarzanie danych osobowych zgromadzonych w ewidencji wojskowej

może odbywać się bez zgody i wiedzy osoby, której dotyczą te dane.

2e. Osoby podlegające ewidencji wojskowej są obowiązane do udzielania

informacji organom prowadzącym tę ewidencję w zakresie danych dotyczących tych

osób i przetwarzanych w ewidencji wojskowej.

2f. Do pozyskiwania danych ze zbiorów, o których mowa w ust. 2a, nie wymaga

się odrębnego żądania, zapytania lub wniosku w tej sprawie, a ich przekazywanie

następuje bezpłatnie w sposób ustalony w porozumieniu zawartym między Ministrem

Obrony Narodowej i, w zakresie:

1) rejestru PESEL – z ministrem właściwym do spraw informatyzacji;

2) centralnej ewidencji kierowców – z ministrem właściwym do spraw

informatyzacji;

3) Krajowego Rejestru Karnego – z Ministrem Sprawiedliwości.

3. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, sposób

prowadzenia ewidencji wojskowej, szczegółowy zakres danych gromadzonych

i przetwarzanych w ewidencji wojskowej, dokumenty stanowiące ewidencję

wojskową i dokumenty będące podstawą wprowadzenia danych do tej ewidencji oraz

okres prowadzenia ewidencji wojskowej i przechowywania danych zgromadzonych

w tej ewidencji, uwzględniając w szczególności kategorie osób objętych ewidencją

wojskową, formy spełniania powszechnego obowiązku obrony oraz zakres danych,

o których mowa w ust. 2c, gromadzonych i przetwarzanych w ewidencji wojskowej.

Rozporządzenie powinno zapewniać prawidłowe spełnianie przez obywateli polskich

powszechnego obowiązku obrony oraz niezbędną ochronę danych osobowych

i informacji niejawnych gromadzonych i przetwarzanych w ewidencji wojskowej.

4. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, zakres i sposób

odtwarzania ewidencji wojskowej osób podlegających obowiązkowi służby

wojskowej, z uwzględnieniem przypadków, kiedy następuje potrzeba odtworzenia

ewidencji wojskowej oraz miejsca odtworzenia tej ewidencji.

15.03.2018

©Telksinoe s. 49/200

Art. 49a. 1. Jednolitą ewidencję żołnierzy w czynnej służbie wojskowej, w tym

żołnierzy zawodowych i żołnierzy pełniących służbę kandydacką, oraz pracowników

jednostek wojskowych i jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony

Narodowej i przez niego nadzorowanych oraz komórek organizacyjnych Ministerstwa

Obrony Narodowej, zwaną dalej „jednolitą ewidencją”, prowadzą:

1) Minister Obrony Narodowej;

2) szef komórki organizacyjnej właściwej w sprawach kadr;

3) szef komórki organizacyjnej właściwej w sprawach zarządzania zasobami

osobowymi;

4) szef komórki organizacyjnej właściwej w sprawach pracowniczych;

5) organ właściwy do wyznaczania na stanowiska służbowe;

6) organ właściwy do zawierania umów o pracę;

7) szef wojewódzkiego sztabu wojskowego;

8) dowódca jednostki wojskowej i jego przełożeni;

9) wojskowy komendant uzupełnień.

2. W jednolitej ewidencji mogą być gromadzone i przetwarzane następujące

dane:

1) imię lub imiona oraz nazwisko, w tym nazwisko rodowe, oraz nazwiska i imiona

poprzednie;

2) data i miejsce urodzenia;

3) numer PESEL;

4) imiona i nazwiska rodowe rodziców;

5) stan cywilny i rodzinny, w tym imiona i nazwiska oraz daty urodzenia małżonka

i dzieci;

6) obywatelstwo;

7) płeć;

8) rodzaj, seria i numer dowodu tożsamości;

9) miejsce pobytu stałego lub pobytu czasowego trwającego ponad trzy miesiące

oraz adres do korespondencji, a także adres najbliższej rodziny;

10) dotyczące wykształcenia i kwalifikacji;

11) stopień wojskowy, specjalność wojskowa, klasa kwalifikacyjna, korpus osobowy

i grupa osobowa;

12) dotyczące przebiegu czynnej służby wojskowej i pracy;

15.03.2018

©Telksinoe s. 50/200

13) dotyczące prawomocnych orzeczeń w sprawach karnych, w sprawach o

wykroczenia oraz w postępowaniu administracyjnym lub dyscyplinarnym, a

także odpowiedzialności zawodowej;

14) dotyczące stanu zdrowia;

15) dotyczące uposażeń lub wynagrodzeń i wyróżnień.

3. Jednolita ewidencja jest prowadzona w formie elektronicznej.

4. Przetwarzanie danych osobowych zgromadzonych w jednolitej ewidencji

może odbywać się bez wiedzy i zgody osoby, której te dane dotyczą.

5. Do jednolitej ewidencji stosuje się odpowiednio przepisy art. 49 ust. 1c, 1d pkt

1–4, 6 i 7 oraz ust. 1e, 1f, 2 i 2e.

6. Jednolitą ewidencję aktualizuje się niezwłocznie.

7. Żołnierz lub pracownik informuje dowódcę jednostki wojskowej, w której

pełni służbę lub jest zatrudniony, o zmianach danych gromadzonych i przetwarzanych

w jednolitej ewidencji i przedstawia dokumenty potwierdzające te zmiany.

8. Jednolitą ewidencję prowadzi się do dnia zwolnienia żołnierza z czynnej

służby wojskowej lub wygaśnięcia stosunku służbowego służby wojskowej oraz

rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy pracownika.

9. Dane gromadzone i przetwarzane w jednolitej ewidencji przechowuje się przez

okres 10 lat od dnia, o którym mowa w ust. 8.

10. Po upływie terminu, o którym mowa w ust. 9, dane gromadzone i

przetwarzane w jednolitej ewidencji usuwa niezwłocznie komisja powołana przez

Ministra Obrony Narodowej. Z czynności komisji sporządza się protokół zawierający

wykaz osób, których dane zostały usunięte.

Art. 50. 1. Pracodawcy są obowiązani zawiadomić, nie później niż przed

upływem czternastu dni, wojskowych komendantów uzupełnień, właściwych ze

względu na miejsce pobytu stałego (zamieszkania) lub pobytu czasowego trwającego

ponad trzy miesiące pracownika, o jego zatrudnieniu i zwolnieniu oraz

o kwalifikacjach i zajmowanym stanowisku.

[2. Rektorzy szkół wyższych, dyrektorzy zakładów kształcenia nauczycieli,

dyrektorzy szkół ponadgimnazjalnych są obowiązani zawiadomić, nie później niż

przed upływem czternastu dni od dnia zaistnienia zdarzenia, wojskowych

komendantów uzupełnień właściwych ze względu na miejsce pobytu stałego

(zamieszkania) lub pobytu czasowego trwającego ponad trzy miesiące studenta

(ucznia) o przyjęciu go do szkoły, przewidywanym czasie studiów (nauki), powtarzaniu

roku lub semestru studiów (nauki), skreśleniu z listy studentów (uczniów) lub

15.03.2018

Nowe brzmienie

©Telksinoe s. 51/200

wydaleniu ze szkoły wyższej oraz o uzyskaniu statusu absolwenta szkoły wyższej albo

o ukończeniu przez niego nauki w szkole.]

<2. Rektorzy szkół wyższych, dyrektorzy zakładów kształcenia nauczycieli,

dyrektorzy szkół ponadpodstawowych są obowiązani zawiadomić, nie później niż

przed upływem czternastu dni od dnia zaistnienia zdarzenia, wojskowych

komendantów uzupełnień właściwych ze względu na miejsce pobytu stałego

(zamieszkania) lub pobytu czasowego trwającego ponad trzy miesiące studenta

(ucznia) o przyjęciu go do szkoły, przewidywanym czasie studiów (nauki),

powtarzaniu roku lub semestru studiów (nauki), skreśleniu z listy studentów

(uczniów) lub wydaleniu ze szkoły wyższej oraz o uzyskaniu statusu absolwenta

szkoły wyższej albo o ukończeniu przez niego nauki w szkole.>

3. Zawiadomienia, o których mowa w ust. 1 i 2, dotyczą tylko określonych osób

podlegających obowiązkowi czynnej służby wojskowej.

4. Pracodawcy, szkoły oraz inne jednostki organizacyjne są obowiązane

wydawać zaświadczenia w sprawach powszechnego obowiązku obrony na żądanie

osób zainteresowanych i właściwych organów wojskowych.

5. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, zakres obowiązków i tryb

postępowania w sprawach, o których mowa w ust. 1–4, uwzględniając pisemną formę

zawiadomień i dane, jakie powinny zawierać zawiadomienia.

Art. 51. 1. Wojskowi komendanci uzupełnień, a w przypadku wprowadzenia

obowiązku zgłoszenia się określonych osób do rejestracji również organy

przeprowadzające tę rejestrację, są zawiadamiani:

1) przez sądy – o zastosowaniu tymczasowego aresztowania wobec osób

podlegających obowiązkowi czynnej służby wojskowej i o prawomocnym

skazaniu tych osób;

2) przez zakłady karne i poprawcze oraz areszty śledcze – o osadzeniu w zakładzie

karnym lub areszcie śledczym osób podlegających obowiązkowi czynnej służby

wojskowej lub o umieszczeniu takich osób w zakładzie poprawczym oraz

o zwolnieniu z tych zakładów lub aresztu.

3) (uchylony)

2. Minister Sprawiedliwości, Minister Obrony Narodowej i minister właściwy do

spraw wewnętrznych określą, w drodze rozporządzenia, zakres zawiadomień,

o których mowa w ust. 1, oraz sposób i terminy ich przesyłania, uwzględniając

pisemną lub elektroniczną formę zawiadomienia.

15.03.2018

©Telksinoe s. 52/200

Art. 52. 1. Osoby podlegające powszechnemu obowiązkowi obrony są

obowiązane do osobistego stawienia się na wezwanie właściwych organów

w sprawach dotyczących tego obowiązku w terminie i miejscu określonym

w wezwaniu oraz do poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym.

2. Pracownikom wezwanym do osobistego stawienia się przed właściwy organ

w sprawach dotyczących powszechnego obowiązku obrony, którzy nie otrzymali od

pracodawcy wynagrodzenia za czas opuszczony z powodu wezwania, przysługuje, na

ich żądanie, zryczałtowana rekompensata za utracone zarobki, za każdy dzień

w wysokości 1/30 minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w grudniu

roku poprzedniego, ustalanego na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października

2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2017 r. poz. 947).

Rekompensatę wypłaca organ wzywający na podstawie zaświadczeń wydanych przez

pracodawców.

3. Osobom wezwanym przez właściwy organ do osobistego stawienia się

w sprawach dotyczących powszechnego obowiązku obrony przysługuje, na ich

żądanie, zwrot kosztów przejazdu do miejsca stawienia się i powrotu do miejsca

pobytu stałego (zamieszkania) lub pobytu czasowego trwającego ponad trzy miesiące.

Koszty te organ wzywający zwraca na podstawie udokumentowanego oświadczenia

osoby wezwanej, według zasad określonych w przepisach działu 2 tytułu III ustawy

z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2016 r.

poz. 623 oraz z 2017 r. poz. 85).

4. Jeżeli wezwanie do stawienia się następuje wskutek niespełnienia lub

nienależytego spełnienia, z winy osoby wezwanej, obowiązków określonych

w ustawie, przepisów ust. 2 i 3 nie stosuje się.

5. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, przypadki,

w których osoby podlegające powszechnemu obowiązkowi obrony są obowiązane do

osobistego stawienia się na wezwanie organów wojskowych, tryb wzywania, organy

wojskowe właściwe w tych sprawach oraz wzór wezwania, uwzględniając przypadki,

w których miejsce stawienia się osoby wezwanej jest inne niż siedziba organu

wzywającego.

Art. 53. 1. Osoby podlegające obowiązkowi czynnej służby wojskowej są

obowiązane do zgłaszania wojskowym komendantom uzupełnień zmian imienia,

nazwiska, wykształcenia i zawodu, oraz miejsca pobytu stałego (zamieszkania) lub

pobytu czasowego trwającego ponad trzy miesiące lub adresu do korespondencji,

15.03.2018

©Telksinoe s. 53/200

a także wyjazdu za granicę na okres dłuższy niż sześć miesięcy oraz powrotu z tego

wyjazdu.

2. Osoby podlegające obowiązkowi czynnej służby wojskowej, które:

1) nie stawiły się do kwalifikacji wojskowej – od dnia 1 stycznia roku

kalendarzowego, w którym kończą dziewiętnaście lat życia, albo

2) zostały powołane do odbycia czynnej służby wojskowej lub szkolenia w obronie

cywilnej albo służby zastępczej – od dnia doręczenia karty powołania (karty

skierowania) do tej służby

– są obowiązane uzyskać zezwolenie wojskowego komendanta uzupełnień

właściwego ze względu na miejsce pobytu stałego lub pobytu czasowego trwającego

ponad trzy miesiące na wyjazd i pobyt za granicą. We wniosku o zezwolenie na

wyjazd i pobyt za granicą należy wskazać planowany termin wyjazdu i powrotu oraz

kraj wyjazdu. Do postępowań w sprawach wydawania zezwoleń na wyjazd i pobyt za

granicą stosuje się ustawę z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania

administracyjnego.

3. Obowiązek zgłaszania zmian, o których mowa w ust. 1, spełnia się

niezwłocznie po ich zaistnieniu osobiście, przesyłką poleconą lub za pomocą środków

komunikacji elektronicznej. W przypadku żołnierzy pełniących terytorialną służbę

wojskową dyspozycyjnie oraz osób, którym nadano przydział kryzysowy, przydział

mobilizacyjny lub pracowniczy przydział mobilizacyjny, obowiązek ten może zostać

spełniony przez zgłoszenie zmian dowódcy jednostki wojskowej, w której pełnią

służbę lub do której nadano przydział.

4. Osoby, o których mowa w ust. 3, powiadamiając wojskowego komendanta

uzupełnień osobiście, są obowiązane przedstawić książeczkę wojskową lub dokument

potwierdzający tożsamość oraz kartę mobilizacyjną.

5. Żołnierze rezerwy, którym nadano przydział kryzysowy, mają również

obowiązek powiadamiania dowódcy jednostki wojskowej, w sposób ustalony z tym

dowódcą, o aktualnym adresie korespondencyjnym lub sposobie ich zawiadamiania

o sprawach związanych z nadanym przydziałem kryzysowym.

5a. Żołnierze pełniący terytorialną służbę wojskową dyspozycyjnie mają również

obowiązek powiadamiania dowódcy jednostki wojskowej, w której pełnią służbę, w

sposób ustalony z tym dowódcą, o aktualnym adresie korespondencyjnym lub

sposobie ich zawiadamiania o sprawach związanych z tą służbą, w tym w przypadku

wystąpienia obowiązku ich stawienia się do służby pełnionej rotacyjnie.

15.03.2018

©Telksinoe s. 54/200

6. Żołnierze zwolnieni z zasadniczej służby wojskowej przedterminowo,

w trybie określonym w art. 90, są obowiązani do uzyskania zezwolenia dowódcy

jednostki wojskowej na zmianę miejsca pobytu; obowiązek ten trwa do czasu

przeniesienia do rezerwy.

Art. 54. 1. Wojskowi komendanci uzupełnień wydają dla potrzeb powszechnego

obowiązku obrony osobom objętym ewidencją wojskową, wojskowe dokumenty

osobiste.

1a. Wpisów lub zamieszczenia danych w wojskowych dokumentach osobistych

dokonują:

1) wojskowy komendant uzupełnień – w zakresie powszechnego obowiązku

obrony;

2) dowódca jednostki wojskowej lub wojskowy komendant uzupełnień – w zakresie

przebiegu czynnej służby wojskowej.

3) (uchylony)

1b. Czynności, o których mowa w ust. 1a, można dokonywać pisemnie lub

w formie elektronicznej.

1c. Osoby będące żołnierzami w czynnej służbie wojskowej, którym wydano

wojskowe dokumenty osobiste, są obowiązane do okazania tych dokumentów na

żądanie:

1) przełożonych;

2) starszych stopniem wojskowym;

3) terenowych organów administracji wojskowej;

4) dowódców jednostek wojskowych;

5) żołnierzy Żandarmerii Wojskowej i wojskowych organów porządkowych;

6) sądów i jednostek organizacyjnych prokuratury;

7) wójtów lub burmistrzów (prezydentów miast);

8) innych upoważnionych podmiotów.

1d. Osoby niebędące żołnierzami w czynnej służbie wojskowej, którym wydano

wojskowe dokumenty osobiste, są obowiązane do okazania tych dokumentów na

żądanie:

1) terenowych organów administracji wojskowej;

2) sądów i jednostek organizacyjnych prokuratury;

3) wójtów lub burmistrzów (prezydentów miast);

4) starostów;

5) marszałków województw;

15.03.2018

©Telksinoe s. 55/200

6) organów zatrudnienia i organów rentowych;

7) pracodawców;

[8) rektorów (dyrektorów) szkół wyższych i wyższych szkół zawodowych oraz

dyrektorów szkół ponadgimnazjalnych;]

<8) rektorów (dyrektorów) szkół wyższych i wyższych szkół zawodowych oraz Nowe brzmienie

pkt 8 e ust. 1d w

dyrektorów szkół ponadpodstawowych;> art. 54 wejdzie w

życie z dn.

9) innych upoważnionych podmiotów. 1.09.2017 r. (Dz.

U. z 2017 r. poz.

1e. Osoba, której wydano wojskowy dokument osobisty, nie może rozporządzać 60).

tym dokumentem i na żądanie wojskowego komendanta uzupełnień, a w przypadku

żołnierzy w czynnej służbie wojskowej również dowódcy jednostki wojskowej,

obowiązana jest zwrócić ten dokument organom wojskowym.

1f. Osoba, której wydano wojskowy dokument osobisty, jest obowiązana

powiadomić wojskowego komendanta uzupełnień, a będąca żołnierzem w czynnej

służbie wojskowej dowódcę jednostki wojskowej, w razie utraty lub zniszczenia tego

dokumentu.

2. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, wzór

wojskowego dokumentu osobistego (książeczki wojskowej), jego przeznaczenie,

sposób wydawania i ewidencjonowania oraz zwrotu, zakres informacji dotyczących

powszechnego obowiązku obrony i przebiegu czynnej służby wojskowej oraz danych

osobowych wpisywanych lub zamieszczonych w tych dokumentach, uwzględniając,

że dane osobowe, które powinien zawierać wojskowy dokument osobisty, obejmują

w szczególności imię (imiona), nazwisko, datę i miejsce urodzenia, adres

zameldowania oraz stopień wojskowy; wojskowy dokument osobisty powinien

zawierać również fotografię.

3. Wojskowych dokumentów osobistych nie wolno przenosić, przewozić ani

przesyłać za granicę.

4. Minister Obrony Narodowej w porozumieniu z ministrem właściwym do

spraw wewnętrznych określa, w drodze rozporządzenia, sposób doręczania

wojskowych dokumentów osobistych, tryb postępowania w razie ich utraty,

zniszczenia lub nieprzyjęcia oraz organ, któremu osoba wyjeżdżająca za granicę jest

obowiązana złożyć wojskowy dokument osobisty na przechowanie.

Art. 54a. 1. Organy wojskowe wyposażają żołnierzy w czynnej służbie

wojskowej oraz osoby pełniące służbę w jednostkach zmilitaryzowanych

przydzielonych do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, cywilny personel

medyczno-sanitarny Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, osoby cywilne

15.03.2018

©Telksinoe s. 56/200

towarzyszące Siłom Zbrojnym Rzeczypospolitej Polskiej, personel organizacji „Polski

Czerwony Krzyż” i innych ochotniczych organizacji pomocy, osoby cywilne

wykonujące czynności duszpasterskie oraz inne osoby określone prawem

międzynarodowym – w karty i tabliczki tożsamości.

2. Karty tożsamości, o których mowa w ust. 1, wydawane żołnierzom w czynnej

służbie wojskowej wyjeżdżającym w celach służbowych za granicę stanowią również

dowód tożsamości, o którym mowa w art. III ust. 2 lit. a Umowy między Państwami-

-Stronami Traktatu Północnoatlantyckiego dotyczącej statusu ich sił zbrojnych,

sporządzonej w Londynie dnia 19 czerwca 1951 r. (Dz. U. z 2000 r. poz. 257 oraz

z 2008 r. poz. 1052).

3. Żołnierzom, o których mowa w ust. 2, wydaje się również indywidualny lub

zbiorowy rozkaz wyjazdu.

4. W kartach tożsamości, o których mowa w ust. 1, zamieszcza się odpowiednio:

1) nazwisko i imię (imiona) posiadacza karty;

2) datę urodzenia posiadacza karty;

3) stopień wojskowy i oznaczenie książeczki wojskowej posiadacza karty;

4) numer PESEL posiadacza karty;

5) rodzaj służby (status) posiadacza karty;

6) grupę krwi posiadacza karty;

7) fotografię i podpis posiadacza karty;

8) suchy odcisk pieczęci urzędowej organu wystawiającego kartę;

9) nazwę państwa wystawiającego kartę;

10) serię i numer karty;

11) elementy zabezpieczające kartę.

5. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje oraz

wzory kart i tabliczek tożsamości wydawanych osobom, o których mowa w ust. 1,

organy wojskowe właściwe do ich wydawania i ewidencjonowania, tryb ich

ewidencjonowania, doręczania i postępowania w razie ich zniszczenia lub utraty,

z uwzględnieniem przeznaczenia oraz wykorzystania kart i tabliczek tożsamości przez

osoby, o których mowa w ust. 1, a także wzór rozkazu wyjazdu.

15.03.2018

©Telksinoe s. 57/200

DZIAŁ III

Służba wojskowa

Rozdział 1

Przepisy ogólne

Art. 55. 1. Obowiązek służby wojskowej polega na:

1) odbywaniu ćwiczeń wojskowych przez:

a) żołnierzy rezerwy,

b) osoby przeniesione do rezerwy niebędące żołnierzami rezerwy,

c) ochotników, którzy zgłoszą się do ich odbycia i nie podlegają obowiązkowi

odbycia zasadniczej służby wojskowej;

2) pełnieniu służby przygotowawczej przez:

a) osoby przeniesione do rezerwy, w tym żołnierzy rezerwy, którzy dotychczas

nie odbywali czynnej służby wojskowej,

b) ochotników, którzy zgłoszą się do jej odbycia i nie podlegają obowiązkowi

odbycia zasadniczej służby wojskowej;

2a) pełnieniu terytorialnej służby wojskowej przez żołnierzy;

3) pełnieniu okresowej służby wojskowej przez żołnierzy rezerwy.

2. W przypadku zagrożenia bezpieczeństwa państwa, jeżeli jest to niezbędne do

zapewnienia możliwości wykonywania zadań związanych z przeznaczeniem Sił

Zbrojnych, obowiązek służby wojskowej polega także na:

1) odbywaniu zasadniczej służby wojskowej przez osoby podlegające temu

obowiązkowi;

2) odbywaniu przeszkolenia wojskowego przez absolwentów szkół wyższych.

3. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, na wniosek Rady Ministrów, określa,

w drodze rozporządzenia, termin rozpoczęcia i okres trwania obowiązku odbywania

zasadniczej służby wojskowej oraz przeszkolenia wojskowego, uwzględniając stopień

zagrożenia bezpieczeństwa państwa.

4. W razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny obowiązek służby wojskowej

polega na pełnieniu służby wojskowej przez:

1) osoby podlegające kwalifikacji wojskowej;

2) osoby przeniesione do rezerwy, w tym żołnierzy rezerwy;

3) żołnierzy pozostawionych w czynnej służbie wojskowej;

4) inne osoby, które zgłoszą się do tej służby w ramach zaciągu ochotniczego.

15.03.2018

©Telksinoe s. 58/200

5. W ramach obowiązku służby wojskowej osoby podlegające kwalifikacji

wojskowej – zamiast do zasadniczej służby wojskowej – mogą być przeznaczone do

odbycia zasadniczej służby lub szkolenia w obronie cywilnej.

6. Za spełnienie obowiązku służby wojskowej uznaje się również pełnienie, na

zasadach określonych w ustawie z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej

żołnierzy zawodowych, służby kandydackiej oraz zawodowej służby wojskowej.

Art. 55a. 1. W przypadku, o którym mowa w art. 55 ust. 2 i 3, z mocy prawa

powstaje również obowiązek odbywania zasadniczej służby lub szkolenia w obronie

cywilnej, służby w formacjach uzbrojonych niewchodzących w skład Sił Zbrojnych

oraz służby zastępczej.

2. Żołnierze odbywający zasadniczą służbę wojskową lub przeszkolenie

wojskowe w dniu upływu okresu trwania obowiązku odbywania tej służby oraz

przeszkolenia, podlegają zwolnieniu z czynnej służby wojskowej i przeniesieniu do

rezerwy z tym dniem.

3. Osoby odbywające zasadniczą służbę lub szkolenie w obronie cywilnej, służbę

w formacjach uzbrojonych niewchodzących w skład Sił Zbrojnych lub służbę

zastępczą w dniu upływu okresu trwania obowiązku odbywania zasadniczej służby

wojskowej oraz przeszkolenia wojskowego, podlegają zwolnieniu z tych służb albo

szkolenia z tym dniem.

4. Osoby, o których mowa w ust. 3, z dniem zwolnienia ze służby albo szkolenia,

wojskowy komendant uzupełnień przenosi do rezerwy.

Art. 55b. Równoznaczne ze spełnianiem obowiązku zasadniczej służby

wojskowej przez osoby podlegające obowiązkowi jej odbycia jest pełnienie

terytorialnej służby wojskowej w Wojskach Obrony Terytorialnej przez okres i na

warunkach, o których mowa w art. 98l.

Art. 56. 1. Równoznaczne ze spełnianiem obowiązku zasadniczej służby

wojskowej przez osoby podlegające jej odbyciu jest pełnienie służby w formacjach

uzbrojonych niewchodzących w skład Sił Zbrojnych.

1a. Służbę w formacjach uzbrojonych niewchodzących w skład Sił Zbrojnych

można pełnić wyłącznie w okresie trwania obowiązku odbywania zasadniczej służby

wojskowej oraz przeszkolenia wojskowego.

2. Czas trwania służby w formacjach uzbrojonych niewchodzących w skład Sił

Zbrojnych wynosi dwanaście miesięcy.

15.03.2018

©Telksinoe s. 59/200

3. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określa, w drodze rozporządzenia,

terminy kierowania osób, o których mowa w ust. 1, do służby w formacjach

uzbrojonych niewchodzących w skład Sił Zbrojnych i terminy zwalniania z tej służby,

uwzględniając potrzeby uzupełnieniowe tych formacji oraz okresy szkolenia w tych

formacjach. Rozporządzenie wydaje się corocznie w okresie trwania obowiązku

odbywania zasadniczej służby wojskowej oraz przeszkolenia wojskowego.

4. Minister właściwy do spraw wewnętrznych może, w drodze rozporządzenia,

ograniczać czas trwania służby osób, o których mowa w ust. 1, w formacjach

uzbrojonych niewchodzących w skład Sił Zbrojnych, stosownie do potrzeb

uzupełnieniowych tych formacji, jeżeli nie zagraża to bezpieczeństwu państwa.

5. W przypadkach gdy wymaga tego konieczność zapewnienia bezpieczeństwa

państwa, Rada Ministrów może przedłużyć, w drodze rozporządzenia, czas trwania

służby osób, o których mowa w ust. 1, w formacjach uzbrojonych niewchodzących

w skład Sił Zbrojnych o okres nieprzekraczający łącznie sześciu miesięcy.

6. Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, formacje uzbrojone

niewchodzące w skład Sił Zbrojnych, w których pełnienie służby jest równoznaczne

ze spełnieniem obowiązku zasadniczej służby wojskowej.

7. Osobom, o których mowa w ust. 1, pełniącym służbę w formacjach

uzbrojonych niewchodzących w skład Sił Zbrojnych i członkom ich rodzin,

niezależnie od uprawnień określonych dla tych osób w przepisach z tytułu tej służby,

przysługują szczególne uprawnienia przewidziane w niniejszej ustawie oraz

w przepisach wydanych na jej podstawie dla żołnierzy zasadniczej służby wojskowej

i ich rodzin w zakresie określonym przez Radę Ministrów w drodze rozporządzenia.

8. Skierowanie do służby w formacjach uzbrojonych niewchodzących w skład

Sił Zbrojnych może nastąpić tylko za zgodą osoby, o której mowa w ust. 1.

9. Minister Obrony Narodowej w porozumieniu z ministrami, którym są

podporządkowane formacje, o których mowa w ust. 6, określa, w drodze

rozporządzenia, tryb postępowania w sprawie przeznaczania i kierowania osób,

o których mowa w ust. 1, do służby w formacjach uzbrojonych niewchodzących

w skład Sił Zbrojnych, a także przebieg tej służby, zapewniając współdziałanie w tych

sprawach wojskowego komendanta uzupełnień i komendanta jednostki organizacyjnej

formacji uzbrojonej niewchodzącej w skład Sił Zbrojnych lub innego właściwego

w tych sprawach organu, a w zakresie przeznaczania i kierowania do tej służby

uwzględniając także konieczność uzupełniania Sił Zbrojnych w pierwszej kolejności.

15.03.2018

©Telksinoe s. 60/200

Art. 56a. Osoby, o których mowa w art. 56 ust. 1, pełniące służbę w formacjach

uzbrojonych niewchodzących w skład Sił Zbrojnych, określonych na podstawie art. 56

ust. 6, są objęte obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego na zasadach określonych

w przepisach ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej

finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1793, z późn. zm.3)).

Art. 56b. 1. Osoby, o których mowa w art. 56a, na zasadach określonych

w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej

finansowanych ze środków publicznych, mają prawo wyboru:

1) lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, pielęgniarki podstawowej opieki

zdrowotnej lub położnej podstawowej opieki zdrowotnej, w rozumieniu

przepisów ustawy z dnia 27 października 2017 r. o podstawowej opiece

zdrowotnej (Dz. U. poz. 2217),

2) świadczeniodawcy udzielającego ambulatoryjnych świadczeń specjalistycznych,

3) lekarza dentysty,

4) szpitala

– w miejscu pełnienia służby, spośród świadczeniodawców, którzy zawarli umowy

o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, będących jednostkami budżetowymi

tworzonymi i nadzorowanymi przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych,

posiadających w strukturze organizacyjnej ambulatorium, ambulatorium z izbą

chorych lub lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, pielęgniarkę podstawowej opieki

zdrowotnej lub położną podstawowej opieki zdrowotnej, w rozumieniu ustawy z dnia

27 października 2017 r. o podstawowej opiece zdrowotnej, albo będących podmiotami

leczniczymi utworzonymi przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych.

2. W przypadku gdy osoby, o których mowa w ust. 1, nie mogą uzyskać

świadczenia opieki zdrowotnej u świadczeniodawcy określonego w ust. 1, mają prawo

wyboru innego świadczeniodawcy spośród świadczeniodawców, którzy zawarli

umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

3. Koszty częściowej lub całkowitej odpłatności za leki wydawane osobom,

o których mowa w art. 56a, na zasadach i w zakresie określonych w ustawie z dnia

27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków

publicznych, są finansowane z budżetu państwa, z części pozostającej w dyspozycji

ministra właściwego do spraw wewnętrznych.

3)

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2016 r. poz. 1807,

1860, 1948, 2138, 2173 i 2250 oraz z 2017 r. poz. 60, 759, 777, 844, 858, 1089 i 1139.

15.03.2018

©Telksinoe s. 61/200

4. Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem

właściwym do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, sposób i tryb

finansowania kosztów leków, o których mowa w ust. 3, uwzględniając zasady

i sposób wydatkowania środków publicznych.

Art. 57. 1. Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, liczbę osób, które

mogą być powołane w danym roku kalendarzowym do czynnej służby wojskowej,

zasadniczej służby lub szkolenia w obronie cywilnej oraz do służby w formacjach

uzbrojonych niewchodzących w skład Sił Zbrojnych.

2. W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 1, należy uwzględnić odpowiednio

potrzeby uzupełnieniowe Sił Zbrojnych, ze wskazaniem rodzajów czynnej służby

wojskowej oraz poszczególnych formacji, do których następowałoby powołanie,

a także możliwość odbywania danego rodzaju służby przez ochotników w ramach

limitu osób określonego w tym rozporządzeniu.

Art. 58. 1. Obowiązkowi służby wojskowej, w zakresie określonym w niniejszej

ustawie, podlegają obywatele polscy, począwszy od dnia, w którym kończą

osiemnaście lat życia, do końca roku kalendarzowego, w którym kończą pięćdziesiąt

pięć lat życia, a posiadający stopień podoficerski lub oficerski – sześćdziesiąt trzy lata

życia.

2. Obowiązkowi służby wojskowej nie podlegają jednak osoby wymienione

w ust. 1, które zostały uznane ze względu na stan zdrowia za trwale niezdolne do tej

służby.

3. Obowiązkowi służby wojskowej nie podlegają kobiety:

1) w ciąży oraz w okresie sześciu miesięcy po odbyciu porodu;

2) sprawujące opiekę nad dziećmi do lat ośmiu;

3) sprawujące opiekę nad:

a) dziećmi od lat ośmiu do szesnastu,

b) osobami obłożnie chorymi,

c) osobami, wobec których orzeczono stałą niezdolność do pracy

w gospodarstwie rolnym na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r.

o ubezpieczeniu społecznym rolników,

d) osobami, wobec których orzeczono całkowitą niezdolność do pracy oraz

samodzielnej egzystencji na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.

o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,

15.03.2018

©Telksinoe s. 62/200

e) osobami zaliczonymi do znacznego stopnia niepełnosprawności

w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej

i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych,

jeżeli osoby te wspólnie z nimi zamieszkują i opieki tej nie można powierzyć

innym osobom.

3a. W przypadku kobiet, które złożyły wniosek o zawarcie kontraktu na

wykonywanie obowiązków w ramach Narodowych Sił Rezerwowych lub zawarły taki

kontrakt, lub pozostających na przydziale kryzysowym i wykonujących obowiązki w

ramach Narodowych Sił Rezerwowych albo które złożyły wniosek o powołanie do

służby przygotowawczej lub do terytorialnej służby wojskowej albo które pełnią

terytorialną służbę wojskową, obowiązek służby wojskowej ulega zawieszeniu na

okres ciąży oraz w okresie sześciu miesięcy po porodzie.

4. (uchylony)

Art. 59. 1. Żołnierzami w czynnej służbie wojskowej, w rozumieniu niniejszej

ustawy, są osoby, które odbywają lub pełnią następujące jej rodzaje:

1) zasadniczą służbę wojskową;

2) przeszkolenie wojskowe;

3) terytorialną służbę wojskową;

4) ćwiczenia wojskowe;

5) służbę przygotowawczą;

6) okresową służbę wojskową;

7) służbę wojskową w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny.

2. Żołnierzy w czynnej służbie wojskowej dzieli się na:

1) korpus oficerów, do którego zalicza się:

a) oficerów młodszych,

b) oficerów starszych,

c) generałów i admirałów;

2) korpus podoficerów, do którego zalicza się:

a) podoficerów młodszych,

b) podoficerów,

c) podoficerów starszych;

3) korpus szeregowych.

3. Korpusy oficerów, podoficerów i szeregowych dzielą się na korpusy osobowe.

Korpusy osobowe dzielą się na grupy osobowe, w których występuje podział na

specjalności wojskowe.

15.03.2018

©Telksinoe s. 63/200

4. Żołnierza w czynnej służbie wojskowej dowódca jednostki wojskowej, w

której żołnierz pełni służbę, zalicza do określonego korpusu osobowego, grupy

osobowej i specjalności wojskowej i stwierdza ten fakt w rozkazie dziennym.

5. Żołnierz w czynnej służbie wojskowej może być przeniesiony do innego

korpusu osobowego, innej grupy osobowej lub innej specjalności wojskowej przez

dowódcę jednostki wojskowej w przypadku wyznaczenia na inne stanowisko

służbowe lub zmiany tego korpusu osobowego, grupy osobowej lub specjalności

wojskowej na zajmowanym stanowisku służbowym.

6. Minister Obrony Narodowej, w drodze rozporządzenia, tworzy i znosi korpusy

osobowe, ustala ich podział na grupy osobowe i specjalności wojskowe, zapewniając

zaspokojenie potrzeb Sił Zbrojnych.

Art. 59a. 1. Żołnierzy rezerwy, których w pierwszej kolejności przewiduje się

powołać do czynnej służby wojskowej pełnionej w razie ogłoszenia mobilizacji

i w czasie wojny, przeznacza się do tej służby przez nadanie w czasie pokoju

przydziału mobilizacyjnego na stanowiska służbowe lub do pełnienia funkcji

wojskowych, które są określone w etacie jednostki wojskowej i występują w czasie

wojny.

1a. Przydział mobilizacyjny, o którym mowa w ust. 1, może zostać nadany

również żołnierzowi w czynnej służbie wojskowej oraz pełniącemu zawodową służbę

wojskową lub służbę kandydacką w dniu jego zwolnienia z tej służby, ze skutkiem

następującym po dniu zwolnienia ze służby.

1b. Przydział mobilizacyjny nadaje się na wolne stanowisko służbowe lub do

pełnienia nieobsadzonej funkcji wojskowej, a w razie potrzeby również na stanowiska

lub funkcje, na które nadano już taki przydział.

1c. Przydziałów mobilizacyjnych nie nadaje się osobom, które są reklamowane

od obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w

czasie wojny, oraz osobom, którym zawieszono obowiązek służby wojskowej.

2. Pracownikom zatrudnionym w jednostkach wojskowych, a w razie potrzeby

również pracownikom zatrudnionym u innych pracodawców oraz innym osobom

niebędącym pracownikami, mogą być nadawane w czasie pokoju pracownicze

przydziały mobilizacyjne na stanowiska pracownicze, które są określone w etacie

jednostki wojskowej i występują w czasie wojny.

3. Pracowniczych przydziałów mobilizacyjnych nie nadaje się osobom, które:

1) nie ukończyły osiemnastu lat życia;

15.03.2018

©Telksinoe s. 64/200

2) ukończyły sześćdziesiąt lat życia, z wyjątkiem osób zatrudnionych w jednostce

wojskowej, które wyraziły zgodę na nadanie im tego przydziału;

3) (uchylony)

4) posiadają nadany przydział kryzysowy lub przydział mobilizacyjny;

5) są sędziami, asesorami sądowymi lub prokuratorami;

6) są funkcjonariuszami Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji

Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Służby Ochrony Państwa,

Straży Granicznej, Służby Więziennej, Państwowej Straży Pożarnej, Straży

Ochrony Kolei lub pracownikami specjalistycznych uzbrojonych formacji

ochronnych w jednostkach organizacyjnych podległych, podporządkowanych

lub nadzorowanych przez ministrów, kierowników urzędów centralnych,

wojewodów, Prezesa Narodowego Banku Polskiego oraz Krajową Radę

Radiofonii i Telewizji;

7) są reklamowane od obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej w razie

ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny;

8) zostały uznane za stale lub długotrwale niezdolne do pracy w gospodarstwie

rolnym na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu

społecznym rolników lub za całkowicie niezdolne do pracy oraz samodzielnej

egzystencji albo całkowicie niezdolne do pracy na podstawie ustawy z dnia

17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń

Społecznych lub zaliczone do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności albo

umiarkowanym stopniu niepełnosprawności w rozumieniu ustawy z dnia

27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób

niepełnosprawnych.

4. Przydziały mobilizacyjne oraz pracownicze przydziały mobilizacyjne nadaje

oraz uchyla wojskowy komendant uzupełnień, działając w porozumieniu z dowódcą

jednostki wojskowej.

5. Nadanie przydziału mobilizacyjnego oraz pracowniczego przydziału

mobilizacyjnego następuje w formie karty mobilizacyjnej. Osoba, której nadano

przydział mobilizacyjny lub pracowniczy przydział mobilizacyjny, jest obowiązana

przyjąć kartę mobilizacyjną.

6. Kartę mobilizacyjną wojskowy komendant uzupełnień doręcza w trybie,

o którym mowa w art. 52, albo w trybie określonym w art. 39 ustawy z dnia

14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego.

15.03.2018

©Telksinoe s. 65/200

6a. Kartę mobilizacyjną można również doręczyć żołnierzom w czasie pełnienia

lub odbywania czynnej służby wojskowej oraz pełnienia zawodowej służby

wojskowej lub służby kandydackiej w miejscu pełnienia służby, a pracownikom

zatrudnionym w jednostkach wojskowych – w miejscu pracy. Żołnierzom rezerwy,

którym nadaje się przydziały kryzysowe, kartę mobilizacyjną można doręczyć razem

z kartą tego przydziału.

7. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia:

1) tryb i warunki nadawania i uchylania przydziałów mobilizacyjnych oraz

pracowniczych przydziałów mobilizacyjnych oraz warunki, jakie powinni

spełniać żołnierze rezerwy, pracownicy lub inne osoby niebędące pracownikami

do przeznaczenia ich do czynnej służby wojskowej lub pracy w jednostkach

wojskowych w razie ogłoszenia mobilizacji lub w czasie wojny, uwzględniając

współdziałanie wojskowego komendanta uzupełnień i dowódcy jednostki

wojskowej oraz konieczność zapewnienia mobilizacyjnego rozwinięcia Sił

Zbrojnych;

2) wzory kart mobilizacyjnych zawierających datę ich wydania, organ wydający,

dane osobowe żołnierza rezerwy, pracownika lub innej osoby niebędącej

pracownikiem, w tym stopień wojskowy, imię i nazwisko, dane jednostki

wojskowej, w tym nazwę, adres, numer mobilizacyjny, pododdział, przydział

mobilizacyjny lub pracowniczy przydział mobilizacyjny, a także termin i miejsce

stawienia się do jednostki wojskowej, pouczenie o skutkach uchylania się

odpowiednio od obowiązku czynnej służby wojskowej lub pracy, sposób

postępowania w razie utraty karty oraz w przypadku niemożliwości stawienia się

w miejscu określonym w tej karcie, a także wykaz przedmiotów użytku

osobistego, które żołnierz rezerwy, pracownik lub inna osoba niebędąca

pracownikiem powinna zabrać ze sobą, stawiając się do jednostki wojskowej

w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny.

Art. 59b. 1. Żołnierzom rezerwy mogą być nadawane w czasie pokoju

przydziały kryzysowe na stanowiska służbowe, które są określone w etacie jednostki

wojskowej, w tym również na stanowiska, na które nadano już taki przydział.

2. Warunkiem nadania przydziału kryzysowego jest zawarcie kontraktu na

wykonywanie obowiązków w ramach Narodowych Sił Rezerwowych, zwanego dalej

„kontraktem”, między żołnierzem rezerwy, żołnierzem w czynnej służbie wojskowej

oraz żołnierzem pełniącym zawodową służbę wojskową lub służbę kandydacką, który

ochotniczo zgłosił się do wykonywania obowiązków w ramach Narodowych Sił

15.03.2018

©Telksinoe s. 66/200

Rezerwowych i złożył wniosek do wojskowego komendanta uzupełnień o zawarcie

kontraktu oraz spełnia warunki do jego zawarcia, a dowódcą jednostki wojskowej,

w której ma być nadany ten przydział. Wniosek może być złożony za pomocą środków

komunikacji elektronicznej.

3. Wniosek o zawarcie kontraktu może być wycofany albo można odmówić

zawarcia kontraktu. Odmowa poddania się badaniom lekarskim lub psychologicznym,

niestawienie się w określonym terminie w wojskowej komisji lekarskiej, wojskowej

pracowni psychologicznej lub w jednostce wojskowej jest równoznaczne

z wycofaniem wniosku.

4. Kontrakt może być zawarty, jeżeli występują potrzeby uzupełnieniowe Sił

Zbrojnych uzasadniające nadanie przydziału kryzysowego.

5. Kontrakt zawiera:

1) oznaczenie stron – stopień wojskowy, imię i nazwisko oraz nazwę stanowiska

służbowego dowódcy jednostki wojskowej, a także stopień wojskowy, imię

i nazwisko, imię ojca, adres zameldowania, serię i numer dowodu tożsamości

oraz numer PESEL żołnierza, który ochotniczo zgłosił się do wykonywania

obowiązków w ramach Narodowych Sił Rezerwowych;

2) datę i miejsce podpisania;

3) określenie dnia przyjęcia obowiązków wynikających z nadania przydziału

kryzysowego oraz dnia, do którego kontrakt obowiązuje;

4) określenie rodzaju stanowisk służbowych, na których będzie pełniona służba

wojskowa – w przypadku powołania do niej, oraz prognozowanego okresu

pełnienia służby i trybu powołania do niej;

5) zobowiązanie dowódcy do informowania żołnierza o terminach odbywania

ćwiczeń wojskowych, z wyjątkiem ćwiczeń prowadzonych w trybie

natychmiastowego stawiennictwa;

6) zobowiązanie żołnierza do odbycia ćwiczeń wojskowych przygotowujących do

nadania przydziału kryzysowego oraz ćwiczeń wojskowych odbywanych

w ramach tego przydziału, w tym ćwiczeń wojskowych rotacyjnych;

7) zobowiązanie żołnierza do przyjęcia przydziału kryzysowego w określonym

terminie;

8) zobowiązanie żołnierza do stawienia się do czynnej służby wojskowej, do której

powołanie następuje w trybie natychmiastowego stawiennictwa, w terminie

określonym w zawiadomieniu w tej sprawie;

15.03.2018

©Telksinoe s. 67/200

9) zobowiązanie żołnierza rezerwy do pełnienia okresowej służby wojskowej,

w tym poza granicami państwa, oraz jego oświadczenie, że znane mu są zasady

pełnienia tej służby.

6. Kontrakt może być zawarty z żołnierzem, który spełnia następujące warunki:

1) nie był przeznaczony do służby zastępczej;

2) nie był karany za przestępstwo umyślne;

3) posiada wykształcenie co najmniej:

[a) gimnazjalne – przewidziane dla stanowisk przeznaczonych dla

szeregowych,]

Nowe brzmienie

lit. a i b w pkt 3 w

podstawowej – przewidziane dla stanowisk przeznaczonych dla ust. 6 w art. 59b

wejdzie w życie z

szeregowych,> dn. 1.09.2017 r.

(Dz. U. z 2017 r.

[b) średnie – przewidziane dla stanowisk przeznaczonych dla podoficerów,] poz. 60).

przeznaczonych dla podoficerów,>

c) wyższe – przewidziane dla stanowisk przeznaczonych dla oficerów;

4) posiada przygotowanie zawodowe oraz kwalifikacje i umiejętności przydatne

w Siłach Zbrojnych;

5) zaliczył sprawdzian z wychowania fizycznego;

6) pełnił służbę przygotowawczą i zdał egzamin, o którym mowa w art. 98b ust. 5 –

w przypadku żołnierza rezerwy, który wcześniej nie odbywał czynnej służby

wojskowej.

7. Wykształcenie, o którym mowa w ust. 6 pkt 3, przewidziane dla stanowisk

przeznaczonych dla danego korpusu, nie dotyczy żołnierzy rezerwy posiadających już

w tym korpusie odpowiedni stopień wojskowy.

8. Zawarcie kontraktu może być również uzależnione od posiadania przez

żołnierza rezerwy poświadczenia bezpieczeństwa lub posiadania orzeczenia

wojskowej pracowni psychologicznej o braku przeciwskazań do pełnienia służby

wymagającej szczególnych predyspozycji psychofizycznych albo o zdolności do

pełnienia służby poza granicami państwa. Przed zawarciem kontraktu dowódca

jednostki wojskowej lub wojskowy komendant uzupełnień może wystąpić

o przeprowadzenie postępowania sprawdzającego, o którym mowa w art. 64 ust. 5,

lub skierować do wojskowej pracowni psychologicznej na badania psychologiczne.

9. Kontrakt wygasa w przypadku uchylenia lub wygaśnięcia przydziału

kryzysowego, a także w przypadku pisemnej rezygnacji przez żołnierza rezerwy

15.03.2018

©Telksinoe s. 68/200

z zawartego kontraktu dokonanej przed dniem, w którym decyzja o nadaniu

przydziału kryzysowego stała się ostateczna, albo nieprzyjęcia przydziału

kryzysowego w określonym terminie.

10. Przedłużenie okresu obowiązywania kontraktu lub zmiana stanowiska

służbowego nie wymaga zawarcia kolejnego kontraktu i następuje w drodze pisemnej

zmiany zawartego kontraktu.

11. Właściwy do zmiany kontraktu jest dowódca jednostki wojskowej, w której

żołnierz będzie wykonywał obowiązki w ramach Narodowych Sił Rezerwowych.

12. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia:

1) tryb zawierania kontraktu, uwzględniając potrzebę sprawnego ustalania

przydatności do służby wojskowej osób ubiegających się o jego zawarcie oraz

współpracy wojskowych komendantów uzupełnień i dowódców jednostek

wojskowych;

2) wzór wniosku zawierającego informację ochotnika o przygotowaniu

zawodowym oraz szczególnych kwalifikacjach i umiejętnościach przydatnych

w Siłach Zbrojnych oraz wzór kontraktu zawierającego elementy określone

w ust. 5, wraz z koniecznymi pouczeniami o prawach i obowiązkach ochotnika.

Art. 60. 1. Powołanie do czynnej służby wojskowej następuje za pomocą kart

powołania, kart mobilizacyjnych albo w drodze obwieszczeń lub w inny sposób

określony przez Ministra Obrony Narodowej. Karta powołania jest decyzją

administracyjną.

2. Powoływanie do czynnej służby wojskowej należy do wojskowego

komendanta uzupełnień.

2a. Od decyzji o powołaniu do czynnej służby wojskowej służy powołanemu

odwołanie do szefa wojewódzkiego sztabu wojskowego, składane za pośrednictwem

wojskowego komendanta uzupełnień w terminie czternastu dni od dnia jej doręczenia.

Wniesienie odwołania nie wstrzymuje wykonania decyzji. W razie ogłoszenia

mobilizacji lub w czasie wojny odwołanie nie przysługuje.

3. Dniem powołania do czynnej służby wojskowej jest określony w karcie

powołania dzień stawienia się do tej służby, a w przypadku ćwiczeń wojskowych

rotacyjnych dzień stawienia się do tych ćwiczeń w pierwszym dniu ich rozpoczęcia

w danym roku kalendarzowym.

3a. Do karty powołania na ćwiczenia wojskowe rotacyjne dołącza się, jako

załącznik, wykaz dni, w których w danym roku kalendarzowym odbywają się te

ćwiczenia, będący wyciągiem z wykazu, o którym mowa w art. 101c ust. 1.

15.03.2018

©Telksinoe s. 69/200

4. Zorganizowanie doręczania i doręczanie kart powołania do odbycia ćwiczeń

wojskowych przeprowadzanych w trybie natychmiastowego stawiennictwa,

okresowej służby wojskowej pełnionej w trybie natychmiastowego stawiennictwa

oraz do czynnej służby wojskowej pełnionej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie

wojny, a także wezwań do pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie w trybie

natychmiastowego stawiennictwa należy:

1) w gminach – do wójtów lub burmistrzów (prezydentów miast);

2) w powiatach – do starostów (prezydentów miast na prawach powiatu).

5. W przypadkach, o których mowa w ust. 4, doręczenie kart powołania może

nastąpić również przez jednostki wojskowe, jednostki organizacyjne Poczty Polskiej

Spółki Akcyjnej lub Policję.

6. Rozplakatowanie obwieszczeń o powołaniu osób do czynnej służby

wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny należy do wójtów lub

burmistrzów (prezydentów miast).

7. Karty powołania w uzasadnionych przypadkach mogą być doręczane również

w dniach ustawowo wolnych od pracy i o każdej porze doby. O potrzebie doręczenia

kart powołania w dni ustawowo wolne od pracy przez jednostki organizacyjne Poczty

Polskiej Spółki Akcyjnej, w celach określonych w ust. 8 pkt 1, Szef Sztabu

Generalnego Wojska Polskiego powiadamia każdorazowo Dyrektora Generalnego

tego przedsiębiorstwa z co najmniej dwudniowym wyprzedzeniem przed dniem

ustawowo wolnym od pracy.

7a. Powołanie do odbycia ćwiczeń wojskowych przeprowadzanych w trybie

natychmiastowego stawiennictwa oraz okresowej służby wojskowej pełnionej

w trybie natychmiastowego stawiennictwa zarządza Szef Sztabu Generalnego Wojska

Polskiego.

8. Powołanie do odbycia ćwiczeń wojskowych, przeprowadzanych w trybie

natychmiastowego stawiennictwa, może nastąpić w celu:

1) sprawdzenia gotowości mobilizacyjnej i bojowej jednostek wojskowych;

2) udziału jednostek wojskowych w zwalczaniu klęsk żywiołowych i likwidacji ich

skutków.

8a. Powołanie do okresowej służby wojskowej, pełnionej w trybie

natychmiastowego stawiennictwa, może nastąpić w celu udziału jednostek

wojskowych w zwalczaniu klęsk żywiołowych i likwidacji ich skutków, działaniach

antyterrorystycznych i z zakresu ochrony mienia, akcjach poszukiwawczych oraz

ratowania lub ochrony zdrowia i życia ludzkiego, oczyszczaniu terenów z materiałów

15.03.2018

©Telksinoe s. 70/200

wybuchowych i niebezpiecznych pochodzenia wojskowego oraz ich

unieszkodliwiania, a także w realizacji zadań z zakresu zarządzania kryzysowego.

8aa. Wezwanie żołnierzy pełniących terytorialną służbę wojskową do stawienia

się w trybie natychmiastowego stawiennictwa do pełnienia terytorialnej służby

wojskowej rotacyjnie może nastąpić w celu:

1) sprawdzenia gotowości mobilizacyjnej i bojowej jednostek wojskowych;

2) udziału jednostek wojskowych w zwalczaniu klęsk żywiołowych i likwidacji ich

skutków, działaniach antyterrorystycznych i z zakresu ochrony mienia, akcjach

poszukiwawczych oraz ratowania lub ochrony zdrowia i życia ludzkiego,

oczyszczaniu terenów z materiałów wybuchowych i niebezpiecznych

pochodzenia wojskowego oraz ich unieszkodliwianiu, a także w realizacji zadań

z zakresu zarządzania kryzysowego;

3) przeciwdziałania zagrożeniu bezpieczeństwa państwa, jeżeli jest to niezbędne do

wykonywania zadań Sił Zbrojnych i roli Wojsk Obrony Terytorialnej w tym

zakresie.

8b. W celu powołania żołnierzy rezerwy posiadających nadane przydziały

kryzysowe do czynnej służby wojskowej, o której mowa w ust. 8 lub 8a, żołnierzom

tym można doręczyć karty powołania bez określonego terminu stawiennictwa do tej

służby, z jednoczesnym wskazaniem, że termin ten zostanie podany przez

wojskowego komendanta uzupełnień lub dowódcę jednostki wojskowej w drodze

zawiadomienia, o którym mowa w art. 53 ust. 5.

8c. Wojskowy komendant uzupełnień informuje pracodawcę osoby

powoływanej o jej powołaniu do czynnej służby wojskowej, z wyjątkiem służby

wojskowej pełnionej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny oraz gdy

powołanie następuje w trybie natychmiastowego stawiennictwa. W przypadku

żołnierza rezerwy powołanego na ćwiczenia wojskowe rotacyjne wojskowy

komendant uzupełnień powiadamia jego pracodawcę również o dniach, w których te

ćwiczenia będą się odbywać, i o zmianach w wykazie tych ćwiczeń.

9. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, wzory kart

powołania i ich przeznaczenie, a także wzory obwieszczeń. Wzory kart powołania

powinny zawierać pouczenie o skutkach uchylenia się od obowiązku czynnej służby

wojskowej i o postępowaniu w razie utraty karty oraz w przypadku niemożności

stawienia się do czynnej służby wojskowej, a także wykaz dokumentów

i przedmiotów użytku osobistego, które osoba powołana do czynnej służby wojskowej

powinna zabrać ze sobą, stawiając się do tej służby.

15.03.2018

©Telksinoe s. 71/200

Art. 61. 1. Powołani do czynnej służby wojskowej są obowiązani stawić się do

tej służby w określonym terminie i miejscu. Stają się oni żołnierzami w czynnej

służbie wojskowej z chwilą stawienia się do tej służby w określonym miejscu.

2. W razie niestawienia się powołanego do czynnej służby wojskowej bez

uzasadnionej przyczyny, z wyjątkiem ćwiczeń wojskowych rotacyjnych, starosta

(prezydent miasta na prawach powiatu) właściwy ze względu na miejsce pobytu

stałego lub pobytu czasowego trwającego ponad trzy miesiące, na wniosek

wojskowego komendanta uzupełnień, zarządza przymusowe doprowadzenie

powołanego przez Policję do wskazanej jednostki wojskowej, w trybie przepisów

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Art. 62. Minister właściwy do spraw wewnętrznych, Minister Obrony

Narodowej oraz minister właściwy do spraw łączności, określą, w drodze

rozporządzenia, tryb doręczania kart powołania i rozplakatowania obwieszczeń,

uwzględniając w szczególności tryb postępowania organów jednostek wojskowych,

Policji i Poczty Polskiej Spółki Akcyjnej w tym zakresie oraz sposób pokrywania

kosztów związanych z doręczeniem dokumentów powołania, a także wzór

upoważnień dla kurierów akcji kurierskiej.

Art. 63. Sposób odbywania czynnej służby wojskowej oraz obowiązki

i uprawnienia żołnierzy określa ustawa oraz wydane na jej podstawie rozporządzenia

i zarządzenia, a także regulaminy i rozkazy wydane przez Ministra Obrony

Narodowej.

Art. 63a. 1. Żołnierzom w czynnej służbie wojskowej dowódca jednostki

wojskowej może nadawać klasy kwalifikacyjne odpowiadające poziomowi ich

wyszkolenia wojskowego i specjalistycznego, zgodnie z zajmowanym stanowiskiem

służbowym lub pełnioną funkcją wojskową, z zastrzeżeniem ust. 2.

2. Klasę kwalifikacyjną nadaje się żołnierzom w czynnej służbie wojskowej po

zdaniu egzaminu przed komisją egzaminacyjną powołaną przez dowódcę jednostki

wojskowej.

3. Ustala się cztery rodzaje klas kwalifikacyjnych: trzecią, drugą, pierwszą

i mistrzowską.

4. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy

sposób nadawania klasy kwalifikacyjnej, tryb jej nadawania, potwierdzania,

podwyższania i utraty, sposób przeprowadzania i zdawania egzaminu oraz zakres

wiedzy i umiejętności sprawdzanych w czasie egzaminu, a także właściwość

15.03.2018

©Telksinoe s. 72/200

dowódców jednostek wojskowych i składy komisji egzaminacyjnych, uwzględniając

specyfikę służby oraz fakt, że nadanie klasy kwalifikacyjnej następuje rozkazem

dowódcy jednostki wojskowej.

Art. 63b. (uchylony)

Art. 64. 1. Żołnierze są obowiązani do zachowania w tajemnicy wszystkich

wiadomości, z którymi zapoznali się bezpośrednio lub w związku z odbywaniem

czynnej służby wojskowej, jeżeli wiadomości te stanowią informacje niejawne.

2. Obowiązek zachowania tajemnicy trwa zarówno w czasie pełnienia czynnej

służby wojskowej, jak i po zwolnieniu z niej.

3. Od obowiązku zachowania tajemnicy może zwolnić żołnierza w czynnej

służbie wojskowej dowódca rodzaju Sił Zbrojnych, a żołnierza zwolnionego z czynnej

służby wojskowej Minister Obrony Narodowej, z zastrzeżeniem przypadków

określonych w przepisach ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania

karnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1749, z późn. zm.4)).

3a. Żołnierze w czynnej służbie wojskowej nie mogą bez zezwolenia Ministra

Obrony Narodowej rozpowszechniać rezultatów swej działalności naukowej,

literackiej, artystycznej lub publicystycznej, zawierających informacje niejawne.

Zezwolenie stanowi decyzję administracyjną.

4. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, tryb udzielania

żołnierzom w czynnej służbie wojskowej zezwoleń na rozpowszechnianie rezultatów

ich działalności naukowej, literackiej, artystycznej lub publicystycznej, zawierających

informacje niejawne, uwzględniając fakt, że zezwolenie wydaje się na wniosek

żołnierza lub redaktora naczelnego, redakcji, wydawcy, kierownika podmiotu

gospodarczego albo dowódcy jednostki wojskowej (instytucji wojskowej),

zamierzającego rozpowszechniać rezultat działalności żołnierza, wymagający

zezwolenia.

5. Żołnierze w czynnej służbie wojskowej i żołnierze rezerwy, którzy w związku

z nadaniem przydziałów kryzysowych lub przydziałów mobilizacyjnych mają lub

będą mieć dostęp do informacji niejawnych, podlegają, na zasadach określonych

w przepisach o ochronie informacji niejawnych, właściwemu postępowaniu

sprawdzającemu. Zwykłe postępowanie sprawdzające przeprowadza na pisemne

polecenie dowódcy jednostki wojskowej lub wojskowego komendanta uzupełnień

4)

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2016 r. poz. 1948,

2138 i 2261 oraz z 2017 r. poz. 244, 768, 773, 966 i 1139.

15.03.2018

©Telksinoe s. 73/200

pełnomocnik do spraw ochrony informacji niejawnych, natomiast poszerzone

postępowanie sprawdzające przeprowadza Służba Kontrwywiadu Wojskowego na

pisemny wniosek odpowiednio dowódcy jednostki wojskowej lub właściwego

wojskowego komendanta uzupełnień.

Art. 64a. 1. W czasie pokoju dowódca jednostki wojskowej nadaje i uchyla

przydziały mobilizacyjne na stanowiska służbowe lub funkcje wojskowe określone

w etacie jednostki wojskowej żołnierzom w czynnej służbie wojskowej, którzy będą

pełnili służbę wojskową w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny na

stanowiskach służbowych lub funkcjach wojskowych innych niż te, które zajmują

w czasie pokoju.

2. W przydziale mobilizacyjnym określa się stanowisko służbowe lub funkcję

wojskową oraz nazwę lub numer jednostki wojskowej, w której żołnierz będzie pełnił

służbę wojskową w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny.

3. Fakt nadania lub uchylenia przydziału mobilizacyjnego, o którym mowa

w ust. 1, stwierdza się w rozkazie dziennym.

4. Z rozkazem, o którym mowa w ust. 3, zapoznaje się żołnierza.

5. Żołnierzom pełniącym okresową służbę wojskową lub odbywającym

ćwiczenia wojskowe przydziały mobilizacyjne nadaje i uchyla na zasadach

określonych dla żołnierzy rezerwy, wojskowy komendant uzupełnień, działając

w porozumieniu z dowódcą jednostki wojskowej.

6. Żołnierze pełniący okresową służbę wojskową lub odbywający ćwiczenia

wojskowe, którzy posiadali nadane przydziały mobilizacyjne przed powołaniem do tej

służby, zachowują je do czasu ich uchylenia przez wojskowego komendanta

uzupełnień.

7. Przydział mobilizacyjny wygasa z mocy prawa z dniem zwolnienia żołnierza

z czynnej służby wojskowej, z wyjątkiem przydziału mobilizacyjnego nadanego

żołnierzowi, o którym mowa w ust. 5 lub 6.

8. Żołnierzowi odbywającemu zasadniczą służbę wojskową lub przeszkolenie

wojskowe albo służbę przygotowawczą można nie nadawać imiennie oznaczonego

przydziału mobilizacyjnego, jeżeli dla stanowiska służbowego lub funkcji wojskowej,

którą zajmuje lub pełni ten żołnierz, dowódca jednostki wojskowej określił taki

przydział.

9. Wyznaczenie żołnierza w czasie pokoju na stanowisko służbowe lub funkcję

wojskową, na których również będzie pełnić służbę wojskową w razie ogłoszenia

15.03.2018

©Telksinoe s. 74/200

mobilizacji i w czasie wojny, jest równoznaczne z nadaniem temu żołnierzowi

przydziału mobilizacyjnego na to stanowisko lub funkcję.

10. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze zarządzenia, warunki i tryb

nadawania oraz uchylania przydziałów mobilizacyjnych żołnierzom w czynnej służbie

wojskowej pełnionej w czasie pokoju oraz właściwość organów wojskowych w tych

sprawach, uwzględniając niejawny charakter tego zarządzenia.

Art. 65. 1. W okresie odbywania czynnej służby wojskowej członkostwo

żołnierzy w partiach politycznych ulega zawieszeniu.

2. W okresie odbywania czynnej służby wojskowej żołnierze nie mogą brać

udziału w działalności ruchów obywatelskich i innych ugrupowań obywateli

o charakterze politycznym ani też prowadzić żadnej działalności politycznej na terenie

jednostki (instytucji) wojskowej, w tym rozpowszechniać publikacji dotyczących

zagadnień politycznych.

3. Żołnierze w czynnej służbie wojskowej i żołnierze rezerwy, biorąc udział

w zgromadzeniach o charakterze politycznym, nie mogą występować

w umundurowaniu oraz odznakach i oznakach wojskowych.

4. Przepisu ust. 2 nie stosuje się w przypadku kandydowania żołnierza w czynnej

służbie wojskowej do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej lub Senatu Rzeczypospolitej

Polskiej, Parlamentu Europejskiego lub organów samorządu terytorialnego.

5. Żołnierze w czynnej służbie wojskowej nie mogą tworzyć i wstępować do

związków zawodowych ani brać udziału w działalności związków zawodowych,

których byli członkami w chwili powołania do tej służby.

6. Żołnierze w czynnej służbie wojskowej mogą wstępować do stowarzyszeń i

innych organizacji działających poza wojskiem oraz brać udział w działalności

stowarzyszeń i innych organizacji, do których należeli w chwili powołania do tej

służby, po pisemnym poinformowaniu dowódcy jednostki wojskowej, w której pełnią

służbę.

7. Działalność partii politycznych oraz stowarzyszeń i innych organizacji na

terenie jednostek (instytucji) wojskowych określają odrębne ustawy, z tym że na

terenie jednostek (instytucji) wojskowych nie mogą być tworzone i nie mogą działać

środowiskowe stowarzyszenia i inne organizacje zrzeszające żołnierzy w czynnej

służbie wojskowej.

Art. 66. Żołnierze w czynnej służbie wojskowej są obowiązani uzyskać

zezwolenie Ministra Obrony Narodowej lub organu wojskowego przez niego

15.03.2018

©Telksinoe s. 75/200

upoważnionego na wyjazd i pobyt za granicą w trybie określonym przez Ministra

Obrony Narodowej w drodze rozporządzenia.

Art. 67. 1. Żołnierze w czynnej służbie wojskowej, z wyjątkiem żołnierzy

pełniących terytorialną służbę wojskową dyspozycyjnie, są obowiązani w czasie

wykonywania zadań służbowych nosić umundurowanie oraz odznaki i oznaki

wojskowe.

1a. Żołnierzom pełniącym terytorialną służbę wojskową dyspozycyjnie wydaje

się przedmioty umundurowania i wyekwipowania wojskowego. Żołnierze ci są

obowiązani stawić się w wydanym umundurowaniu wraz z ekwipunkiem w przypadku

pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie.

2. Żołnierzom, którzy nie pełnią czynnej służby wojskowej, mogą być wydawane

przedmioty umundurowania i wyekwipowania wojskowego do celów związanych

z wykonywaniem powszechnego obowiązku obrony. Żołnierze ci są obowiązani

stawić się w wydanym umundurowaniu i z ekwipunkiem w razie powołania do służby.

3. W innych przypadkach niż określone w ust. 1 i 2 żołnierze mogą nosić

umundurowanie oraz odznaki i oznaki wojskowe tylko w razie uzyskania zezwolenia

w trybie i na zasadach określonych przez Ministra Obrony Narodowej.

3a. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe

zasady i tryb postępowania w sprawach o uzyskanie zezwolenia, o którym mowa

w ust. 3, z uwzględnieniem w szczególności warunku uzyskania przez żołnierza

pozytywnej opinii właściwego organu wojskowego prowadzącego ewidencję

żołnierza, wywiązywania się przez niego z powszechnego obowiązku obrony, jeżeli

jemu podlega, i zasadności motywów, jakie przytoczył żołnierz w swojej prośbie

o uzyskanie zezwolenia.

4. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia:

1) wzory, zasady i sposób noszenia umundurowania oraz odznak i oznak

wojskowych, jak również zasady i sposób noszenia uzbrojenia,

2) przypadki, w których żołnierze są zwolnieni od obowiązku noszenia

umundurowania oraz odznak i oznak wojskowych,

3) zasady i sposób noszenia przez żołnierzy orderów, odznaczeń, medali i odznak

innych niż wojskowe,

4) sposób wydawania przedmiotów umundurowania i wyekwipowania wojskowego

oraz normy należności i czas używalności tych przedmiotów w przypadkach, o

których mowa w ust. 1a i 2

15.03.2018

©Telksinoe s. 76/200

– w szczególności z uwzględnieniem podziału mundurów na wyjściowe, ćwiczebne

i polowe, specyfiki związanej z oznakowaniem mundurów, zestawów ubiorczych dla

żołnierzy poszczególnych rodzajów wojsk i służb, sposobu oraz okoliczności noszenia

umundurowania, odznak i oznak wojskowych oraz charakteru wykonywanych zadań.

Art. 68. 1. Żołnierze w czynnej służbie wojskowej otrzymują:

1) bezpłatne wyżywienie lub równoważnik pieniężny, z wyjątkiem żołnierzy

pełniących terytorialną służbę wojskową dyspozycyjnie;

2) umundurowanie i wyekwipowanie wojskowe w naturze lub równoważnik

pieniężny.

1a. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, przypadki,

w których żołnierze otrzymują świadczenia, o których mowa w ust. 1, szczegółowe

zasady oraz normy ich otrzymywania z uwzględnieniem w szczególności warunków

pełnionej służby, sposobów realizacji dodatkowych norm wyżywienia oraz

warunków, trybu i terminów wypłacania równoważników pieniężnych.

2. Uprawnienia żołnierzy do zakwaterowania, uposażenia, świadczeń

odszkodowawczych i emerytalnych oraz zaopatrzenia inwalidzkiego określają

odrębne ustawy i akty prawne wydane na ich podstawie.

Art. 69. Żołnierze odbywający zasadniczą służbę wojskową, przeszkolenie

wojskowe lub ćwiczenia wojskowe oraz żołnierze pełniący służbę przygotowawczą,

terytorialną służbę wojskową pełnioną rotacyjnie lub służbę wojskową w razie

ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny są objęci obowiązkiem ubezpieczenia

zdrowotnego na zasadach określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o

świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Art. 69a. Żołnierze pełniący okresową służbę wojskową są objęci obowiązkiem

ubezpieczenia zdrowotnego na zasadach określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia

2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Art. 69b. 1. Żołnierze, o których mowa w art. 69, na zasadach określonych

w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej

finansowanych ze środków publicznych, mają prawo wyboru:

1) lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, pielęgniarki podstawowej opieki

zdrowotnej lub położnej podstawowej opieki zdrowotnej, w rozumieniu

przepisów ustawy z dnia 27 października 2017 r. o podstawowej opiece

zdrowotnej, albo osoby pełniącej służbę lub zatrudnionej w podmiocie

15.03.2018

©Telksinoe s. 77/200

leczniczym w formie jednostki budżetowej i jednostki wojskowej, dla której

podmiotem tworzącym jest Minister Obrony Narodowej,

2) świadczeniodawcy udzielającego ambulatoryjnych świadczeń specjalistycznych,

3) lekarza dentysty,

4) szpitala

– w miejscu pełnienia służby, spośród świadczeniodawców, którzy zawarli umowy

o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, będących podmiotami leczniczymi

utworzonymi przez Ministra Obrony Narodowej.

2. W przypadku gdy żołnierze, o których mowa w ust. 1, nie mogą uzyskać

świadczenia opieki zdrowotnej u świadczeniodawcy określonego w ust. 1, mają prawo

wyboru innego świadczeniodawcy spośród świadczeniodawców, którzy zawarli

umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

3. Żołnierzom odbywającym zasadniczą służbę wojskową, przeszkolenie

wojskowe, ćwiczenia wojskowe, kandydatom na żołnierzy zawodowych oraz

pełniącym służbę przygotowawczą lub służbę wojskową w razie ogłoszenia

mobilizacji i w czasie wojny przysługuje bezpłatne zaopatrzenie w produkty

lecznicze, wyroby medyczne i wyposażenie wyrobów medycznych, w rozumieniu

przepisów ustawy z dnia 20 maja 2010 r. o wyrobach medycznych (Dz. U. z 2017 r.

poz. 211), inne niż oznaczone znakiem „Rp”, finansowane z budżetu państwa, z części

pozostającej w dyspozycji Ministra Obrony Narodowej.

4. Minister Obrony Narodowej w porozumieniu z ministrem właściwym do

spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, wykaz produktów leczniczych

oznaczonych symbolem OTC i wyrobów, o których mowa w ust. 3, wydawanych

bezpłatnie, oraz sposób i tryb finansowania ponoszonych kosztów, uwzględniając

zasady i sposób wydatkowania środków publicznych.

Art. 70. 1. W czasie odbywania czynnej służby wojskowej żołnierzom można

udzielać następujących urlopów:

1) wypoczynkowego – żołnierzom odbywającym zasadniczą służbę wojskową lub

pełniącym okresową służbę wojskową, służbę przygotowawczą, terytorialną

służbę wojskową, jeżeli łączny czas trwania tej służby pełnionej rotacyjnie

wynosi co najmniej trzydzieści dni w ciągu roku kalendarzowego, lub służbę

wojskową w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny;

2) dodatkowego – żołnierzom pełniącym okresową służbę wojskową lub służbę

wojskową w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny;

15.03.2018

©Telksinoe s. 78/200

3) zdrowotnego – żołnierzom odbywającym zasadniczą służbę wojskową lub

pełniącym okresową służbę wojskową, służbę przygotowawczą oraz służbę

wojskową w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny;

4) okolicznościowego – żołnierzom w czynnej służbie wojskowej;

5) nagrodowego – żołnierzom w czynnej służbie wojskowej;

6) z tytułu honorowego krwiodawstwa – żołnierzom odbywającym zasadniczą

służbę wojskową.

2. Żołnierzom odbywającym zasadniczą służbę wojskową lub pełniącym

okresową służbę wojskową albo terytorialną służbę wojskową udziela się urlopu na

czas trwania ich własnej kampanii wyborczej, w przypadku kandydowania do

organów, o których mowa w art. 65 ust. 4.

3. Urlopów, o których mowa w ust. 1 i 2, udziela dowódca jednostki wojskowej,

a urlopu, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, udziela również organ właściwy do

wyróżniania żołnierza.

4. Dowódca jednostki wojskowej może odwołać żołnierza z urlopu, o którym

mowa w ust. 1, z ważnych względów służbowych. Żołnierz odwołany z urlopu jest

obowiązany niezwłocznie stawić się w miejscu odbywania czynnej służby wojskowej.

5. Żołnierzom przebywającym na urlopie, o którym mowa w ust. 1, urlop ten

może być przedłużony.

6. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, tryb i warunki

udzielania urlopów żołnierzom w czynnej służbie wojskowej, odwoływania z urlopu

lub jego przedłużania oraz wymiar tych urlopów. W rozporządzeniu należy

uwzględnić możliwość zróżnicowania wymiaru urlopów w zależności od rodzaju

czynnej służby wojskowej lub charakteru wykonywanych zadań na stanowisku

służbowym lub w ramach pełnionej funkcji, wyjątkowy charakter odwoływania

żołnierzy z urlopu lub jego przedłużania.

Art. 71. 1. Zwolnienie z czynnej służby wojskowej następuje po upływie czasu

trwania służby ustalonego w ustawie lub powołaniu, a przed upływem tego czasu –

w przypadkach określonych w ustawie lub przepisach wydanych na jej podstawie.

1a. Żołnierz – kobieta pełniący czynną służbę wojskową podlega zwolnieniu z tej

służby również z powodu uznania za czasowo niezdolnego do czynnej służby

wojskowej ze względu na ciążę. Z dniem zwolnienia z czynnej służby wojskowej

dowódca jednostki wojskowej przenosi tego żołnierza do rezerwy.

1b. Żołnierzowi pełniącemu terytorialną służbę wojskową – kobiecie zawiesza

się pełnienie tej służby na czas ciąży oraz w okresie sześciu miesięcy po porodzie.

15.03.2018

©Telksinoe s. 79/200

2. Zwolnienie przeprowadzają dowódcy jednostek wojskowych lub inne organy

wojskowe.

3. Żołnierza uważa się za zwolnionego z czynnej służby wojskowej z chwilą jego

odejścia z miejsca pełnienia służby, po zwolnieniu z niej stosownie do ust. 2.

4. Zwolnienie z czynnej służby wojskowej żołnierza odbywającego ćwiczenia

wojskowe rotacyjne następuje po upływie ustalonego łącznego czasu ich trwania.

5. Żołnierza, o którym mowa w ust. 4, uważa się również za zwolnionego

z czynnej służby wojskowej z chwilą jego odejścia z miejsca odbywania ćwiczeń

wojskowych rotacyjnych, po zwolnieniu z nich w danym dniu lub po okresie ich

odbywania.

6. Zwolnienie żołnierza z czynnej służby wojskowej dowódca jednostki

wojskowej, w której żołnierz pełni służbę, stwierdza w rozkazie dziennym oraz

dokonuje wpisu w wojskowym dokumencie osobistym tego żołnierza. W przypadku

ćwiczeń wojskowych rotacyjnych w wojskowym dokumencie osobistym dokonuje się

wpisu o zwolnieniu z czynnej służby wojskowej następującym po upływie ustalonego

łącznego czasu trwania tych ćwiczeń, a w przypadku terytorialnej służby wojskowej –

po upływie czasu trwania tej służby.

Art. 72. 1. Osobom powołanym do czynnej służby wojskowej oraz osobom

zwalnianym z tej służby przysługuje zwrot kosztów przejazdu do miejsca stawienia

się i powrotu do miejsca pobytu stałego albo pobytu czasowego trwającego ponad trzy

miesiące.

2. Za koszty podróży uznaje się koszty przejazdu środkami publicznego

transportu zbiorowego kolejowego pociągiem osobowym lub pospiesznym w klasie

drugiej albo autobusowego w komunikacji zwykłej lub pospiesznej, a w przypadku

braku takiego środka – koszty przejazdu najtańszym dostępnym środkiem transportu

zbiorowego.

3. Zwrotu kosztów przejazdu dokonują dowódcy jednostek wojskowych na

podstawie udokumentowanego oświadczenia lub w drodze wypłaty ekwiwalentu

pieniężnego, z zastrzeżeniem ust. 4.

4. Wojskowy komendant uzupełnień, na udokumentowany wniosek osoby

powołanej do czynnej służby wojskowej, uzasadniony jej trudną sytuacją materialną,

może dokonać, za pokwitowaniem, wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w celu pokrycia

kosztów przejazdu związanych ze stawieniem się do tej służby, w wysokości i według

zasad określonych w ust. 2 i 5.

15.03.2018

©Telksinoe s. 80/200

5. Zwrot kosztów przejazdu nie przysługuje w przypadku zapewnienia

bezpłatnego przejazdu lub gdy przejazd następuje w granicach miejscowości, w której

znajduje się miejsce odbywania czynnej służby wojskowej.

6. W razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny przejazdy na podstawie kart

mobilizacyjnych i kart powołania są bezpłatne.

Art. 73. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia,

szczegółowe warunki, tryb i terminy powoływania do czynnej służby wojskowej

i zwalniania z tej służby, uwzględniając potrzeby uzupełnieniowe rodzajów Sił

Zbrojnych oraz różne okresy szkolenia w wojskowych ośrodkach szkolenia.

Art. 73a. 1. Przełożeni ponoszą odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa

i higieny służby żołnierzy i są obowiązani zapewnić warunki ochrony ich życia

i zdrowia przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy.

2. Żołnierz jest obowiązany do przestrzegania przepisów i zasad bezpieczeństwa

i higieny pracy.

3. W zakresie wymienionym w ust. 1 i 2, do żołnierzy stosuje się odpowiednio

przepisy działu dziesiątego ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy,

z wyjątkiem art. 209, art. 210, art. 230 § 2, art. 232, art. 234 § 2, art. 235, art. 237,

art. 2371, art. 2377 § 1 pkt 1 i § 2–4, art. 2378 § 1, art. 2379 § 3 oraz art. 23711 § 4.

4. W zakresie szczegółowego stosowania przepisów Kodeksu pracy w dziedzinie

bezpieczeństwa i higieny pracy do żołnierzy, o których mowa w ust. 1–3, mają

zastosowanie przepisy wydane na podstawie art. 70 ust. 4 ustawy z dnia 11 września

2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

Art. 73b. 1. Spełnienie obowiązku odbycia zasadniczej służby wojskowej lub

przeszkolenia wojskowego albo zasadniczej służby lub szkolenia w obronie cywilnej,

służby zastępczej lub służby w formacjach uzbrojonych niewchodzących w skład Sił

Zbrojnych przez osoby podlegające obowiązkowi odbycia zasadniczej służby

wojskowej i przeniesienie ich do rezerwy uznaje się za uregulowanie przez nie

stosunku do służby wojskowej.

2. Za posiadające uregulowany stosunek do służby wojskowej uważa się również

inne osoby, które nie podlegają powszechnemu obowiązkowi obrony oraz w zakresie

dotyczącym osób, o których mowa w ust. 1, obowiązkowi odbycia służby wojskowej.

3. Osobom, o których mowa w ust. 1 lub 2, wojskowy komendant uzupełnień na

żądanie tych osób wydaje zaświadczenie o ich stosunku do służby wojskowej.

15.03.2018

©Telksinoe s. 81/200

Rozdział 2

Stopnie wojskowe

Art. 74. 1. Ze względu na posiadany stopień wojskowy żołnierze są

szeregowymi, podoficerami lub oficerami.

2. Stopniami wojskowymi są następujące stopnie, z zastrzeżeniem ust. 2a:

1) szeregowych:

a) szeregowy,

b) starszy szeregowy;

2) podoficerskie:

a) podoficerów młodszych:

– kapral,

– starszy kapral,

– plutonowy,

b) podoficerów:

– sierżant,

– starszy sierżant,

– młodszy chorąży,

c) podoficerów starszych:

– chorąży,

– starszy chorąży,

– starszy chorąży sztabowy;

3) oficerskie:

a) oficerów młodszych:

– podporucznik,

– porucznik,

– kapitan,

b) oficerów starszych:

– major,

– podpułkownik,

– pułkownik,

c) generalskie:

– generał brygady,

– generał dywizji,

– generał broni,

15.03.2018

©Telksinoe s. 82/200

– generał.

2a. W Marynarce Wojennej stopniami wojskowymi są stopnie:

1) szeregowych:

a) marynarz,

b) starszy marynarz;

2) podoficerskie:

a) podoficerów młodszych:

– mat,

– starszy mat,

– bosmanmat,

b) podoficerów:

– bosman,

– starszy bosman,

– młodszy chorąży marynarki,

c) podoficerów starszych:

– chorąży marynarki,

– starszy chorąży marynarki,

– starszy chorąży sztabowy marynarki;

3) oficerskie:

a) oficerów młodszych:

– podporucznik marynarki,

– porucznik marynarki,

– kapitan marynarki,

b) oficerów starszych:

– komandor podporucznik,

– komandor porucznik,

– komandor,

c) admiralskie:

– kontradmirał,

– wiceadmirał,

– admirał floty,

– admirał.

3. Najwyższym stopniem wojskowym jest stopień Marszałka Polski.

4. Minister Obrony Narodowej może ustalać również inne nazwy stopni

wojskowych w poszczególnych rodzajach wojsk lub służb równoznaczne ze stopniami

15.03.2018

©Telksinoe s. 83/200

wymienionymi w ust. 2 oraz ustanawiać w drodze rozporządzenia nowe stopnie

wojskowe.

Art. 75. 1. Stopnie wojskowe są dożywotnie.

2. Stopień wojskowy jest tytułem żołnierza.

3. Minister Obrony Narodowej może, w drodze rozporządzenia, wprowadzić

inne tytuły wojskowe oraz określić zasady używania stopni i innych tytułów

wojskowych, uwzględniając potrzeby Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.

Art. 76. 1. Stopień wojskowy szeregowego otrzymują bez szczególnego nadania

osoby powołane po raz pierwszy do czynnej służby wojskowej – z dniem stawienia

się do tej służby.

2. Nadanie wyższego stopnia wojskowego następuje w drodze mianowania.

3. Na stopnie wojskowe szeregowych i podoficerów mianuje Minister Obrony

Narodowej lub organy wojskowe, którymi są: Szef Sztabu Generalnego Wojska

Polskiego, dowódca rodzaju Sił Zbrojnych, Komendant Główny Żandarmerii

Wojskowej, Dowódca Garnizonu Warszawa, terenowe organy administracji

wojskowej oraz inni dowódcy jednostek wojskowych, co najmniej od szczebla pułku

(równorzędni).

4. Na pierwszy stopień oficerski (podporucznika) oraz na stopnie oficerskie

generałów i admirałów mianuje Prezydent na wniosek Ministra Obrony Narodowej.

5. Na pozostałe stopnie oficerskie mianuje Minister Obrony Narodowej.

6. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Ministra Obrony Narodowej

mianuje na stopień wojskowy Marszałka Polski oficera posiadającego stopień

wojskowy generała (admirała) za wyjątkowe zasługi dla Sił Zbrojnych.

7. W razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny na wyższy stopień wojskowy

mianuje:

1) w przypadku stopnia wojskowego podporucznika – w drodze postanowienia

Naczelny Dowódca Sił Zbrojnych;

2) w przypadku stopni wojskowych generałów i admirałów – w drodze

postanowienia Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Naczelnego

Dowódcy Sił Zbrojnych;

3) w pozostałych przypadkach – odpowiednio w drodze decyzji lub rozkazu

Minister Obrony Narodowej lub Naczelny Dowódca Sił Zbrojnych, a także

organy wojskowe, którymi są: Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego,

dowódca rodzaju Sił Zbrojnych, Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Szef

15.03.2018

©Telksinoe s. 84/200

Służby Wywiadu Wojskowego, Komendant Główny Żandarmerii Wojskowej,

Dowódca Garnizonu Warszawa, terenowe organy administracji wojskowej oraz

inni dowódcy jednostek wojskowych, oddziałów lub pododdziałów.

8. Minister Obrony Narodowej, a w przypadkach, o których mowa w ust. 4,

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, w czasie pokoju mogą mianować na wyższy

stopień wojskowy również osoby, które z racji ukończonego wieku lub stanu zdrowia

nie podlegają obowiązkowi służby wojskowej, oraz żołnierzy rezerwy:

1) w uznaniu ich zasług z tytułu udziału w walkach o niepodległość państwa

polskiego;

2) w uznaniu ich szczególnych zasług z tytułu działalności na rzecz suwerennej

i demokratycznej Rzeczypospolitej Polskiej;

3) w uznaniu ich zasług z tytułu udziału w misjach i operacjach poza granicami

państwa;

4) w uznaniu ich zasług za wykonywanie prac lub zadań na rzecz obronności

państwa, w tym tych, którzy:

a) działają lub działali w organizacjach pozarządowych, wykonujących

działania o charakterze obronnym, edukacyjno-wychowawczym lub

w zakresie bezpieczeństwa publicznego,

b) są zatrudnieni lub byli zatrudnieni w organach władzy publicznej albo

w podmiotach posiadających osobowość prawną,

c) posiadają nadany pracowniczy przydział mobilizacyjny lub przydział

organizacyjno-mobilizacyjny;

5) jeżeli posiadają nadany przydział mobilizacyjny albo przewiduje się nadanie im

takiego przydziału i odbyli ćwiczenia wojskowe lub okresową służbę wojskową;

6) w przypadkach uzasadnionych potrzebami Sił Zbrojnych, pomimo nieodbycia

ćwiczeń wojskowych lub okresowej służby wojskowej, jeżeli posiadają zawód

lub wykształcenie przydatne na stanowisku służbowym w jednostce wojskowej.

8a. Mianowanie na wyższy stopień wojskowy może nastąpić:

1) w przypadku, o którym mowa w ust. 8 pkt 1 i 2, w stosunku do:

a) osób posiadających stopnie wojskowe szeregowych lub podoficerów – na

pierwszy stopień oficerski (podporucznika),

b) osób posiadających stopnie oficerskie – na wyższe stopnie oficerskie;

2) w przypadkach, o których mowa w ust. 8 pkt 3, tylko jeden raz w ramach danego

korpusu kadry zawodowej Sił Zbrojnych;

15.03.2018

©Telksinoe s. 85/200

3) w przypadkach, o których mowa w ust. 8 pkt 4, tylko w ramach danego korpusu

kadry zawodowej Sił Zbrojnych, jeżeli od poprzedniego mianowania upłynęły co

najmniej trzy lata;

4) w przypadkach, o których mowa w ust. 8 pkt 5, jeżeli w posiadanym stopniu

wojskowym pełnili okresową służbę wojskową lub odbyli odpowiednią liczbę

dni ćwiczeń wojskowych;

5) w przypadkach, o których mowa w ust. 8 pkt 6, jeżeli posiadają nadany przydział

mobilizacyjny przez okres co najmniej roku lub byli zamustrowani na statku

żeglugi morskiej przewidzianym na potrzeby mobilizacyjne i od poprzedniego

mianowania upłynęły co najmniej trzy lata.

8b. W szczególnie uzasadnionych przypadkach za zasługi, o których mowa

w ust. 8 pkt 1 lub 2, może nastąpić pośmiertne mianowanie na wyższy stopień

wojskowy. Mianowanie to może nastąpić tylko raz.

9. Warunkiem mianowania żołnierza na pierwszy stopień wojskowy w czasie

pokoju jest:

[1) w korpusie podoficerów – posiadanie przez niego wykształcenia co najmniej na

poziomie szkoły ponadgimnazjalnej i zdanie egzaminu na podoficera;]

<1) w korpusie podoficerów – posiadanie przez niego wykształcenia co najmniej Nowe brzmienie

pkt 1 w ust. 9 w

na poziomie szkoły ponadgimnazjalnej lub ponadpodstawowej i zdanie art. 76 wejdzie w

egzaminu na podoficera;> życie z dn.

1.09.2017 r. (Dz.

2) w korpusie oficerskim – posiadanie przez niego wykształcenia wyższego i zdanie U. z 2017 r. poz.

60).

egzaminu na oficera.

10. Żołnierze w czynnej służbie wojskowej mogą być mianowani w czasie

pokoju na kolejny wyższy stopień wojskowy, jeżeli spełniają łącznie następujące

warunki:

1) uzyskają pozytywne wyniki w szkoleniu wojskowym;

2) otrzymali pozytywną opinię służbową;

3) są zdyscyplinowani;

4) ukończyli kurs lub szkolenie wojskowe wymagane dla stopnia wojskowego, na

który mają być mianowani.

11. (uchylony)

11a. (uchylony)

12. Mianowania na wyższy stopień wojskowy nie można dokonać wobec osób

skazanych za przestępstwo popełnione z winy umyślnej, z wyjątkiem przypadku, gdy

w czasie wojny żołnierz zasłużył się męstwem na polu walki.

15.03.2018

©Telksinoe s. 86/200

13. W razie śmierci żołnierza w czynnej służbie wojskowej, mającej związek z tą

służbą, za jego zasługi na rzecz obronności państwa, Minister Obrony Narodowej,

a w przypadkach, o których mowa w ust. 4, Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej,

może mianować pośmiertnie tego żołnierza na wyższy stopień wojskowy.

13a. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej określi, w drodze rozporządzenia, tryb

nadawania stopni wojskowych, o których mowa w ust. 4 i 6, uwzględniając potrzeby

Sił Zbrojnych.

14. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe

warunki, tryb i sposób mianowania na stopnie wojskowe, na które mogą mianować

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej albo Minister Obrony Narodowej, oraz stopnie

wojskowe, na które mogą mianować organy wojskowe, o których mowa w ust. 3 i 7

pkt 3, a także wzór wniosku, uwzględniając w szczególności różne rodzaje czynnej

służby wojskowej, o której mowa w art. 55 ust. 1, przebieg służby wojskowej lub

przeznaczenie żołnierza rezerwy na wypadek ogłoszenia mobilizacji i czas wojny,

a także potrzeby uzupełnieniowe Sił Zbrojnych w zakresie stanu osobowego.

15. (uchylony)

Art. 76a. 1. Osobę posiadającą stopień policyjny, Agencji Bezpieczeństwa

Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa,

Państwowej Straży Pożarnej, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu

Wojskowego, Służby Więziennej lub Straży Granicznej, powołaną na jej wniosek lub

za jej zgodą do odbycia ćwiczeń wojskowych lub pełnienia służby przygotowawczej,

okresowej służby wojskowej lub służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji

i w czasie wojny, można mianować na stopień wojskowy określony dla stanowiska

służbowego, na które została wyznaczona, równorzędny z posiadanym stopniem

w odpowiedniej służbie, jeżeli przemawiają za tym potrzeby Sił Zbrojnych.

2. Osobę, o której mowa w ust. 1, powołaną na jej wniosek lub za jej zgodą do

odbycia ćwiczeń wojskowych lub pełnienia służby przygotowawczej, okresowej

służby wojskowej lub służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie

wojny, mianuje się na odpowiedni stopień wojskowy na zasadach określonych dla

żołnierzy rezerwy w czasie odbywania tych ćwiczeń lub pełnienia tej służby, jeśli

spełnia warunki do tego mianowania.

3. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, stopnie policyjne, Agencji

Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Biura Ochrony Rządu, Służby

Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Kontrwywiadu Wojskowego,

Służby Wywiadu Wojskowego, Służby Więziennej lub Straży Granicznej

15.03.2018

©Telksinoe s. 87/200

odpowiadające poszczególnym stopniom wojskowym. Rozporządzenie powinno

uwzględniać równorzędność pierwszych stopni w poszczególnych korpusach.

Art. 77. (uchylony)

Art. 78. 1. Żołnierz traci stopień wojskowy w razie:

1) zrzeczenia się obywatelstwa polskiego;

2) uprawomocnienia się wyroku sądu orzekającego środek karny pozbawienia praw

publicznych albo degradacji;

3) odmowy złożenia przysięgi wojskowej.

2. W przypadkach określonych w ust. 1 pkt 2 żołnierz zachowuje stopień

wojskowy szeregowego (marynarza).

Art. 79. (uchylony)

Art. 80. 1. Żołnierz odzyskuje stopień wojskowy w razie uchylenia

prawomocnego wyroku sądu, w którym został zastosowany środek karny pozbawienia

praw publicznych albo degradacji lub obniżenia stopnia wojskowego.

2. W razie ponownego uzyskania obywatelstwa polskiego osoba pozbawiona

stopnia wojskowego odzyskuje stopień szeregowego, chyba że organ uprawniony do

mianowania uzna za wskazane przywrócić jej utracony wyższy stopień wojskowy.

Przywrócenie stopnia wojskowego następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Art. 81. 1. Za szczególne osiągnięcia w pracy lub zasługi dla Rzeczypospolitej

Polskiej można żołnierzowi przywrócić stopień wojskowy.

2. Przywrócenie stopnia wojskowego w razie jego utraty wskutek zastosowania

środka karnego pozbawienia praw publicznych nie może nastąpić przed upływem

czasu, na który został zastosowany ten środek karny.

3. O przywróceniu stopnia wojskowego orzeka organ właściwy do mianowania

na ten stopień. O przywróceniu stopnia podporucznika orzeka Minister Obrony

Narodowej. Przywrócenie stopnia wojskowego następuje w drodze decyzji

administracyjnej.

Rozdział 3

Zasadnicza służba wojskowa

Art. 82. 1. Czas trwania zasadniczej służby wojskowej wynosi dziewięć

miesięcy.

2. Służbę określoną w ust. 1 odbywa się w jednym nieprzerwanym okresie.

3. (uchylony)

15.03.2018

©Telksinoe s. 88/200

4. Minister Obrony Narodowej może, w drodze rozporządzenia, ograniczać czas

trwania zasadniczej służby wojskowej, stosownie do potrzeb Sił Zbrojnych i jeżeli nie

zagraża to obronności lub bezpieczeństwu Państwa.

5. W przypadkach gdy wymaga tego konieczność zapewnienia obrony lub

bezpieczeństwa państwa, Rada Ministrów może przedłużyć, w drodze rozporządzenia,

czas trwania zasadniczej służby wojskowej o okres nieprzekraczający łącznie sześciu

miesięcy.

6. (uchylony)

Art. 83. 1. Do odbycia zasadniczej służby wojskowej powołuje się osoby

przeznaczone zgodnie z art. 45 do tej służby oraz osoby podlegające kwalifikacji

wojskowej, które zgłosiły się ochotniczo do jej odbycia.

2. Do odbycia zasadniczej służby wojskowej powołuje się również osoby uznane

za zdolne do służby wojskowej, które ukończyły osiemnaście lat życia i zgłosiły się

ochotniczo do tej służby.

3. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia:

1) tryb postępowania w sprawach ochotniczego zgłaszania się do odbycia

zasadniczej służby wojskowej, uwzględniając kwalifikacje ochotników

przydatne w czynnej służbie wojskowej oraz potrzeby uzupełnieniowe Sił

Zbrojnych;

2) sposób odbywania zasadniczej służby wojskowej.

Rozporządzenie powinno w szczególności określać sposób i tryb postępowania

organów wojskowych w zakresie przyjmowania osób powołanych do zasadniczej

służby wojskowej, wyznaczania, zmiany i zwalniania żołnierzy ze stanowisk

służbowych, przenoszenia do innych jednostek wojskowych, delegowania i podróży

służbowych, a także rodzaje i sposób opiniowania służbowego, z uwzględnieniem

prawa żołnierzy do składania zażaleń w tych sprawach.

Art. 84. (uchylony)

Art. 85. Żołnierze przeniesieni w czasie odbywania zasadniczej służby

wojskowej do jednostki wojskowej, w której służba ta trwa dłużej lub krócej od

okresu, na jaki ich powołano, są obowiązani do odbywania służby przez czas ustalony

dla żołnierzy tej jednostki.

Art. 86. (uchylony)

Art. 86a. Do czasu trwania czynnej służby wojskowej nie zalicza się okresu

samowolnego opuszczenia jednostki wojskowej, w której żołnierz odbywa służbę, lub

15.03.2018

©Telksinoe s. 89/200

wyznaczonego miejsca przebywania albo samowolnego pozostawania poza nimi.

Jednakże okres ten można zaliczyć do czasu trwania czynnej służby wojskowej, jeżeli

w późniejszym okresie żołnierz wyróżnił się wzorową służbą.

Art. 87. 1. Żołnierza, który odbył zasadniczą służbę wojskową, dowódca

jednostki wojskowej przenosi do rezerwy.

2. Przed odbyciem zasadniczej służby wojskowej dowódca jednostki wojskowej

zwalnia żołnierza z tej służby w razie:

1) uznania go ze względu na stan zdrowia za czasowo niezdolnego do czynnej

służby wojskowej lub niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju

albo za trwale i całkowicie niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie

pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny;

2) konieczności sprawowania przez niego bezpośredniej opieki nad członkiem

rodziny; przepis art. 39 ust. 1 pkt 3 stosuje się odpowiednio;

3) wybrania go na posła, w tym do Parlamentu Europejskiego, lub senatora;

4) zarządzenia w stosunku do niego wykonania kary pozbawienia wolności, w tym

również kary zastępczej.

2a. W przypadkach, o których mowa w ust. 2 pkt 2 i 3, wojskowy komendant

uzupełnień z urzędu udziela żołnierzom zwolnionym z zasadniczej służby wojskowej

przed jej odbyciem odroczenia zasadniczej służby wojskowej, określając zarazem

okres jego trwania. Przepis art. 40 ust. 2 stosuje się odpowiednio.

3. Po ustaniu przyczyn zwolnienia z zasadniczej służby wojskowej, określonych

w ust. 2, wojskowy komendant uzupełnień powołuje żołnierza do odbycia pozostałego

okresu tej służby, jeżeli nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie

odroczenia z innego tytułu, albo przenosi go do rezerwy w ostatnim dniu upływu

trzech miesięcy następujących po dniu, w którym ustały przyczyny lub okoliczności

wyłączające możliwość tego powołania.

3a. Żołnierz – kobieta, odbywający zasadniczą służbę wojskową i zwolniony

z tej służby z powodu uznania go za czasowo niezdolnego do czynnej służby

wojskowej ze względu na ciążę, nie podlega powołaniu do odbycia pozostałego okresu

tej służby. Z dniem zwolnienia ze służby dowódca jednostki wojskowej przenosi tego

żołnierza do rezerwy.

4. Odroczenia, o którym mowa w ust. 3, wojskowy komendant uzupełnień

udziela w przypadkach, o których mowa w art. 39 ust. 1 pkt 1–6.

4a. Żołnierza, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, niepowołanego do odbycia

pozostałego okresu zasadniczej służby wojskowej z powodu odroczenia tej służby,

15.03.2018

©Telksinoe s. 90/200

w przypadku, o którym mowa w art. 39 ust. 1 pkt 3, wojskowy komendant uzupełnień

przenosi do rezerwy w ostatnim dniu upływu łącznego okresu trzydziestu sześciu

miesięcy tych odroczeń.

5. Przeniesienie do rezerwy żołnierza zwolnionego przed odbyciem zasadniczej

służby wojskowej, w przypadku uznania tego żołnierza za niezdolnego do czynnej

służby wojskowej w czasie pokoju, należy do dowódcy jednostki wojskowej

i następuje z dniem jego zwolnienia z tej służby.

6. Minister Obrony Narodowej może, w drodze decyzji administracyjnej, na

udokumentowany wniosek żołnierza uzasadniony szczególnie ważnymi względami

osobistymi lub rodzinnymi, złożony drogą służbową, zwolnić go z czynnej służby

wojskowej przed odbyciem zasadniczej służby wojskowej i przenieść do rezerwy,

jeżeli nie stoją temu na przeszkodzie potrzeby uzupełnieniowe Sił Zbrojnych.

Art. 87a. (uchylony)

Art. 88. 1. O konieczności sprawowania przez żołnierza bezpośredniej opieki

nad członkiem rodziny, o którym mowa w art. 39 ust. 1 pkt 3, orzeka na wniosek tego

żołnierza wójt lub burmistrz (prezydent miasta), określając każdorazowo zgodnie

z jego wnioskiem okres sprawowania tej opieki, jednorazowo nie dłuższy jednak niż

dwanaście miesięcy.

2. Decyzję wójta lub burmistrza (prezydenta miasta) doręcza się żołnierzowi

i właściwemu organowi wojskowemu na piśmie wraz z uzasadnieniem.

3. Od decyzji wójta lub burmistrza (prezydenta miasta) przysługuje żołnierzowi

oraz właściwemu organowi wojskowemu odwołanie do wojewody w terminie

czternastu dni od dnia doręczenia decyzji. Decyzja ta może być zmieniona przez

wojewodę również z urzędu, jeżeli została wydana z naruszeniem przepisów prawa.

4. Ostateczne decyzje w sprawach, o których mowa w ust. 1, są wiążące dla

dowódców jednostek wojskowych.

5. W sprawach orzekania o konieczności sprawowania przez żołnierza

bezpośredniej opieki nad członkiem rodziny stosuje się przepisy wydane na podstawie

art. 39a ust. 5.

Art. 89. (uchylony)

Art. 90. 1. Żołnierze mogą być zwolnieni z zasadniczej służby wojskowej

przedterminowo z pozostawieniem w dyspozycji dowódcy jednostki wojskowej.

15.03.2018

©Telksinoe s. 91/200

1a. Zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, może nastąpić z przyczyn służbowych

uzasadniających natychmiastowe dokonanie zmiany stanu ewidencyjnego żołnierzy

odbywających czynną służbę wojskową w jednostce wojskowej.

1b. Zwolnienia, o którym mowa w ust. 1, dokonuje dowódca jednostki

wojskowej za zgodą lub na polecenie Ministra Obrony Narodowej.

1c. Żołnierzom, o których mowa w ust. 1, w okresie pozostawania w dyspozycji

dowódcy jednostki wojskowej, nie przysługują świadczenia z tytułu odbywania

czynnej służby wojskowej, określone w niniejszej ustawie.

2. Przeniesienie do rezerwy żołnierzy zwolnionych z zasadniczej służby

wojskowej przedterminowo należy do wojskowego komendanta uzupełnień

i następuje z upływem ustawowego czasu trwania tej służby, liczonego od dnia

rozpoczęcia jej odbywania.

3. Przed przeniesieniem do rezerwy żołnierze zwolnieni z zasadniczej służby

wojskowej przedterminowo mogą być w każdym czasie wezwani przez dowódcę

jednostki wojskowej lub wojskowego komendanta uzupełnień do dalszego jej

odbywania.

4. Nie wzywa się do odbycia pozostałego okresu zasadniczej służby wojskowej

tych żołnierzy, którzy odbyli co najmniej osiem miesięcy czynnej służby wojskowej.

Art. 90a. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia:

1) szczegółowy tryb postępowania w zakresie zwalniania żołnierzy z zasadniczej

służby wojskowej przed jej odbyciem, a także przenoszenia do rezerwy tych

żołnierzy, ustalając terminy, w których następuje zwolnienie ze służby

i przeniesienie do rezerwy, uwzględniając czynności podlegające wykonaniu

przez poszczególne organy wojskowe, zróżnicowanie postępowania

w zależności od podstaw zwolnienia oraz niezbędny okres konieczny do

rozliczenia się żołnierza z jednostką wojskową;

2) szczegółowe przypadki, warunki i sposób postępowania w zakresie wzywania

żołnierzy zwolnionych przedterminowo z zasadniczej służby wojskowej do

odbycia pozostałego okresu tej służby, mając na względzie, że wezwanie do

odbycia pozostałego okresu zasadniczej służby wojskowej doręcza się

żołnierzowi na piśmie, co najmniej na trzy dni przed dniem stawienia się do tej

służby.

15.03.2018

©Telksinoe s. 92/200

Rozdział 4

Przeszkolenie wojskowe

Art. 91. Ilekroć w ustawie jest mowa o „absolwentach szkół wyższych”,

rozumie się przez to osoby podlegające kwalifikacji wojskowej, które złożyły

egzaminy wymagane planem studiów, w tym egzamin dyplomowy, i uzyskały

uprawnienia do otrzymania dyplomu.

Art. 92. 1. Absolwenci szkół wyższych są obowiązani do odbycia przeszkolenia

wojskowego.

2. Obowiązkowi odbycia przeszkolenia wojskowego podlegają również

absolwenci szkół wyższych, którzy ukończyli studia za granicą.

2a. Absolwenci szkół wyższych zamiast przeszkolenia wojskowego mogą

odbywać na własną prośbę zasadniczą służbę wojskową.

3. Absolwenci szkół wyższych będący żołnierzami rezerwy mogą odbyć

przeszkolenie wojskowe na własną prośbę.

4. Rada Ministrów może nałożyć, w drodze rozporządzenia, obowiązek odbycia

przeszkolenia wojskowego również na absolwentki szkół wyższych posiadające

kwalifikacje przydatne do czynnej służby wojskowej. Przepis art. 48 ust. 2 stosuje się

odpowiednio.

Art. 93. 1. Przeszkolenie wojskowe absolwentów szkół wyższych odbywa się

w jednostkach wojskowych w wymiarze do trzech miesięcy.

2. Absolwentów szkół wyższych powołuje się do odbycia przeszkolenia

wojskowego nie później niż w terminie dwunastu miesięcy od dnia otrzymania

zawiadomienia przez wojskowego komendanta uzupełnień o tym, że stali się oni

absolwentami szkół wyższych, a w przypadku wystąpienia okoliczności, o których

mowa w art. 46 ust. 2, nie później niż w terminie dwunastu miesięcy od dnia

zawiadomienia wojskowego komendanta uzupełnień o ustaniu tych okoliczności.

Przepisy art. 46 ust. 3 i 4 oraz 10 i 11 stosuje się odpowiednio.

2a. W ostatnim dniu upływu okresu, o którym mowa w ust. 2, absolwentów

szkół wyższych niepowołanych do odbycia przeszkolenia wojskowego przenosi się do

rezerwy, o ile nie zostaną oni wcześniej przeniesieni do rezerwy na podstawie art. 46.

3. W sprawach odroczenia przeszkolenia wojskowego absolwentom szkół

wyższych stosuje się odpowiednio art. 38–42.

4. Wojskowy komendant uzupełnień odracza absolwentowi szkoły wyższej, na

jego wniosek, przeszkolenie wojskowe również wtedy, gdy bezpośrednio po

15.03.2018

©Telksinoe s. 93/200

ukończeniu studiów podjął on naukę na studiach doktoranckich prowadzonych

w systemie studiów dziennych. W takim przypadku absolwenta szkoły wyższej

powołuje się do odbycia przeszkolenia wojskowego nie później niż w ciągu dwunastu

miesięcy od dnia uchylenia lub wygaśnięcia decyzji o odroczeniu. Przepis

art. 42 stosuje się odpowiednio.

5. (uchylony)

6. (uchylony)

Art. 93a. (uchylony)

Art. 93b. (uchylony)

Art. 93c. Przeszkolenie wojskowe, o którym mowa w art. 92 ust. 1, kończy się

egzaminem.

Art. 93d. Koszty związane z odbywaniem przeszkolenia wojskowego przez

absolwentów szkół wyższych pokrywa się z budżetu państwa z części, której

dysponentem jest Minister Obrony Narodowej.

Art. 93e. (uchylony)

Art. 94. 1. (uchylony)

2. W sprawach zwalniania żołnierzy z przeszkolenia wojskowego przed jego

odbyciem stosuje się odpowiednio art. 87, 88 i 90a.

3. (uchylony)

Art. 95. (uchylony)

Art. 96. (uchylony)

Art. 97. 1. Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, może zwolnić

absolwentów niektórych szkół wyższych z obowiązku odbycia przeszkolenia

wojskowego.

2. Studenci, którzy nie stali się absolwentami szkół wyższych, podlegają

obowiązkowi odbycia czynnej służby wojskowej na zasadach ogólnych.

Art. 97a. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, tryb

przeznaczania i powoływania absolwentów szkół wyższych do odbycia przeszkolenia

wojskowego oraz zwalniania z niego, a także jego przebieg. W rozporządzeniu należy

w szczególności uwzględnić, aby przy przeznaczaniu i powoływaniu absolwentów

szkół wyższych do odbycia przeszkolenia wojskowego dążyć do zapewnienia

zgodności wykształcenia, kierunku studiów lub kwalifikacji zawodowych

15.03.2018

©Telksinoe s. 94/200

posiadanych przez absolwentów szkół wyższych z potrzebami uzupełnieniowymi Sił

Zbrojnych, a w zakresie przebiegu przeszkolenia wojskowego przyjmowanie do

jednostek wojskowych w celu odbycia przeszkolenia wojskowego i zwalnianie

z niego odbywało się sprawnie i z zachowaniem indywidualnego charakteru przyjęcia

każdego absolwenta, natomiast wyznaczanie i zwalnianie żołnierzy ze stanowisk

służbowych uwzględniało zróżnicowane uwarunkowania służby.

Art. 97b. W zakresie podlegania przez absolwentów szkół wyższych

obowiązkowi odbywania przeszkolenia wojskowego przepis art. 47a stosuje się

odpowiednio.

Art. 98. (uchylony)

Rozdział 4a

Służba przygotowawcza

Art. 98a. 1. Ochotnicy posiadający uregulowany stosunek do służby wojskowej,

a także inne osoby niepodlegające obowiązkowi odbycia zasadniczej służby

wojskowej lub przeszkolenia wojskowego, mogą pełnić na ich wniosek lub za ich

zgodą służbę przygotowawczą.

2. Służby przygotowawczej nie pełni się w okresie trwania obowiązku

odbywania zasadniczej służby wojskowej oraz przeszkolenia wojskowego.

3. Stosunek służbowy służby przygotowawczej powstaje w drodze powołania, na

podstawie dobrowolnego zgłoszenia się do tej służby.

4. Do służby przygotowawczej może być powołana osoba niekarana za

przestępstwo umyślne, posiadająca obywatelstwo polskie, odpowiednią zdolność

fizyczną i psychiczną do pełnienia czynnej służby wojskowej, wiek co najmniej

osiemnastu lat i wykształcenie:

1) co najmniej wyższe – w przypadku kształcenia na potrzeby korpusu oficerów;

[2) co najmniej średnie – w przypadku kształcenia na potrzeby korpusu

podoficerów;]

<2) co najmniej średnie lub średnie branżowe – w przypadku kształcenia na Nowe brzmienie

potrzeby korpusu podoficerów;> pkt 2 i 3 w ust. 4

w art. 98a

[3) co najmniej gimnazjalne – w przypadku kształcenia na potrzeby korpusu wejdzie w życie z

dn. 1.09.2017 r.

szeregowych.] (Dz. U. z 2017 r.

poz. 60).

<3) co najmniej gimnazjalne albo podstawowe po ukończeniu ośmioletniej

szkoły podstawowej – w przypadku kształcenia na potrzeby korpusu

szeregowych.>

15.03.2018

©Telksinoe s. 95/200

Art. 98b. 1. Żołnierzy służby przygotowawczej kształci się w szkołach

wojskowych i ośrodkach szkolenia.

2. Szkołami wojskowymi, o których mowa w ust. 1, są uczelnie wojskowe

i szkoły podoficerskie.

3. Żołnierzy służby przygotowawczej kształcą na potrzeby korpusu:

1) oficerów – uczelnie wojskowe;

2) podoficerów – szkoły podoficerskie;

3) szeregowych – ośrodki szkolenia.

4. Żołnierzy służby przygotowawczej w ramach kształcenia można szkolić

również w jednostkach wojskowych.

5. Służba przygotowawcza kończy się egzaminem.

Art. 98c. Z dniem rozpoczęcia pełnienia służby przygotowawczej żołnierze

służby przygotowawczej otrzymują bez szczególnego nadania tytuł:

1) podchorążego, jeżeli kształcą się na oficera;

2) kadeta, jeżeli kształcą się na podoficera;

3) elewa, jeżeli kształcą się na szeregowego.

Art. 98d. 1. Czas trwania służby przygotowawczej wynosi:

1) dla żołnierza kształcącego się na oficera – do sześciu miesięcy;

2) dla żołnierza kształcącego się na podoficera – do pięciu miesięcy;

3) dla żołnierza kształcącego się na szeregowego – do czterech miesięcy.

2. Służba przygotowawcza w przypadku studentów uczelni wyższych może być

pełniona w kilku okresach w czasie letnich przerw wakacyjnych.

3. Czas trwania służby przygotowawczej w przypadku absolwentów szkół

realizujących programy innowacyjne lub eksperymentalne przysposobienia

obronnego lub edukacji dla bezpieczeństwa oraz członków organizacji

pozarządowych, którzy odbyli w tych szkołach lub organizacjach pozarządowych

szkolenie odpowiadające w określonym zakresie programowi kształcenia

realizowanemu w ramach służby przygotowawczej, może być ograniczony –

stosownie do regulaminu kształcenia tej służby – pod warunkiem zawarcia

porozumienia w tej sprawie przez szkołę lub organizację pozarządową

z komendantem szkoły wojskowej lub ośrodka szkolenia, o których mowa w art. 98b

ust. 1. Porozumienie wymaga zatwierdzenia przez Szefa Sztabu Generalnego Wojska

Polskiego.

15.03.2018

©Telksinoe s. 96/200

Art. 98e. 1. Żołnierza, który wcześniej nie pełnił czynnej służby wojskowej,

w tym zawodowej służby wojskowej lub służby kandydackiej, z dniem zwolnienia ze

służby przygotowawczej komendant szkoły wojskowej lub ośrodka szkolenia albo

dowódca jednostki wojskowej przenosi do rezerwy.

2. Żołnierza pełniącego służbę przygotowawczą zwalnia się z tej służby, przed

upływem czasu jej trwania, w przypadku:

1) zrzeczenia się obywatelstwa polskiego;

2) wybrania na posła, w tym do Parlamentu Europejskiego, lub senatora;

3) uznania ze względu na stan zdrowia za trwale lub czasowo niezdolnego do

czynnej służby wojskowej;

4) utraty stopnia wojskowego albo degradacji;

5) prawomocnego orzeczenia kary dyscyplinarnej usunięcia ze służby

przygotowawczej;

6) prawomocnego orzeczenia środka karnego pozbawienia praw publicznych lub

zakazu wykonywania zawodu żołnierza;

7) skazania prawomocnym wyrokiem na karę ograniczenia wolności lub karę

pozbawienia wolności.

8) (uchylony)

3. Zwolnienie ze służby przygotowawczej następuje decyzją komendanta szkoły

wojskowej lub ośrodka szkolenia albo decyzją dowódcy jednostki wojskowej.

4. W przypadku zwolnienia żołnierza ze służby przygotowawczej lub odmowy

przyjęcia przez niego przydziału kryzysowego żołnierz ten nie ponosi kosztów,

związanych z przebiegiem tej służby, także w przypadku niepodjęcia przez niego

innego rodzaju czynnej służby wojskowej.

5. Żołnierza pełniącego służbę przygotowawczą można zwolnić z tej służby

przed upływem czasu jej trwania w przypadku nieuzyskiwania przez niego

zadowalających wyników w nauce lub niezaliczenia egzaminów prowadzonych

zgodnie z programem szkolenia, a także na jego pisemny wniosek złożony drogą

służbową i uzasadniony szczególnie ważnymi względami osobistymi lub rodzinnymi.

Art. 98f. Okres pełnienia służby przygotowawczej wlicza się pracownikowi do

okresu zatrudnienia w zakresie wszystkich uprawnień wynikających ze stosunku

pracy.

Art. 98g. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia:

15.03.2018

©Telksinoe s. 97/200

1) szczegółowe warunki, tryb i terminy powoływania do służby przygotowawczej,

w tym wzór wniosku i dokumenty składane o powołanie do tej służby, oraz

terminy zwalniania z tej służby, uwzględniając potrzeby uzupełnieniowe Sił

Zbrojnych, w tym potrzeby Narodowych Sił Rezerwowych i różne okresy

kształcenia;

2) regulamin kształcenia żołnierzy służby przygotowawczej, przebieg służby

przygotowawczej oraz przebieg i czas trwania kształcenia, w zależności od

korpusu, na którego potrzeby żołnierz będzie kształcony, uwzględniając potrzebę

optymalizacji efektów tego kształcenia.

Art. 98h. 1. W czasie trwania służby przygotowawczej oraz w przypadku

zwolnienia z tej służby żołnierz podlega opiniowaniu służbowemu w formie opinii

służbowej.

2. Opiniowanie służbowe prowadzi w formie pisemnej przełożony żołnierza.

3. Opinia służbowa o żołnierzu służby przygotowawczej zawiera ocenę

przebiegu jego dotychczasowej służby wojskowej, w tym ocenę wykonywania przez

niego zadań służbowych i przestrzegania dyscypliny wojskowej oraz przepisów

o ochronie informacji niejawnych, oraz określa jego cechy osobowe, predyspozycje

i uzdolnienia, a także może zawierać informacje pozwalające na określenie

możliwości dalszego wykorzystania żołnierza w ramach powszechnego obowiązku

obrony, w tym na potrzeby Narodowych Sił Rezerwowych.

4. Od opinii służbowej żołnierzowi służby przygotowawczej przysługuje

odwołanie do bezpośredniego przełożonego sporządzającego tę opinię.

5. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia:

1) sposób i tryb opiniowania służbowego, w tym metodologię dokonywania oceny

w opiniowaniu służbowym i skalę ocen,

2) tryb postępowania odwoławczego od opinii służbowej,

3) wzór arkusza opinii służbowej

– uwzględniając konieczność uzyskania informacji w zakresie przydatności żołnierza

do dalszej służby wojskowej, cele i charakter tej służby oraz prawo żołnierza do

wniesienia odwołania od opinii służbowej.

Rozdział 4b

Terytorialna służba wojskowa

Art. 98i. 1. Terytorialną służbę wojskową mogą pełnić, na ich wniosek lub za ich

zgodą, osoby posiadające uregulowany stosunek do służby wojskowej, a także inne

15.03.2018

©Telksinoe s. 98/200

osoby niepodlegające obowiązkowi odbycia zasadniczej służby wojskowej lub

przeszkolenia wojskowego, a w przypadku wprowadzenia obowiązku odbycia

zasadniczej służby wojskowej lub przeszkolenia wojskowego – także osoby

podlegające temu obowiązkowi.

2. Terytorialną służbę wojskową pełni się w jednostkach wojskowych i

związkach organizacyjnych Wojsk Obrony Terytorialnej oraz w Dowództwie Wojsk

Obrony Terytorialnej.

3. Z dniem rozpoczęcia pełnienia terytorialnej służby wojskowej żołnierze

otrzymują tytuł „żołnierz OT”.

Art. 98j. 1. Czas trwania terytorialnej służby wojskowej wynosi od roku do

sześciu lat.

2. Czas trwania terytorialnej służby wojskowej może zostać przedłużony na

kolejny okres, na wniosek lub za zgodą żołnierza OT, przez dowódcę jednostki

wojskowej, w której żołnierz OT pełni służbę, w trakcie pełnienia tej służby.

Art. 98k. 1. Stosunek służbowy terytorialnej służby wojskowej powstaje w

drodze powołania, na podstawie dobrowolnego zgłoszenia się do tej służby.

2. W powołaniu wskazuje się miejsce i okres pełnienia terytorialnej służby

wojskowej oraz stanowisko służbowe występujące w etacie jednostki wojskowej

przeznaczone dla żołnierza OT.

3. Do terytorialnej służby wojskowej może być powołana osoba, która spełnia

następujące warunki:

1) posiada obywatelstwo polskie,

2) posiada zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia czynnej służby wojskowej,

3) posiada wiek co najmniej osiemnastu lat,

4) nie była karana za przestępstwo umyślne,

5) nie była przeznaczona do służby zastępczej,

6) nie pełni innego rodzaju czynnej służby wojskowej lub nie posiada nadanego

przydziału kryzysowego,

7) nie jest reklamowana od obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej w razie

ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny lub w przypadku nadania przydziału

organizacyjno-mobilizacyjnego w formie zbiorowej listy imiennej w jednostce

przewidzianej do militaryzacji,

8) posiada wykształcenie:

15.03.2018

©Telksinoe s. 99/200

a) co najmniej wyższe – w przypadku pełnienia służby na stanowisku

służbowym w korpusie oficerów,

b) co najmniej średnie – w przypadku pełnienia służby na stanowisku

służbowym w korpusie podoficerów,

c) co najmniej podstawowe – w przypadku pełnienia służby na stanowisku

służbowym w korpusie szeregowych

– jeżeli występują potrzeby uzupełnieniowe Sił Zbrojnych.

4. Powołanie do terytorialnej służby wojskowej może być również uzależnione

od:

1) posiadania przez kandydata na żołnierza OT kwalifikacji wymaganych do

zajmowania stanowiska służbowego;

2) posiadania orzeczenia wojskowej pracowni psychologicznej o braku

przeciwskazań do pełnienia służby na stanowiskach wymagających

szczególnych predyspozycji psychofizycznych;

3) złożenia wniosku wraz z ankietą bezpieczeństwa o przeprowadzenie właściwego

postępowania sprawdzającego, o którym mowa w art. 64 ust. 5.

5. Pierwszeństwo w powołaniu do terytorialnej służby wojskowej przysługuje:

1) osobom posiadającym pobyt stały (zamieszkanie) lub pobyt czasowy powyż ej

trzech miesięcy na obszarze dyslokacji miejsca pełnienia tej służby;

2) byłym żołnierzom zawodowym;

3) członkom proobronnych organizacji pozarządowych, które podpisały

porozumienie o współpracy z Ministrem Obrony Narodowej lub dowódcami

jednostek wojskowych, posiadającym rekomendacje władz tych organizacji;

4) absolwentom szkół realizujących programy innowacyjne lub eksperymentalne

przysposobienia obronnego lub edukacji dla bezpieczeństwa.

6. W przypadku osób, które wcześniej nie pełniły czynnej służby wojskowej i nie

złożyły przysięgi wojskowej, powołanie może nastąpić wyłącznie na stanowisko

służbowe w korpusie szeregowych.

Art. 98l. W przypadku wprowadzenia obowiązku odbywania zasadniczej służby

wojskowej lub przeszkolenia wojskowego nie podlegają temu obowiązkowi osoby,

które zostały powołane do terytorialnej służby wojskowej i będą ją pełnić przez okres

co najmniej sześciu lat.

Art. 98m. 1. Terytorialną służbę wojskową żołnierz OT pełni rotacyjnie lub

dyspozycyjnie.

15.03.2018

©Telksinoe s. 100/200

2. Terytorialną służbę wojskową żołnierz OT pełni rotacyjnie w jednostce

wojskowej, w określonych przez dowódcę jednostki wojskowej dniach służby, co

najmniej raz w miesiącu przez okres dwóch dni w czasie wolnym od pracy.

3. Terytorialną służbę wojskową żołnierz OT może pełnić rotacyjnie również w

inne dni, stosownie do potrzeb Sił Zbrojnych, zgodnie z rocznym wykazem

sporządzonym przez dowódcę jednostki wojskowej, w której żołnierz OT pełni służbę,

uzgodnionym z tym żołnierzem.

4. Terytorialną służbę wojskową żołnierz OT pełni dyspozycyjnie poza jednostką

wojskową, pozostając w gotowości do stawienia się do służby pełnionej rotacyjnie w

terminie i miejscu wskazanych przez dowódcę jednostki wojskowej.

5. Żołnierze OT, którzy wcześniej nie pełnili czynnej służby wojskowej i nie

złożyli przysięgi wojskowej, w pierwszym okresie pełnią terytorialną służbę

wojskową rotacyjnie nieprzerwanie przez okres szesnastu dni, w ramach którego

żołnierze OT odbywają szkolenie podstawowe i składają przysięgę wojskową.

6. W uzasadnionych przypadkach szkolenie podstawowe można odbyć w kilku

okresach w ciągu czterech miesięcy w czasie wolnym od pracy.

7. Powołanie do terytorialnej służby wojskowej żołnierzy, o których mowa w ust.

5, następuje raz na kwartał, z określeniem miejsca stawienia się na szkolenie

podstawowe. Po zakończeniu szkolenia żołnierza OT kieruje się do jednostki

wojskowej w celu pełnienia dalszej służby i objęcia stanowiska służbowego.

Art. 98n. 1. W trakcie pełnienia terytorialnej służby wojskowej przez żołnierza

OT dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz OT pełni służbę, może kierować

żołnierza OT, na jego wniosek lub za jego zgodą, na kurs, w tym kurs podoficerski lub

oficerski, lub szkolenie specjalistyczne, stosownie do potrzeb Sił Zbrojnych i jednostki

wojskowej.

2. Żołnierz OT może być powołany do służby kandydackiej lub zawodowej

służby wojskowej na zasadach określonych dla żołnierzy rezerwy, na zasadach

pierwszeństwa powołania do tych służb przed innymi osobami, jeżeli pełnił

terytorialną służbę wojskową przez okres co najmniej trzech lat.

Art. 98o. 1. Dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierze OT pełnią

terytorialną służbę wojskową, ustala – w formie zbiorowego wykazu dla jednostki

wojskowej – dni, w których w danym roku kalendarzowym służba jest pełniona

rotacyjnie. Dni, w których służba jest pełniona rotacyjnie w trybie natychmiastowego

15.03.2018

©Telksinoe s. 101/200

stawiennictwa, są uwzględniane w wykazie po zakończeniu pełnienia tej służby, w

formie załącznika do wykazu.

2. Wykaz sporządza się nie później niż na trzydzieści dni przed upływem roku

kalendarzowego poprzedzającego rok kalendarzowy, w którym terytorialna służba

wojskowa będzie pełniona rotacyjnie, i zapoznaje się z nim żołnierzy OT za pisemnym

potwierdzeniem, a wyciąg z wykazu przesyła się właściwemu wojskowemu

komendantowi uzupełnień.

3. Ustalenie dni, o których mowa w ust. 1, w pierwszym roku kalendarzowym

pełnienia przez żołnierza OT terytorialnej służby wojskowej może nastąpić w okresie

tego roku, w formie załącznika do wykazu.

4. Wykaz może być zmieniany na uzasadniony wniosek żołnierza OT albo za

jego zgodą, z wyjątkiem przypadku pełnienia terytorialnej służby wojskowej

rotacyjnie w trybie natychmiastowego stawiennictwa.

5. Żołnierz OT po zapoznaniu się z wykazem zawiadamia niezwłocznie swojego

pracodawcę o dniach, w których będzie pełnił terytorialną służbę wojskową rotacyjnie,

oraz o zmianach tych terminów, a także zawiadamia pracodawcę o wezwaniu go do

pełnienia tej służby w innych dniach, z wyjątkiem przypadku pełnienia terytorialnej

służby wojskowej rotacyjnie w trybie natychmiastowego stawiennictwa.

6. W przypadku wezwania żołnierza OT do pełnienia terytorialnej służby

wojskowej rotacyjnie w trybie natychmiastowego stawiennictwa wojskowy

komendant uzupełnień niezwłocznie po otrzymaniu informacji od dowódcy jednostki

wojskowej, do której żołnierz został wezwany, o stawieniu się żołnierza OT do służby

zawiadamia o tym fakcie pracodawcę tego żołnierza.

7. Przed rozpoczęciem kolejnego okresu szkoleniowego, jednak nie później niż

na sześć miesięcy przed przewidywanym terminem skierowania na kurs lub szkolenie

specjalistyczne prowadzone w ramach terytorialnej służby wojskowej pełnionej

rotacyjnie, dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz OT pełni służbę,

informuje żołnierza OT o możliwości skierowania na ten kurs lub szkolenie.

Art. 98p. 1. Dzień stawienia się żołnierza OT do terytorialnej służby wojskowej

dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz OT pełni służbę, stwierdza w

rozkazie dziennym.

2. W pierwszym dniu pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie

dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz OT pełni służbę, wyznacza żołnierza

OT na stanowisko służbowe i nadaje mu przydział mobilizacyjny.

15.03.2018

©Telksinoe s. 102/200

3. W czasie pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie żołnierza OT

można kierować w podróż służbową, delegować do wykonywania zadań poza

jednostką wojskową lub w innej jednostce wojskowej, w tym w ośrodku szkolenia, a

także kierować za jego zgodą lub na jego wniosek na kurs lub szkolenie

specjalistyczne oraz przenosić do innej jednostki wojskowej w celu dalszego pełnienia

tej służby.

Art. 98q. 1. Żołnierz OT pełniący terytorialną służbę wojskową dyspozycyjnie

może być wezwany przez dowódcę jednostki wojskowej, w której pełni służbę,

właściwego wojskowego komendanta uzupełnień lub w sposób określony w art. 60

ust. 4 do jej pełnienia rotacyjnie w trybie natychmiastowego stawiennictwa.

2. Żołnierz OT wezwany do pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie

w trybie natychmiastowego stawiennictwa jest obowiązany stawić się do tej służby w

określonym terminie i miejscu.

Art. 98r. 1. W czasie pełnienia terytorialnej służby wojskowej dyspozycyjnie

żołnierz OT jest obowiązany kształcić się i doskonalić, w tym podnosić sprawność

fizyczną w zakresie niezbędnym do wykonywania zadań na stanowisku służbowym, a

także utrzymywać stały kontakt z jednostką wojskową.

2. W czasie terytorialnej służby wojskowej pełnionej dyspozycyjnie żołnierz OT

może przebywać w jednostce wojskowej za zgodą dowódcy tej jednostki. Czas ten nie

zalicza się do czasu trwania terytorialnej służby wojskowej pełnionej rotacyjnie.

Art. 98s. 1. W czasie pełnienia terytorialnej służby wojskowej żołnierz OT

podlega opiniowaniu służbowemu, w formie opinii służbowej.

2. Opiniowanie służbowe prowadzi, w formie pisemnej, przełożony żołnierza

OT, zajmujący stanowisko służbowe co najmniej dowódcy kompanii lub

równorzędne.

3. Opinię służbową sporządza się nie rzadziej niż raz w roku kalendarzowym, w

pierwszym kwartale roku za rok poprzedni.

4. W przypadku żołnierza, który został powołany do terytorialnej służby

wojskowej w ostatnim kwartale roku kalendarzowego, opinię sporządza się w

kolejnym roku kalendarzowym po upływie 365 dni od dnia powołania.

5. W ramach opiniowania żołnierza OT przełożony ocenia:

1) cechy osobowe;

2) przebieg dotychczasowej służby wojskowej;

3) przestrzeganie dyscypliny wojskowej;

15.03.2018

©Telksinoe s. 103/200

4) przestrzeganie przepisów o ochronie informacji niejawnych.

6. W ramach opiniowania służbowego przełożony wystawia ogólną ocenę

opiniowanego żołnierza OT, wyrażoną przy zastosowaniu następującej skali ocen:

1) wzorowa (6);

2) bardzo dobra (5);

3) dobra (4);

4) dostateczna (3);

5) niedostateczna (2).

7. Opinia służbowa może zawierać również informacje pozwalające na

określenie przydatności żołnierza OT do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku

służbowym lub innym stanowisku służbowym odpowiadającym jego przygotowaniu

zawodowemu oraz kwalifikacjom i umiejętnościom.

8. Od opinii służbowej żołnierzowi OT przysługuje odwołanie do wyższego

przełożonego.

9. Odwołanie wnosi się na piśmie wraz z uzasadnieniem, za pośrednictwem

przełożonego sporządzającego opinię służbową, w terminie siedmiu dni od dnia

zapoznania się żołnierza OT z opinią służbową.

10. Odwołanie wniesione po terminie, o którym mowa w ust. 9, pozostawia się

bez rozpatrzenia, o czym informuje się żołnierza OT.

11. W przypadku gdy przełożony, o którym mowa w ust. 9, uwzględni odwołanie

żołnierza OT w całości, zmienia treść zaskarżonej opinii służbowej. Taka opinia

służbowa jest ostateczna.

12. W przypadku nieuwzględnienia odwołania żołnierza OT lub uwzględnienia

go w części przełożony, o którym mowa w ust. 9, przekazuje odwołanie wyższemu

przełożonemu wraz z opinią służbową, od której wniesiono odwołanie, oraz swoim

stanowiskiem w tej sprawie nie później niż w terminie trzech dni od dnia otrzymania

odwołania.

13. Wyższy przełożony może opinię służbową, od której wniesiono odwołanie:

1) utrzymać w mocy;

2) zmienić lub uzupełnić;

3) uchylić i wydać nową;

4) uchylić, jeżeli brak było podstaw prawnych do jej wydania.

14. Wyższy przełożony może zmienić opinię służbową na niekorzyść żołnierza

OT wyłącznie w przypadku ujawnienia okoliczności lub faktów mających negatywny

15.03.2018

©Telksinoe s. 104/200

wpływ na wynik opinii służbowej, które nie były znane opiniującemu, o którym mowa

w ust. 9, w dniu wydania opinii, od której wniesiono odwołanie.

15. Opinię służbową dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz OT pełni

służbę, może udostępnić nieodpłatnie:

1) przełożonym,

2) wojskowemu komendantowi uzupełnień i jego przełożonym,

3) sądom wojskowym, powszechnym jednostkom organizacyjnym prokuratury, w

których utworzono komórki organizacyjne do spraw wojskowych, Służbie

Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego i Żandarmerii

Wojskowej,

4) sądom powszechnym, powszechnym jednostkom organizacyjnym prokuratury,

Policji, Straży Granicznej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji

Wywiadu, Centralnemu Biuru Antykorupcyjnemu i Biuru Ochrony Rządu oraz

Służbie Ochrony Państwa, jeżeli jest to niezbędne do prowadzonego przez nie

postępowania

– jeżeli wymagają tego ich zadania.

16. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia:

1) sposób oceniania żołnierzy,

2) wzór arkusza opinii służbowej

– uwzględniając zróżnicowany charakter służby i wykonywanych zadań w ramach jej

pełnienia dyspozycyjnie lub rotacyjnie, aby wzór arkusza opinii służbowej zawierał

wszystkie dane niezbędne do jej sporządzenia oraz umożliwiał opiniowanemu

wypowiedzenie się w sprawie dalszego przebiegu służby, a także aby opiniowanie

było oparte na zasadzie jawności dla opiniowanego.

Art. 98t. 1. Żołnierza OT zwalnia się z terytorialnej służby wojskowej z dniem

jej zakończenia ustalonym w powołaniu lub przedłużeniu, o którym mowa w art. 98j

ust. 2.

2. Żołnierza OT zwalnia się z terytorialnej służby wojskowej przed upływem

czasu jej trwania w przypadku:

1) osiągnięcia wieku, w którym przestaje podlegać obowiązkowi służby wojskowej,

określonego w art. 58 ust. 1 – odpowiednio do posiadanego stopnia wojskowego;

2) niespełniania warunków, o których mowa w art. 98k ust. 3;

3) utraty stopnia wojskowego albo degradacji;

4) prawomocnego orzeczenia kary dyscyplinarnej usunięcia z tej służby;

5) prawomocnego orzeczenia środka karnego pozbawienia praw publicznych;

15.03.2018

©Telksinoe s. 105/200

6) skazania prawomocnym wyrokiem na karę ograniczenia wolności, pozbawienia

wolności lub karę aresztu wojskowego;

7) powołania do zawodowej służby wojskowej lub przyjęcia do służby wojskowej

w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego;

8) otrzymania w opinii służbowej ogólnej oceny niedostatecznej;

9) nieukończenia szkolenia podstawowego lub niezłożenia przysięgi wojskowej w

przypadku żołnierzy, o których mowa w art. 98m ust. 5;

10) niewyrażenia zgody na zmianę stanowiska służbowego na stanowisko w innej

jednostce wojskowej w przypadku rozformowania jednostki wojskowej, w której

pełnił tę służbę;

11) niewyrażenia zgody na zmianę stanowiska służbowego w przypadku zniesienia

w etacie jednostki wojskowej stanowiska służbowego, na które był wyznaczony.

3. Żołnierza OT można zwolnić z terytorialnej służby wojskowej przed upływem

czasu jej trwania w przypadku:

1) złożenia przez niego, drogą służbową, pisemnego wniosku uzasadnionego

szczególnie ważnymi względami osobistymi lub rodzinnymi;

2) zaistnienia potrzeb Sił Zbrojnych;

3) niestawienia się do terytorialnej służby wojskowej pełnionej rotacyjnie;

4) odmowy wydania lub cofnięcia żołnierzowi OT poświadczenia bezpieczeństwa,

wszczęcia kontrolnego postępowania sprawdzającego w tej sprawie lub

niewyrażenia przez żołnierza OT zgody na przeprowadzenie postępowania

sprawdzającego;

5) odmowy przyjęcia skierowania do wojskowej komisji lekarskiej lub wojskowej

pracowni psychologicznej, niezgłoszenia się do tej komisji lub pracowni w

określonym terminie i miejscu albo niepoddania się badaniom, do których

żołnierz OT został zobowiązany przez tę komisję lub pracownię;

6) otrzymania w opinii służbowej ogólnej oceny dostatecznej;

7) braku możliwości wyznaczenia żołnierza OT na inne stanowisko służbowe w tej

samej lub innej jednostce wojskowej, odpowiadające jego przygotowaniu

zawodowemu oraz kwalifikacjom i umiejętnościom przydatnym w Siłach

Zbrojnych, gdy żołnierz ten wyraził zgodę na zmianę stanowiska służbowego.

4. Żołnierza OT, o którym mowa w art. 98m ust. 5, zwolnionego z terytorialnej

służby wojskowej dowódca jednostki wojskowej przenosi do rezerwy.

Art. 98u. 1. Zwolnienie żołnierza OT z terytorialnej służby wojskowej oraz fakt

jego odejścia z tej służby w danym dniu jej pełnienia rotacyjnie dowódca jednostki

15.03.2018

©Telksinoe s. 106/200

wojskowej, w której pełni służbę, stwierdza w rozkazie dziennym, ustalając

jednocześnie łączną nieprzerwaną liczbę dni pełnienia tej służby.

2. Na wniosek żołnierza OT dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz OT

pełni służbę, wydaje mu zaświadczenie o okresie pełnienia terytorialnej służby

wojskowej, wskazując w nim okres i liczbę dni, w których pełnił tę służbę rotacyjnie.

Art. 98v. 1. W ramach pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie

żołnierz OT jest szkolony w specjalności wojskowej odpowiadającej stanowisku

służbowemu, na które został wyznaczony, oraz funkcji, która została mu powierzona.

2. Szkolenie, o którym mowa w ust. 1, może być prowadzone w centrach i

ośrodkach szkolenia oraz jednostkach wojskowych.

Art. 98w. 1. Żołnierz OT pełniący terytorialną służbę wojskową rotacyjnie może

być czasowo delegowany, na podstawie rozkazu dowódcy jednostki wojskowej, w

której pełni służbę, do wykonywania zadań w innej jednostce wojskowej.

2. Okres delegowania nie może przekraczać jednorazowo dwóch dni, a w

przypadku wyrażenia zgody przez żołnierza OT – trzech miesięcy.

Art. 98x. 1. Żołnierz OT pełniący terytorialną służbę wojskową rotacyjnie może

być skierowany w podróż służbową.

2. W krajową podróż służbową żołnierza OT kieruje dowódca jednostki

wojskowej, w której żołnierz OT pełni służbę.

3. W zagraniczną podróż służbową żołnierza OT, za jego zgodą i na wniosek

dowódcy jednostki wojskowej, w której żołnierz OT pełni służbę, kieruje dowódca

brygady lub Dowódca Wojsk Obrony Terytorialnej.

4. Zagraniczną podróż służbową żołnierz OT odbywa w obecności i pod

nadzorem żołnierza zawodowego.

5. Żołnierzowi OT, który odbył podróż służbową w godzinach nocnych,

przysługuje bezpośrednio po zakończeniu podróży co najmniej sześć godzin

odpoczynku.

Art. 98y. 1. Żołnierz OT może zostać przeniesiony, z urzędu lub na swój

wniosek, do innej jednostki wojskowej Wojsk Obrony Terytorialnej.

2. Przeniesienie żołnierza OT do innej jednostki wojskowej może nastąpić z

urzędu, w szczególności:

1) ze względów szkoleniowych;

2) w celu uzupełnienia potrzeb etatowych innych jednostek wojskowych;

3) w razie rozformowania jednostki wojskowej;

15.03.2018

©Telksinoe s. 107/200

4) w razie zmniejszenia stanu etatowego jednostki wojskowej.

Art. 98z. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia:

1) szczegółowy tryb powoływania do terytorialnej służby wojskowej,

2) wzór wniosku o powołanie do terytorialnej służby wojskowej,

3) dokumenty składane wraz z wnioskiem, o którym mowa w pkt 2,

4) szczegółowy sposób pełnienia terytorialnej służby wojskowej

– uwzględniając potrzeby uzupełnieniowe Sił Zbrojnych i przeznaczenie Wojsk

Obrony Terytorialnej.

Rozdział 5

Ćwiczenia wojskowe i okresowa służba wojskowa

Art. 99. 1. Żołnierzem rezerwy jest osoba, która złożyła przysięgę wojskową

i została przeniesiona do rezerwy po zwolnieniu z czynnej służby wojskowej, w tym

z zawodowej służby wojskowej lub ze służby kandydackiej, jeżeli w dalszym ciągu

podlega obowiązkowi służby wojskowej.

2. Osobom, o których mowa w ust. 1, przysługuje tytuł żołnierza rezerwy.

Art. 99a. 1. Żołnierze rezerwy, którym nadano przydziały kryzysowe, tworzą

Narodowe Siły Rezerwowe.

2. Nadanie przydziału kryzysowego żołnierzowi w czynnej służbie wojskowej

oraz żołnierzowi pełniącemu zawodową służbę wojskową lub służbę kandydacką

następuje nie wcześniej niż z dniem jego zwolnienia z tej służby, ze skutkiem

następującym po dniu zwolnienia.

3. Przydział kryzysowy nadaje się na okres od dwóch do sześciu lat albo na okres

zawieszenia, o którym mowa w art. 58 ust. 3a, z możliwością jego ponownego

nadania. Jeżeli przydział kryzysowy nie został ponownie nadany, zmieniony lub

uchylony, wygasa on z mocy prawa po upływie okresu, na który go nadano.

4. Przydziały kryzysowe nadaje oraz uchyla wojskowy komendant uzupełnień,

w porozumieniu z dowódcą jednostki wojskowej.

5. Nadanie przydziału kryzysowego następuje w formie karty przydziału

kryzysowego stanowiącej decyzję administracyjną. W karcie przydziału kryzysowego

nie podaje się uzasadnienia.

6. Nadanie przydziału kryzysowego jest tożsame z nadaniem przydziału

mobilizacyjnego na to samo stanowisko służbowe występujące również w czasie

wojny, o ile nie zostanie nadany przydział mobilizacyjny na inne stanowisko

służbowe.

15.03.2018

©Telksinoe s. 108/200

7. Kartę przydziału kryzysowego wojskowy komendant uzupełnień doręcza

w trybie, o którym mowa w art. 52, albo w trybie określonym w art. 39 ustawy z dnia

14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego. Kartę przydziału

kryzysowego można również doręczyć żołnierzom rezerwy w dniu zawarcia kontraktu

a żołnierzom, o których mowa w ust. 2, w dniu zwolnienia ze służby wojskowej,

w jednostce wojskowej, w tym w szkole wojskowej i ośrodku szkolenia.

Pracownikom zatrudnionym w jednostkach wojskowych kartę przydziału

kryzysowego można doręczyć także w miejscu pracy.

8. Do czasu wygaśnięcia lub uchylenia przydziału kryzysowego żołnierz rezerwy

jest obowiązany do wykonywania obowiązków wynikających z tego przydziału.

9. Zmiana przydziału kryzysowego żołnierzowi rezerwy może nastąpić, za zgodą

lub na wniosek dowódcy jednostki wojskowej, jeżeli takie są potrzeby Sił Zbrojnych,

w szczególności w przypadku konieczności wyznaczenia żołnierza na inne stanowisko

służbowe:

1) w ramach stanowisk określonych w kontrakcie;

2) w związku z mianowaniem na wyższy stopień wojskowy;

3) w innej jednostce wojskowej, w przypadku rozformowania jednostki wojskowej,

w której posiadał dotychczasowy przydział kryzysowy;

4) w przypadku zniesienia w etacie jednostki wojskowej stanowiska służbowego,

na które posiadał dotychczasowy przydział kryzysowy;

5) w przypadku utraty lub nieuzyskania uprawnień lub kwalifikacji zawodowych

wymaganych na dotychczasowym stanowisku służbowym, o ile występuje

potrzeba zmiany przydziału kryzysowego na stanowisko, na którym są

wymagane inne uprawnienia lub kwalifikacje;

6) w przypadku podwyższenia dotychczasowych lub nabycia nowych uprawnień

lub kwalifikacji zawodowych wymaganych lub przydatnych na innym

stanowisku;

7) w przypadku złożenia wniosku w tej sprawie przez żołnierza rezerwy.

10. Zmiana przydziału kryzysowego nie wymaga zawarcia kolejnego kontraktu,

o ile następuje w okresie i na czas obowiązywania kontraktu. W przypadku zmiany

przydziału kryzysowego na stanowisko służbowe występujące w innej jednostce

wojskowej niż określona w zawartym kontrakcie wymagana jest zgoda lub wniosek

żołnierza rezerwy.

11. Uchylenie przydziału kryzysowego żołnierzowi rezerwy następuje

w przypadku:

15.03.2018

©Telksinoe s. 109/200

1) zrzeczenia się obywatelstwa polskiego;

2) osiągnięcia wieku, w którym przestaje podlegać obowiązkowi służby wojskowej,

określonego w art. 58 ust. 1 – odpowiednio do posiadanego stopnia wojskowego;

3) wyboru na senatora albo posła, w tym do Parlamentu Europejskiego, na

kierownicze stanowisko państwowe oraz do organów wykonawczych samorządu

terytorialnego;

4) uznania ze względu na stan zdrowia za czasowo niezdolnego do czynnej służby

wojskowej lub niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju albo

za trwale i całkowicie niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju

oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny;

5) utraty stopnia wojskowego albo degradacji;

6) zwolnienia z okresowej służby wojskowej w wyniku prawomocnego orzeczenia

kary dyscyplinarnej usunięcia z tej służby;

7) prawomocnego orzeczenia środka karnego pozbawienia praw publicznych;

8) skazania prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności albo karę

aresztu wojskowego bez warunkowego zawieszenia jej wykonania;

9) powołania do zawodowej służby wojskowej lub przyjęcia do służby wojskowej

w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego;

9a) powołania do terytorialnej służby wojskowej;

10) niewyrażenia przez żołnierza rezerwy zgody na zmianę przydziału kryzysowego

na stanowisko służbowe w innej jednostce wojskowej w przypadku

rozformowania jednostki wojskowej, w której posiadał dotychczasowy przydział

kryzysowy;

11) niewyrażenia przez żołnierza rezerwy zgody na zmianę przydziału kryzysowego

na inne stanowisko służbowe w przypadku zniesienia w etacie jednostki

wojskowej stanowiska służbowego, na które posiadał dotychczasowy przydział

kryzysowy;

12) zaistnienia okoliczności wyłączających możliwość nadania przydziału

kryzysowego oraz utraty lub nieuzyskania uprawnień lub kwalifikacji

zawodowych wymaganych na stanowisku służbowym oraz jeżeli nie występuje

potrzeba zmiany przydziału kryzysowego na inne stanowisko.

12. Uchylenie przydziału kryzysowego żołnierzowi rezerwy może nastąpić, za

zgodą lub na wniosek dowódcy jednostki wojskowej, w przypadku:

1) odmowy przyjęcia skierowania do wojskowej komisji lekarskiej lub wojskowej

pracowni psychologicznej, niezgłoszenia się do tej komisji lub pracowni

15.03.2018

©Telksinoe s. 110/200

w określonym terminie i miejscu albo niepoddania się badaniom, do których

żołnierz rezerwy został zobowiązany przez tę komisję lub pracownię;

2) odmowy przyjęcia lub nieodebrania karty powołania albo niestawienia się

w przypadku powołania do czynnej służby wojskowej w określonym terminie

i miejscu w celu odbycia ćwiczeń wojskowych lub okresowej służby wojskowej;

3) skazania prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności albo karę

aresztu wojskowego z warunkowym zawieszeniem wykonania tej kary;

4) odmowy wydania lub cofnięcia żołnierzowi rezerwy wymaganego

poświadczenia bezpieczeństwa albo odmowy wyrażenia zgody na

przeprowadzenie postępowania sprawdzającego;

5) w przypadkach, o których mowa w ust. 11 pkt 10 i 11, jeżeli brak jest możliwości

zmiany przydziału kryzysowego żołnierzowi rezerwy na inne stanowisko

służbowe w tej samej lub innej jednostce wojskowej, odpowiadające jego

przygotowaniu zawodowemu oraz kwalifikacjom i umiejętnościom przydatnym

w Siłach Zbrojnych;

6) wniosku żołnierza rezerwy uzasadnionego szczególnie ważnymi względami

osobistymi lub rodzinnymi;

7) wydania opinii służbowej stwierdzającej nieprzydatność żołnierza rezerwy do

pełnienia służby na zajmowanym stanowisku służbowym lub innym stanowisku

służbowym odpowiadającym jego przygotowaniu zawodowemu oraz

kwalifikacjom i umiejętnościom.

13. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia:

1) tryb nadawania, zmiany i uchylania przydziałów kryzysowych, uwzględniając

współdziałanie wojskowego komendanta uzupełnień i dowódcy jednostki

wojskowej przy realizacji czynności związanych z nadawaniem i uchylaniem

przydziałów kryzysowych oraz wymóg udokumentowania okoliczności

powodujących ich nadanie, zmianę lub uchylenie;

2) wzór karty przydziału kryzysowego zawierającej datę jej wydania, organ

wydający, dane osobowe żołnierza rezerwy, w tym stopień wojskowy, imię

i nazwisko, dane jednostki wojskowej wraz z nazwą, adresem, pododdziałem,

przydział kryzysowy oraz informacje o sposobie postępowania w razie utraty

karty.

Art. 99b. (uchylony)

15.03.2018

©Telksinoe s. 111/200

Art. 100. 1. Obowiązek służby wojskowej żołnierzy rezerwy w czasie pokoju

polega na odbywaniu ćwiczeń wojskowych oraz pełnieniu okresowej służby

wojskowej.

1a. Obowiązek służby wojskowej w czasie pokoju osób przeniesionych do

rezerwy niebędących żołnierzami rezerwy polega na odbywaniu ćwiczeń

wojskowych.

2. Na ćwiczenia wojskowe można powołać:

1) żołnierzy rezerwy posiadających nadane przydziały kryzysowe;

2) żołnierzy rezerwy, na ich wniosek lub za ich zgodą, w drodze ochotniczego

zgłoszenia się na te ćwiczenia, jeżeli przemawiają za tym potrzeby Sił Zbrojnych;

3) osoby przeniesione do rezerwy niebędące żołnierzami rezerwy, które ochotniczo

zgłosiły się do odbycia ćwiczeń wojskowych, jeżeli przemawiają za tym potrzeby

Sił Zbrojnych.

3. Na ćwiczenia wojskowe i do okresowej służby wojskowej nie powołuje się

żołnierzy rezerwy, którzy:

1) prowadzą własną kampanię wyborczą w przypadku kandydowania do organów,

o których mowa w art. 65 ust. 4 – w czasie jej trwania;

2) zostali wybrani na posła, w tym do Parlamentu Europejskiego, albo senatora –

w czasie trwania kadencji;

3) zostali przeznaczeni do odbycia służby zastępczej lub odbyli tę służbę.

4. Na ćwiczenia wojskowe nie powołuje się osób niebędących żołnierzami

rezerwy, które:

1) prowadzą własną kampanię wyborczą w przypadku kandydowania do organów,

o których mowa w art. 65 ust. 4 – w czasie jej trwania;

2) zostały wybrane na senatora albo posła, w tym do Parlamentu Europejskiego –

w czasie trwania kadencji;

3) zostały przeznaczone do odbycia służby zastępczej lub odbyły tę służbę.

Art. 101. 1. Ćwiczenia wojskowe mogą być odbywane jako:

1) jednodniowe;

2) krótkotrwałe – trwające nieprzerwanie do trzydziestu dni;

3) długotrwałe – trwające nieprzerwanie do dziewięćdziesięciu dni;

4) rotacyjne – trwające łącznie do trzydziestu dni i odbywane z przerwami

w określonych dniach w ciągu danego roku kalendarzowego.

2. Żołnierze rezerwy posiadający nadane przydziały kryzysowe:

1) odbywają corocznie ćwiczenia wojskowe rotacyjne;

15.03.2018

©Telksinoe s. 112/200

2) mogą odbywać ćwiczenia wojskowe w trybie natychmiastowego stawiennictwa,

nie częściej jednak niż jeden raz w ciągu roku kalendarzowego, a w razie

powołania na te ćwiczenia odbyty ich okres zalicza się do czasu trwania ćwiczeń

wojskowych rotacyjnych;

3) mogą zostać zobowiązani do odbycia, w okresie obowiązywania przydziału

kryzysowego, ćwiczeń wojskowych krótkotrwałych;

3a) mogą zostać zobowiązani do odbycia jeden raz przez cały okres pozostawania na

przydziałach kryzysowych ćwiczeń wojskowych długotrwałych;

4) na ich wniosek lub za ich zgodą mogą odbywać ćwiczenia wojskowe

krótkotrwałe i długotrwałe, jeżeli takie są potrzeby Sił Zbrojnych;

5) na ich wniosek lub za ich zgodą mogą odbywać, w dniach wolnych od pracy,

ćwiczenia wojskowe jednodniowe, jeżeli w danym roku kalendarzowym został

wyczerpany limit dni przeznaczonych na ćwiczenia wojskowe rotacyjne.

2a. O możliwości powołania do odbycia ćwiczeń wojskowych, o których mowa

w ust. 2 pkt 3a, wojskowy komendant uzupełnień lub dowódca jednostki wojskowej

informuje żołnierza rezerwy posiadającego nadany przydział kryzysowy co najmniej

przed rozpoczęciem kolejnego okresu szkoleniowego, jednak nie później niż na sześć

miesięcy przed przewidywanym terminem powołania na te ćwiczenia.

3. Żołnierze rezerwy, za ich zgodą, w drodze ochotniczego zgłoszenia się na

potrzeby zawarcia kontraktu w celu nadania przydziału kryzysowego, mogą odbywać

ćwiczenia wojskowe krótkotrwałe albo długotrwałe.

4. Na ćwiczenia wojskowe mogą zostać powołani żołnierze rezerwy i osoby

przeniesione do rezerwy niebędące żołnierzami rezerwy w wyniku ochotniczego

zgłoszenia się.

5. W przypadkach, o których mowa w ust. 2 pkt 1–3 i ust. 10, powołanie na

ćwiczenie wojskowe nie wymaga wniosku lub zgody żołnierzy rezerwy i osób

przeniesionych do rezerwy niebędących żołnierzami rezerwy.

6. Żołnierzy rezerwy zwalnia się z ćwiczeń wojskowych po upływie czasu ich

trwania określonego w karcie powołania.

7. Żołnierzy rezerwy powołanych na ćwiczenia wojskowe w trybie

natychmiastowego stawiennictwa zwalnia się z tych ćwiczeń po ustaniu przyczyn ich

powołania.

8. Żołnierzy rezerwy zwalnia się z ćwiczeń wojskowych przed ich odbyciem

w przypadku uchylenia ich przydziałów kryzysowych.

15.03.2018

©Telksinoe s. 113/200

9. Żołnierzy rezerwy można zwolnić z ćwiczeń wojskowych przed ich odbyciem

również w przypadku wystąpienia okoliczności uzasadniających uchylenie przydziału

kryzysowego.

10. Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, może wprowadzić obowiązkowe

ćwiczenia wojskowe dla żołnierzy rezerwy i osób przeniesionych do rezerwy

niebędących żołnierzami rezerwy w przypadkach zagrożenia bezpieczeństwa państwa

lub wystąpienia potrzeb Sił Zbrojnych, a także w okresie trwania obowiązku

odbywania zasadniczej służby wojskowej oraz przeszkolenia wojskowego,

uwzględniając cel wprowadzania ćwiczeń wojskowych, kategorie osób objętych

obowiązkiem ich odbycia, a także okres, na który wprowadza się ten obowiązek.

Art. 101a. 1. Żołnierz rezerwy może ochotniczo zgłaszać się do odbycia ćwiczeń

wojskowych, w tym odbywanych w składzie jednostki wojskowej poza granicami

państwa, przez złożenie wniosku do wojskowego komendanta uzupełnień.

2. Złożenie wniosku, o którym mowa w ust. 1, nie powoduje obowiązku

powołania żołnierza rezerwy do odbycia ćwiczeń wojskowych i jest traktowane jako

jego zgoda na powołanie w każdym czasie, jednak nie później niż w ciągu sześciu

miesięcy od dnia złożenia wniosku.

3. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, tryb

postępowania w sprawach ochotniczego zgłaszania się do odbycia ćwiczeń

wojskowych, uwzględniając kwalifikacje ochotników przydatne w czynnej służbie

wojskowej oraz potrzeby uzupełnieniowe Sił Zbrojnych.

Art. 101b. 1. Żołnierze rezerwy odbywają ćwiczenia wojskowe w jednostkach

wojskowych i związkach organizacyjnych, a w przypadkach uzasadnionych

potrzebami szkoleniowymi mogą je odbywać również w uczelniach wojskowych,

szkołach podoficerskich i ośrodkach szkolenia.

2. Żołnierze rezerwy mogą odbywać ćwiczenia wojskowe również w innych niż

określone w ust. 1 jednostkach organizacyjnych podporządkowanych Ministrowi

Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowanych, wykonujących zadania

w zakresie spraw mobilizacyjnych oraz szkolenia żołnierzy rezerwy, jeżeli

jednostkami tymi kierują lub w celu wykonywania tych zadań w jednostkach tych

pełnią czynną służbę wojskową żołnierze zawodowi.

3. W przypadku prowadzenia ćwiczeń wojskowych w jednostkach

organizacyjnych, o których mowa w ust. 2, właściwym do wykonywania czynności

określonych dla dowódcy jednostki wojskowej w zakresie ćwiczeń wojskowych

15.03.2018

©Telksinoe s. 114/200

żołnierzy rezerwy jest kierownik jednostki organizacyjnej, jeżeli jest żołnierzem

zawodowym, a w innym przypadku żołnierz zawodowy pełniący czynną służbę

wojskową w tej jednostce, wyznaczony do realizacji zadań w zakresie spraw

mobilizacyjnych oraz szkolenia żołnierzy rezerwy.

Art. 101c. 1. Dowódca jednostki wojskowej, do której żołnierze rezerwy

posiadają nadane przydziały kryzysowe, ustala – w formie zbiorowego wykazu dla

jednostki wojskowej – dni, w których w danym roku kalendarzowym są odbywane

przez nich ćwiczenia wojskowe rotacyjne. Wykaz ten nie obejmuje ćwiczeń

wojskowych prowadzonych w trybie natychmiastowego stawiennictwa.

2. Wykaz, o którym mowa w ust. 1, sporządza się nie później niż na trzydzieści

dni przed upływem roku kalendarzowego poprzedzającego rok kalendarzowy,

w którym będą odbywane ćwiczenia wojskowe rotacyjne, i zapoznaje z nim, za

pisemnym potwierdzeniem, żołnierzy rezerwy, a wyciąg z tego wykazu przesyła

wojskowemu komendantowi uzupełnień w celu powołania tych żołnierzy na

ćwiczenia wojskowe.

3. Ustalenie dni, o których mowa w ust. 1, w pierwszym roku kalendarzowym,

w którym nadano żołnierzowi rezerwy przydział kryzysowy, może nastąpić w ciągu

tego samego roku w formie załącznika do wykazu.

4. Wykaz, o którym mowa w ust. 1, może być zmieniany na wniosek żołnierza,

w tym w przypadku uzasadnionym jego sytuacją rodzinną i zawodową, a także za jego

zgodą, z wyjątkiem zmian wynikających z przeprowadzenia ćwiczeń wojskowych

w trybie natychmiastowego stawiennictwa oraz pełnienia okresowej służby

wojskowej.

5. Żołnierz rezerwy, po zapoznaniu się z wykazem, o którym mowa w ust. 1,

informuje niezwłocznie swojego pracodawcę o dniach, w których będzie odbywał

ćwiczenia wojskowe rotacyjne, oraz o zmianach w wykazie, o których mowa w ust. 4,

a także powiadamia go o powołaniu na te ćwiczenia.

Art. 102. (uchylony)

Art. 103. 1. Łączny czas trwania ćwiczeń wojskowych przez cały okres

pozostawania żołnierza w rezerwie nie może przekraczać:

1) dla szeregowych, którzy odbyli zasadniczą służbę wojskową – dwunastu

miesięcy;

2) dla szeregowych, którzy nie odbyli zasadniczej służby wojskowej – piętnastu

miesięcy;

15.03.2018

©Telksinoe s. 115/200

3) dla podoficerów – osiemnastu miesięcy;

4) dla oficerów – dwudziestu jeden miesięcy.

2. Ćwiczenia wojskowe odbyte w stopniu szeregowego lub w stopniu

podoficerskim zalicza się do łącznego czasu ćwiczeń wojskowych ustalonego dla

oficerów.

Art. 104. 1. Czas trwania ćwiczeń wojskowych nie może przekraczać łącznie

dziewięćdziesięciu dni w ciągu roku.

2. Żołnierz rezerwy może odbywać ćwiczenia wojskowe trwające do dwudziestu

czterech godzin nie więcej niż trzy razy w roku, a pozostałe ćwiczenia raz w roku.

Niezależnie od tych ćwiczeń żołnierz rezerwy może odbywać nie więcej niż jeden raz

w roku ćwiczenia wojskowe prowadzone w celu sprawdzenia gotowości

mobilizacyjnej i bojowej jednostek wojskowych.

3. W przypadkach gdy wymaga tego konieczność zapewnienia obrony lub

bezpieczeństwa państwa, Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, może przedłużyć

czas trwania ćwiczeń wojskowych o okres nieprzekraczający łącznie sześciu miesięcy

w ciągu roku.

Art. 105. Przepisów art. 103 i art. 104 nie stosuje się do ćwiczeń wojskowych

związanych z udziałem w zwalczaniu klęsk żywiołowych i likwidacji ich skutków,

akcjami poszukiwawczymi oraz ratowania życia ludzkiego, a także ćwiczeń, na które

powołanie nastąpiło w wyniku ochotniczego zgłoszenia się żołnierza rezerwy lub

wykonywania obowiązków w ramach Narodowych Sił Rezerwowych.

Art. 106. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia:

1) tryb powoływania na ćwiczenia wojskowe i zwalniania z tych ćwiczeń,

2) sposób odbywania ćwiczeń wojskowych, a także ich liczbę i czas trwania dla

poszczególnych grup żołnierzy rezerwy, stosownie do stopnia i rodzaju

wyszkolenia wojskowego oraz wykształcenia,

3) sposób i tryb postępowania organów wojskowych podczas odbywania ćwiczeń

wojskowych w zakresie przyjmowania żołnierzy rezerwy i innych osób do

służby wojskowej, wyznaczania na stanowiska służbowe, zmiany stanowisk

służbowych i zwalniania żołnierzy ze stanowisk służbowych, przenoszenia do

innych jednostek wojskowych, delegowania i podróży służbowych

– uwzględniając potrzeby uzupełnieniowe Sił Zbrojnych, w tym Narodowych Sił

Rezerwowych, zróżnicowane okresy szkolenia w jednostkach wojskowych,

15.03.2018

©Telksinoe s. 116/200

konieczność zapewnienia sprawnego przyjęcia osób powołanych do odbycia tych

ćwiczeń oraz cel dokonywania tych czynności.

Art. 107. Duchowni, z wyjątkiem wybieranych na określoną kadencję, oraz

członkowie zakonów mogą być powoływani do odbywania ćwiczeń wojskowych

tylko w celu przeszkolenia do pełnienia funkcji kapelana wojskowego, za zgodą

właściwego przełożonego kościelnego.

Art. 108. 1. Okresową służbę wojskową pełni się w przypadkach uzasadnionych

potrzebami obrony państwa, potrzebami Sił Zbrojnych lub zarządzania kryzysowego,

zwalczania klęsk żywiołowych i likwidacji ich skutków, działań antyterrorystycznych,

ochrony mienia, akcji poszukiwawczych oraz ratowania lub ochrony zdrowia i życia

ludzkiego, oczyszczania terenów z materiałów wybuchowych i niebezpiecznych

pochodzenia wojskowego oraz ich unieszkodliwiania, a także wykonywania zadań

przez Siły Zbrojne poza granicami państwa.

2. Okresową służbę wojskową pełni się w jednostkach wojskowych i związkach

organizacyjnych, a w przypadku wyznaczenia lub skierowania do służby, o której

mowa w ust. 5, również na stanowiskach służbowych lub funkcjach wojskowych

występujących poza tymi jednostkami lub związkami.

3. Żołnierza rezerwy pełniącego okresową służbę wojskową wyznacza się na

stanowiska służbowe lub funkcje wojskowe określone w etacie jednostki wojskowej.

4. Żołnierza rezerwy pełniącego okresową służbę wojskową można przenosić do

innej jednostki wojskowej, delegować lub kierować w podróż służbową, jeżeli

przemawiają za tym względy służbowe, w tym w szczególności szkoleniowe lub

związane z wykonywaniem zadań przez jednostki wojskowe, w tym o charakterze

reprezentacyjnym.

5. W ramach okresowej służby wojskowej żołnierz rezerwy może być

wyznaczony lub skierowany do pełnienia tej służby poza granicami państwa.

Zobowiązanie żołnierza rezerwy do pełnienia służby poza granicami państwa,

o którym mowa w art. 59b ust. 5 pkt 9, stanowi jednocześnie pisemną zgodę, o której

mowa w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu

Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa.

5a. Wyznaczenie lub skierowanie, w ramach okresowej służby wojskowej,

żołnierza rezerwy posiadającego nadany przydział kryzysowy do pełnienia tej służby

poza granicami państwa nie wymaga zmiany lub uchylenia dotychczasowego

i nadania nowego przydziału kryzysowego.

15.03.2018

©Telksinoe s. 117/200

5b. Wyznaczenie lub skierowanie, w ramach okresowej służby wojskowej,

żołnierza rezerwy nieposiadającego nadanego przydziału kryzysowego do pełnienia

tej służby poza granicami państwa może nastąpić za pisemną zgodą lub na wniosek

tego żołnierza.

6. Czas trwania okresowej służby wojskowej nie może przekraczać łącznie

dwudziestu czterech miesięcy. Czas ten może zostać wydłużony za zgodą żołnierza

rezerwy łącznie nie dłużej niż do czterdziestu ośmiu miesięcy przez:

1) dowódcę jednostki wojskowej – w trakcie pełnienia tej służby;

2) wojskowego komendanta uzupełnień – przed powołaniem do jej pełnienia.

7. Czas pełnienia okresowej służby wojskowej żołnierzy skierowanych do

pełnienia służby poza granicami państwa nie może jednorazowo trwać dłużej niż

dziewięć miesięcy. Czas ten jest liczony od dnia przekroczenia granicy państwowej

do dnia przekroczenia tej granicy w drodze powrotnej po zakończeniu służby.

8. Żołnierza rezerwy zwalnia się z okresowej służby wojskowej po ustaniu

przyczyny powołania go do tej służby, nie później jednak niż po upływie czasu,

o którym mowa w ust. 6 lub 7.

9. Żołnierza rezerwy posiadającego nadany przydział kryzysowy zwalnia się

z okresowej służby wojskowej przed upływem czasu, o którym mowa w ust. 6,

również w przypadku uchylenia jego przydziału kryzysowego lub wystąpienia

okoliczności uzasadniających jego uchylenie.

10. (uchylony)

11. W roku kalendarzowym, w którym żołnierz rezerwy pełnił okresową służbę

wojskową, dowódca jednostki wojskowej może zwolnić tego żołnierza z odbywania

ćwiczeń wojskowych, z wyjątkiem ćwiczeń prowadzonych w trybie

natychmiastowego stawiennictwa.

12. Żołnierzom rezerwy pełniącym okresową służbę wojskową przysługują,

odpowiednio do posiadanego stopnia wojskowego, uprawnienia żołnierzy pełniących

kontraktową zawodową służbę wojskową, o której mowa w ustawie z dnia

11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

13. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, sposób

pełnienia okresowej służby wojskowej oraz tryb postępowania organów wojskowych

w zakresie przyjmowania żołnierzy rezerwy do okresowej służby wojskowej,

wyznaczania na stanowiska służbowe, zmiany stanowisk służbowych i zwalniania

żołnierzy ze stanowisk służbowych, przenoszenia do innych jednostek wojskowych,

delegowania i podróży służbowych, w tym wyznaczania i kierowania do pełnienia

15.03.2018

©Telksinoe s. 118/200

służby poza granicami państwa, uwzględniając konieczność zapewnienia sprawnego

przyjęcia osób powołanych do odbycia tej służby oraz cel dokonywania tych

czynności.

Rozdział 6

Służba wojskowa w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny

Art. 108a. 1. W czasie odbywania ćwiczeń wojskowych i w czasie trwania

okresowej służby wojskowej żołnierz rezerwy podlega opiniowaniu służbowemu

w formie opinii służbowej.

2. Opiniowanie służbowe prowadzi w formie pisemnej przełożony żołnierza

zajmujący stanowisko służbowe co najmniej dowódcy kompanii lub równorzędne.

3. Opinia służbowa żołnierza rezerwy zawiera ocenę przebiegu jego

dotychczasowej służby wojskowej, w tym ocenę wykonywania przez niego zadań

służbowych i przestrzegania dyscypliny wojskowej oraz przepisów o ochronie

informacji niejawnych, oraz określa jego cechy osobowe, predyspozycje i uzdolnienia,

a także może zawierać informacje pozwalające na określenie możliwości dalszego

wykorzystania żołnierza rezerwy w ramach powszechnego obowiązku obrony, w tym

na potrzeby Narodowych Sił Rezerwowych.

4. W przypadku żołnierzy rezerwy posiadających nadane przydziały kryzysowe

opinia służbowa zawiera również informacje pozwalające na określenie przydatności

żołnierza do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku służbowym lub innym

stanowisku służbowym odpowiadającym jego przygotowaniu zawodowemu oraz

kwalifikacjom i umiejętnościom w tej samej lub innej jednostce wojskowej.

5. W przypadku żołnierzy rezerwy posiadających nadane przydziały kryzysowe

opiniowanie służbowe można prowadzić również poza służbą wojskową,

w szczególności na potrzeby zmiany przydziału kryzysowego, powołania do

zawodowej służby wojskowej lub służby kandydackiej, mianowania na wyższy

stopień wojskowy lub przyznania wyróżnienia.

6. Od opinii służbowej żołnierzowi rezerwy przysługuje odwołanie do

bezpośredniego przełożonego sporządzającego tę opinię.

7. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia:

1) sposób i tryb opiniowania służbowego, w tym metodologię dokonywania oceny

w opiniowaniu służbowym i skalę ocen,

2) tryb postępowania odwoławczego od opinii służbowej,

3) wzór arkusza opinii służbowej

15.03.2018

©Telksinoe s. 119/200

– uwzględniając konieczność uzyskania informacji w zakresie przydatności żołnierza

do dalszej służby wojskowej oraz prawo żołnierza do wniesienia odwołania od opinii

służbowej.

Art. 109. 1. W razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny osoby uznane za

zdolne do służby wojskowej, niezależnie od ich przeznaczenia, mogą być w każdym

czasie powołane do czynnej służby wojskowej.

2. Do czynnej służby wojskowej mogą być powołane również inne osoby, które

zgłosiły się do pełnienia tej służby w drodze zaciągu ochotniczego.

2a. Zaciąg ochotniczy przeprowadza wojskowy komendant uzupełnień właściwy

ze względu na miejsce pobytu stałego (zamieszkania) lub pobytu czasowego

ochotnika, trwającego ponad trzy miesiące.

2b. Obywatele polscy mający stałe miejsce zamieszkania za granicą w sprawach

zaciągu ochotniczego zgłaszają się do polskich przedstawicielstw dyplomatycznych.

2c. W ramach zaciągu ochotniczego nie powołuje się do czynnej służby

wojskowej osób, które na podstawie odrębnych przepisów nie podlegają obowiązkowi

tej służby w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny.

3. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe

zasady przeprowadzania zaciągu ochotniczego, z uwzględnieniem sytuacji, w których

przeprowadzany będzie zaciąg, sposobu ogłaszania zaciągu, warunków, jakie muszą

spełniać osoby podejmujące zaciąg, oraz sposobu postępowania z osobami

zgłaszającymi się w ramach zaciągu ochotniczego bezpośrednio do dowódców

jednostek wojskowych.

Art. 109a. 1. Osoby posiadające przydział mobilizacyjny są obowiązane w razie

ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny stawić się w miejscu i czasie określonych

w karcie mobilizacyjnej. Osoby posiadające pracowniczy przydział mobilizacyjny są

obowiązane stawić się w miejscu i czasie określonych w karcie mobilizacyjnej,

w razie ogłoszenia mobilizacji, w czasie stanu wojennego oraz w czasie wojny.

2. Żołnierze rezerwy, o których mowa w art. 59a ust. 1, stają się z mocy prawa

po ogłoszeniu mobilizacji lub w czasie wojny żołnierzami w czynnej służbie

wojskowej z chwilą stawienia się do tej służby w określonym miejscu i czasie.

3. W razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny dotychczasowy stosunek

pracy pracownika, któremu nadano pracowniczy przydział mobilizacyjny do jednostki

wojskowej, z dniem jego stawienia się do tej jednostki, określonym w karcie

15.03.2018

©Telksinoe s. 120/200

mobilizacyjnej, ulega zawieszeniu na czas wykonywania zadań wynikających

z przydziału nie dłużej niż na czas do dnia ogłoszenia demobilizacji.

4. Z dniem ogłoszenia mobilizacji lub z dniem, w którym rozpoczyna się czas

wojny, określonym przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie art. 4a

ust. 1 pkt 4a, dowódca jednostki wojskowej rozwiązuje stosunek pracy

z pracownikiem tej jednostki, któremu nie nadano pracowniczego przydziału

mobilizacyjnego. Pracownikowi temu wypłaca się świadczenia należne pracownikom

z tytułu rozwiązania z nimi stosunku pracy z przyczyn dotyczących pracodawcy.

5. Pracownik, o którym mowa w ust. 3, oraz inna osoba niebędąca pracownikiem

po stawieniu się w jednostce wojskowej w dniu określonym w karcie mobilizacyjnej,

staje się z mocy prawa osobą cywilną wchodzącą w skład personelu Sił Zbrojnych,

w rozumieniu obowiązujących Rzeczpospolitą Polską przepisów prawa

międzynarodowego.

6. Do osób świadczących po ogłoszeniu mobilizacji, w stanie wojennym lub

w dniu, w którym rozpoczyna się czas wojny, określonym przez Prezydenta

Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie art. 4a ust. 1 pkt 4a, pracę w jednostkach

wojskowych na podstawie pracowniczego przydziału mobilizacyjnego, w tym

w zakresie ich obowiązków i uprawnień, stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące

osób pełniących służbę w jednostkach zmilitaryzowanych. Do osób tych nie stosuje

się przepisów dotyczących powszechnego obowiązku wykonywania pracy, o którym

mowa w przepisach ustawy z dnia 29 sierpnia 2002 r. o stanie wojennym oraz

o kompetencjach Naczelnego Dowódcy Sił Zbrojnych i zasadach jego podległości

konstytucyjnym organom Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2016 r. poz. 851 i

1954).

Art. 110. Żołnierze odbywający czynną służbę wojskową w dniu ogłoszenia

mobilizacji lub w dniu, w którym rozpoczyna się czas wojny, określonym przez

Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie art. 4a ust. 1 pkt 4a, a także

żołnierze powołani do tej służby na podstawie art. 109 i art. 109a ust. 2 pozostają

w czynnej służbie wojskowej do czasu zwolnienia.

Art. 111. 1. Żołnierze powołani do czynnej służby wojskowej mogą być

przeznaczeni do pełnienia tej służby w obronie cywilnej lub w jednostkach

zmilitaryzowanych.

2. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe

zasady i tryb przeznaczania żołnierzy do służby w jednostkach zmilitaryzowanych,

15.03.2018

©Telksinoe s. 121/200

z uwzględnieniem sytuacji i czasu, w których następuje nadanie przeznaczenia do

służby, oraz określeniem rodzajów jednostek, w których służba ta jest odbywana.

Art. 112. 1. Duchowni, z wyjątkiem wybieranych na określoną kadencję, mogą

być powołani do czynnej służby wojskowej wyłącznie do pełnienia funkcji kapelanów

wojskowych.

2. Słuchacze seminariów i szkół duchownych oraz członkowie zakonów mogą

być powołani do czynnej służby wojskowej wyłącznie do służby sanitarnej lub służby

w obronie cywilnej.

Art. 112a. 1. Przeprowadzenie kwalifikacji wojskowej w razie ogłoszenia

mobilizacji i w czasie wojny zarządza Minister Obrony Narodowej.

2. Do przeprowadzania kwalifikacji wojskowej są właściwi szefowie

wojewódzkich sztabów wojskowych.

3. Szefowie wojewódzkich sztabów wojskowych powołują powiatowe

i wojewódzkie komisje lekarskie.

4. Orzeczenia powiatowych komisji lekarskich są ostateczne.

5. Orzeczenie powiatowej komisji lekarskiej może być zmienione lub uchylone

przez wojewódzką komisję lekarską tylko w trybie nadzoru, jeżeli zostało wydane

z naruszeniem przepisów prawa lub jest oczywiście błędne.

6. Do przeprowadzenia kwalifikacji wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji

i w czasie wojny stosuje się odpowiednio przepisy art. 32–33 i art. 48 oraz przepisy

wykonawcze wydane na podstawie art. 43, z zastrzeżeniem, że przewidziane w tych

przepisach kompetencje starosty oraz wójta lub burmistrza (prezydenta miasta)

przysługują wojskowemu komendantowi uzupełnień.

Art. 113. (uchylony)

Art. 114. (uchylony)

Art. 115. Odroczenia czynnej służby wojskowej udziela się tylko ze względu na

stan zdrowia, na czas ustalony przez powiatową komisję lekarską, nie dłuższy jednak

niż sześć miesięcy. Po upływie tego okresu osoba, korzystająca z odroczenia,

obowiązana jest stawić się ponownie przed właściwą komisją lekarską.

Art. 116. 1. Nie powołuje się do czynnej służby wojskowej pełnionej w razie

ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny osób, które zostały zwolnione z obowiązku

pełnienia tej służby w drodze reklamowania.

15.03.2018

©Telksinoe s. 122/200

2. Reklamowania, o którym mowa w ust. 1, dokonuje wojskowy komendant

uzupełnień, a w przypadku żołnierzy pełniących czynną służbę wojskową dowódca

jednostki wojskowej.

3. Reklamowanie prowadzi się również w czasie pokoju.

4. Reklamowanie następuje:

1) z urzędu i dotyczy osób, które:

a) wykonują mandat posła, senatora lub radnego,

b) zajmują kierownicze stanowiska państwowe określone w art. 2 ustawy

z dnia 31 lipca 1981 r. o wynagrodzeniu osób zajmujących kierownicze

stanowiska państwowe (Dz. U. z 2011 r. poz. 430 i 654, z 2015 r. poz. 1348

i 1960 oraz z 2016 r. poz. 2261) lub stanowiska organów administracji

publicznej w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego,

c) ze względu na posiadane kwalifikacje lub zajmowane stanowiska są

niezbędne dla zapewnienia obrony lub bezpieczeństwa państwa;

2) na wniosek i dotyczy osób, których powołanie do czynnej służby wojskowej,

o której mowa w ust. 1, groziłoby zaprzestaniem lub poważnym zakłóceniem

pracy urzędu państwowego lub samorządowego albo działalności gospodarczej

przedsiębiorcy, niezbędnej dla zapewnienia obrony lub bezpieczeństwa państwa.

5. Podstawę reklamowania z urzędu stanowi pisemne zawiadomienie (imienny

wykaz osób) przekazane przez Kancelarię Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej,

Kancelarię Senatu Rzeczypospolitej Polskiej oraz kierowników urzędów jednostek

samorządu terytorialnego w stosunku do osób, o których mowa w ust. 4 pkt 1 lit. a,

lub kierowników urzędów państwowych lub urzędów jednostek samorządu

terytorialnego oraz przedsiębiorców, pracodawców lub innych podmiotów

uprawnionych do zatrudnienia lub nawiązania stosunku służbowego w stosunku do

osób, o których mowa w ust. 4 pkt 1 lit. b i c.

6. Podstawę reklamowania na wniosek stanowi pisemny udokumentowany

wniosek kierowników urzędów państwowych lub samorządowych albo

przedsiębiorców w stosunku do osób, o których mowa w ust. 4 pkt 2.

7. Reklamowanie stanowi czynność materialno-techniczną podlegającą wpisowi

lub zamieszczeniu w ewidencji wojskowej.

8. Odmowa dokonania reklamowania na wniosek lub jej uchylenie, w czasie

pokoju stanowi decyzję administracyjną, od której służy wnioskodawcy odwołanie do

szefa wojewódzkiego sztabu wojskowego.

9. W przypadku ustania przyczyn reklamowania, wygasa ono z mocy prawa.

15.03.2018

©Telksinoe s. 123/200

10. Odmowa dokonania reklamowania, o którym mowa w ust. 8, może nastąpić

w przypadku, jeżeli istnieje potrzeba uzupełnienia Sił Zbrojnych stanem osobowym,

a w ewidencji wojskowej nie występują zasoby osób, którym z racji posiadanego

wieku, stopnia wojskowego, wykształcenia, kwalifikacji, stanu zdrowia lub miejsca

zamieszkania, można nadać przydział mobilizacyjny lub pracowniczy przydział

mobilizacyjny.

11. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki

i tryb reklamowania od obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej, szczegółowy

wykaz kwalifikacji lub stanowisk, których posiadanie lub zajmowanie powoduje

reklamowanie z urzędu, wzory zawiadomień i wniosków w sprawie reklamowania,

uwzględniając obowiązek powiadamiania organów wojskowych przez osoby

reklamowane o wszelkich okolicznościach mających wpływ na to reklamowanie,

właściwość organów dokonujących zawiadomienia o osobach podlegających

reklamowaniu z urzędu lub wnioskujących o reklamowanie, a także priorytet

uzupełnienia Sił Zbrojnych stanem osobowym na wypadek ogłoszenia mobilizacji

i w czasie wojny oraz nakłady poniesione przez Siły Zbrojne na wyszkolenie żołnierzy

rezerwy.

Art. 117. 1. Zwolnienie z czynnej służby wojskowej następuje:

1) w razie uznania żołnierza przez wojskową komisję lekarską za trwale

niezdolnego do służby wojskowej;

2) w razie demobilizacji poszczególnych roczników lub grup żołnierzy określonych

przez Ministra Obrony Narodowej.

2. Zwolnienie z czynnej służby wojskowej może nastąpić:

1) w razie uznania żołnierza przez wojskową komisję lekarską za czasowo

niezdolnego do służby wojskowej;

2) w przypadku reklamowania.

3. Żołnierze zwolnieni z czynnej służby wojskowej obowiązani są zgłosić się

osobiście w ciągu siedmiu dni od dnia zwolnienia ze służby do właściwej ze względu

na miejsce pobytu stałego (zamieszkania) wojskowej komendy uzupełnień w celu

dokonania odpowiednich zmian w ewidencji wojskowej.

15.03.2018

©Telksinoe s. 124/200

Rozdział 7

Szczególne uprawnienia żołnierzy i ich rodzin

Art. 118. 1. W okresie między dniem doręczenia pracownikowi karty powołania

do czynnej służby wojskowej a jej odbyciem stosunek pracy nie może być przez

pracodawcę wypowiedziany ani rozwiązany.

2. Jeżeli okres dokonanego przez pracodawcę lub przez pracownika

wypowiedzenia stosunku pracy upływa po dniu doręczenia pracownikowi karty

powołania do czynnej służby wojskowej, wypowiedzenie staje się bezskuteczne.

W tym przypadku rozwiązanie stosunku pracy może nastąpić tylko na żądanie

pracownika.

3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się również do umów o pracę zawartych na okres

próbny. W razie upływu okresu próbnego po powołaniu pracownika do czynnej służby

wojskowej umowę o pracę uważa się za zawartą na czas nieokreślony.

4. Przepisy ust. 1–3 nie dotyczą pracowników powołanych do czynnej służby

wojskowej, która ma być odbywana w formie jednodniowych ćwiczeń.

5. Umowa o pracę zawarta na czas określony ulega jednakże rozwiązaniu

z upływem terminu określonego w umowie.

6. Przepisów ust. 1–5 nie stosuje się, jeżeli pracodawca może rozwiązać umowę

o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika oraz w razie ogłoszenia upadłości lub

likwidacji zakładu pracy. W tych przypadkach rozwiązanie stosunku pracy następuje

na zasadach ogólnych.

Art. 118a. 1. W okresie posiadania przydziału kryzysowego przez żołnierza

rezerwy będącego pracownikiem stosunek pracy z tym pracownikiem nie może być

przez pracodawcę wypowiedziany ani rozwiązany.

2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do umów o pracę zawartych na okres próbny lub

na czas określony, a także jeżeli pracodawca może rozwiązać stosunek pracy bez

wypowiedzenia z winy pracownika (urzędnika) oraz w przypadku ogłoszenia

upadłości lub likwidacji zakładu pracy albo likwidacji stanowiska pracy, a także

w przypadkach określonych w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 13 marca 2003 r.

o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn

niedotyczących pracowników (Dz. U. z 2016 r. poz. 1474). W tych przypadkach

rozwiązanie stosunku pracy może nastąpić na ogólnych zasadach.

15.03.2018

©Telksinoe s. 125/200

Art. 119. 1. Na wniosek pracownika, któremu doręczono kartę powołania do

czynnej służby wojskowej, pracodawca jest obowiązany udzielić mu zwolnienia od

pracy bez zachowania prawa do wynagrodzenia:

1) na dwa dni, jeżeli pracownikowi doręczono kartę powołania do zasadniczej lub

okresowej służby wojskowej;

2) na jeden dzień, jeżeli pracownikowi doręczono kartę powołania do odbycia

ćwiczeń wojskowych trwających powyżej trzydziestu dni lub pełnienia

terytorialnej służby wojskowej.

2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli doręczona karta powołania zobowiązuje

do natychmiastowego stawiennictwa.

3. Na wniosek pracownika, który odbył ćwiczenia wojskowe trwające powyżej

trzydziestu dni lub pełnił terytorialną służbę wojskową rotacyjnie jednorazowo

nieprzerwanie przez okres co najmniej trzydziestu dni, pracod awca jest obowiązany

udzielić mu zwolnienia od pracy po odbyciu tych ćwiczeń lub pełnienia tej służby na

jeden dzień, bez zachowania prawa do wynagrodzenia.

4. W przypadkach określonych w ust. 1 i 3 pracodawca może – na własny koszt

– wypłacić pracownikowi wynagrodzenie za czas zwolnienia od pracy.

Art. 119a. 1. Żołnierzowi rezerwy oraz osobie przeniesionej do rezerwy

niebędącej żołnierzem rezerwy, którzy odbyli ćwiczenia wojskowe, z wyjątkiem

ćwiczeń trwających do dwudziestu czterech godzin odbywających się w czasie lub

dniu wolnym od pracy, przysługuje świadczenie pieniężne rekompensujące utracone

wynagrodzenie ze stosunku pracy lub stosunku służbowego albo dochód

z prowadzonej działalności gospodarczej lub rolniczej, które mogliby uzyskać

w okresie odbywania ćwiczeń wojskowych.

2. Świadczenie pieniężne za każdy dzień ćwiczeń wojskowych stanowi kwota

1/21 miesięcznego wynagrodzenia lub dochodu, o których mowa w ust. 1, pomnożona

przez liczbę dni odbytych ćwiczeń wojskowych.

3. Kwota dziennego świadczenia pieniężnego nie może być wyższa od

1/21 dwuipółkrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze

przedsiębiorstw obowiązującego w okresie poprzedzającym termin powołania do

odbycia ćwiczeń wojskowych, którego wysokość ogłasza Prezes Głównego Urzędu

Statystycznego.

4. (uchylony)

5. Świadczenie pieniężne ustala i wypłaca wójt lub burmistrz (prezydent miasta)

na udokumentowany wniosek uprawnionego żołnierza rezerwy lub osoby

15.03.2018

©Telksinoe s. 126/200

przeniesionej do rezerwy niebędącej żołnierzem rezerwy, złożony nie później niż

w ciągu trzech miesięcy od zakończenia ćwiczeń wojskowych.

6. Świadczenie pieniężne wypłaca się w kwocie pomniejszonej o uposażenie,

jakie żołnierz rezerwy otrzymał z tytułu odbytych ćwiczeń wojskowych.

7. Wydatki z tytułu wypłaty świadczeń pieniężnych pokrywane są z budżetu

Ministerstwa Obrony Narodowej.

8. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, sposób ustalania i tryb

wypłacania świadczenia pieniężnego, tryb zwrotu wydatków z tego tytułu organom

samorządu terytorialnego oraz tryb postępowania w tych sprawach, uwzględniając

potrzebę rekompensaty utraconego wynagrodzenia albo dochodu oraz konieczność

zapewnienia sprawności i szybkości postępowania.

Art. 119b. 1. Żołnierzom OT, którzy pełnili terytorialną służbę wojskową

rotacyjnie, z wyjątkiem służby pełnionej jednorazowo w czasie lub dniu wolnym od

pracy, przysługuje świadczenie pieniężne rekompensujące utracone wynagrodzenie ze

stosunku pracy lub stosunku służbowego albo dochód z prowadzonej działalności

gospodarczej lub rolniczej, które mogliby uzyskać w okresie pełnienia terytorialnej

służby wojskowej rotacyjnie.

2. Świadczenie pieniężne za każdy dzień terytorialnej służby wojskowej

pełnionej rotacyjnie stanowi kwota 1/21 miesięcznego wynagrodzenia lub dochodu, o

których mowa w ust. 1, pomnożona przez liczbę dni pełnienia tej służby w danym

miesiącu.

3. Kwota dziennego świadczenia pieniężnego nie może być wyższa od 1/21

dwuipółkrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze

przedsiębiorstw obowiązującego w roku poprzedzającym pełnienie terytorialnej

służby wojskowej rotacyjnie, którego wysokość ogłasza Prezes Głównego Urzędu

Statystycznego.

4. W przypadku gdy prowadzona przez żołnierza OT działalność gospodarcza w

roku poprzedzającym okres pełnienia terytorialnej służby wojskowej rot acyjnie nie

przynosiła dochodu lub przynosiła straty lub gdy nie jest możliwe ustalenie wysokości

dochodu uzyskiwanego przez żołnierza z prowadzonej działalności gospodarczej,

świadczenie pieniężne przysługuje mu w kwocie wynikającej z podzielenia przez 21

minimalnego wynagrodzenia za pracę pracowników ustalonego na podstawie

przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za

pracę, obowiązującego w okresie pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie,

i następnie pomnożenia przez liczbę dni pełnienia tej służby.

15.03.2018

©Telksinoe s. 127/200

5. Świadczenie pieniężne za dany miesiąc ustala i wypłaca dowódca jednostki

wojskowej, w której żołnierz OT pełni służbę, na udokumentowany wniosek

uprawnionego żołnierza OT, złożony nie później niż w ciągu trzech miesięcy po

upływie miesiąca, w którym terytorialna służba wojskowa była pełniona rotacyjnie.

6. Świadczenie pieniężne wypłaca się w kwocie pomniejszonej o uposażenie,

jakie żołnierz OT otrzymał z tytułu pełnienia w danym miesiącu terytorialnej służby

wojskowej rotacyjnie.

7. Do okresu pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie, za które

przysługuje świadczenie pieniężne, nie wlicza się dni stwierdzonych w rozkazie

dziennym jednostki wojskowej, w których żołnierz OT:

1) samowolnie opuścił jednostkę wojskową lub wyznaczone miejsce przebywania

albo samowolnie poza nimi pozostawał;

2) z powodu spożycia alkoholu lub zażycia środków odurzających, substancji

psychotropowych, ich preparatów, prekursorów oraz środków zastępczych był

niezdolny do wykonywania obowiązków służbowych;

3) odmówił uczestnictwa w szkoleniu lub wykonywania obowiązków służbowych;

4) nie pełnił terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie w pełnym ustalonym

wymiarze z powodu niestawienia się do niej w terminie lub

nieusprawiedliwionego spóźnienia z przepustki, urlopu albo podróży służbowej.

8. W przypadku zbiegu uprawnień do wynagrodzenia ze stosunku pracy lub

stosunku służbowego albo dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej lub

rolniczej stanowiących podstawę do wyliczenia świadczenia pieniężnego, żołnierzowi

OT przysługuje tylko jeden, korzystniejszy rodzaj świadczenia pieniężnego.

9. Wydatki z tytułu wypłaty świadczeń pieniężnych są pokrywane z budżetu

państwa, z części, której dysponentem jest Minister Obrony Narodowej.

10. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy

sposób i tryb ustalania i wypłacania świadczenia pieniężnego, uwzględniając potrzebę

rekompensaty utraconego wynagrodzenia albo dochodu oraz konieczność

zapewnienia sprawności i szybkości postępowania.

Art. 120. 1. Pracownikowi, który w ciągu trzydziestu dni od dnia zwolnienia

z czynnej służby wojskowej podjął pracę u pracodawcy, u którego był zatrudniony

w dniu powołania do tej służby, czas odbywania służby wojskowej wlicza się do

okresu zatrudnienia u tego pracodawcy w zakresie wszystkich uprawnień

wynikających ze stosunku pracy.

15.03.2018

©Telksinoe s. 128/200

2. Pracownikowi, który w ciągu trzydziestu dni od dnia zwolnienia z czynnej

służby wojskowej podjął pracę po raz pierwszy lub u innego pracodawcy niż ten,

u którego był zatrudniony w dniu powołania do tej służby, czas odbywania służby

wojskowej wlicza się do okresu zatrudnienia wymaganego do nabywania lub

zachowania uprawnień wynikających ze stosunku pracy, z wyjątkiem uprawnień

przysługujących wyłącznie pracownikom u pracodawcy, u którego podjął pracę.

3. Pracownikowi, który podjął pracę po upływie trzydziestu dni od dnia

zwolnienia z czynnej służby wojskowej, czas odbywania tej służby wlicza się do

okresu zatrudnienia wymaganego do nabycia lub zachowania uprawnień

wynikających ze stosunku pracy, z wyjątkiem uprawnień przysługujących wyłącznie

pracownikom u pracodawcy, u którego podjęli pracę.

4. Terminy przewidziane w ust. 1 i 2 uważa się za zachowane, jeżeli pracownik

nie mógł podjąć pracy z przyczyn usprawiedliwiających nieobecność w pracy.

5. Przepisy ust. 1–4 stosuje się, jeżeli przepisy szczególne nie przewidują

korzystniejszych uprawnień.

6. Przepisy ust. 1–3 nie naruszają uprawnień bezrobotnych, określonych

w odrębnych przepisach.

7. W przypadku żołnierzy OT do okresu zatrudnienia, o którym mowa w ust. 1–

3, wlicza się wyłącznie okres pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie.

Art. 121. 1. Żołnierze rezerwy, którzy w ciągu trzydziestu dni od dnia

zwolnienia z czynnej służby wojskowej, z zastrzeżeniem art. 120 ust. 4, nie mogą

podjąć pracy wskutek ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy, u którego byli

zatrudnieni w dniu powołania do tej służby, albo rozwiązania z nimi stosunku pracy

z przyczyn niedotyczących pracowników, a także którzy z innych przyczyn poszukują

pracy – korzystają z pierwszeństwa w zakresie pośrednictwa pracy.

2. Minister właściwy do spraw pracy w porozumieniu z Ministrem Obrony

Narodowej określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady prowadzenia

pośrednictwa pracy w stosunku do żołnierzy rezerwy, o których mowa w ust. 1.

Art. 122. 1. Pracodawca, który zatrudniał pracownika w dniu powołania do

czynnej służby wojskowej, jest obowiązany zatrudnić go na poprzednio zajmowanym

stanowisku lub na stanowisku równorzędnym pod względem rodzaju pracy oraz

wynagrodzenia, jeżeli w ciągu trzydziestu dni od dnia zwolnienia ze służby pracownik

zgłosił się do tego zakładu w celu podjęcia pracy. Niezachowanie tego terminu

15.03.2018

©Telksinoe s. 129/200

powoduje wygaśnięcie stosunku pracy, chyba że nastąpiło z przyczyn

usprawiedliwiających nieobecność w pracy.

2. Jeżeli pracownik uzyskał podczas odbywania czynnej służby wojskowej inne

lub wyższe kwalifikacje zawodowe, pracodawca jest obowiązany na wniosek

pracownika zatrudnić go w miarę możliwości na stanowisku, które odpowiada

kwalifikacjom nabytym w Siłach Zbrojnych.

Art. 123. Pracownik, który podjął pracę po przedterminowym zwolnieniu

z zasadniczej służby wojskowej z pozostawieniem w dyspozycji dowódcy jednostki

wojskowej – w razie wezwania do dalszego odbywania tej służby – jest obowiązany

stawić się do pracy następnego dnia po zwolnieniu ze służby.

Art. 124. 1. Pracodawca udziela pracownikowi powołanemu do odbycia ćwiczeń

wojskowych, pełnienia okresowej służby wojskowej lub terytorialnej służby

wojskowej rotacyjnie urlopu bezpłatnego na okres trwania tych ćwiczeń lub służby.

2. W czasie trwania urlopu bezpłatnego, o którym mowa w ust. 1, pracownik

zachowuje wszystkie uprawnienia wynikające ze stosunku pracy, z wyjątkiem prawa

do wynagrodzenia.

Art. 125. Pracownik powołany do zasadniczej służby wojskowej, okresowej

służby wojskowej lub terytorialnej służby wojskowej otrzymuje od pracodawcy

odprawę w wysokości dwutygodniowego wynagrodzenia obliczonego według zasad

określonych dla ustalania ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy. Odprawa nie

przysługuje w razie ponownego powołania do tej samej służby.

Art. 126. W okresie odbywania przez żołnierza zasadniczej służby wojskowej

rozwiązanie przez pracodawcę stosunku pracy z żoną żołnierza może nastąpić

wyłącznie z winy pracownicy oraz w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji

pracodawcy.

Art. 126a. 1. W okresie między dniem doręczenia studentowi lub uczniowi,

który ochotniczo zgłosił się do odbycia zasadniczej służby wojskowej, karty

powołania do czynnej służby wojskowej a dniem upływu okresu trzydziestu dni od

dnia jego zwolnienia z tej służby, nie można tego studenta lub ucznia skreślić z listy

studentów lub uczniów oraz zwolnić lub wydalić ze szkoły.

2. W okresie, o którym mowa w ust. 1, do dnia zgłoszenia, o którym mowa

w ust. 5, studentowi lub uczniowi udziela się urlopu.

15.03.2018

©Telksinoe s. 130/200

3. W czasie urlopu, o którym mowa w ust. 2, student lub uczeń jest zwolniony

z łożenia wszelkich świadczeń na rzecz danej uczelni lub szkoły wynikających z tytułu

pobierania w niej nauki.

4. Wojskowy komendant uzupełnień zawiadamia daną uczelnię lub szkołę

o zwolnieniu żołnierza będącego studentem lub uczniem, o którym mowa w ust. 1,

z zasadniczej służby wojskowej.

5. Studenta lub ucznia, który w terminie trzydziestu dni od dnia zwolnienia

z zasadniczej służby wojskowej zgłosi w szkole, w której pobierał naukę w dniu

powołania do tej służby, zamiar kontynuowania tej nauki, przywraca się w prawach

studenta lub ucznia i wpisuje na rok lub semestr nauki, który został przerwany

z powodu odbywania zasadniczej służby wojskowej. Niezachowanie tego terminu

powoduje skreślenie tego studenta lub ucznia z listy studentów lub uczniów oraz jego

zwolnienie ze szkoły.

Art. 127. 1. Wójt lub burmistrz (prezydent miasta), w drodze decyzji

administracyjnej, uznaje żołnierza w czynnej służbie wojskowej albo osobę, której

doręczono kartę powołania do tej służby, za posiadającego na wyłącznym utrzymaniu

członków rodziny albo za żołnierza samotnego. Decyzję wydaje się na

udokumentowany wniosek uprawnionego albo członka jego rodziny, o którym mowa

w art. 128 ust. 2. Przepisu nie stosuje się do okresowej służby wojskowej.

2. Żołnierzem samotnym w rozumieniu ustawy jest żołnierz lub osoba, o której

mowa w ust. 1, niebędący w związku małżeńskim, prowadzący odrębne gospodarstwo

domowe, samodzielnie zajmujący lokal mieszkalny lub dom mieszkalny, w którym

jest zameldowany na pobyt stały, jeżeli nie ma innych osób zobowiązanych do

pokrywania należności z tytułu zajmowania tego lokalu lub domu mieszkalnego.

3. Decyzję, o której mowa w ust. 1, wydaje wójt lub burmistrz (prezydent miasta)

właściwy ze względu na miejsce pobytu stałego (zamieszkania) lub pobytu czasowego

wnioskodawcy trwającego ponad trzy miesiące.

4. Od decyzji wójta lub burmistrza (prezydenta miasta) przysługuje osobie, która

złożyła wniosek, odwołanie do wojewody w terminie czternastu dni od dnia

doręczenia decyzji. Decyzja może być zmieniona przez wojewodę również z urzędu,

jeżeli została wydana z naruszeniem przepisów prawa.

Art. 128. 1. Żołnierzom czynnej służby wojskowej, z wyjątkiem okresowej

służby wojskowej i terytorialnej służby wojskowej, posiadającym na wyłącznym

utrzymaniu członków rodziny w czasie odbywania lub pełnienia służby przysługuje, z

15.03.2018

©Telksinoe s. 131/200

zastrzeżeniem ust. 4 i 5, zasiłek w kwocie minimalnego wynagrodzenia za pracę

obowiązującego w grudniu roku poprzedniego, ustalanego na podstawie przepisów

ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.

2. Członkami rodziny żołnierza odbywającego czynną służbę wojskową,

pozostającymi na jego wyłącznym utrzymaniu, są jego małżonek, dzieci, rodzice oraz

osoby, względem których żołnierza obciąża obowiązek alimentacyjny, o ile nie

uzyskują oni dochodu lub uzyskiwany przez nich dochód z jakiegokolwiek tytułu jest

niższy od minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w grudniu roku

poprzedniego, ustalanego na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października

2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.

3. Przepisu ust. 2 nie stosuje się do osób wymienionych w tym przepisie, jeśli

utraciły prawo do zasiłku dla bezrobotnych z powodu upływu okresu jego pobierania,

z wyjątkiem żony żołnierza.

4. Jeżeli łączny miesięczny dochód uzyskiwany przez osoby, o których mowa

w ust. 2, jest niższy od kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego

w grudniu roku poprzedniego, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów, zasiłek,

o którym mowa w ust. 1, przysługuje w wysokości stanowiącej różnicę między kwotą

minimalnego wynagrodzenia za pracę a wysokością tego dochodu. Za dochód nie

uważa się zasiłku rodzinnego.

5. Zasiłek nie przysługuje, jeżeli osoby, o których mowa w ust. 2, uzyskują

łącznie dochód równy kwocie minimalnego wynagrodzenia, o której mowa w ust. 1,

lub wyższy od niej.

Art. 128a. 1. Żołnierzowi, z wyjątkiem żołnierza odbywającego czynną służbę

wojskową poniżej trzydziestu dni, pełniącego okresową służbę wojskową lub

terytorialną służbę wojskową, na którym ciąży obowiązek alimentacyjny na podstawie

prawomocnego orzeczenia sądu, wypłaca się zasiłek w wysokości świadczenia

alimentacyjnego, jednak nie wyższy niż kwota, o której mowa w art. 128 ust. 1.

2. Zasiłek, o którym mowa w ust. 1, może być wypłacony bezpośrednio osobie,

której przysługuje świadczenie alimentacyjne, lub jej pełnomocnikowi, na ich

wniosek. Przepisy art. 128b stosuje się odpowiednio.

3. Łączna wysokość świadczeń, o których mowa w ust. 1 i w art. 128 ust. 1, nie

może być wyższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę pracowników.

15.03.2018

©Telksinoe s. 132/200

Art. 128b. 1. Decyzję o przyznaniu żołnierzowi zasiłku, o którym mowa

w art. 128 ust. 1 i art. 128a, wydaje dowódca jednostki wojskowej na podstawie

udokumentowanego wniosku tego żołnierza.

2. Od decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje żołnierzowi odwołanie do

organu wojskowego wyższego stopnia, określonego w odrębnych przepisach.

3. Zasiłek, o którym mowa w art. 128 ust. 1 oraz w art. 128a, wypłaca dowódca

jednostki wojskowej, w której żołnierz odbywa służbę. Zasiłek wypłaca się za okres

pełnienia czynnej służby wojskowej.

Art. 128c. Żołnierz, który podał nieprawdziwe dane w celu uzyskania

nienależnego zasiłku lub uzyskania zasiłku w wyższej wysokości niż mu przysługuje

albo nie zawiadomił o okolicznościach powodujących zmianę wysokości zasiłku lub

wygaśnięcie decyzji o jego przyznaniu, jest obowiązany do zwrotu nienależnie

pobranego zasiłku lub jego części wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.

Art. 128d. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe

zasady i tryb przyznawania i wypłacania zasiłków na utrzymanie członków rodziny,

o których mowa w art. 128 ust. 1 i art. 128a ust. 1. Rozporządzenie powinno określać

szczegółowy wykaz podmiotów uprawnionych do pobierania zasiłku, organy

upoważnione do wydania decyzji o przyznaniu zasiłku, dokumenty wymagane do

wydania decyzji o przyznaniu zasiłku, sposób postępowania z dokumentacją przy

przeniesieniu żołnierza do innej jednostki wojskowej lub osoby odbywającej

zasadniczą służbę w obronie cywilnej do innej jednostki organizacyjnej, a także

termin wypłaty oraz okres pobierania zasiłku.

Art. 129. (uchylony)

Art. 129a. 1. Żołnierzowi przysługuje zwrot kosztów poniesionych na pomoc

prawną, jeżeli postępowanie przygotowawcze wszczęte przeciwko niemu

o przestępstwo popełnione w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych

zostanie zakończone prawomocnym orzeczeniem o umorzeniu.

2. Koszty w wysokości odpowiadającej wynagrodzeniu jednego obrońcy,

określone w przepisach wydanych na podstawie art. 16 ust. 2 i 3 ustawy z dnia

26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2016 r. poz. 1999 i 2261 oraz z 2017

r. poz. 1139), zwraca się ze środków części budżetu państwa, której dysponentem jest

Minister Obrony Narodowej.

15.03.2018

©Telksinoe s. 133/200

3. W zakresie nieuregulowanym w ust. 1 i 2 do zwrotu kosztów poniesionych na

pomoc prawną stosuje się przepisy działu XIV ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. –

Kodeks postępowania karnego.

Art. 130. 1. Członków rodziny żołnierza odbywającego czynną służbę

wojskową, którzy zamieszkiwali wspólnie z nim w dniu powołania go do tej służby,

nie wolno usuwać przymusowo z lokali mieszkalnych zajmowanych na podstawie

tytułu prawnego, z zastrzeżeniem przepisu ust. 2.

2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli żołnierz nie został uznany za

posiadającego na wyłącznym utrzymaniu członków rodziny i zwłoka z zapłatą

należności z tytułu zajmowania lokalu mieszkalnego wynosi co najmniej dwa pełne

okresy płatności.

3. Nie wolno również zajmować lokali mieszkalnych żołnierzy samotnych

odbywających czynną służbę wojskową.

4. Przepisów ust. 1–3 nie stosuje się do żołnierzy pełniących okresową służbę

wojskową lub terytorialną służbę wojskową dyspozycyjnie.

Art. 131. 1. Żołnierzom uznanym za posiadających na wyłącznym utrzymaniu

członków rodziny i żołnierzom uznanym za samotnych, w okresie odbywania przez

nich czynnej służby wojskowej, z wyjątkiem okresowej służby wojskowej i

terytorialnej służby wojskowej, na ich udokumentowany wniosek:

1) pokrywa się:

a) należności z tytułu najmu lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie

decyzji administracyjnej,

b) należności z tytułu zajmowania spółdzielczego lokalu mieszkalnego typu

lokatorskiego,

c) bieżące opłaty eksploatacyjne z tytułu zajmowania spółdzielczego lokalu

mieszkalnego typu własnościowego,

d) należności z tytułu zajmowania lokalu mieszkalnego na podstawie umowy

najmu, z wyjątkiem sytuacji, w których przedmiotem umowy jest część tego

lokalu, a jedna ze stron umowy jest obciążona obowiązkiem

alimentacyjnym względem drugiej strony,

e) bieżące należności z tytułu zajmowania lokalu mieszkalnego, stanowiącego

przedmiot odrębnej własności w rozumieniu przepisów o własności lokali,

albo domu mieszkalnego, stanowiącego przedmiot własności żołnierza;

2) zawiesza się spłatę:

15.03.2018

©Telksinoe s. 134/200

a) pożyczki uzyskanej z zakładowego funduszu mieszkaniowego,

b) kredytu lub pożyczki udzielonych przez banki lub instytucje uprawnione do

udzielania kredytów lub pożyczek, chyba że strony w umowie postanowiły

inaczej.

2. Pożyczka i kredyty, o których mowa w ust. 1 pkt 2, w okresie zawieszenia ich

spłaty nie podlegają oprocentowaniu.

3. Uprawnienia, o których mowa w ust. 1 i 2, przysługują również małżonkom

żołnierzy odbywających lub pełniących czynną służbę wojskową, z wyjątkiem

okresowej służby wojskowej i terytorialnej służby wojskowej, jeżeli ze względu na

nich żołnierze zostali uznani za posiadających na wyłącznym utrzymaniu członków

rodziny.

3a. Uprawnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i ust. 2, przysługują również

innym niż wymienieni w ust. 1 żołnierzom odbywającym lub pełniącym czynną służbę

wojskową, z wyjątkiem okresowej służby wojskowej i terytorialnej służby wojskowej,

jeżeli wystąpią z żądaniem w tej sprawie odpowiednio do pracodawcy, banku lub

instytucji udzielającej kredytu lub pożyczki.

4. Warunkiem korzystania z uprawnień wymienionych:

1) w ust. 1 pkt 1 lit. a–c i e – jest nieoddanie lokalu mieszkalnego albo domu

mieszkalnego do bezpłatnego używania albo w najem lub w podnajem;

2) w ust. 1 w pkt 2 oraz w ust. 2 – jest zaciągnięcie kredytu lub pożyczki przed

dniem powołania żołnierza do czynnej służby wojskowej;

3) w ust. 1 pkt 1 lit. d – oprócz warunku określonego w pkt 1 jest również zawarcie

przez żołnierza samotnego umowy najmu z właścicielem lokalu mieszkalnego

oraz dopełnienie obowiązku zameldowania się w tym lokalu na pobyt stały.

5. Przepisów ust. 1, 2 i 4 nie stosuje się do żołnierzy samotnych odbywających

ćwiczenia wojskowe trwające poniżej trzydziestu dni.

5a. Decyzję o pokrywaniu należności i opłat, o których mowa w ust. 1, wydaje

wójt lub burmistrz (prezydent miasta), właściwy dla miejsca położenia lokalu

mieszkalnego albo domu mieszkalnego żołnierza.

6. Wójtowie lub burmistrzowie (prezydenci miast) wypłacają należności i opłaty,

o których mowa w ust. 1 pkt 1, od dnia stawienia się żołnierza do czynnej służby

wojskowej.

7. Należności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. d, wypłaca się w formie

ryczałtu. Przy określaniu wysokości ryczałtu nie uwzględnia się powierzchni

15.03.2018

©Telksinoe s. 135/200

przekraczającej normatywną powierzchnię, o której mowa w art. 5 ustawy z dnia

21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 180).

8. (uchylony)

Art. 132. 1. Wydatki z tytułu zasiłków, należności i opłat, o których mowa

w art. 128, art. 128a i art. 131 ust. 1 pkt 1, są pokrywane z budżetu państwa z części,

której dysponentem jest Minister Obrony Narodowej.

2. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia:

1) sposób i tryb pokrywania należności i opłat, o których mowa w art. 131 ust. 1

pkt 1, oraz wysokość ryczałtu, o którym mowa w art. 131 ust. 7, uwzględniając

konieczność udokumentowania okoliczności uzasadniających pokrycie tych

należności i opłat oraz stawki czynszu określonego przez właściwą jednostkę

samorządu terytorialnego dla lokalu mieszkalnego o porównywalnej

powierzchni użytkowej, z uwzględnieniem standardu tego lokalu;

2) tryb zwrotu organom samorządu terytorialnego wydatków poniesionych na cele

wymienione w ust. 1, uwzględniając potrzebę zapewnienia szybkości

i sprawności zwrotu wydatków;

3) tryb zawieszania spłat pożyczek i kredytów, o których mowa w art. 131 ust. 1

pkt 2, uwzględniając potrzebę sprawności i szybkości postępowania oraz

konieczność udokumentowania wniosku o zawieszenie spłaty.

Art. 132a. 1. Żołnierzom, którzy odbyli zasadniczą służbę wojskową

w ustalonym czasie jej trwania na stanowiskach służbowych lub funkcjach

wojskowych odpowiadających ich kwalifikacjom nabytym przed powołaniem do tej

służby, wypłaca się ekwiwalent pieniężny z tytułu poniesionych przed powołaniem do

tej służby kosztów związanych z uzyskaniem kwalifikacji przydatnych w Siłach

Zbrojnych, zrewaloryzowany o prognozowany w ustawie budżetowej na dany rok

wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych obowiązujący w dniu zwolnienia

żołnierza ze służby.

2. Ekwiwalent pieniężny, o którym mowa w ust. 1, wypłaca na wniosek

żołnierza wojskowy komendant uzupełnień w ciągu czternastu dni od dnia złożenia

wniosku, pod warunkiem że wniosek został złożony nie później niż w terminie

trzydziestu dni od dnia zwolnienia żołnierza z zasadniczej służby wojskowej.

Należności te są pokrywane z części budżetu państwa, której dysponentem jest

Minister Obrony Narodowej.

15.03.2018

©Telksinoe s. 136/200

3. Podstawę wypłaty należności z tytułu uzyskania kwalifikacji stanowi umowa

zawarta między wojskowym komendantem uzupełnień a osobą podlegającą

obowiązkowi odbycia zasadniczej służby wojskowej, na podstawie której osoba ta

zobowiązała się do uzyskania przed powołaniem do tej służby określonych

kwalifikacji, a wojskowy komendant uzupełnień zobowiązał się do powołania jej do

tej służby na stanowisko służbowe lub funkcję wojskową odpowiadające uzyskanym

kwalifikacjom.

Art. 132b. 1. Osoby przeznaczone do odbycia zasadniczej służby wojskowej

mogą być kierowane do odbycia szkolenia (kursu) w celu uzyskania kwalifikacji

przydatnych w Siłach Zbrojnych.

2. Do odbycia szkolenia (kursu), o którym mowa w ust. 1, kieruje wojskowy

komendant uzupełnień. Skierowanie stanowi decyzję administracyjną.

3. Szkolenia (kursy), o których mowa w ust. 1, prowadzą osoby fizyczne, osoby

prawne lub jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, z którymi

szef wojewódzkiego sztabu wojskowego zawarł umowę na realizację tego szkolenia

(kursu). Do wyłonienia podmiotów realizujących szkolenie (kursy) stosuje się

przepisy ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych.

4. Czas trwania szkolenia (kursu), o którym mowa w ust. 1, może wynosić do

trzech miesięcy i być realizowany w czasie wolnym od pracy lub w przerwie

wakacyjnej.

5. Uczestnikom szkolenia (kursu), o którym mowa w ust. 1, będącym

pracownikami przysługuje:

1) zwolnienie z pracy na czas niezbędny do odbycia zajęć, z uwzględnieniem czasu

koniecznego na dojazd;

2) wynagrodzenie w pełnej wysokości za czas zwolnienia z pracy z powodu

odbywania zajęć.

6. Koszty związane z realizacją szkolenia (kursu), o którym mowa w ust. 1, oraz

wynikające ze świadczeń określonych w ust. 5, pokrywa się z części budżetu państwa,

której dysponentem jest Minister Obrony Narodowej.

Art. 132c. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia:

1) kwalifikacje przydatne w Siłach Zbrojnych, o których mowa w art. 132a ust. 1

i art. 132b ust. 1,

2) wzór umowy, o której mowa w art. 132a ust. 3 i art. 132b ust. 3,

15.03.2018

©Telksinoe s. 137/200

3) sposób i tryb naliczania i wypłacania ekwiwalentu pieniężnego, o którym mowa

w art. 132a ust. 1

– uwzględniając klasyfikację zawodów i specjalności określoną na podstawie art. 36

ust. 8 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku

pracy (Dz. U. z 2017 r. poz. 1065), prawa i obowiązki stron umowy oraz okres, po

którego upływie wypłacany jest ekwiwalent.

Art. 132d. 1. Żołnierzom rezerwy, posiadającym przydziały kryzysowe,

niezależnie od uprawnień wynikających z odbywania ćwiczeń wojskowych i pełnienia

okresowej służby wojskowej:

1) których wynagrodzenie z tytułu stosunku pracy jest wyższe niż uposażenie

zasadnicze otrzymywane w czasie pełnienia okresowej służby wojskowej –

przysługuje w tym czasie rekompensata finansowa, w wysokości różnicy między

tym wynagrodzeniem i uposażeniem;

2) (uchylony)

3) zamieszkującym poza miejscem pełnienia służby – przysługuje prawo do zwrotu

kosztów dojazdów z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia czynnej służby

wojskowej i z powrotem na zasadach określonych w art. 72;

4) okres urlopu bezpłatnego udzielonego przez pracodawcę jest wliczany do okresu

pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze, w tym wymiar urlopu

wypoczynkowego za dany rok;

5) okres pełnienia czynnej służby wojskowej w ramach Narodowych Sił

Rezerwowych dolicza się do wysługi emerytalnej na zasadach określonych

w ustawie z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy

zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2016 r. poz. 1037 i 2138 oraz z 2017 r.

poz. 715);

6) (uchylony)

7) przysługuje prawo do:

a) odznaczeń, wyróżnień i nagród,

b) wystąpień publicznych oraz udziału w uroczystościach państwowych,

wojskowych i lokalnych w mundurze, na zasadach określonych ustawie

z dnia 21 grudnia 1978 r. o odznakach i mundurach (Dz. U. z 2016 r.

poz. 38),

c) używania tytułu honorowego nadanego w drodze wyróżnienia osobom

wyróżniającym się w służbie, w szkoleniu wojskowym lub w wykonywaniu

15.03.2018

©Telksinoe s. 138/200

zadań służbowych, w tym po zakończeniu służby w Narodowych Siłach

Rezerwowych,

d) korzystania z pierwszeństwa w zatrudnieniu w urzędach administracji

publicznej na stanowiskach związanych z obronnością kraju, na zasadach

przewidzianych dla żołnierzy zawodowych, określonych w art. 119 ust. 1–

1c ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy

zawodowych i w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie

art. 119 ust. 2 i 3 tej ustawy;

8) przysługują świadczenia obejmujące:

a) bezpłatne wyżywienie lub równoważnik pieniężny, o których mowa

w art. 68 ust. 1 pkt 1 – w czasie pełnienia czynnej służby wojskowej,

b) bezpłatne zakwaterowanie zbiorowe na zasadach określonych w art. 7

ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych

Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2016 r. poz. 207, 1948, 2003 i 2138

oraz z 2017 r. poz. 624) – w czasie pełnienia czynnej służby wojskowej,

c) umundurowanie i wyekwipowanie wojskowe w naturze lub równoważnik

pieniężny, o których mowa w art. 68 ust. 1 pkt 2 – w czasie pełnienia

czynnej służby wojskowej,

d) oznaki i odznaki przewidziane dla żołnierzy Narodowych Sił

Rezerwowych.

e) (uchylony)

2. Koszty związane ze świadczeniami dla żołnierzy rezerwy z tytułu

pozostawania na przydziale kryzysowym pokrywa się z budżetu państwa z części,

której dysponentem jest Minister Obrony Narodowej.

3. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb i zakres

oraz warunki przyznawania świadczeń, o których mowa w ust. 1, żołnierzom rezerwy

posiadającym przydziały kryzysowe. Rozporządzenie powinno w szczególności

uwzględniać, aby warunki i zakres przyznania poszczególnych uprawnień

uwzględniały potrzebę różnicowania wysokości lub zakresu tych świadczeń

w zależności od okresu posiadania przydziału kryzysowego, a tryb prowadzonego

postępowania zapewniały możliwość udokumentowania zasadności przyznania tych

świadczeń oraz rozpatrzenie sprawy bez zbędnej zwłoki.

Art. 132e. 1. Żołnierzom wyznaczonym do pełnienia okresowej służby

wojskowej poza granicami państwa przysługują następujące uprawnienia

i świadczenia:

15.03.2018

©Telksinoe s. 139/200

1) prawo przebywania w miejscu pełnienia służby wraz z małżonkiem i dziećmi;

2) prawo do nieodpłatnego zakwaterowania w lokalu mieszkalnym, wraz

z niezbędnym umeblowaniem i wyposażeniem albo prawo do równoważnika

pieniężnego na wynajęcie lokalu mieszkalnego, odpowiednio do zajmowanego

stanowiska służbowego oraz liczby uprawnionych i przesiedlonych członków

rodziny;

3) prawo do ryczałtu na pokrycie niektórych świadczeń związanych

z użytkowaniem lokalu mieszkalnego;

[4) zwrot opłat związanych z nauką dzieci w szkole podstawowej, gimnazjum i szkole

średniej, jeżeli przebywają z żołnierzem za granicą;]

Nowe brzmienie

<4) zwrot opłat związanych z nauką dzieci w szkole podstawowej i pkt 4 w ust. 1 w

art. 132e wejdzie

ponadpodstawowej, jeżeli przebywają z żołnierzem za granicą;> w życie z dn.

1.09.2017 r. (Dz.

5) zwrot niezbędnych, udokumentowanych kosztów leczenia w państwie, w którym

U. z 2017 r. poz.

pełnią służbę, oraz kosztów leczenia uprawnionych i przesiedlonych członków 60).

rodziny;

6) zwrot kosztów:

a) podróży żołnierza i członków jego rodziny, w przypadku żołnierzy

udających się poza granice państwa w celu objęcia stanowiska służbowego,

w tym z państwa, w którym dotychczas żołnierz pełnił służbę wojskową do

innego państwa, w którym został wyznaczony na kolejne stanowisko

służbowe, a także żołnierzy powracających do kraju po zakończeniu

pełnienia służby poza granicami państwa,

b) przewozu rzeczy osobistego użytku i przedmiotów gospodarstwa

domowego w przypadku żołnierzy, o których mowa w lit. a,

c) przejazdu do miejsca pełnienia służby za granicą i z powrotem do kraju

członków rodziny nieprzebywających z nim za granicą:

– raz na dwa lata, jeżeli członek rodziny żołnierza nie przesiedlał się za

granicę do miejsca pełnienia służby żołnierza,

– jeden raz, jeżeli członek rodziny przebywał z żołnierzem za granicą

i żołnierzowi pokryto koszty jego podróży, po upływie nie mniej niż

jednego roku po przesiedleniu.

2. Żołnierzom skierowanym do pełnienia okresowej służby wojskowej poza

granicami państwa przysługują następujące uprawnienia i świadczenia:

1) bezpłatne zakwaterowanie i wyżywienie;

15.03.2018

©Telksinoe s. 140/200

2) bezpłatne świadczenia zdrowotne oraz bezpłatne zaopatrzenie w produkty

lecznicze i wyroby medyczne, oraz wyposażenie wyrobów medycznych,

w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 maja 2010 r. o wyrobach

medycznych;

3) bezpłatny przewóz:

a) z kraju do miejsca pełnienia służby i z powrotem w związku

z rozpoczęciem i zakończeniem pełnienia służby poza granicami państwa,

b) z miejsca pełnienia służby do kraju i z powrotem w razie śmierci członka

rodziny;

4) indywidualne i zbiorowe ubezpieczenie od następstw nieszczęśliwych

wypadków zaistniałych w czasie pełnienia służby poza granicami państwa,

wskutek których nastąpiło uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia lub śmierć

żołnierza.

3. Żołnierzom skierowanym do pełnienia okresowej służby wojskowej poza

granicami państwa, po zakończeniu służby w ramach tego skierowania, udziela się

urlopu aklimatyzacyjnego w wymiarze jednego dnia roboczego za każde rozpoczęte

dziesięć dni pełnienia służby poza granicami państwa. Urlopu udziela dowódca

jednostki wojskowej, w której żołnierz zajmuje stanowisko służbowe albo do której

został skierowany lub wyznaczony w ramach pełnienia okresowej służby wojskowej.

Wymiar urlopu aklimatyzacyjnego nie może przekroczyć dwudziestu dwóch dni

roboczych.

4. Żołnierzom skierowanym do pełnienia okresowej służby wojskowej poza

granicami państwa przysługują coroczne bezpłatne badania profilaktyczne na

zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie

medycyny pracy (Dz. U. z 2014 r. poz. 1184 oraz z 2017 r. poz. 60).

5. Żołnierze skierowani do okresowej służby wojskowej poza granicami państwa

podlegają bezpłatnym badaniom lekarskim i psychologicznym oraz szczepieniom

ochronnym.

6. Żołnierze powracający do kraju po zakończeniu okresowej służby wojskowej

poza granicami państwa podlegają bezpłatnym badaniom lekarskim

i psychologicznym, z możliwością skierowania na turnusy leczniczo-profilaktyczne.

Turnusy leczniczo-profilaktyczne obejmują działania leczniczo-rehabilitacyjne oraz

profilaktyki zdrowotnej, w tym profilaktyki psychologicznej, którym podlegają

żołnierze rezerwy pełniący służbę okresową poza granicami państwa chorzy lub ranni

oraz którzy doznali urazu psychicznego lub wymaga tego ich stan psychofizyczny.

15.03.2018

©Telksinoe s. 141/200

7. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, warunki przyznawania

świadczeń żołnierzom wyznaczonym lub skierowanym do pełnienia okresowej służby

wojskowej poza granicami państwa oraz świadczeń przysługujących żołnierzom

w związku z wyznaczeniem lub skierowaniem do pełnienia okresowej służby

wojskowej poza granicami państwa, mając na uwadze świadczenia przysługujące

członkom rodzin żołnierzy przebywającym z nimi za granicą, z uwzględnieniem

specyfiki wykonywanych zadań, zagrożeń dla zdrowia lub życia tych żołnierzy,

a także istniejących w danym państwie warunków miejscowych.

8. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, tryb udzielania

urlopu aklimatyzacyjnego i kierowania na turnusy leczniczo-profilaktyczne, ramowy

program tych turnusów, a także organ kierujący dokonujący oceny aktualnego stanu

zdrowia żołnierzy, o których mowa w ust. 6, i wskazujący miejsce prowadzenia

turnusów leczniczo-profilaktycznych, uwzględniając potrzeby żołnierzy wynikające

z ich aktualnego stanu zdrowia, w tym konieczność zapewnienia pełnej

rekonwalescencji oraz umożliwienia im dalszego leczenia lub rehabilitacji po

zakończeniu pobytu na turnusie leczniczo-profilaktycznym, oraz warunki pełnienia

służby.

Art. 132f. 1. Żołnierzom rezerwy, którzy wykonywali obowiązki w ramach

Narodowych Sił Rezerwowych przez okres co najmniej trzech lat na stanowiskach

służbowych lub funkcjach wojskowych odpowiadających ich kwalifikacjom nabytym

przed zawarciem kontraktu lub w jego trakcie, wypłaca się ekwiwalent pieniężny

z tytułu poniesionych kosztów związanych z uzyskaniem kwalifikacji przydatnych

w Siłach Zbrojnych, zrewaloryzowany o prognozowany w ustawie budżetowej na

dany rok wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych obowiązujący w dniu

zwolnienia żołnierza ze służby wojskowej.

2. Podstawę do wypłaty ekwiwalentu stanowi umowa zawarta pomiędzy

wojskowym komendantem uzupełnień a żołnierzem rezerwy, na podstawie której

zobowiązał się on do uzyskania przed zawarciem kontraktu określonych kwalifikacji,

a wojskowy komendant uzupełnień zobowiązał się do nadania przydziału

kryzysowego na stanowisko służbowe lub funkcję wojskową odpowiadającą

uzyskanym kwalifikacjom.

3. Ekwiwalent jest wypłacany po upływie trzech lat wykonywania obowiązków

w ramach Narodowych Sił Rezerwowych. Na wniosek żołnierza rezerwy ekwiwalent

można wypłacić przed upływem tego okresu w sytuacji, gdy żołnierz rezerwy

zobowiąże się do zwrotu wypłaconego ekwiwalentu w razie uchylenia przydziału

15.03.2018

©Telksinoe s. 142/200

kryzysowego z przyczyn niezależnych od organów wojskowych przed upływem tego

okresu, z wyjątkiem przypadku wynikającego z orzeczenia o niezdolności do czynnej

służby wojskowej lub orzeczenia psychologicznego stwierdzającego

przeciwwskazania do pełnienia tej służby albo powołania do zawodowej służby

wojskowej lub przyjęcia do służby wojskowej w charakterze kandydata na żołnierza

zawodowego.

Art. 132g. 1. Żołnierze rezerwy, którzy zawarli kontrakt na wykonywanie

obowiązków w ramach Narodowych Sił Rezerwowych i zobowiązali się do

posiadania przydziału kryzysowego nieprzerwanie przez okres nie krótszy niż trzy

lata, mogą być kierowani przez wojskowego komendanta uzupełnień w celu uzyskania

kwalifikacji przydatnych w Siłach Zbrojnych do odbycia szkolenia (kursu).

Skierowanie stanowi decyzję administracyjną.

2. Skierowanie powinno mieć związek z posiadanym przydziałem kryzysowym

lub wynikać z potrzeby zmiany przydziału kryzysowego lub potrzeby nadania

kolejnego przydziału.

3. Skierowanie może nastąpić na wniosek dowódcy jednostki wojskowej oraz za

zgodą żołnierza rezerwy, a jeżeli żołnierz rezerwy jest jednocześnie pracownikiem, to

skierowanie może nastąpić po zasięgnięciu opinii pracodawcy.

4. Żołnierz rezerwy ponosi koszty związane ze skierowaniem na szkolenie (kurs)

w przypadku:

1) nieukończenia szkolenia (kursu) lub nieuzyskania kwalifikacji przydatnych

w Siłach Zbrojnych;

2) uchylenia przydziału kryzysowego z przyczyn niezależnych od organów

wojskowych przed upływem okresu trzech lat posiadania przydziału

kryzysowego, z wyjątkiem: orzeczenia o niezdolności do czynnej służby

wojskowej, orzeczenia psychologicznego stwierdzającego przeciwwskazania do

pełnienia tej służby, powołania do zawodowej służby wojskowej albo przyjęcia

do służby wojskowej w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego.

5. Uczestnikom szkolenia (kursu), którzy są pracownikami, przysługuje:

1) zwolnienie z pracy na czas niezbędny do odbycia zajęć, z uwzględnieniem czasu

koniecznego na dojazd;

2) wynagrodzenie w pełnej wysokości za czas zwolnienia z pracy z powodu

odbywania zajęć.

15.03.2018

©Telksinoe s. 143/200

6. Koszty związane z realizacją szkolenia (kursu) oraz wynikające ze świadczeń

określonych w ust. 5 są pokrywane z części budżetu państwa, której dysponentem jest

Minister Obrony Narodowej.

Art. 132h. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia:

1) kwalifikacje przydatne w Siłach Zbrojnych, o których mowa w art. 132f ust. 1

i art. 132g ust. 1,

2) wzory umowy, o której mowa w art. 132f ust. 2, oraz skierowania, o którym

mowa w art. 132g ust. 1,

3) sposób i tryb naliczania i wypłacania ekwiwalentu pieniężnego, o którym mowa

w art. 132f ust. 1,

4) sposób i tryb naliczania oraz dokonywania zwrotu kosztów, o których mowa

w art. 132g ust. 4 i 5

– uwzględniając klasyfikację zawodów i specjalności określoną na podstawie art. 36

ust. 8 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku

pracy, prawa i obowiązki stron umowy oraz okres, po którego upływie wypłacany jest

ekwiwalent.

Art. 132i. 1. Żołnierzowi rezerwy posiadającemu przydział kryzysowy, można

przyznać dofinansowanie kosztów studiów lub nauki albo stażu, kursu lub

specjalizacji, zwłaszcza w specjalnościach wojskowych wymagających

podwyższonych kwalifikacji, w wymiarze proporcjonalnym do deklarowanego okresu

pozostawania na przydziale kryzysowym.

2. Dowódca jednostki wojskowej zawiera z żołnierzem rezerwy posiadającym

przydział kryzysowy umowę określającą zasady, wysokość i sposób dofinansowania

kosztów, o których mowa w ust. 1, oraz warunki zwrotu tego dofinansowania

w przypadku przerwania kształcenia lub wygaśnięcia albo uchylenia przydziału

kryzysowego przed określonym w umowie okresem posiadania przydziału

kryzysowego, nie dłuższym niż trzy lata od zakończenia kształcenia.

3. Zwrot dofinansowania następuje w przypadku przerwania kształcenia lub

wygaśnięcia albo uchylenia przydziału kryzysowego z przyczyn niezależnych od

organów wojskowych. Zwrot dofinansowania nie następuje w przypadku orzeczenia

o niezdolności do czynnej służby wojskowej lub orzeczenia psychologicznego

stwierdzającego przeciwwskazania do pełnienia służby albo powołania do zawodowej

służby wojskowej lub przyjęcia do służby kandydackiej.

4. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia:

15.03.2018

©Telksinoe s. 144/200

1) tryb udzielania żołnierzom rezerwy posiadającym nadane przydziały kryzysowe

dofinansowania kosztów studiów lub nauki albo stażu, kursu lub specjalizacji,

2) rodzaj, zakres i wysokość dofinansowania oraz tryb jego zwrotu,

3) sposób dokumentowania poniesionych przez żołnierza rezerwy wydatków

objętych dofinansowaniem,

4) wzór umowy, o której mowa w ust. 2

– uwzględniając sprawność postępowania w sprawie dofinansowania, wysokość

rzeczywistych kosztów studiów lub nauki albo stażu, kursu lub specjalizacji,

możliwość weryfikacji tych kosztów oraz prawa i obowiązki stron umowy.

Art. 132j. 1. Żołnierzom OT:

1) zamieszkującym poza miejscem pełnienia służby – przysługuje prawo do zwrotu

kosztów dojazdów z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia tej służby

rotacyjnie i z powrotem na zasadach określonych w art. 72;

2) okres urlopu bezpłatnego w związku z tą służbą udzielonego przez pracodawcę

jest wliczany do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze, w

tym wymiar urlopu wypoczynkowego za dany rok.

2. Koszty związane ze świadczeniami dla żołnierzy OT z tytułu pełnienia czynnej

służby wojskowej są pokrywane z budżetu państwa, z części, której dysponentem jest

Minister Obrony Narodowej.

Art. 132k. 1. Żołnierz zwolniony z terytorialnej służby wojskowej, który pełnił

zawodową służbę wojskową co najmniej przez dziesięć lat, ze względu na szczególny

charakter wykształcenia, doświadczenia wojskowego i wiedzy specjalistycznej

korzysta z pierwszeństwa w zatrudnieniu na stanowiskach związanych z obronnością

kraju w administracji publicznej.

2. Uprawnienie, o którym mowa w ust. 1, w pierwszej kolejności przysługuje

byłym żołnierzom OT, którzy zostali zwolnieni z terytorialnej służby wojskowej

wskutek ustalenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do pełnienia

terytorialnej służby wojskowej wskutek wypadku lub choroby pozostających w

związku z pełnieniem terytorialnej służby wojskowej.

3. Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, stanowiska pracy

związane z obronnością kraju w administracji publicznej, na których są wykonywane

zadania i czynności, dla których kwalifikacje żołnierzy zwolnionych z terytorialnej

służby wojskowej są szczególnie przydatne, uwzględniając potrzeby obronne kraju.

15.03.2018

©Telksinoe s. 145/200

Art. 132l. 1. Żołnierzom OT, którzy pełnili terytorialną służbę wojskową przez

okres co najmniej trzech lat na stanowiskach służbowych lub funkcjach wojskowych

odpowiadających ich kwalifikacjom nabytym przed powołaniem do tej służby lub w

jej trakcie, wypłaca się ekwiwalent pieniężny z tytułu poniesionych kosztów

związanych z uzyskaniem kwalifikacji przydatnych w Siłach Zbrojnych,

zrewaloryzowany o prognozowany w ustawie budżetowej na dany rok wskaźnik cen

towarów i usług konsumpcyjnych obowiązujący w dniu zwolnienia żołnierza ze

służby wojskowej.

2. Podstawę do wypłaty ekwiwalentu stanowi umowa zawarta między

wojskowym komendantem uzupełnień a żołnierzem OT, na podstawie której żołnierz

OT zobowiązał się do uzyskania przed powołaniem do terytorialnej służby wojskowej

określonych kwalifikacji, a wojskowy komendant uzupełnień zobowiązał się, po

uzgodnieniu z dowódcą jednostki wojskowej, do powołania żołnierza OT na

stanowisko służbowe lub funkcję wojskową odpowiadającą uzyskanym

kwalifikacjom.

3. Ekwiwalent jest wypłacany po upływie trzech lat pełnienia terytorialnej służby

wojskowej. Na wniosek żołnierza OT ekwiwalent można wypłacić przed upływem

tego okresu w przypadku, gdy zobowiąże się on do zwrotu wypłaconego ekwiwalentu

w razie zwolnienia go z tej służby przed jej zakończeniem z przyczyn niezależnych od

organów wojskowych, z wyjątkiem przypadku wynikającego z orzeczenia o

niezdolności do czynnej służby wojskowej lub orzeczenia psychologicznego

stwierdzającego przeciwwskazania do pełnienia tej służby albo powołania do

zawodowej służby wojskowej lub przyjęcia do służby wojskowej w charakterze

kandydata na żołnierza zawodowego.

Art. 132m. 1. Żołnierze OT, którzy zobowiązali się do pełnienia terytorialnej

służby wojskowej nieprzerwanie przez okres nie krótszy niż trzy lata, mogą zostać

skierowani przez wojskowego komendanta uzupełnień, w drodze decyzji, na wniosek

dowódcy jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni służbę, albo na swój wniosek,

za zgodą dowódcy jednostki wojskowej, do odbycia kursu lub szkolenia

specjalistycznego prowadzonego poza Siłami Zbrojnymi w celu uzyskania

kwalifikacji przydatnych w Siłach Zbrojnych, o ile ma ono związek z zajmowanym

stanowiskiem służbowym lub skierowanie żołnierza OT na kurs lub szkolenie

specjalistyczne wynika z potrzeby zmiany stanowiska służbowego albo pozostawienia

go w terytorialnej służbie wojskowej na kolejny okres, nie krótszy niż trzy lata.

15.03.2018

©Telksinoe s. 146/200

2. Żołnierz OT ponosi koszty związane ze skierowaniem na kurs lub szkolenie

specjalistyczne w przypadku:

1) nieukończenia kursu lub szkolenia specjalistycznego lub nieuzyskania

kwalifikacji przydatnych w Siłach Zbrojnych;

2) zwolnienia go z terytorialnej służby wojskowej z przyczyn niezależnych od

organów wojskowych przed ustalonym okresem jej pełnienia trwającym nie

krócej niż trzy lata, z wyjątkiem przypadku wynikającego z orzeczenia o

niezdolności do czynnej służby wojskowej lub orzeczenia psychologicznego

stwierdzającego przeciwwskazania do pełnienia tej służby albo powołania do

zawodowej służby wojskowej lub przyjęcia do służby wojskowej w charakterze

kandydata na żołnierza zawodowego.

3. Uczestnikom kursu lub szkolenia specjalistycznego, którzy są pracownikami,

przysługuje:

1) zwolnienie z pracy na czas niezbędny do odbycia zajęć, z uwzględnieniem czasu

koniecznego na dojazd;

2) wynagrodzenie w pełnej wysokości za czas zwolnienia z pracy z powodu

odbywania zajęć.

4. Koszty związane z realizacją kursu lub szkolenia specjalistycznego oraz koszty

świadczeń, o których mowa w ust. 3, są pokrywane z budżetu państwa, z części, której

dysponentem jest Minister Obrony Narodowej.

Art. 132n. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia:

1) kwalifikacje przydatne w Siłach Zbrojnych, o których mowa w art. 132l ust. 1 i

art. 132m ust. 1,

2) wzory umowy, o której mowa w art. 132l ust. 2, oraz skierowania, o którym

mowa w art. 132m ust. 1,

3) sposób i tryb naliczania i wypłacania ekwiwalentu pieniężnego, o którym mowa

w art. 132l ust. 1,

4) sposób i tryb naliczania oraz dokonywania zwrotu kosztów, o których mowa w

art. 132m ust. 2, i kosztów świadczeń, o których mowa w art. 132m ust. 3

– uwzględniając klasyfikację zawodów i specjalności określoną w przepisach

wydanych na podstawie art. 36 ust. 8 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji

zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, prawa i obowiązki stron umowy oraz okres,

po którego upływie wypłacany jest ekwiwalent.

15.03.2018

©Telksinoe s. 147/200

Art. 132o. 1. Żołnierzowi OT można przyznać dofinansowanie kosztów studiów,

nauki, stażu, kursu lub specjalizacji, zwłaszcza w specjalnościach wojskowych

wymagających podwyższonych kwalifikacji, w wymiarze proporcjonalnym do

deklarowanego okresu pełnienia terytorialnej służby wojskowej.

2. Dofinansowanie może być przyznane wyłącznie w przypadkach, gdy poziom

i kierunek nauki są zbieżne z wymaganiami kwalifikacyjnymi na zajmowanym lub na

planowanym do wyznaczenia stanowisku służbowym.

3. Podstawę dofinansowania stanowi umowa zawarta między dowódcą jednostki

wojskowej a żołnierzem OT, określająca zasady, wysokość i sposób tego

dofinansowania oraz warunki jego zwrotu.

4. Dofinansowanie przyznaje się żołnierzowi OT w formie zwrotu opłaty

uiszczonej przez żołnierza OT.

5. Dofinansowanie kosztów studiów, nauki, stażu, kursu lub specjalizacji, które

trwały krócej niż sześć miesięcy, następuje po ich zakończeniu oraz przedstawieniu

przez żołnierza OT dowodu uiszczenia opłaty.

6. Dofinansowanie przyznaje się w wysokości 1/3 kosztów, o których mowa w

ust. 1, za każdy rok pełnienia terytorialnej służby wojskowej przez żołnierza OT po

zakończeniu kształcenia.

7. Jeżeli studia, nauka, staż, kurs lub specjalizacja trwały dłużej niż sześć

miesięcy, żołnierz OT przedstawia dowódcy jednostki wojskowej, w której pełni

służbę, zaświadczenie potwierdzające zaliczenie ich kolejnych okresów oraz dowód

uiszczenia opłaty.

8. Zwrot dofinansowania przez żołnierza OT następuje w przypadku przerwania

kształcenia lub zwolnienia z terytorialnej służby wojskowej przed ustalonym w

umowie okresem jej pełnienia, trwającym nie krócej niż trzy lata, z przyczyn

niezależnych od organów wojskowych, z wyjątkiem przypadku wynikającego z

orzeczenia o niezdolności do czynnej służby wojskowej lub orzeczenia

psychologicznego stwierdzającego przeciwwskazania do pełnienia tej służby albo

powołania do zawodowej służby wojskowej lub przyjęcia do służby wojskowej w

charakterze kandydata na żołnierza zawodowego.

9. Zwrotu, o którym mowa w ust. 8, dochodzi dowódca jednostki wojskowej, w

której żołnierz OT pełni służbę.

10. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia:

1) tryb udzielania żołnierzom OT dofinansowania kosztów studiów, nauki, stażu,

kursu lub specjalizacji,

15.03.2018

©Telksinoe s. 148/200

2) sposób dokumentowania poniesionych przez żołnierza OT wydatków objętych

dofinansowaniem,

3) wzór umowy, o której mowa w ust. 3

– uwzględniając sprawność postępowania w sprawie dofinansowania, wysokość

rzeczywistych kosztów studiów, nauki, stażu, kursu lub specjalizacji, możliwość

weryfikacji tych kosztów oraz prawa i obowiązki stron umowy.

Art. 133. Żołnierzom pełniącym służbę przygotowawczą oraz członkom ich

rodzin przysługują szczególne uprawnienia przewidziane dla żołnierzy zasadniczej

służby wojskowej i członków ich rodzin na zasadach określonych w art. 118–132.

Art. 133a. 1. Żołnierz, który został zwolniony z czynnej służby wojskowej

wskutek ustalenia przez wojskową komisję lekarską trwałej lub czasowej niezdolności

do służby wojskowej w następstwie wypadku lub choroby pozostających w związku

z pełnieniem czynnej służby wojskowej, może korzystać, w okresie dwóch lat od dnia

zwolnienia z czynnej służby wojskowej, z pomocy w zakresie podnoszenia

kwalifikacji, przekwalifikowania, doradztwa zawodowego lub pośrednictwa pracy,

udzielanej przez właściwe organy.

2. Żołnierz, który został zwolniony z czynnej służby wojskowej z powodów,

o których mowa w ust. 1, w związku z pełnieniem służby wojskowej poza granicami

państwa, związanej z realizacją celów, o których mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia

17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej

Polskiej poza granicami państwa, korzysta z pomocy, o której mowa w ust. 1,

bezterminowo.

3. Z pomocy, o której mowa w ust. 1, mogą bezterminowo korzystać również

małżonek oraz dzieci pozostające na utrzymaniu żołnierza, który:

a) zaginął lub poniósł śmierć, w związku z wykonywaniem zadań służbowych;

b) zmarł w okresie trzech lat po zwolnieniu z czynnej służby wojskowej

w następstwie wypadku lub choroby pozostających w związku z pełnieniem

czynnej służby wojskowej.

4. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe

warunki i tryb korzystania przez żołnierzy, o których mowa w ust. 1 i 2, a także

małżonków oraz dzieci pozostających na utrzymaniu żołnierzy, którzy zaginęli lub

ponieśli śmierć, w związku z wykonywaniem zadań służbowych, z pomocy

wymienionej w ust. 1, z uwzględnieniem szczególnego traktowania tych żołnierzy,

którzy zostali inwalidami.

15.03.2018

©Telksinoe s. 149/200

Art. 133b. (uchylony)

Art. 134. Przepisy art. 118–132 stosuje się odpowiednio do absolwentów szkół

wyższych odbywających przeszkolenie wojskowe oraz członków ich rodzin.

Art. 134a. 1. Pracodawcy zatrudniającemu pracownika będącego żołnierzem

rezerwy posiadającym nadany przydział kryzysowy lub żołnierzem OT przysługuje

świadczenie pieniężne za okres odbywania ćwiczeń wojskowych, pełnienia okresowej

służby wojskowej lub terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie przez tego żołnierza.

2. Świadczenie obejmuje wyłącznie rekompensatę kosztów, bez kwot

wynagrodzenia, poniesionych przez pracodawcę z tytułu zatrudnienia na podstawie

umowy o pracę na czas określony nowego pracownika w celu zastępstwa żołnierza

rezerwy, o którym mowa w ust. 1, lub z tytułu powierzenia tego zastępstwa innemu

pracownikowi zatrudnionemu dotychczas u tego pracodawcy, a także wypłaty

żołnierzowi rezerwy odprawy, o której mowa w art. 125.

3. (uchylony)

4. (uchylony)

5. Pracodawca przesyła wniosek w sprawie wypłaty świadczenia wraz z

dokumentami potwierdzającymi poniesione koszty, o których mowa w ust. 2, szefowi

wojewódzkiego sztabu wojskowego właściwemu ze względu na siedzibę pracodawcy

nie później niż przed upływem dziewięćdziesięciu dni od dnia zwolnienia żołnierza

rezerwy z ćwiczeń wojskowych, z pełnienia okresowej służby wojskowej lub pełnienia

terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie.

6. Kwotę świadczenia ustala właściwy szef wojewódzkiego sztabu wojskowego.

7. Odmowa wypłaty świadczenia lub ustalenie kwoty niższej niż wskazana we

wniosku pracodawcy następuje w drodze decyzji administracyjnej.

8. Kwota świadczenia za każdy dzień odbywania przez żołnierza rezerwy

ćwiczeń wojskowych, pełnienia przez żołnierza rezerwy okresowej służby wojskowej

lub pełnienia przez żołnierza OT terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie nie może

być wyższa od 1/21 dwuipółkrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w

sektorze przedsiębiorstw obowiązującego w okresie poprzedzającym termin

powołania do odbycia ćwiczeń wojskowych albo w okresie poprzedzającym dany

miesiąc pełnienia okresowej służby wojskowej lub terytorialnej służby wojskowej

pełnionej rotacyjnie, którego wysokość ogłasza Prezes Głównego Urzędu

Statystycznego.

15.03.2018

©Telksinoe s. 150/200

9. Kwotę świadczenia ustala się i wypłaca każdorazowo za czas odbywania

danego rodzaju ćwiczeń wojskowych, a w przypadku okresowej służby wojskowej lub

terytorialnej służby wojskowej pełnionej rotacyjnie – za dany miesiąc ich pełnienia.

10. Jeżeli żołnierz rezerwy posiadający nadany przydział kryzysowy lub żołnierz

OT jest zatrudniony u dwóch lub więcej pracodawców, świadczenie przysługuje

wszystkim zatrudniającym go pracodawcom, proporcjonalnie do poniesionych przez

nich kosztów, z uwzględnieniem, że wysokość świadczenia dla jednego pracodawcy

za każdy dzień odbytych ćwiczeń wojskowych albo pełnionej okresowej służby

wojskowej lub terytorialnej służby wojskowej pełnionej rotacyjnie nie może

przekraczać kwoty obliczonej na podstawie ust. 8.

11. Wydatki z tytułu wypłaty świadczeń, o których mowa w ust. 1, pokrywa się

z budżetu państwa z części, której dysponentem jest Minister Obrony Narodowej.

12. Minister Obrony Narodowej w porozumieniu z ministrem właściwym do

spraw pracy określi, w drodze rozporządzenia:

1) sposób obliczania poniesionych kosztów, o których mowa w ust. 2,

2) wzór wniosku o wypłatę świadczenia, o którym mowa w ust. 5,

3) sposób dokumentowania przez pracodawcę poniesionych kosztów,

4) tryb wypłacania świadczenia

– uwzględniając możliwość weryfikacji przez właściwego szefa wojewódzkiego

sztabu wojskowego przedłożonych dokumentów przed dokonaniem wypłaty

świadczenia, konieczny zakres informacji do dokonania rozliczenia oraz kierując się

potrzebą zapewnienia sprawności i szybkości postępowania oraz szybkości zwrotu

świadczenia.

Art. 135. 1. Przepisy art. 118, 119 ust. 1, 2 i 4, art. 120, 122, 124–126 oraz 129–

132 stosuje się do żołnierzy pełniących czynną służbę wojskową w razie ogłoszenia

mobilizacji i w czasie wojny, jeżeli odpowiednie przepisy nie stanowią inaczej.

2. Członkowie rodziny pozostający na wyłącznym utrzymaniu żołnierza

pełniącego służbę wojskową, o której mowa w ust. 1, zachowują prawo do wszystkich

świadczeń od pracodawcy, który zatrudniał żołnierza w dniu powołania go do służby,

przysługujących członkom rodziny innych pracowników zatrudnionych przez tego

pracodawcę.

3. Rada Ministrów w drodze rozporządzenia określa:

1) kategorie żołnierzy pełniących służbę wojskową określoną w ust. 1, których

członkowie rodziny pozostający na ich utrzymaniu uprawnieni są do zasiłków

wojennych;

15.03.2018

©Telksinoe s. 151/200

2) wysokość, zasady i tryb przyznawania zasiłków wojennych.

Art. 136. Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, może przyznać żołnierzom

oraz członkom ich rodzin inne szczególne uprawnienia lub ulgi, określając zasady

i warunki korzystania z nich.

DZIAŁ IV

Obrona cywilna

Rozdział 1

Przepisy ogólne

Art. 137. Obrona cywilna ma na celu ochronę ludności, zakładów pracy

i urządzeń użyteczności publicznej, dóbr kultury, ratowanie i udzielanie pomocy

poszkodowanym w czasie wojny oraz współdziałanie w zwalczaniu klęsk

żywiołowych i zagrożeń środowiska oraz usuwaniu ich skutków.

Art. 138. 1. Podstawowymi jednostkami organizacyjnymi przeznaczonymi do

wykonywania zadań obrony cywilnej są formacje obrony cywilnej.

2. Formacje obrony cywilnej składają się z oddziałów obrony cywilnej

przeznaczonych do wykonywania zadań ogólnych lub specjalnych oraz innych

jednostek tych formacji.

3. Formacje obrony cywilnej tworzą, w drodze rozporządzenia, ministrowie,

a wojewodowie, starostowie, wójtowie lub burmistrzowie (prezydenci miast) –

w drodze zarządzenia, uwzględniając w szczególności: skalę występujących zagrożeń,

rodzaj formacji, ich przeznaczenie oraz stan osobowy i organizację wewnętrzną.

4. Formacje obrony cywilnej mogą tworzyć także pracodawcy.

Art. 139. 1. Obowiązek obywateli w zakresie obrony cywilnej polega na:

1) odbywaniu:

a) służby w obronie cywilnej,

b) edukacji dla bezpieczeństwa,

c) szkolenia w zakresie powszechnej samoobrony ludności;

2) wykonywaniu innych zadań przewidzianych w ustawie.

2. Służbę w obronie cywilnej odbywa się w formacjach obrony cywilnej.

3. Służba w obronie cywilnej może być odbywana również w jednostkach

organizacyjnych niebędących formacjami obrony cywilnej, określonych przez Radę

Ministrów.

15.03.2018

©Telksinoe s. 152/200

4. Osoby podlegające obowiązkowi służby w obronie cywilnej mogą być

zobowiązane w ramach tej służby do wykonywania prac niezbędnych dla potrzeb

obrony cywilnej oraz do udziału w zwalczaniu klęsk żywiołowych i zagrożeń

środowiska oraz usuwaniu ich skutków.

4a. Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, zasady zwalniania przez

pracodawców z obowiązku świadczenia pracy osób powołanych do służby w obronie

cywilnej w związku ze zwalczaniem klęsk żywiołowych, katastrof i zagrożeń

środowiska, biorąc pod uwagę zasady zrekompensowania utraconego wynagrodzenia

i uwzględniając w szczególności profil działania zakładu.

5. Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, stanowiska w urzędach

organów administracji rządowej i innych organów państwowych, instytucjach

państwowych, urzędach organów samorządu terytorialnego oraz u przedsiębiorców

i w innych jednostkach organizacyjnych, uznawane za równorzędne z odbywaniem

służby w obronie cywilnej, uwzględniając w szczególności stanowiska związane

z ochroną ludności i zwalczaniem klęsk żywiołowych.

Art. 140. (uchylony)

Rozdział 2

Służba w obronie cywilnej

Art. 141. 1. Obowiązek służby w obronie cywilnej polega na:

1) odbywaniu w czasie pokoju:

a) zasadniczej służby lub szkolenia,

b) ćwiczeń;

2) pełnieniu w czasie wojny czynnej służby.

2. Zasadniczą służbę lub szkolenie w obronie cywilnej w czasie pokoju odbywa

się wyłącznie w okresie trwania obowiązku odbywania zasadniczej służby wojskowej

oraz przeszkolenia wojskowego.

Art. 142. 1. Obowiązkowi służby w obronie cywilnej podlegają:

1) osoby uznane za zdolne do służby wojskowej, przeznaczone zamiast zasadniczej

służby wojskowej do odbycia:

a) zasadniczej służby w oddziałach obrony cywilnej, jeżeli nie korzystają

z odroczenia zasadniczej służby wojskowej,

b) szkolenia w oddziałach obrony cywilnej;

2) przeznaczeni do tej służby:

15.03.2018

©Telksinoe s. 153/200

a) żołnierze rezerwy nieprzewidziani do służby wojskowej albo do służby

w jednostkach zmilitaryzowanych,

b) mężczyźni niepodlegający obowiązkowi służby wojskowej, do końca roku

kalendarzowego, w którym kończą sześćdziesiąt lat życia,

c) kobiety, począwszy od 1 stycznia roku, w którym kończą osiemnaście lat

życia, do końca roku kalendarzowego, w którym kończą pięćdziesiąt pięć

lat życia.

2. (uchylony)

3. Obowiązkowi służby w obronie cywilnej nie podlegają:

1) osoby uznane za stale lub długotrwale niezdolne do pracy w gospodarstwie

rolnym na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu

społecznym rolników lub za całkowicie niezdolne do pracy oraz samodzielnej

egzystencji albo całkowicie niezdolne do pracy na podstawie ustawy z dnia

17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń

Społecznych lub zaliczone do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności albo

umiarkowanym stopniu niepełnosprawności w rozumieniu ustawy z dnia

27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób

niepełnosprawnych;

2) kobiety w ciąży i w okresie sześciu miesięcy po odbyciu porodu;

3) osoby sprawujące opiekę nad dziećmi do lat ośmiu;

4) sprawujące opiekę nad:

a) dziećmi od lat ośmiu do szesnastu,

b) osobami obłożnie chorymi,

c) osobami, wobec których orzeczono stałą niezdolność do pracy

w gospodarstwie rolnym na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r.

o ubezpieczeniu społecznym rolników,

d) osobami, wobec których orzeczono całkowitą niezdolność do pracy oraz

samodzielnej egzystencji na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.

o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,

e) osobami zaliczonymi do znacznego stopnia niepełnosprawności

w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej

i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych,

jeżeli osoby te wspólnie z nimi zamieszkują i opieki tej nie można powierzyć

innym osobom.

15.03.2018

©Telksinoe s. 154/200

Art. 143. 1. Do zasadniczej służby w obronie cywilnej przeznacza i powołuje

wojskowy komendant uzupełnień.

2. Osoby, o których mowa w art. 142 ust. 1 pkt 2, przeznacza do służby

w obronie cywilnej komendant formacji obrony cywilnej lub kierownik jednostki

organizacyjnej, o której mowa w art. 139 ust. 3, a na stanowisko komendanta formacji

– pracodawca albo wójt lub burmistrz (prezydent miasta), po zasięgnięciu,

w uzasadnionych przypadkach, opinii lekarza.

3. Powołanie do zasadniczej służby w obronie cywilnej następuje za pomocą

karty powołania do tej służby.

4. Przeznaczenie do służby w obronie cywilnej osób, o których mowa w ust. 2,

następuje w drodze nadania przydziału organizacyjno-mobilizacyjnego do służby

w określonej:

1) formacji obrony cywilnej lub

2) jednostce organizacyjnej, o której mowa w art. 139 ust. 3.

5. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, kategorie

żołnierzy rezerwy, których przeznaczenie do służby w obronie cywilnej wymaga

zgody wojskowego komendanta uzupełnień, z uwzględnieniem celu powołania do

służby w obronie cywilnej oraz zadań, jakie mają tam wykonywać.

Art. 144. 1. Osoby powołane do zasadniczej służby w obronie cywilnej są

obowiązane zgłosić się do tej służby w terminie i miejscu określonych w karcie

powołania.

2. Dniem powołania do zasadniczej służby w obronie cywilnej jest określony

w karcie powołania dzień stawienia się do tej służby.

3. Osoby wymienione w art. 142 ust. 1 pkt 2 są obowiązane zgłaszać się do

służby w terminie i miejscu określonych w karcie przydziału do służby w formacji

obrony cywilnej albo w wezwaniu komendanta oddziału lub kierownika jednostki

organizacyjnej, o której mowa w art. 139 ust. 3; przepis art. 61 ust. 2 stosuje się

odpowiednio.

Art. 145. 1. Zasadniczą służbę w obronie cywilnej odbywa się w jednym,

nieprzerwanym okresie przez dziewięć miesięcy.

2. (uchylony)

3. Osoby powołane do zasadniczej służby w obronie cywilnej z dniem stawienia

się do tej służby otrzymują bez szczególnego nadania tytuł ratownika. Nadanie tytułu

starszego ratownika następuje w drodze mianowania.

15.03.2018

©Telksinoe s. 155/200

4. Ratownicy odbywają zasadniczą służbę w obronie cywilnej w formie

skoszarowanej lub nieskoszarowanej w oddziałach obrony cywilnej i przechodzą

szkolenie praktyczne w zakresie przygotowania obrony cywilnej. Formę odbywania

służby określa organ, który tworzy oddział obrony cywilnej w ramach formacji obrony

cywilnej.

5. W zakresie zwalniania ratowników z zasadniczej służby w obronie cywilnej

przed jej odbyciem stosuje się zasady określone w art. 87 ust. 2–6 oraz zasady i tryb

określone w art. 88.

Art. 146. 1. Szkolenie w obronie cywilnej polega na odbywaniu w jednostkach

organizacyjnych obrony cywilnej w okresie trzech lat:

1) zajęć szkoleniowych organizowanych w czasie wolnym od pracy;

2) przeszkolenia na obozie szkoleniowym przez okres do trzydziestu dni.

2. Łączny czas szkolenia w jednostkach organizacyjnych obrony cywilnej nie

może przekraczać sześćdziesięciu dni w roku, w tym dwudziestu dni ustawowo

wolnych od pracy.

3. Do czasu szkolenia nie wlicza się udziału w zwalczaniu klęsk żywiołowych

i zagrożeń środowiska oraz usuwaniu ich skutków. Zajęcia szkoleniowe w okresie

zwalczania klęsk żywiołowych i zagrożeń środowiska oraz usuwania ich skutków

mogą być prowadzone w czasie pracy.

4. Szkoleniem w obronie cywilnej mogą być objęte również kobiety uznane za

zdolne do służby wojskowej. Powołanie kobiet do odbywania tego szkolenia może

nastąpić do końca roku kalendarzowego, w którym kończą dwadzieścia cztery lata

życia.

Art. 147. 1. Szef Obrony Cywilnej Kraju może skrócić czas trwania zasadniczej

służby lub szkolenia w obronie cywilnej.

2. Osoby, które odbyły zasadniczą służbę lub szkolenie w obronie cywilnej,

wojskowy komendant uzupełnień przenosi do rezerwy.

Art. 148. 1. Ćwiczenia odbywa się w jednostkach organizacyjnych obrony

cywilnej lub w jednostkach organizacyjnych, o których mowa w art. 139 ust. 3,

w czasie wolnym od pracy w wymiarze do piętnastu dni w roku, w tym nie więcej niż

pięć dni ustawowo wolnych od pracy.

2. Osoby przeznaczone do pełnienia funkcji instruktorskich i kierowniczych,

niezależnie od ćwiczeń określonych w ust. 1, mogą być wzywane raz na trzy lata do

odbycia ćwiczeń trwających w sposób ciągły do piętnastu dni.

15.03.2018

©Telksinoe s. 156/200

3. Łączny czas trwania ćwiczeń w obronie cywilnej przez cały okres podlegania

obowiązkowi służby w obronie cywilnej nie może przekraczać okresów ustalonych

w art. 103.

4. Do czasu trwania ćwiczeń w obronie cywilnej nie wlicza się okresów udziału

w zwalczaniu klęsk żywiołowych i zagrożeń środowiska oraz usuwaniu ich skutków.

W okresie zwalczania klęsk żywiołowych i zagrożeń środowiska lub usuwania ich

skutków ćwiczenia mogą być prowadzone w czasie pracy.

5. W przypadkach gdy wymaga tego konieczność zapewnienia obrony Państwa,

Rada Ministrów w drodze rozporządzenia może przedłużyć czas trwania ćwiczeń,

o których mowa w ust. 1, o okres nieprzekraczający łącznie piętnastu dni oraz

zarządzić przeprowadzenie tych ćwiczeń w czasie pracy.

Art. 149. 1. W razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny osoby powołane

i przeznaczone do służby w obronie cywilnej są obowiązane do pełnienia czynnej

służby przez czas i w zakresie wynikającym z wykonywania zadań.

2. Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, jednostki

organizacyjne obrony cywilnej, w których w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie

wojny czynna służba jest pełniona bezterminowo, biorąc pod uwagę jednostki, do

których zadań należy wykrywanie zagrożeń, alarmowanie i prowadzenie akcji

ratunkowych.

3. Osoby pełniące czynną służbę w obronie cywilnej mogą być skoszarowane na

zarządzenie organu tworzącego jednostkę organizacyjną obrony cywilnej.

Art. 150. Osoby odbywające służbę w obronie cywilnej są zobowiązane do

wykonywania poleceń przełożonych w sprawach związanych z pełnieniem tej służby

i wykonywaniem zadań obrony cywilnej.

Art. 151. Do ratowników odbywających zasadniczą służbę w obronie cywilnej

stosuje się odpowiednio przepisy art. 65.

Art. 152. 1. Osobom odbywającym służbę w obronie cywilnej za wzorową

służbę oraz za osiągnięcia w wykonywaniu zadań obrony cywilnej mogą być

udzielane następujące wyróżnienia:

1) pochwała;

2) pismo pochwalne;

3) krótkoterminowy urlop;

4) nagroda rzeczowa lub pieniężna;

5) dyplom uznania;

15.03.2018

©Telksinoe s. 157/200

6) nadanie wyróżniającego tytułu i odznaki wzorowego ratownika;

7) wpisanie nazwiska i zasług do kroniki oddziału jednostki organizacyjnej obrony

cywilnej;

8) wpisanie nazwiska i zasług do „Honorowej Księgi Obrony Cywilnej”.

2. Wyróżnień, o których mowa w ust. 1 pkt 3, 4 i 6, udziela się wyłącznie

ratownikom odbywającym zasadniczą służbę w obronie cywilnej.

3. Wyróżnieniem jest także wcześniejsze skreślenie poprzednio wymierzonej

kary dyscyplinarnej.

4. Szef Obrony Cywilnej Kraju może wprowadzić również inne rodzaje

wyróżnień.

Art. 153. Osobom odbywającym służbę w obronie cywilnej niezależnie od

udzielanych wyróżnień mogą być nadawane ordery lub odznaczenia oraz odznaka „Za

Zasługi dla Obrony Cywilnej” – w przypadkach i na zasadach określonych

w odrębnych przepisach.

Art. 154. 1. Osobom odbywającym służbę w obronie cywilnej za naruszenie

obowiązków wynikających z tej służby mogą być wymierzane następujące kary

dyscyplinarne:

1) upomnienie;

2) nagana;

3) nagana z ostrzeżeniem;

4) wykonywanie czynności porządkowych poza kolejnością;

5) zakaz opuszczania miejsca zakwaterowania przez czas określony;

6) pozbawienie wyróżniającego tytułu i odznaki wzorowego ratownika lub tytułu

starszego ratownika;

7) zmniejszenie lub pozbawienie urlopu.

2. Kary, o których mowa w ust. 1 pkt 3–7, wymierza się wyłącznie ratownikom

odbywającym zasadniczą służbę w obronie cywilnej.

3. Nie można karać dyscyplinarnie po upływie sześciu miesięcy od popełnienia

przewinienia.

Art. 155. 1. Wymierzoną karę dyscyplinarną uchyla się w razie:

1) ujawnienia nowych okoliczności, które wskazują, że brak było podstaw do

ukarania;

2) ukarania wbrew przepisom ustawy albo przepisom wydanym na jej podstawie.

15.03.2018

©Telksinoe s. 158/200

2. Uprawnionymi do uchylania kar dyscyplinarnych są przełożony, który karę

wymierzył, i jego przełożeni.

3. Szef Obrony Cywilnej Kraju może uchylić każdą karę dyscyplinarną

wymierzoną osobie odbywającej służbę w obronie cywilnej.

Art. 156. Do czasu trwania zasadniczej służby w obronie cywilnej nie zalicza się

okresu, na który ratownik samowolnie opuścił jednostkę organizacyjną obrony

cywilnej lub wyznaczone miejsce przebywania albo przez który samowolnie poza

nimi pozostawał. Jednakże okres ten można zaliczyć do czasu trwania zasadniczej

służby w obronie cywilnej, jeżeli w późniejszym okresie ratownik wyróżnił się

wzorową służbą i kara dyscyplinarna za to przewinienie została skreślona w drodze

wyróżnienia.

Art. 157. Do osób odbywających służbę w obronie cywilnej stosuje się

odpowiednio przepisy art. 64.

Art. 158. 1. Osoby odbywające służbę w obronie cywilnej są obowiązane do

noszenia w czasie odbywania tej służby oznak i umundurowania, jeżeli zostały

ustanowione dla tych osób.

2. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, wzór i kolor

umundurowania osób odbywających służbę w obronie cywilnej, uwzględniając

w szczególności rodzaje służby oraz składniki umundurowania.

Art. 159. 1. Osobom odbywającym służbę w obronie cywilnej mogą być

przyznane, na zasadach określonych przez Radę Ministrów, w drodze rozporządzenia,

zakwaterowanie i bezpłatne wyżywienie lub równoważniki pieniężne oraz zwrot

kosztów przejazdu.

2. Ratownikom w czasie odbywania zasadniczej służby:

1) przysługuje umundurowanie lub równoważnik pieniężny i uposażenie

w wysokości i na zasadach przewidzianych dla szeregowych odbywających

zasadniczą służbę wojskową;

2) udziela się urlopów w wymiarze i na zasadach przewidzianych dla żołnierzy

zasadniczej służby wojskowej.

3. Ratownicy mogą otrzymywać również inne należności pieniężne określone

przez Radę Ministrów w drodze rozporządzenia.

Art. 160. 1. Do pracowników odbywających przeszkolenie na obozie

szkoleniowym lub ćwiczenia w obronie cywilnej stosuje się odpowiednio zasady

wynagradzania żołnierzy rezerwy odbywających ćwiczenia wojskowe.

15.03.2018

©Telksinoe s. 159/200

2. Osoby pełniące czynną służbę w razie mobilizacji i w czasie wojny otrzymują

wynagrodzenie określone przez Radę Ministrów w drodze rozporządzenia; do

członków rodzin pozostających na utrzymaniu tych osób stosuje się odpowiednio

przepis art. 135 ust. 2.

Art. 161. 1. Osobom odbywającym służbę w obronie cywilnej, które

zachorowały lub doznały uszczerbku na zdrowiu podczas lub w związku z jej

odbywaniem albo w bezpośredniej drodze do miejsca jej odbywania lub w drodze

powrotnej, przysługuje prawo do bezpłatnego korzystania ze świadczeń opieki

zdrowotnej podmiotów leczniczych w rozumieniu przepisów o działalności

leczniczej, w zakresie i na warunkach określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia

2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

2. Świadczenia, o których mowa w ust. 1, dla osób nieobjętych powszechnym

ubezpieczeniem zdrowotnym są finansowane odpowiednio przez podmioty, o których

mowa w art. 138 ust. 3 i 4 oraz w art. 139 ust. 3, w których osoby te pełnią służbę.

3. Dokumentami uprawniającymi do korzystania z bezpłatnych świadczeń,

o których mowa w ust. 1, w razie zachorowania lub doznania uszczerbku na zdrowiu

są: przydział organizacyjno-mobilizacyjny do służby w obronie cywilnej oraz

zaświadczenie komendanta oddziału lub kierownika jednostki organizacyjnej, o której

mowa w art. 139 ust. 3, stwierdzające, że zachorowanie lub doznanie uszczerbku na

zdrowiu miało miejsce podczas lub w związku z odbywaniem tej służby albo

w bezpośredniej drodze do miejsca jej odbywania lub w drodze powrotnej,

przedkładane podmiotom leczniczym.

Art. 162. 1. Osobie odbywającej służbę w obronie cywilnej, która doznała

uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku pozostającego w związku z odbywaniem tej

służby, a w razie śmierci tej osoby – członkom rodziny, przysługują, z zastrzeżeniem

ust. 4–6, świadczenia na zasadach i w trybie przewidzianych dla pracowników

w przepisach o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.

Postępowanie w sprawie ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przeprowadza

i odszkodowanie wypłaca pracodawca, organ administracji rządowej lub inny organ,

któremu jednostka organizacyjna obrony cywilnej jest podporządkowana, albo

jednostka organizacyjna, o której mowa w art. 139 ust. 3.

2. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do wypadków w drodze do miejsca lub

z miejsca pełnienia służby, z tym że prawo do świadczeń ustala i świadczenia wypłaca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

15.03.2018

©Telksinoe s. 160/200

3. Od decyzji pracodawcy lub organu wymienionego w ust. 1 i 2 w sprawie

odszkodowania przysługuje odwołanie na zasadach i w trybie przewidzianych dla

pracowników w przepisach o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób

zawodowych.

4. Ratownikowi odbywającemu zasadniczą służbę w jednostce organizacyjnej

obrony cywilnej, który doznał uszczerbku na zdrowiu w czasie odbywania tej służby,

a w razie śmierci ratownika – członkom rodziny, przysługują świadczenia

odszkodowawcze i rentowe oraz należności pośmiertne, na zasadach przewidzianych

w odrębnych przepisach dla żołnierzy odbywających zasadniczą służbę wojskową.

5. Rada Ministrów w drodze rozporządzenia określa:

1) właściwość organów i tryb ustalania:

a) okoliczności i przyczyn wypadku, któremu uległ ratownik,

b) związku choroby ratownika ze szczególnymi właściwościami lub

warunkami zasadniczej służby w obronie cywilnej;

2) właściwość organów do orzekania o uszczerbku na zdrowiu ratownika oraz do

przyznawania i wypłacania świadczeń odszkodowawczych oraz należności

pośmiertnych, o których mowa w ust. 4.

6. Od decyzji organu właściwego w sprawach świadczeń odszkodowawczych,

o których mowa w ust. 4, przysługuje zainteresowanemu odwołanie do okręgowego

sądu pracy i ubezpieczeń społecznych w terminie określonym w przepisach

o postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych.

7. Okres odbywania zasadniczej służby w obronie cywilnej jest okresem

składkowym w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu

Ubezpieczeń Społecznych.

Art. 163. Do odpowiedzialności materialnej ratowników za szkody wyrządzone

w związku z wykonywaniem obowiązków wynikających z odbywania zasadniczej

służby w obronie cywilnej stosuje się odpowiednio zasady określone dla żołnierzy

w czynnej służbie wojskowej, z tym że w razie odmowy dobrowolnego uiszczenia

odszkodowania sprawę rozpoznaje sąd powszechny.

Art. 164. 1. W zakresie uprawnień osób odbywających zasadniczą służbę

w obronie cywilnej i członków ich rodzin stosuje się odpowiednio przepisy art. 118,

art. 119 ust. 1 pkt 1 i ust. 4, art. 120–122, 124–126, 128–132 i 136.

2. Rada Ministrów może, w drodze rozporządzenia, przyznać osobom

odbywającym służbę w obronie cywilnej oraz członkom ich rodzin inne uprawnienia

15.03.2018

©Telksinoe s. 161/200

oprócz przewidzianych w art. 159–162, określając zasady i warunki korzystania

z nich.

Art. 165. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określa, w drodze

rozporządzenia:

1) szczegółową organizację i sposób odbywania służby w obronie cywilnej,

uwzględniając w szczególności zasady i tryb powoływania i przeznaczania do

służby oraz zwalniania ze służby, wzory kart powołania do zasadniczej służby

w obronie cywilnej oraz karty przydziału do formacji obrony cywilnej, zasady

i tryb udzielania wyróżnień i wymierzania kar dyscyplinarnych oraz uprawnienia

przełożonych w tym zakresie, zasady wykonywania i skreślania kar;

2) wzór odznaki wzorowego ratownika, z uwzględnieniem także wzoru legitymacji

do odznaki;

3) wzory oznak oraz sposób noszenia tych oznak i umundurowania, uwzględniając

w szczególności międzynarodowe i krajowe oznaki obrony cywilnej;

4) normy umundurowania przysługującego osobom odbywającym służbę

w obronie cywilnej, uwzględniając potrzeby poszczególnych specjalistycznych

formacji;

5) w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych

wysokość równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie ratowników,

z uwzględnieniem zasad jego wypłacania oraz organów właściwych w tym

zakresie.

Rozdział 3

Edukacja dla bezpieczeństwa

Art. 166. [1. Uczniowie gimnazjów, zasadniczych szkół zawodowych, liceów

ogólnokształcących, liceów profilowanych i techników, z wyjątkiem uczniów szkół dla

dorosłych, podlegają obowiązkowi w zakresie edukacji dla bezpieczeństwa.]

<1. Uczniowie szkół podstawowych i szkół ponadpodstawowych: liceumNowe brzmienie

ogólnokształcącego, technikum i branżowej szkoły I stopnia, z wyjątkiem ust. 1 w art. 166

wejdzie w życie z

uczniów szkół dla dorosłych, podlegają obowiązkowi w zakresie edukacji dla dn. 1.09.2017 r.

(Dz. U. z 2017 r.

bezpieczeństwa.> poz. 60).

2. Edukacja dla bezpieczeństwa jest obowiązkowym przedmiotem nauczania

w szkołach wymienionych w ust. 1, w wymiarze jednej godziny tygodniowo w cyklu

kształcenia.

15.03.2018

©Telksinoe s. 162/200

3. Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, w porozumieniu

z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych oraz Ministrem Obrony Narodowej,

określi, w drodze rozporządzenia, sposób realizacji edukacji dla bezpieczeństwa,

z uwzględnieniem możliwości organizowania obozów specjalistycznych.

Art. 166a. (uchylony)

Art. 167. (uchylony)

Rozdział 4

Powszechna samoobrona ludności

Art. 168. 1. Osoby posiadające obywatelstwo polskie, zdolne ze względu na stan

zdrowia, podlegają obowiązkowi szkolenia ludności w zakresie powszechnej

samoobrony.

2. Szkolenie ludności w zakresie powszechnej samoobrony ma na celu

przygotowanie do samoobrony przed środkami masowego rażenia oraz innymi

działaniami nieprzyjaciela.

3. Szkolenie ludności w zakresie powszechnej samoobrony przeprowadza się

w formie zajęć podstawowych lub ćwiczeń praktycznych.

4. Ćwiczenia praktyczne mogą polegać również na udziale w zwalczaniu klęsk

żywiołowych i zagrożeń środowiska oraz usuwaniu ich skutków.

Art. 169. 1. Obowiązkowi szkolenia nie podlegają:

1) osoby, które ukończyły sześćdziesiąt lat życia;

2) osoby uznane za stale lub długotrwale niezdolne do pracy w gospodarstwie

rolnym na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu

społecznym rolników lub za całkowicie niezdolne do pracy oraz samodzielnej

egzystencji albo całkowicie niezdolne do pracy na podstawie ustawy z dnia

17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń

Społecznych lub zaliczone do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności albo

umiarkowanym stopniu niepełnosprawności w rozumieniu ustawy z dnia

27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób

niepełnosprawnych;

3) kobiety w ciąży oraz w okresie sześciu miesięcy po odbyciu porodu;

4) osoby sprawujące opiekę nad dziećmi do lat ośmiu;

5) osoby sprawujące opiekę nad:

a) dziećmi od lat ośmiu do szesnastu,

15.03.2018

©Telksinoe s. 163/200

b) osobami obłożnie chorymi,

c) osobami, wobec których orzeczono stałą niezdolność do pracy

w gospodarstwie rolnym na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r.

o ubezpieczeniu społecznym rolników,

d) osobami, wobec których orzeczono całkowitą niezdolność do pracy oraz

samodzielnej egzystencji na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.

o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,

e) osobami zaliczonymi do znacznego stopnia niepełnosprawności

w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej

i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych,

jeżeli osoby te wspólnie z nimi zamieszkują i opieki tej nie można powierzyć

innym osobom;

6) osoby pobierające naukę lub odbywające studia w szkołach wszystkich typów;

7) osoby odbywające zasadniczą służbę lub szkolenie w obronie cywilnej oraz

służbę zastępczą;

8) żołnierze w czynnej służbie wojskowej oraz funkcjonariusze Agencji

Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura

Antykorupcyjnego, Policji, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Służby

Więziennej i Państwowej Straży Pożarnej.

2. Od obowiązku odbywania szkolenia mogą być zwolnieni:

1) żołnierze rezerwy posiadający karty mobilizacyjne do jednostek Sił Zbrojnych;

2) osoby posiadające karty przydziału do jednostek zmilitaryzowanych;

3) osoby posiadające karty przydziału do służby w obronie cywilnej.

3. Zwolnienie od obowiązku szkolenia w formie ćwiczeń praktycznych

polegających na udziale w zwalczaniu klęsk żywiołowych i zagrożeń środowiska oraz

usuwaniu ich skutków nie dotyczy osób, o których mowa w ust. 1 pkt 6 i 7.

Art. 170. 1. Osobom wykonującym obowiązek szkolenia ludności w zakresie

powszechnej samoobrony, które zachorowały lub doznały uszczerbku na zdrowiu

podczas lub w związku z wykonywaniem tego obowiązku albo w bezpośredniej

drodze do miejsca jego wykonywania lub w drodze powrotnej, przysługuje prawo do

bezpłatnego korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej podmiotów leczniczych

w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej, w zakresie i na warunkach

określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej

finansowanych ze środków publicznych.

15.03.2018

©Telksinoe s. 164/200

2. Świadczenia, o których mowa w ust. 1, dla osób nieobjętych powszechnym

ubezpieczeniem zdrowotnym są finansowane odpowiednio przez podmioty, o których

mowa w art. 138 ust. 3 i 4 oraz art. 139 ust. 3, w których osoby te odbywają szkolenie.

2a. Dokumentami uprawniającymi do korzystania z bezpłatnych świadczeń,

o których mowa w ust. 1, w razie zachorowania lub doznania uszczerbku na zdrowiu

są: decyzja w sprawie obowiązku udziału w szkoleniu w zakresie powszechnej

samoobrony oraz zaświadczenie organizatora szkolenia potwierdzające udział

w szkoleniu i stwierdzające, że do zachorowania lub powstania uszczerbku na zdrowiu

doszło podczas lub w związku z wykonywaniem tego obowiązku albo

w bezpośredniej drodze do miejsca jego wykonywania lub w drodze powrotnej, które

należy przedłożyć podmiotom leczniczym.

3. Osobom, które doznały uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku powstałego

podczas lub w związku z wykonywaniem obowiązku szkolenia ludności w zakresie

powszechnej samoobrony albo w bezpośredniej drodze do miejsca wykonywania tego

obowiązku lub w drodze powrotnej, oraz członkom rodzin osób zmarłych wskutek

takiego wypadku przysługują świadczenia na zasadach i w trybie przewidzianym dla

pracowników w przepisach o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób

zawodowych, z tym że prawo do świadczeń ustala i świadczenia wypłaca Zakład

Ubezpieczeń Społecznych.

Art. 171. 1. Rada Ministrów określa w drodze rozporządzenia organizację,

zasady i wymiar szkolenia ludności w zakresie powszechnej samoobrony, zasady

i tryb zwalniania od obowiązku szkolenia oraz właściwość organów w tych sprawach.

2. Ćwiczenia praktyczne w zakresie powszechnej samoobrony zarządza Rada

Ministrów, w drodze rozporządzenia, określając każdorazowo kategorie osób

zobowiązane do udziału w tych ćwiczeniach, obszar, na którym będą one

przeprowadzane, oraz ich zakres.

Art. 172. 1. Osoby posiadające obywatelstwo polskie mogą być zobowiązane do

zaopatrzenia się w sprzęt ochrony indywidualnej oraz w inne artykuły i przedmioty

niezbędne w razie zagrożenia.

2. Obowiązek, o którym mowa w ust. 1, może wprowadzić Rada Ministrów

w drodze rozporządzenia, określając równocześnie zasady i warunki zaopatrzenia.

Art. 173. 1. W ramach przygotowania do samoobrony osoby posiadające

obywatelstwo polskie mogą być zobowiązane do:

15.03.2018

©Telksinoe s. 165/200

1) przygotowania ochrony budynku lub lokalu mieszkalnego oraz mienia

osobistego i indywidualnego;

2) zabezpieczenia własnych źródeł wody pitnej i środków spożywczych przed

zanieczyszczeniem lub skażeniem;

3) utrzymywania i konserwacji posiadanego oraz przydzielonego sprzętu i środków

ochrony;

4) utrzymywania i konserwacji domowych pomieszczeń ochronnych;

5) wykonywania innych przedsięwzięć mających na celu ochronę własnego życia,

zdrowia i mienia oraz udzielania pomocy poszkodowanym.

2. Obowiązki określone w ust. 1 nakładają wójtowie lub burmistrzowie

(prezydenci miast).

3. Rada Ministrów określa w drodze rozporządzenia zasady i tryb postępowania

w sprawach, o których mowa w ust. 2.

DZIAŁ V

Służba w jednostkach zmilitaryzowanych

Art. 174. 1. W razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny Rada Ministrów

może objąć militaryzacją jednostki organizacyjne, które wykonują zadania

szczególnie ważne dla obronności lub bezpieczeństwa Państwa, a także jednostki

organizacyjne specjalnie tworzone do wykonywania takich zadań.

2. Rada Ministrów, na wniosek ministrów i wojewodów po uprzednim

zaopiniowaniu przez Ministra Obrony Narodowej, ustala istniejące i specjalnie

tworzone jednostki organizacyjne, które przewiduje się objąć militaryzacją (jednostki

przewidziane do militaryzacji) oraz jednostki organizacyjne stanowiące bazę

formowania specjalnie tworzonych jednostek zmilitaryzowanych, a także limity osób,

które przewiduje się powołać do służby w jednostkach zmilitaryzowanych.

3. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, kategorie zadań

uzasadniających militaryzację oraz tryb ustalania jednostek organizacyjnych i limitów

osób, o których mowa w ust. 2, a także wzór wniosku o objęcie poszczególnych

jednostek organizacyjnych przygotowaniami do militaryzacji. Roz porządzenie

uwzględni w szczególności potrzeby związane z rozwinięciem systemu obronności

i funkcjonowaniem jego elementów w warunkach zewnętrznego zagrożenia państwa

i w czasie wojny, w tym mobilizacyjne i wojenne potrzeby Sił Zbrojnych

Rzeczypospolitej Polskiej oraz zapewnienia wsparcia wojskom sojuszniczym na

terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyszczególnieniem we wzorze wniosku

15.03.2018

©Telksinoe s. 166/200

przeznaczenia tych jednostek, ich siedzib, organów, o których mowa w art. 187 ust. 3,

oraz organów, według których ustaleń będą przygotowywane poszczególne jednostki,

jak również specyfikacji przewidywanych wydatków z tym związanych.

4. Jednostki organizacyjne, o których mowa w ust. 1 i 2, Rada Ministrów może

objąć militaryzacją również w razie wprowadzenia stanu wyjątkowego na całym

terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Art. 175. 1. Do służby w jednostkach zmilitaryzowanych mogą być

przeznaczone osoby spełniające wymagania określone w ust. 3, o ile nie spełniają

przesłanek wskazanych w ust. 4.

2. Przeznaczenie osób do służby w jednostkach zmilitaryzowanych następuje

w drodze nadania im przydziałów organizacyjno-mobilizacyjnych do tych jednostek.

Przydziały nadaje się również po objęciu militaryzacją ustalonych jednostek

organizacyjnych.

3. W czasie pokoju przydziały organizacyjno-mobilizacyjne mogą być nadawane

mężczyznom, którzy nie ukończyli sześćdziesięciu lat życia, i kobietom, które nie

ukończyły pięćdziesięciu pięciu lat życia. Po objęciu militaryzacją ustalonych

jednostek organizacyjnych przydziały do tych jednostek nadaje się również osobom,

które nie osiągnęły wieku określonego w odpowiednich przepisach o zaopatrzeniu

emerytalnym.

4. Przydziałów organizacyjno-mobilizacyjnych nie nadaje się osobom, które:

1) przekroczyły wiek określony w ust. 3;

2) nie ukończyły osiemnastu lat życia;

2a) są żołnierzami w czynnej służbie wojskowej;

3) są osobami o nieuregulowanym stosunku do służby wojskowej;

4) mają nadane przydziały kryzysowe lub przydziały mobilizacyjne albo

pracownicze przydziały mobilizacyjne do jednostek wojskowych;

5) są funkcjonariuszami Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji

Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby

Ochrony Państwa, Służby Więziennej, Straży Ochrony Kolei i Państwowej

Straży Pożarnej, jeżeli osoby te na mocy odrębnych przepisów mogą pełnić

służbę w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny i są przeznaczone do

pełnienia tej służby;

6) zostały uznane za stale lub długotrwale niezdolne do pracy w gospodarstwie

rolnym na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu

społecznym rolników lub za całkowicie niezdolne do pracy oraz samodzielnej

15.03.2018

©Telksinoe s. 167/200

egzystencji albo całkowicie niezdolne do pracy na podstawie ustawy z dnia

17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń

Społecznych lub zaliczone do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności albo

umiarkowanym stopniu niepełnosprawności w rozumieniu ustawy z dnia

27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób

niepełnosprawnych;

7) zostały skazane na karę pozbawienia wolności i oczekują na jej odbycie albo ją

odbywają.

5. Osobom zatrudnionym w istniejących jednostkach przewidzianych do

militaryzacji oraz jednostkach organizacyjnych stanowiących bazę formowania

specjalnie tworzonych jednostek przewidzianych do militaryzacji, przydziały

organizacyjno-mobilizacyjne nadaje się w formie zbiorowej listy imiennej.

Pozostałym osobom, o których mowa w ust. 1, przydziały organizacyjno-

-mobilizacyjne nadaje się w formie kart przydziału.

6. Przydziały organizacyjno-mobilizacyjne nadają:

1) kierownicy istniejących jednostek przewidzianych do militaryzacji oraz

jednostek organizacyjnych stanowiących bazę formowania specjalnie

tworzonych jednostek przewidzianych do militaryzacji, a także kierownicy

jednostek zmilitaryzowanych – osobom zatrudnionym w tych jednostkach, z tym

że osobom będącym żołnierzami rezerwy przydziały nadaje się w uzgodnieniu

z wojskowym komendantem uzupełnień właściwym ze względu na miejsce

pobytu stałego (zamieszkania) osoby, której ma być nadany przydział;

2) wojskowi komendanci uzupełnień właściwi ze względu na miejsce pobytu

stałego (zamieszkania) – pozostałym osobom, na wniosek kierownika jednostki

przewidzianej do militaryzacji.

7. Przydział organizacyjno-mobilizacyjny nadany w czasie pokoju podlega

unieważnieniu, jeżeli osoba, której nadano przydział:

1) otrzymała kartę mobilizacyjną do jednostki wojskowej;

2) została powołana do czynnej służby wojskowej;

3) zrzekła się obywatelstwa polskiego;

4) zamieszkała na stałe poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej;

5) osiągnęła wiek określony w ust. 3 albo spełniła przesłanki określone w ust. 4

pkt 5–7;

6) (uchylony)

15.03.2018

©Telksinoe s. 168/200

7) otrzymała wypowiedzenie stosunku pracy albo rozwiązała stosunek pracy lub

służby z pracodawcą, który nadał przydział organizacyjno-mobilizacyjny.

8. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, tryb postępowania

związanego z nadawaniem przydziałów organizacyjno-mobilizacyjnych, a także

wzory zbiorowej listy imiennej oraz karty przydziału, o których mowa w ust. 5,

z uwzględnieniem we wzorach danych osobowych i danych o miejscu pełnienia

służby oraz poświadczenia przyjęcia do wiadomości faktu przeznaczenia do służby

w jednostce zmilitaryzowanej. W rozporządzeniu należy uwzględnić także sposób

kwalifikowania osób, którym przewiduje się nadać przydział organizacyjno-

-mobilizacyjny do jednostek zmilitaryzowanych oraz sporządzania zapotrzebowania

na uzupełnienie potrzeb specjalnie tworzonych jednostek przewidzianych do

militaryzacji żołnierzami rezerwy, ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb jednostek

podległych Ministrowi Obrony Narodowej, Ministrowi Sprawiedliwości oraz

ministrom właściwym do spraw wewnętrznych i transportu.

Art. 176. 1. Osoby, którym nadano przydziały organizacyjno-mobilizacyjne, są

obowiązane do odbywania ćwiczeń w jednostkach przewidzianych do militaryzacji

w czasie wolnym od pracy w wymiarze do piętnastu dni w roku, w tym nie więcej niż

pięć dni ustawowo wolnych od pracy, z zastrzeżeniem przepisu ust. 2. Przepisy

art. 148 ust. 3–5 stosuje się odpowiednio.

1a. Osoby, o których mowa w ust. 1, które mają lub mogą mieć dostęp do

informacji niejawnych, podlegają, na zasadach określonych w przepisach o ochronie

informacji niejawnych, właściwemu postępowaniu sprawdzającemu. Postępowanie

sprawdzające przeprowadza Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Służba

Kontrwywiadu Wojskowego, zgodnie z właściwością określoną w przepisach

o ochronie informacji niejawnych, na pisemny wniosek kierownika jednostki

organizacyjnej przewidzianej do militaryzacji, do której nadano przydziały

organizacyjno-mobilizacyjne.

2. Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, jednostki przewidziane do

militaryzacji, do których osoby posiadające przydziały organizacyjno-mobilizacyjne

mogą być powoływane do odbywania ćwiczeń w wymiarze przewidzianym

w art. 104.

3. Rada Ministrów określi corocznie, w drodze rozporządzenia, liczbę osób

powoływanych w roku kalendarzowym do odbycia ćwiczeń w jednostkach

przewidzianych do militaryzacji, z uwzględnieniem potrzeby zapewnienia realizacji

zadań przewidzianych dla tych jednostek na czas mobilizacji oraz wojny.

15.03.2018

©Telksinoe s. 169/200

4. Przeprowadzenie ćwiczeń w jednostkach przewidzianych do militaryzacji

zarządza Prezes Rady Ministrów.

5. Powołanie do odbycia ćwiczeń w jednostkach przewidzianych do militaryzacji

następuje:

1) w stosunku do osób zatrudnionych w istniejących jednostkach przewidzianych

do militaryzacji oraz jednostkach stanowiących bazę formowania specjalnie

tworzonych jednostek przewidzianych do militaryzacji – w formie zbiorowych

list imiennych sporządzanych przez kierowników tych jednostek;

2) w stosunku do pozostałych osób – w formie wezwania wystawionego przez

wojskowego komendanta uzupełnień właściwego ze względu na miejsce pobytu

stałego tych osób, na wniosek kierownika jednostki przewidzianej do

militaryzacji.

6. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, tryb postępowania

związanego z powoływaniem do odbycia ćwiczeń w jednostkach przewidzianych do

militaryzacji oraz wzór wezwania, o którym mowa w ust. 5 pkt 2, uwzględniając

w szczególności sposób wzywania osób, które przewiduje się powołać do odbycia

ćwiczeń w jednostkach przewidzianych do militaryzacji organizowanych w związku

ze zwalczaniem klęsk żywiołowych lub usuwaniem ich skutków, a także ćwiczeń

przeprowadzanych w trybie natychmiastowego stawiennictwa. Wzór wezwania

powinien uwzględniać dane osobowe, przewidywany czas trwania ćwiczeń oraz

termin i miejsce stawienia się, a także poświadczenie przyjęcia do wiadomości faktu

powołania na ćwiczenia.

Art. 177. 1. Do osób odbywających ćwiczenia w jednostkach przewidzianych do

militaryzacji stosuje się przepisy prawa pracy obowiązujące pracowników tych

jednostek.

1a. Do osób odbywających ćwiczenia jednostek przewidzianych do militaryzacji

stosuje się wymiar i rozkład czasu pracy obowiązujące w jednostce przewidzianej do

militaryzacji.

1b. Przedłużenie czasu pracy osób odbywających ćwiczenia w jednostce

przewidzianej do militaryzacji poza normalne godziny pracy może nastąpić na

zasadach i w trybie przewidzianych w przepisach prawa pracy obowiązujących w jed-

nostce przewidzianej do militaryzacji, z tym że nie stosuje się określonej w tych

przepisach dopuszczalnej liczby godzin nadliczbowych oraz dozwolona jest praca

w dniach ustawowo wolnych od pracy.

15.03.2018

©Telksinoe s. 170/200

1c. Osobie odbywającej ćwiczenia w jednostce przewidzianej do militaryzacji

można powierzyć wykonywanie pracy innego rodzaju niż wynikająca z nawiązanego

stosunku pracy lub stosunku służbowego, jeżeli odpowiada ona jej kwalifikacjom.

Osobie tej przysługuje wówczas wynagrodzenie odpowiadające rodzajowi

powierzonej pracy, nie niższe jednak niż ostatnio otrzymywane przed dniem

powierzenia innego rodzaju pracy. W takim przypadku wypowiedzenie

dotychczasowych warunków pracy i płacy nie jest wymagane.

2. Osobom odbywającym ćwiczenia w jednostkach przewidzianych do

militaryzacji, niezatrudnionym w tych jednostkach, przysługują uprawnienia

żołnierzy rezerwy odbywających ćwiczenia wojskowe.

2a. Osobom, o których mowa w ust. 2, przysługuje wynagrodzenie określone dla

żołnierzy rezerwy odbywających ćwiczenia wojskowe, według stopnia wojskowego

posiadanego przez te osoby, a jeżeli nie posiadają one stopnia wojskowego – według

stopnia wojskowego szeregowego.

3. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, stawki wynagrodzenia

osób odbywających ćwiczenia w jednostkach przewidzianych do militaryzacji

niezatrudnionych w tych jednostkach oraz tryb wypłacania przez jednostkę

przewidzianą do militaryzacji przysługującego im wynagrodzenia, z uwzględnieniem,

że dzienną stawkę wynagrodzenia nalicza się, jeżeli czas odbywanych ćwiczeń jest nie

krótszy niż osiem godzin.

Art. 178. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia:

1) zadania związane z przygotowaniem jednostek organizacyjnych przewidzianych

do objęcia ich militaryzacją oraz organy zobowiązane do realizacji tych zadań,

z uwzględnieniem zakresu przedsięwzięć, trybu ich wykonania, terminów

gotowości do działania, zabezpieczenia potrzeb, zapewnienia środków

finansowych;

2) zasady wyposażania jednostek przewidzianych do militaryzacji i jednostek

zmilitaryzowanych w środki transportowe, maszyny i urządzenia oraz w sprzęt

wojskowy, z uwzględnieniem źródeł ich pochodzenia;

3) zasady i tryb przeprowadzania kontroli stanu przygotowania jednostek

organizacyjnych przewidzianych do objęcia ich militaryzacją oraz organy

właściwe w tych sprawach, z uwzględnieniem przedmiotu kontroli i podmiotów

objętych kontrolą.

15.03.2018

©Telksinoe s. 171/200

Art. 179. 1. Z dniem objęcia militaryzacją ustalonych jednostek organizacyjnych

jednostki te stają się jednostkami zmilitaryzowanymi, a osoby, którym nadano

przydziały organizacyjno-mobilizacyjne do tych jednostek, są osobami pełniącymi

służbę w jednostce zmilitaryzowanej.

2. Po objęciu militaryzacją ustalonych jednostek organizacyjnych do służby

w tych jednostkach mogą być powoływane, w drodze nadania przydziałów

organizacyjno-mobilizacyjnych, również inne osoby niż określone w ust. 1, jeżeli

posiadają kwalifikacje przydatne do tej służby.

Art. 180. 1. Kierownik jednostki zmilitaryzowanej zwalnia ze służby w tej

jednostce:

1) osoby, które osiągnęły wiek określony w odpowiednich przepisach

o zaopatrzeniu emerytalnym;

2) osoby, które utraciły zdolność do wykonywania zawodu.

2. Kierownik jednostki zmilitaryzowanej może zwolnić ze służby w tej jednostce

inne osoby niż określone w ust. 1, jeżeli wykonują one czynności niezwiązane

bezpośrednio z przedmiotem działania tej jednostki.

3. Osoby zwolnione ze służby w jednostce zmilitaryzowanej oraz osoby, które

nie zostały powołane do tej służby, pozostają pracownikami jednostki

zmilitaryzowanej.

Art. 181. 1. Osoby pełniące służbę w jednostce zmilitaryzowanej nie mogą

rozwiązać stosunku pracy z tą jednostką.

2. Rozwiązanie stosunku pracy z osobą pełniącą służbę w jednostce

zmilitaryzowanej może nastąpić tylko po uprzednim zwolnieniu tej osoby ze służby.

Art. 182. 1. Dotychczasowy stosunek pracy osób pełniących służbę

w jednostkach zmilitaryzowanych ulega zawieszeniu z dniem powołania ich do tej

służby; jednocześnie powstaje z mocy prawa stosunek służbowy militaryzacji,

uregulowany przepisami niniejszego działu.

2. Do osób pełniących służbę w jednostkach zmilitaryzowanych stosuje się

ogólnie obowiązujące przepisy prawa pracy oraz przepisy szczególne, jeżeli

obowiązują w tych jednostkach, ze zmianami i uzupełnieniami wynikającymi

z przepisów niniejszego działu.

2a. Kierownicy jednostek zmilitaryzowanych ponoszą odpowiedzialność za stan

bezpieczeństwa i higieny służby osób pełniących służbę w tych jednostkach i są

15.03.2018

©Telksinoe s. 172/200

obowiązani zapewnić warunki ochrony ich życia i zdrowia przez zapewnienie

bezpiecznych i higienicznych warunków pracy.

2b. Osobom pełniącym służbę w jednostkach zmilitaryzowanych w razie

ogłoszenia mobilizacji, ogłoszenia stanu wojennego i w czasie wojny przysługują

bezpłatne świadczenia zdrowotne. Koszty tych świadczeń pokrywa się z części

budżetu państwa, której dysponentem jest organ, któremu podlega jednostka

zmilitaryzowana.

3. Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, może określić szczegółowe zasady

pełnienia służby w jednostkach zmilitaryzowanych, uwzględniając specyfikę służby

w jednostkach przydzielonych Siłom Zbrojnym oraz podlegających Ministrowi

Obrony Narodowej, Ministrowi Sprawiedliwości, a także ministrowi właściwemu do

spraw wewnętrznych.

3a. W zakresie uprawnień osób pełniących służbę w jednostkach

zmilitaryzowanych i członków ich rodzin stosuje się odpowiednio przepisy art. 118,

119 ust. 1, 2 i 4, art. 120, 122, 124–126, 130–132 oraz art. 136.

4. Stosunek służbowy militaryzacji, o którym mowa w ust. 1, oraz jego skutki

prawne wygasają z mocy prawa z dniem zwolnienia ze służby w jednostce

zmilitaryzowanej.

5. Okres pełnienia służby w jednostce zmilitaryzowanej wlicza się do okresu

zatrudnienia w zakresie wszystkich uprawnień wynikających ze stosunku pracy.

Art. 183. 1. Osoby pełniące służbę w jednostce zmilitaryzowanej są obowiązane

do wykonywania poleceń przełożonych, wydanych w sprawach służbowych.

2. Osoby pełniące służbę w jednostce zmilitaryzowanej mogą być wyznaczane

przez kierownika jednostki na inne stanowiska pracy, niż zajmowały w dniu

powołania do tej służby.

3. Wyznaczenie na niższe stanowisko pracy może nastąpić tylko:

1) w razie naruszenia dyscypliny służby w jednostce zmilitaryzowanej;

2) ze względu na potrzeby organizacyjne jednostki zmilitaryzowanej;

3) na wniosek osoby zainteresowanej.

4. Osoby pełniące służbę w jednostce zmilitaryzowanej mogą być przenoszone

do innej jednostki. Przeniesienie następuje w drodze nadania przydziału

organizacyjno-mobilizacyjnego.

5. Jeżeli przeniesienie, o którym mowa w ust. 4, miałoby nastąpić do jednostki

zmilitaryzowanej mającej siedzibę w innej miejscowości, przepisu ust. 4 nie stosuje

się do:

15.03.2018

©Telksinoe s. 173/200

1) kobiet w ciąży i w okresie sześciu miesięcy po odbyciu porodu;

2) (uchylony)

3) osób sprawujących opiekę nad:

a) dziećmi do lat szesnastu,

b) wspólnie z nimi zamieszkałymi osobami obłożnie chorymi lub osobami,

wobec których orzeczono stałą niezdolność do pracy w gospodarstwie

rolnym na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu

społecznym rolników, lub uznanymi za całkowicie niezdolne do pracy oraz

samodzielnej egzystencji na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.

o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, lub

zaliczonymi do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności na podstawie

ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej

oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych,

jeżeli opieki tej nie można powierzyć innej osobie.

Art. 184. 1. Osoby pełniące służbę w jednostce zmilitaryzowanej otrzymują

w razie ogłoszenia mobilizacji, ogłoszenia stanu wojennego i w czasie wojny,

z zastrzeżeniem ust. 2, wynagrodzenie według zajmowanego stanowiska służbowego.

2. Wynagrodzenie osób pełniących służbę w jednostce zmilitaryzowanej nie

może być niższe od otrzymywanego w dniu powołania do tej służby.

3. Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, inne niż określone

w ust. 1 stawki wynagrodzenia osób pełniących służbę w jednostkach

zmilitaryzowanych, uwzględniając zakres zadań powierzonych na poszczególnych

stanowiskach.

Art. 185. 1. Służba w jednostkach zmilitaryzowanych jest wykonywana

w wymiarze i rozkładzie czasu określonym w ogólnie obowiązujących przepisach

prawa pracy.

2. Minister (wojewoda), któremu podlega jednostka zmilitaryzowana, może

ustalać inny niż określony w ust. 1 wymiar i rozkład czasu służby, z zachowaniem

prawa do wypoczynku.

3. Czas służby ustalony przez właściwe organy na podstawie ust. 2 nie może

naruszać ogólnie obowiązujących przepisów prawa pracy dotyczących ochrony pracy

kobiet i zatrudnienia młodocianych, a także dotyczących czasu pracy pracowników

zatrudnionych w warunkach szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia

15.03.2018

©Telksinoe s. 174/200

oraz pracowników uznanych za osoby niepełnosprawne w rozumieniu przepisów

o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

Art. 186. 1. Osoby odbywające ćwiczenia w jednostkach przewidzianych do

militaryzacji i pełniące służbę w jednostkach zmilitaryzowanych są obowiązane do

noszenia w czasie ćwiczeń albo służby umundurowania i oznak, jeżeli

umundurowanie i oznaki zostały ustanowione dla jednostki organizacyjnej, w której

są odbywane ćwiczenia lub jest pełniona służba.

2. Osoby odbywające ćwiczenia w jednostkach przewidzianych do militaryzacji

i pełniących służbę w jednostkach zmilitaryzowanych są obowiązane do noszenia,

w czasie ćwiczeń albo służby, uzbrojenia i innego wyposażenia specjalnego

przewidzianego w odrębnych przepisach dla jednostek organizacyjnych, w których są

odbywane ćwiczenia lub jest pełniona służba.

Art. 187. 1. Kierownikiem jednostki przewidzianej do militaryzacji jest

kierownik jednostki organizacyjnej, którą przewiduje się objąć militaryzacją, albo

kierownik jednostki organizacyjnej stanowiącej bazę formowania specjalnie

tworzonej jednostki zmilitaryzowanej.

2. Kierownikiem jednostki zmilitaryzowanej jest kierownik jednostki

organizacyjnej objętej militaryzacją.

3. Jednostki przewidziane do militaryzacji w sprawach przygotowania ich

objęcia militaryzacją podlegają właściwym ministrom (wojewodom) zgodnie

z ogólnie obowiązującymi przepisami.

4. Jednostki zmilitaryzowane podlegają ministrom właściwym ze względu na

przedmiot ich działania albo właściwym miejscowo wojewodom, zgodnie z ogólnie

obowiązującymi przepisami.

5. Jednostki zmilitaryzowane wykonują zadania ustalone przez organy, którym

podlegają.

Art. 188. 1. Rada Ministrów może przydzielić jednostki zmilitaryzowane

ministrom (wojewodom) innym niż określeni w art. 187 ust. 3 i 4 albo organom

obrony cywilnej.

2. Rada Ministrów może przydzielić jednostki zmilitaryzowane do Sił Zbrojnych

Rzeczypospolitej Polskiej.

3. W wypadkach, o których mowa w ust. 2, jednostka zmilitaryzowana podlega

organowi wojskowemu określonemu przez Ministra Obrony Narodowej.

15.03.2018

©Telksinoe s. 175/200

4. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb

postępowania w sprawach, o których mowa w ust. 1–3, z uwzględnieniem

w szczególności potrzeb organizacyjnych Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

oraz struktury dowodzenia tymi Siłami Zbrojnymi w czasie pokoju i na wypadek

wojny.

DZIAŁ VI

(uchylony)

DZIAŁ VIA

Udzielanie zgody obywatelom polskim na służbę w obcym wojsku lub obcej

organizacji wojskowej

Art. 199a. 1. Obywatel polski może przyjąć służbę w obcym wojsku lub obcej

organizacji wojskowej za zgodą organu, o którym mowa w art. 199d.

2. Zgody nie udziela się w razie ogłoszenia mobilizacji, w czasie wojny oraz

w razie wprowadzenia na całym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanu

wojennego lub stanu wyjątkowego.

3. Obywatele polscy, którzy przed ogłoszeniem, zaistnieniem lub

wprowadzeniem stanów, o których mowa w ust. 2, uzyskali zgodę na przyjęcie służby

w obcym wojsku lub obcej organizacji wojskowej, mogą pełnić tę służbę przez okres,

na jaki zgoda została im udzielona, o ile rozpoczęli już pełnienie tej służby.

4. Obowiązek uzyskiwania zgody, o której mowa w ust. 1, nie dotyczy obywateli

polskich będących jednocześnie obywatelami innego państwa, jeżeli stale zamieszkują

na jego terytorium i zamierzają przyjąć służbę w siłach zbrojnych lub organizacji

wojskowej tego państwa.

5. Zgody udziela się wyłącznie na pisemny wniosek obywatela polskiego, który

zamierza przyjąć służbę w obcym wojsku lub obcej organizacji wojskowej, złożony

do właściwego organu, o którym mowa w art. 199d.

6. Do wniosku, o którym mowa w ust. 5, dołącza się:

1) zaświadczenie o niekaralności z Krajowego Rejestru Karnego;

2) zaświadczenie naczelnika urzędu skarbowego o braku zaległości podatkowych;

3) zaświadczenie właściwego oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub

Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o braku zaległości z tytułu składek

na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenia zdrowotne;

4) zaświadczenie z Krajowego Rejestru Sądowego o niefigurowaniu w rejestrze

dłużników niewypłacalnych;

Dodany pkt 5 w

ust. 6 w art. 199a

15.03.2018

wejdzie w życie z

dn. 1.02.2019 r.

(Dz. U. z 2018 r.

poz. 398).

©Telksinoe s. 176/200

<5) oświadczenie osoby, o której mowa w ust. 5, że nie jest ujawniona

w Centralnym Rejestrze Restrukturyzacji i Upadłości.>

Art. 199b. Obywatelowi polskiemu podlegającemu powszechnemu

obowiązkowi obrony może być udzielona zgoda na służbę w obcym wojsku lub obcej

organizacji wojskowej tylko w przypadku, gdy ma uregulowany stosunek do służby

wojskowej, nie jest żołnierzem w czynnej służbie wojskowej oraz nie posiada

przydziału kryzysowego, przydziału mobilizacyjnego, pracowniczego przydziału

mobilizacyjnego lub przydziału organizacyjno-mobilizacyjnego, a właściwy

wojskowy komendant uzupełnień nie prowadzi postępowania w sprawie nadania temu

obywatelowi któregokolwiek z tych przydziałów.

Art. 199c. 1. Zgody na służbę w obcym wojsku lub obcej organizacji wojskowej

można udzielić, z zastrzeżeniem ust. 2, jeżeli są spełnione łącznie następujące

warunki:

1) służba ta nie narusza interesów Rzeczypospolitej Polskiej;

2) służba nie jest zakazana przez prawo międzynarodowe;

3) służba nie wpłynie na zadania wykonywane przez Siły Zbrojne;

4) nie zachodzi przeszkoda, o której mowa w art. 199b.

2. Nie udziela się zgody na służbę w obcym wojsku lub obcej organizacji

wojskowej pomimo spełnienia warunków określonych w ust. 1, jeżeli obywatel polski,

ubiegający się o zgodę:

1) został przeniesiony do rezerwy wskutek uznania przez właściwą komisję

lekarską za niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju (kategoria

„D” zdolności do czynnej służby wojskowej);

2) nie spełnił choćby jednego z obowiązków określonych w art. 31a ust. 2, art. 32

ust. 1 i 4, art. 34, art. 40, art. 48 ust. 1, art. 52 ust. 1 oraz art. 53 ust. 1 i 3–6, jeżeli

do ich spełnienia był zobowiązany;

3) nie został powołany i nie odbył zasadniczej służby wojskowej, przeszkolenia

wojskowego, ćwiczeń wojskowych, ćwiczeń w jednostkach przewidzianych do

militaryzacji lub służby w obronie cywilnej, z przyczyn leżących po stronie

obywatela;

4) został uznany przez właściwą komisję lekarską za trwale i całkowicie

niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju oraz w razie

ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny (kategoria „E” zdolności do czynnej

służby wojskowej);

15.03.2018

©Telksinoe s. 177/200

5) złożył wniosek o przeznaczenie go do służby zastępczej, został przeznaczony do

służby zastępczej, został skierowany do odbycia służby zastępczej, odbywał

służbę zastępczą, został przeniesiony do rezerwy po odbyciu służby zastępczej

lub bez jej odbycia;

6) został skazany prawomocnym wyrokiem sądu na karę co najmniej jednego roku

pozbawienia wolności, w tym także z warunkowym zawieszeniem jej

wykonania;

7) odbywa karę pozbawienia wolności lub oczekuje na jej wykonanie;

8) znajduje się w okresie próby w wykonywaniu warunkowo zawieszonej kary

pozbawienia wolności;

9) odbywa karę ograniczenia wolności;

10) ma zaległości podatkowe lub zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie

społeczne lub zdrowotne;

[11) jest wpisany do rejestru dłużników niewypłacalnych.] Nowe brzmienie

pkt 11 w ust. 2 w

<11) jest wpisany do rejestru dłużników niewypłacalnych Krajowego Rejestru art. 199c wejdzie

w życie z dn.

Sądowego lub ujawniony w Centralnym Rejestrze Restrukturyzacji

1.02.2019 r. (Dz.

i Upadłości.> U. z 2018 r. poz.

398).

3. Złożenie wniosku, o którym mowa w art. 199a ust. 5, nie powoduje

obowiązku skierowania obywatela polskiego ubiegającego się o zgodę do właściwej

wojskowej komisji lekarskiej w celu określenia zdolności do czynnej służby

wojskowej.

Art. 199d. 1. Zgody na służbę w obcym wojsku lub obcej organizacji wojskowej

udziela albo odmawia jej udzielenia, z zastrzeżeniem ust. 2, minister właściwy do

spraw wewnętrznych, po zasięgnięciu opinii Ministra Obrony Narodowej i ministra

właściwego do spraw zagranicznych lub organów przez nich upoważnionych.

2. Obywatelom polskim będącym byłymi żołnierzami zawodowymi zgody

udziela albo odmawia jej udzielenia Minister Obrony Narodowej, po zasięgnięciu

opinii ministra właściwego do spraw zagranicznych lub organu przez niego

upoważnionego.

3. Obywatele polscy zamieszkujący lub przebywający czasowo powyżej trzech

miesięcy za granicą składają wniosek o udzielenie zgody na służbę w obcym wojsku

lub obcej organizacji wojskowej do organu określonego w ust. 1 lub 2, za

pośrednictwem polskiego urzędu konsularnego.

4. Udzielenie zgody i odmowa jej udzielenia następuje w drodze decyzji

administracyjnej.

15.03.2018

©Telksinoe s. 178/200

5. Osobom, którym została udzielona zgoda na służbę w obcym wojsku lub obcej

organizacji wojskowej, nie nadaje się przydziałów wymienionych w art. 199b przez

okres, na jaki zgoda ta została udzielona.

6. Organ udzielający zgody zawiadamia właściwego wojskowego komendanta

uzupełnień o każdym przypadku udzielenia obywatelowi polskiemu zgody na służbę

w obcym wojsku lub obcej organizacji wojskowej.

Art. 199e. Udzielenie zgody na służbę w obcym wojsku lub obcej organizacji

wojskowej nie rodzi odpowiedzialności organów Rzeczypospolitej Polskiej za

następstwa podjęcia tej służby.

Art. 199f. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia:

1) tryb udzielania obywatelom polskim zgody na służbę w obcym wojsku lub obcej

organizacji wojskowej, mając na uwadze, że w udzielanej zgodzie należy podać

nazwę obcego wojska lub obcej organizacji wojskowej, w której może być

pełniona służba, okres, na jaki udziela się zgody, a także wymóg zawiadomienia

polskiego urzędu konsularnego o terminie i miejscu rozpoczęcia służby oraz jej

zakończenia;

2) wzór wniosku o udzielenie zgody na służbę w obcym wojsku lub obcej

organizacji wojskowej;

3) zakres informacji, o które występują do ministra właściwego do spraw

zagranicznych lub organu przez niego upoważnionego organy udzielające zgody,

jak również zakres informacji, o które występuje do Ministra Obrony Narodowej

lub organu przez niego upoważnionego minister właściwy do spraw

wewnętrznych, mając każdorazowo na uwadze obowiązek zabezpieczania

interesów Rzeczypospolitej Polskiej oraz możliwości wykonywania zadań przez

Siły Zbrojne.

DZIAŁ VII

Świadczenia na rzecz obrony

Rozdział 1

Świadczenia osobiste w czasie pokoju

Art. 200. 1. Na osoby posiadające obywatelstwo polskie, które ukończyły

szesnaście, a nie przekroczyły sześćdziesięciu lat życia, może być nałożony

obowiązek świadczeń osobistych, polegających na wykonywaniu różnego rodzaju

15.03.2018

©Telksinoe s. 179/200

prac doraźnych na rzecz przygotowania obrony państwa albo zwalczania klęsk

żywiołowych i likwidacji ich skutków.

2. Obowiązek świadczeń osobistych może obejmować również obowiązek

użycia posiadanych narzędzi prostych, a w stosunku do osób wykonujących

świadczenia polegające na doręczaniu dokumentów powołania do czynnej służby

wojskowej oraz wezwań do wykonania świadczeń, zwanych dalej „kurierami” – także

posiadanych środków transportowych.

3. Obowiązek świadczeń osobistych może być nałożony w związku

z ćwiczeniami wojskowymi, ćwiczeniami w jednostkach przewidzianych do

militaryzacji, ćwiczeniami w obronie cywilnej oraz ćwiczeniami praktycznymi

w zakresie powszechnej samoobrony, a także w celu dostarczenia i obsługi

przedmiotów świadczeń rzeczowych, z zastrzeżeniem ust. 4.

4. W stosunku do kurierów obowiązek świadczeń osobistych może być nałożony

w celu sprawdzenia gotowości mobilizacyjnej Sił Zbrojnych oraz w przypadku

powoływania w trybie natychmiastowego stawiennictwa żołnierzy rezerwy

posiadających przydziały kryzysowe lub wezwania żołnierzy OT do stawienia się do

pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie.

Art. 201. 1. Czas wykonywania świadczeń osobistych nie może przekraczać

jednorazowo dwunastu godzin, a w stosunku do kurierów oraz osób dostarczających

i obsługujących przedmioty świadczeń rzeczowych – czterdziestu ośmiu godzin.

2. Nałożenie obowiązku wykonania świadczenia osobistego może nastąpić

najwyżej trzy razy w roku.

3. Do czasu wykonywania świadczeń osobistych, o których mowa w ust. 1,

wlicza się:

1) czas dojazdu do miejsca wykonywania świadczenia osobistego i powrotu do

miejsca pobytu stałego lub pobytu czasowego trwającego ponad trzy miesiące,

nie więcej jednak niż łącznie dwie godziny;

2) czas przeznaczony na wypoczynek, nie więcej jednak niż osiem godzin, jeżeli

świadczenie jest wykonywane dłużej niż dwanaście godzin.

Art. 202. 1. Wójt lub burmistrz (prezydent miasta) nakłada, w drodze decyzji

administracyjnej, obowiązek świadczeń osobistych na wniosek wojskowego

komendanta uzupełnień, kierownika jednostki organizacyjnej stanowiącej bazę

formowania specjalnie tworzonej jednostki zmilitaryzowanej, kierownika jednostki

15.03.2018

©Telksinoe s. 180/200

organizacyjnej wykonującej zadania na potrzeby obrony państwa, o której mowa

w art. 208 ust. 2, albo właściwego organu obrony cywilnej.

2. Decyzję o nałożeniu obowiązku wykonania świadczenia osobistego doręcza

się osobie zobowiązanej i wnioskodawcy na piśmie wraz z uzasadnieniem, na

czternaście dni przed terminem stawienia się do wykonania świadczenia.

3. Od decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje osobie zobowiązanej

i wnioskodawcy odwołanie do wojewody, w terminie 7 dni od dnia doręczenia

decyzji. Decyzja ta może być zmieniona przez wojewodę również z urzędu, jeżeli

została wydana z naruszeniem przepisów prawa.

4. Decyzji, o której mowa w ust. 1, nadaje się rygor natychmiastowej

wykonalności w terminie w niej określonym.

5. Osoba, na którą nałożono obowiązek wykonania świadczenia osobistego, jest

obowiązana stawić się do wykonania tego świadczenia w terminie i miejscu

wskazanym w decyzji.

6. Przepisy art. 60 i 61 stosuje się odpowiednio.

7. Przepisów ust. 1–5 nie stosuje się do kurierów.

Art. 203. 1. Wójt lub burmistrz (prezydent miasta) wydaje w czasie pokoju

decyzję administracyjną o przeznaczeniu osoby do wykonania świadczeń osobistych,

w tym planowanych do wykonania w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny,

na wniosek organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w art. 202 ust. 1.

2. Przeznaczenie osób do funkcji kuriera następuje z urzędu lub na wniosek

wojskowego komendanta uzupełnień.

3. Decyzję, o której mowa w ust. 1, doręcza się osobie przeznaczonej do

wykonywania świadczeń osobistych oraz wnioskodawcy na piśmie wraz

z uzasadnieniem.

4. Od decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje osobie przeznaczonej do

wykonywania świadczeń osobistych i wnioskodawcy odwołanie do wojewody,

w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji.

5. Osoby, którym wydano ostateczne decyzje administracyjne o przeznaczeniu

ich do wykonania świadczeń osobistych, mogą być z urzędu lub na wniosek organów

i kierowników jednostek organizacyjnych, o których mowa w art. 202 ust. 1,

wzywane przez wójta lub burmistrza (prezydenta miasta) do wykonania tych

świadczeń.

15.03.2018

©Telksinoe s. 181/200

6. Wezwanie osób przeznaczonych do funkcji kuriera do wykonania świadczenia

osobistego polegającego na doręczeniu dokumentów, o których mowa w art. 200

ust. 2, może nastąpić z urzędu lub na wniosek wojskowego komendanta uzupełnień.

7. Wezwania, o których mowa w ust. 5 i 6, mogą zobowiązywać do wykonania

świadczeń osobistych w trybie natychmiastowego stawiennictwa.

8. Od wezwań, o których mowa w ust. 5 i 6, odwołanie nie przysługuje.

9. Osoby, o których mowa w ust. 5 i 6, są obowiązane stawić się do wykonania

świadczenia osobistego w terminie i miejscu wskazanych w wezwaniu.

10. Przepisy art. 60 i 61 stosuje się odpowiednio.

Art. 204. 1. Za wykonanie świadczenia osobistego przysługuje ryczałt

godzinowy w wysokości 1/178 kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę

obowiązującego w grudniu roku poprzedniego, ustalanego na podstawie przepisów

ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, za

każdą godzinę czasu, o którym mowa w art. 201 ust. 1 i 3, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3.

2. Jeżeli świadczenie osobiste jest wykonywane przez pracownika w czasie

pracy i pracodawca nie wypłacił wynagrodzenia za czas pracy opuszczony z powodu

świadczenia osobistego, osobie wykonującej świadczenie przysługuje za opuszczony

czas pracy należność pieniężna – zamiast ryczałtu, o którym mowa w ust. 1,

w wysokości odpowiadającej utraconemu wynagrodzeniu za pracę. Należność tę

wypłaca się na podstawie zaświadczenia pracodawcy.

3. Jeżeli świadczenie osobiste jest wykonywane przez pracownika w czasie

urlopu wypoczynkowego, osobie wykonującej świadczenie przysługuje za czas

wykonywania świadczenia, równy średniemu dziennemu wymiarowi czasu pracy,

należność pieniężna, zamiast ryczałtu, o którym mowa w ust. 1, obliczona według

zasad obowiązujących przy ustalaniu wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy.

Należność tę wypłaca się na podstawie zaświadczenia pracodawcy.

4. Ryczałt i należność, o których mowa w ust. 1–3, wypłaca jednostka

organizacyjna, na której rzecz jest wykonywane świadczenie osobiste.

5. Osobom wykonującym świadczenia osobiste przysługuje bezpłatne

wyżywienie na zasadach określonych dla żołnierzy odbywających zasadniczą służbę

wojskową lub ryczałt odpowiadający stawkom tego wyżywienia, o ile czas

wykonywania świadczenia osobistego jest dłuższy niż osiem godzin. Do tego czasu

nie wlicza się czasu, o którym mowa w art. 201 ust. 3 pkt 1.

15.03.2018

©Telksinoe s. 182/200

6. Koszty przejazdu do miejsca wykonywania świadczenia osobistego i powrotu

do miejsca pobytu stałego lub pobytu czasowego trwającego ponad trzy miesiące

ponosi jednostka organizacyjna, na której rzecz jest wykonywane świadczenie.

Art. 205. 1. Pracodawca jest obowiązany zwolnić (usprawiedliwić nieobecność

w pracy) pracownika na czas niezbędny do wykonywania świadczenia osobistego.

2. Czas zwolnienia od pracy (nieobecności w pracy) z powodu wykonywania

świadczenia osobistego wlicza się do okresu pracy wymaganego do nabycia lub

zachowania uprawnień pracowniczych.

Art. 206. 1. Osobom wykonującym świadczenia osobiste, które zachorowały lub

doznały uszczerbku na zdrowiu podczas lub w związku z udzielaniem tych świadczeń

albo w bezpośredniej drodze do miejsca ich wykonywania lub w drodze powrotnej,

przysługuje prawo do bezpłatnego korzystania ze świadczeń podmiotów leczniczych

niebędących przedsiębiorcami w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej.

2. (uchylony)

3. Osobom, które doznały uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku powstałego

podczas lub w związku z wykonywaniem świadczeń osobistych albo w bezpośredniej

drodze do miejsca wykonywania tych świadczeń lub w drodze powrotnej, oraz

członkom rodzin osób zmarłych wskutek takiego wypadku przysługują świadczeni a

na zasadach i w trybie przewidzianym dla pracowników w przepisach

o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, z tym że prawo

do świadczeń ustala i świadczenia wypłaca Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Art. 206a. 1. Obowiązkowi świadczeń osobistych nie podlegają,

z zastrzeżeniem ust. 2:

1) osoby wybrane do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej lub organów

samorządu terytorialnego na czas pełnienia mandatu;

2) żołnierze pełniący czynną służbę wojskową oraz osoby, którym doręczono kartę

powołania do tej służby, jeżeli termin stawienia się do służby koliduje

z terminem wykonania świadczenia;

3) osoby odbywające zasadniczą służbę w obronie cywilnej lub służbę zastępczą;

4) osoby, wobec których orzeczono stałą lub długotrwałą niezdolność do pracy

w gospodarstwie rolnym na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r.

o ubezpieczeniu społecznym rolników, osoby uznane za całkowicie niezdolne do

pracy oraz samodzielnej egzystencji albo całkowicie niezdolne do pracy na

podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu

15.03.2018

©Telksinoe s. 183/200

Ubezpieczeń Społecznych, jak również osoby zaliczone do osób o znacznym

stopniu niepełnosprawności albo umiarkowanym stopniu niepełnosprawności

w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej

i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych;

5) sędziowie, asesorzy sądowi, prokuratorzy, funkcjonariusze Policji, Agencji

Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu

Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura

Antykorupcyjnego, Służby Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Służby

Więziennej, Państwowej Straży Pożarnej, Straży Ochrony Kolei oraz pracownicy

specjalistycznych uzbrojonych formacji ochronnych w jednostkach

organizacyjnych podległych, podporządkowanych lub nadzorowanych przez

ministrów, kierowników urzędów centralnych, wojewodów, Prezesa

Narodowego Banku Polskiego oraz Krajową Radę Radiofonii i Telewizji;

6) kobiety w ciąży i w okresie sześciu miesięcy po odbyciu porodu oraz osoby

sprawujące opiekę nad dziećmi do lat ośmiu;

7) osoby sprawujące opiekę nad wspólnie z nimi zamieszkałymi dziećmi od lat

ośmiu do szesnastu, osobami, wobec których orzeczono stałą niezdolność do

pracy w gospodarstwie rolnym lub uznanymi za całkowicie niezdolne do pracy

oraz samodzielnej egzystencji albo zaliczonymi do osób o znacznym stopniu

niepełnosprawności na podstawie ustaw, o których mowa w pkt 4, a także

osobami obłożnie chorymi, jeżeli opieki tej nie można powierzyć innym osobom;

8) osoby zatrudnione na stanowiskach kierowników podmiotów leczniczych

niebędących przedsiębiorcami w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej

oraz na stanowiskach w opiece społecznej i placówkach opiekuńczo-

-wychowawczych.

2. Zwolnienie osób, o których mowa w ust. 1, od obowiązku świadczeń

osobistych następuje na podstawie dokumentów potwierdzających przyczynę

zwolnienia i przedstawionych wójtowi lub burmistrzowi (prezydentowi miasta) przez

zainteresowane osoby.

Art. 207. 1. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia:

1) tryb i zakres planowania i nakładania obowiązku świadczeń osobistych,

przeznaczania do tych świadczeń i zwalniania z nich oraz ich wykonywania;

2) wzory planów i wykazów świadczeń osobistych prowadzonych przez wojewodę,

terenowe organy administracji wojskowej, organy samorządu terytorialnego

15.03.2018

©Telksinoe s. 184/200

i jednostki organizacyjne, na rzecz których może być wykonywane świadczenie

osobiste;

3) wzory decyzji administracyjnych, wniosków, wezwań i obwieszczeń oraz

zaświadczeń wydawanych w sprawach świadczeń osobistych;

4) tryb wypłacania ryczałtu i należności pieniężnych za wykonanie świadczeń

osobistych oraz dokumenty składane w celu ich wypłacenia.

2. W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 1, należy uwzględnić

w szczególności priorytet zadań realizowanych przez Siły Zbrojne lub zadań

realizowanych na ich rzecz, obowiązek informowania się tych organów oraz ich

powiadamiania przez osoby przeznaczone lub zobowiązane do wykonania świadczeń

osobistych o sytuacjach i okolicznościach mających wpływ na ich wykonanie, sposób

i miejsce przechowywania dokumentów oraz zakres udostępniania lub doręczania

planów i wykazów świadczeń osobistych, bądź ich wyciągów, lub innych

dokumentów sporządzanych w tych sprawach, możliwość wypłacania ryczałtu

i należności pieniężnych nie wcześniej niż po wykonaniu świadczenia osobistego oraz

obowiązek ich zwrotu w przypadku nienależnej wypłaty.

Art. 207a. Wojewoda koordynuje na obszarze województwa działalność

organów samorządu terytorialnego w zakresie planowania i nakładania obowiązku

świadczeń osobistych, w tym:

1) prowadzi zbiorczy wykaz świadczeń osobistych przewidzianych do realizacji na

obszarze województwa;

2) planuje wydatki finansowe związane z nakładaniem obowiązku świadczeń

osobistych na obszarze województwa;

3) nadzoruje zadania związane z planowaniem, typowaniem i nakładaniem

świadczeń osobistych na obszarze województwa;

4) analizuje potrzeby i możliwości realizacji świadczeń osobistych przez organy

gminy na obszarze województwa, a w razie potrzeby wskazuje wójta lub

burmistrza (prezydenta miasta), który może zrealizować zadania nałożenia tych

świadczeń.

Rozdział 2

Świadczenia rzeczowe w czasie pokoju

Art. 208. 1. Na urzędy i instytucje państwowe oraz przedsiębiorców i inne

jednostki organizacyjne, a także osoby fizyczne może być nałożony obowiązek

15.03.2018

©Telksinoe s. 185/200

świadczeń rzeczowych, polegających na oddaniu do używania posiadanych

nieruchomości i rzeczy ruchomych na cele przygotowania obrony Państwa.

2. Świadczenia rzeczowe mogą być wykonywane na rzecz Sił Zbrojnych,

jednostek organizacyjnych stanowiących bazy formowania specjalnie tworzonych

jednostek zmilitaryzowanych, jednostek organizacyjnych obrony cywilnej oraz

jednostek organizacyjnych wykonujących zadania na potrzeby obrony państwa albo

zwalczania klęsk żywiołowych i likwidacji ich skutków.

2a. Jednostkami organizacyjnymi wykonującymi zadania na potrzeby obrony

państwa są jednostki organizacyjne Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego,

Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby

Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, jednostki

organizacyjne podległe i nadzorowane przez Ministra Obrony Narodowej, nie

wchodzące w skład Sił Zbrojnych, a także państwowe jednostki organizacyjne,

o których mowa w art. 221 ust. 1 i 2.

3. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do zakwaterowania przejściowego Sił

Zbrojnych.

4. Przedmiotem świadczeń rzeczowych nie mogą być:

1) tereny, pomieszczenia, środki transportowe, maszyny i inny sprzęt, znajdujące

się w posiadaniu:

a) jednostek organizacyjnych służących bezpośrednio działalności Sejmu

i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej

Polskiej, Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, ministerstw i urzędów

wojewódzkich oraz Narodowego Banku Polskiego i banków, a także

Państwowej Wytwórni Papierów Wartościowych i Mennicy Państwowej,

b) jednostek organizacyjnych podległych, podporządkowanych lub

nadzorowanych odpowiednio przez Ministra Obrony Narodowej, Ministra

Sprawiedliwości, ministra właściwego do spraw wewnętrznych, ministra

właściwego do spraw informatyzacji, Szefa Agencji Bezpieczeństwa

Wewnętrznego, Szefa Agencji Wywiadu oraz Szefa Centralnego Biura

Antykorupcyjnego,

c) przedstawicielstw dyplomatycznych i urzędów konsularnych państw

obcych oraz innych przedstawicielstw i instytucji zrównanych z nimi

w zakresie przywilejów i immunitetów na mocy ustaw, umów lub

powszechnie ustalonych zwyczajów międzynarodowych, jak również

członków tych przedstawicielstw, urzędów i instytucji oraz członków ich

15.03.2018

©Telksinoe s. 186/200

rodzin, a także innych osób zrównanych z nimi w zakresie przywilejów

i immunitetów, jeżeli nie posiadają obywatelstwa polskiego;

2) biblioteki, muzea, archiwa i zabytki uznane przez Prezydenta Rzeczypospolitej

Polskiej za pomniki historii oraz dobra kulturalne, o których mowa w art. 218

ustawy, oraz obiekty wpisane na „listę dziedzictwa światowego” na podstawie

Konwencji w sprawie ochrony światowego dziedzictwa kulturalnego

i naturalnego, przyjętej w Paryżu dnia 16 listopada 1972 r. (Dz. U. z 1976 r.

poz. 190 i 191);

3) zbiory naukowe i artystyczne mające charakter publiczny;

4) świątynie, domy modlitwy oraz pomieszczenia kościołów i innych związków

wyznaniowych mających osobowość prawną, wraz ze znajdującymi się w nich

przedmiotami przeznaczonymi do wykonywania kultu religijnego;

5) przedmioty wyłączone spod egzekucji stosownie do przepisów ustawy z dnia

17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U.

z 2016 r. poz. 599, z późn. zm.5)), z wyjątkiem narzędzi prostych oraz środków

transportowych;

6) parki narodowe i rezerwaty przyrody;

7) przedszkola, domy dziecka, zakłady opiekuńczo-wychowawcze, szkoły

specjalne i internaty tych szkół, specjalne ośrodki wychowawcze i szkolno-

-wychowawcze oraz poradnie psychologiczno-pedagogiczne;

8) urządzenia i sieci telekomunikacyjne:

a) ujęte w planach działania, o których mowa w art. 176a ust. 2 ustawy z dnia

16 lipca 2004 r. – Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. z 2016 r. poz. 1483,

z późn. zm.6)), przewidziane do użycia na potrzeby jednostek

organizacyjnych, o których mowa w ust. 2,

b) niezbędne do wykonania decyzji nałożonych na przedsiębiorców

telekomunikacyjnych przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej

w trybie określonym w art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. –

Prawo telekomunikacyjne;

9) pojazdy samochodowe niedopuszczone do ruchu po drogach publicznych oraz

używane wyłącznie do przewozu wewnątrz zakładu, po przedstawieniu przez

posiadacza odpowiednich dokumentów.

5)

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2016 r. poz. 868, 1228,

1244, 1579, 1860 i 1948 oraz z 2017 r. poz. 933.

6)

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2016 r. poz. 1579,

1823, 1948, 1954 i 2003 oraz z 2017 r. poz. 935.

15.03.2018

©Telksinoe s. 187/200

5. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, dla wykonania

niezbędnych świadczeń rzeczowych:

1) rodzaj i liczbę nieruchomości, które mogą być w tym celu w użytkowaniu

w danym roku kalendarzowym,

2) rodzaj i liczbę rzeczy ruchomych, które w danym roku kalendarzowym mogą być

w tym celu pobrane,

uwzględniając w szczególności potrzeby związane z prowadzeniem kwalifikacji

wojskowej, przeprowadzaniem ćwiczeń wojskowych, w tym organizowanych

z zastosowaniem natychmiastowego stawiennictwa żołnierzy rezerwy i sprawdzaniem

gotowości mobilizacyjnej Sił Zbrojnych.

Art. 209. 1. Czas wykonywania świadczeń rzeczowych nie może przekraczać

jednorazowo w przypadku pobrania przedmiotu świadczenia:

1) w celu sprawdzenia gotowości mobilizacyjnej Sił Zbrojnych – czterdziestu ośmiu

godzin;

2) w związku z ćwiczeniami wojskowymi lub ćwiczeniami w jednostkach

przewidzianych do militaryzacji – siedmiu dni;

3) w związku z ćwiczeniami w obronie cywilnej lub ćwiczeniami praktycznymi

w zakresie powszechnej samoobrony – dwudziestu czterech godzin.

2. Nałożenie obowiązku świadczenia rzeczowego może nastąpić najwyżej trzy

razy w roku, z tym że w wymiarze określonym w ust. 1 pkt 2 – tylko jeden raz.

3. Do czasu wykonywania świadczeń rzeczowych, o którym mowa w ust. 1,

wlicza się czas niezbędny do dostarczenia przedmiotu świadczenia do wskazanego

miejsca oraz jego powrotu do miejsca postoju (przechowywania), nie więcej jednak

niż dwie godziny.

4. Ograniczenie, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy używania nieruchomości

udostępnianych na czas przeprowadzenia rejestracji oraz kwalifikacji wojskowej.

5. Ograniczeń, o których mowa w ust. 1 i 2 oraz w art. 210 i 211, nie stosuje się

do używania nieruchomości i rzeczy ruchomych udostępnionych w celu zwalczania

klęsk żywiołowych i likwidacji ich skutków.

Art. 210. 1. Wójt lub burmistrz (prezydent miasta) wydaje decyzję

administracyjną o przeznaczeniu nieruchomości lub rzeczy ruchomej na cele

świadczeń rzeczowych, w tym planowanych do wykonania w razie ogłoszenia

mobilizacji i w czasie wojny, na wniosek organów i kierowników jednostek

organizacyjnych, o których mowa w art. 202 ust. 1.

15.03.2018

©Telksinoe s. 188/200

1a. Wniosek o wydanie decyzji, o której mowa w ust. 1, o przeznaczeniu

nieruchomości lub rzeczy ruchomej na cele świadczeń w związku z użyciem ich

w czasie kwalifikacji wojskowej składa odpowiednio do zadań wojewoda lub starosta.

2. Decyzję, o której mowa w ust. 1, doręcza się posiadaczowi nieruchomości lub

rzeczy ruchomej oraz wnioskodawcy na piśmie wraz z uzasadnieniem.

3. Od decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje posiadaczowi nieruchomości

lub rzeczy ruchomej oraz wnioskodawcy odwołanie do wojewody, w terminie

czternastu dni od dnia doręczenia decyzji. Decyzja ta może być zmieniona przez

wojewodę również z urzędu, jeżeli została wydana z naruszeniem przepisów prawa.

4. W decyzji, o której mowa w ust. 1, można zobowiązać posiadaczy

nieruchomości lub rzeczy ruchomych do wykonania tych świadczeń bez odrębnego

wezwania.

Art. 211. 1. Posiadacz nieruchomości lub rzeczy ruchomej, wobec którego

wydano ostateczną decyzję administracyjną o przeznaczeniu nieruchomości lub

rzeczy ruchomej na cele świadczeń rzeczowych, może być, na wniosek organó w

i kierowników jednostek organizacyjnych, o których mowa w art. 202 ust. 1,

wezwany przez wójta lub burmistrza (prezydenta miasta) do wykonania tego

świadczenia.

2. Wezwanie, o którym mowa w ust. 1, doręcza się na czternaście dni przed

terminem wykonania świadczenia, z wyjątkiem przypadków, w których wykonanie

świadczenia następuje w celu sprawdzenia gotowości mobilizacyjnej Sił Zbrojnych.

3. Od wezwania, o którym mowa w ust. 1, odwołanie nie przysługuje.

4. Wezwaniu, o którym mowa w ust. 1, nadaje się rygor natychmiastowej

wykonalności w terminie w nim określonym.

5. Posiadacz, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązany oddać do używania

przedmiot świadczenia w terminie i miejscu wskazanym w wezwaniu.

6. Przepisy art. 60 i 61 stosuje się odpowiednio.

Art. 212. 1. Posiadacze nieruchomości i rzeczy ruchomych, wobec których

wydano ostateczną decyzję o przeznaczeniu tych nieruchomości i rzeczy ruchomych

na cele świadczeń rzeczowych, są obowiązani informować wójta lub burmistrza

(prezydenta miasta) o rozporządzeniu tą nieruchomością lub rzeczą ruchomą.

2. Organy administracji rządowej, organy samorządu terytorialnego oraz

przedsiębiorcy są obowiązani, na żądanie wojskowych komendantów uzupełnień oraz

właściwych organów obrony cywilnej, do udzielania informacji, według posiadanych

15.03.2018

©Telksinoe s. 189/200

ewidencji, o stanie nieruchomości i rzeczy ruchomych mogących być przedmiotem

świadczeń rzeczowych.

Art. 213. 1. Posiadacz przedmiotu świadczenia wezwany do wykonania

świadczenia jest obowiązany oddać go do używania w stanie przydatnym do użytku

wraz z dotyczącymi go dokumentami.

2. Biorący przedmiot świadczenia jest obowiązany używać go w sposób

odpowiadający jego właściwościom i przeznaczeniu. Biorący ponosi zwykłe koszty

i inne ciężary związane z utrzymaniem przedmiotu świadczenia, a poczynione przez

niego wydatki lub nakłady na przedmiot świadczenia nie podlegają zwrotowi.

3. Biorący przedmiot świadczenia jest odpowiedzialny za jego utratę lub

uszkodzenia oraz za szkody wynikłe z używania go w sposób sprzeczny z jego

właściwościami lub przeznaczeniem.

4. Biorący jest obowiązany zwrócić posiadaczowi przedmiot świadczenia

w stanie niepogorszonym. Biorący nie ponosi odpowiedzialności za zużycie

przedmiotu świadczenia będące następstwem prawidłowego używania.

5. Biorący przedmiot świadczenia jest odpowiedzialny za szkody wynikłe

z niezwrócenia go w terminie oraz z tytułu napraw wykonywanych po tym terminie

wskutek uszkodzeń powstałych w czasie używania go przez biorącego.

6. Roszczenia posiadacza przeciwko biorącemu, o których mowa w ust. 3–5,

przedawniają się z upływem roku od dnia zwrotu przedmiotu świadczenia.

Art. 214. 1. Za używanie przedmiotu świadczenia rzeczowego przysługuje jego

posiadaczowi ryczałt w wysokości odpowiadającej szkodzie poniesionej wskutek jego

dostarczenia oraz stawce jego amortyzacji.

2. Ryczałt za używanie przedmiotu świadczenia rzeczowego wypłaca jednostka

organizacyjna, na której rzecz świadczenie zostało wykonane.

Art. 215. 1. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia:

1) tryb i zakres planowania i nakładania obowiązku świadczeń rzeczowych,

przeznaczania do tych świadczeń i zwalniania z nich oraz ich wykonywania;

2) rodzaje planów, zestawień i wykazów świadczeń rzeczowych prowadzonych

przez wojewodę, terenowe organy administracji wojskowej, organy samorządu

terytorialnego i jednostki organizacyjne, na rzecz których może być

wykonywane świadczenie rzeczowe;

3) wzory decyzji administracyjnych, wniosków, wezwań w sprawach świadczeń

rzeczowych;

15.03.2018

©Telksinoe s. 190/200

4) tryb i zakres żądania oraz przekazywania informacji, o których mowa w art. 212;

5) tryb oddania, przyjęcia i zwrotu przedmiotu świadczeń rzeczowych oraz tryb

dochodzenia roszczeń, o których mowa w art. 213;

6) wykaz dobowych stawek ryczałtu za używanie poszczególnych przedmiotów

świadczeń rzeczowych, o których mowa w art. 214.

2. W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 1, należy uwzględnić

w szczególności priorytet zadań realizowanych przez Siły Zbrojne lub zadań

realizowanych na ich rzecz; obowiązek informowania się organów i jednostek

organizacyjnych właściwych w sprawach świadczeń rzeczowych oraz ich

powiadamiania przez osoby zobowiązane do wykonywania tych świadczeń

o sytuacjach i okolicznościach mających wpływ na ich wykonanie; sposób i miejsce

przechowywania dokumentów oraz zakres udostępniania lub doręczania planów,

zestawień i wykazów świadczeń rzeczowych, bądź ich wyciągów, lub innych

dokumentów sporządzanych w tych sprawach; możliwość przechowywania

i doręczania wezwań w sprawach świadczeń rzeczowych przez organy lub jednostki

organizacyjne, na rzecz których będzie wykonywane świadczenie rzeczowe;

możliwość dokonywania oględzin nieruchomości i rzeczy ruchomych, które mogą być

lub są przedmiotem świadczeń rzeczowych; dopuszczenie drogi postępowania

sądowego w dochodzeniu roszczeń, o których mowa w art. 213, a także fakt, że

ryczałt za używanie poszczególnych przedmiotów świadczeń rzeczowych podlega

corocznej waloryzacji.

Art. 215a. Wojewoda koordynuje na obszarze województwa działalność

organów samorządu terytorialnego w zakresie planowania i nakładania obowiązku

świadczeń rzeczowych, w tym:

1) prowadzi zbiorczy wykaz świadczeń rzeczowych przewidzianych do realizacji

na obszarze województwa;

2) planuje wydatki finansowe związane z nakładaniem obowiązku świadczeń

rzeczowych na obszarze województwa;

3) nadzoruje zadania związane z planowaniem, typowaniem i nakładaniem

świadczeń rzeczowych na obszarze województwa;

4) analizuje potrzeby i możliwości realizacji świadczeń rzeczowych przez organy

gminy na obszarze województwa, a w razie potrzeby wskazuje wójta lub

burmistrza (prezydenta miasta), który może zrealizować zadania nałożenia tych

świadczeń.

5) (uchylony)

15.03.2018

©Telksinoe s. 191/200

Rozdział 3

Świadczenia w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny

Art. 216. 1. Osoby podlegające obowiązkowi świadczeń osobistych mogą być

w każdym czasie w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny powołane do

wykonania różnego rodzaju prac doraźnych na rzecz Sił Zbrojnych, obrony cywilnej

lub jednostek organizacyjnych wykonujących zadania na potrzeby obrony państwa.

2. Czas wykonywania świadczeń osobistych nie może przekraczać jednorazowo

siedmiu dni.

Art. 217. 1. Organy administracji rządowej, organy samorządu terytorialnego,

przedsiębiorcy i inne jednostki organizacyjne, organizacje społeczne oraz osoby

fizyczne mogą być w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny zobowiązane do

wykonania świadczeń rzeczowych, polegających na oddaniu posiadanych

nieruchomości i rzeczy ruchomych do używania przez Siły Zbrojne, jednostki

organizacyjne obrony cywilnej lub jednostki organizacyjne wykonujące zadania na

potrzeby obrony państwa.

2. Przedmioty świadczeń rzeczowych podlegają zwrotowi po ustaniu potrzeby

ich używania.

Art. 218. Dobra kultury objęte ochroną specjalną w rozumieniu Konwencji

haskiej z dnia 14 maja 1954 r. o ochronie dóbr kulturalnych w razie konfliktu

zbrojnego (Dz. U. z 1957 r. poz. 212) lub ochroną wzmocnioną w rozumieniu

Drugiego Protokołu do tej Konwencji z dnia 26 marca 1999 r. nie mogą być

przedmiotem świadczeń rzeczowych. Dobra kultury podlegające w rozumieniu tej

Konwencji ochronie ogólnej mogą być przedmiotem świadczeń rzeczowych jedynie

za zgodą wojewódzkiego konserwatora zabytków.

Art. 219. 1. Obowiązek świadczeń osobistych i rzeczowych nakłada wójt lub

burmistrz (prezydent miasta) na podstawie doraźnie zgłoszonych wniosków przez

organy i kierowników jednostek organizacyjnych, o których mowa w art. 202 ust. 1,

a także dowódców jednostek wojskowych.

2. Decyzji o nałożeniu obowiązku świadczenia nadaje się rygor natychmiastowej

wykonalności w terminie w niej określonym.

3. Wójt, burmistrz (prezydent miasta) w szczególnych sytuacjach, może

nakładać obowiązek świadczeń osobistych lub rzeczowych również w drodze

obwieszczeń lub w inny sposób.

15.03.2018

©Telksinoe s. 192/200

4. Obowiązkowi świadczeń osobistych nie podlegają osoby reklamowane od

obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej.

5. Do świadczeń osobistych wykonywanych w czasie mobilizacji i wojny stosuje

się odpowiednio przepisy art. 200 ust. 1 i 2, art. 201 ust. 3, art. 204–206a i art. 207a.

6. Do świadczeń rzeczowych wykonywanych w czasie mobilizacji i wojny

stosuje się odpowiednio przepisy art. 208 ust. 4, art. 209 ust. 3, art. 211–214

i art. 215a.

7. Osoby przeznaczone w czasie pokoju do wykonania świadczeń osobistych lub

rzeczowych są obowiązane do ich wykonania w terminie i miejscu określonym

w decyzji o przeznaczeniu lub w wezwaniu do wykonania tych świadczeń.

8. Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia:

1) tryb i zakres nakładania obowiązku świadczeń osobistych i rzeczowych;

2) wzory decyzji administracyjnych, wniosków i obwieszczeń oraz zaświadczeń

wydawanych w sprawach świadczeń osobistych i rzeczowych;

3) szczegółowe zasady i tryb odpłatności za używanie przedmiotów świadczeń

rzeczowych;

4) tryb i sposób ustalania i wypłacania odszkodowań za szkody w nich powstałe;

5) tryb wypłacania ryczałtu i należności pieniężnych za wykonanie świadczeń

osobistych, a także dokumenty składane w celu ich wypłacania.

9. W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 8, należy uwzględnić

w szczególności priorytet zadań realizowanych przez Siły Zbrojne lub zadań

realizowanych na ich rzecz; obowiązek informowania się tych organów oraz ich

powiadamiania przez osoby zobowiązane do wykonywania świadczeń o sytuacjach

i okolicznościach mających wpływ na ich wykonanie; możliwość dokonania

odpłatności za używanie przedmiotu świadczenia rzeczowego lub wypłacenia ryczałtu

i należności pieniężnych za wykonanie świadczenia osobistego nie wcześniej niż po

wykonaniu tego świadczenia oraz obowiązek ich zwrotu w przypadku nienależnej

wypłaty.

Art. 220. Osobom obowiązanym do wykonywania świadczeń osobistych

i członkom ich rodzin przysługują uprawnienia określone w art. 206.

15.03.2018

©Telksinoe s. 193/200

Rozdział 4

Świadczenia szczególne

Art. 221. 1. Terenowe organy administracji rządowej, instytucje państwowe,

organy samorządu terytorialnego oraz przedsiębiorcy i inne jednostki organizacyjne

mogą być zobowiązane do odpłatnego:

1) dostosowania posiadanych nieruchomości i rzeczy ruchomych do potrzeb obrony

Państwa, w sposób niezmieniający ich właściwości i przeznaczenia;

2) przystosowania budowanych (przebudowywanych i rozbudowywanych)

obiektów budowlanych oraz wytwarzanych rzeczy ruchomych do potrzeb obrony

Państwa, w sposób niezmieniający ich właściwości i przeznaczenia;

3) gromadzenia, przechowywania i konserwacji przedmiotów niezbędnych do

wykonania czynności, o których mowa w pkt 1 i 2.

2. Terenowe organy administracji rządowej, instytucje państwowe, organy

samorządu terytorialnego oraz przedsiębiorcy i inne jednostki organizacyjne mogą być

zobowiązane do odpłatnego wykonania zadań mobilizacyjnych na rzecz Sił

Zbrojnych.

3. Obowiązki i zadania, o których mowa w ust. 1 i 2, są finansowane z budżetu

państwa.

Art. 222. 1. Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa organy właściwe

do nakładania obowiązków i zadań, o których mowa w art. 221 ust. 1 i 2.

2. W sprawach, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu

postępowania administracyjnego.

3. Wykonanie obowiązku lub zadania następuje na podstawie umowy zawartej

z wykonawcą przez właściwy organ.

Art. 223. 1. (uchylony)

2. Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, zasady i tryb nakładania

i wykonywania obowiązków i zadań, o których mowa w art. 221 ust. 1 i 2, zasady

odpłatności za ich wykonanie oraz zasady przeprowadzania przez właściwe organy

kontroli ich wykonywania.

Rozdział 5

Ewidencja świadczeń

Art. 223a. 1. Wojskowi komendanci uzupełnień prowadzą z upoważnienia

Ministra Obrony Narodowej ewidencję wojskową osób fizycznych, osób prawnych

15.03.2018

©Telksinoe s. 194/200

i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej podlegających

obowiązkowi świadczeń na rzecz obrony oraz rzeczy ruchomych i nieruchomości